Informatienota Nadere toelichting giften en bijstand

Informatienota raad AAN DATUM ORGANISATIEONDERDEEL PORTEFEUILLEHOUDER BEHANDELEND AMBTENAAR TOESTELNUMMER

de gemeenteraad 10 februari 2021 SD Alberta Schuurs Saliha Ghanem 0613172436

REGISTRATIENUMMER TER INZAGE BIJLAGE(N)

Onderwerp Nadere toelichting giften en bijstand

Waarom naar de raad Beantwoorden verduidelijkende vragen van ChristenUnie SGP over eerdere informatienota giften en bijstand

Inleiding De Participatiewet is een sociale voorziening in ons sociaal zekerheidsstelsel. De bijstandsuitkering is ter ondersteuning aan mensen die kunnen werken, maar moeilijkheden ondervinden bij het zoeken of uitvoeren van het werk. De Participatiewet heeft de instrumenten om ervoor te zorgen dat ook deze mensen een plek op de arbeidsmarkt kunnen vinden. De wet regelt daarnaast financiële bijstand voor mensen die geen of onvoldoende inkomen of vermogen hebben om in hun levensonderhoud te voorzien en daarnaast niet in aanmerking komen voor andere uitkeringen. De hoogte van de bijstandsuitkering voor gehuwden of gelijkgestemden is gelijk aan de netto wettelijk minimumloon. Voor de alleenstaande en de alleenstaande ouder is dit 70% van de netto wettelijke minimumloon. De alleenstaande oudernorm wordt aangevuld vanuit de belastingdienst met extra kindgebonden budget. Gelet op artikel 31 van de Participatiewet wordt een uitsplitsing gedaan van de middelen die gekort moeten worden op de bijstandsuitkering en welke middelen niet gekort mogen worden op de bijstandsuitkering. Naar aanleiding van de Raadsinformatienota van 12 januari 2021 over giften en bijstand zijn er door de CUSGP en het CDA verduidelijkende vragen gesteld.

Kernboodschap Incidenteel/structurele giften?

Informatienota raad - documentnummer: 49010

Zoals eerder aangegeven in de informatienota van 12 januari 2021 wordt eerst gekeken naar de soort gift, waar we mee te maken hebben. Incidenteel: Indien een gift gegeven wordt dan wordt er onderzoek naar gedaan, middels uitvraag naar het waarom. Indien er aannemelijk wordt gemaakt dat het bedoeld is voor een specifiek doel (incidenteel, bijvoorbeeld aanschaf wasmachine) dan wordt deze gift niet teruggevorderd op de bijstand. Zo valt ook te denken aan kadootjes bij verjaardagen etc. Datgene wat geen structureel karakter heeft wordt zelden teruggevorderd. De hoofdvraag is en blijft altijd waarom iets als gift wordt verstrekt. Structureel: Giften die een structureel karakter hebben onderzoeken we eerst. De inwoner wordt gevraagd om een verklaring. Aan de hand van deze verklaring gaan we over tot een terugvordering of niet. Te denken valt aan geldbedragen die maandelijks gestort worden, waar de inwoner geen aannemelijke verklaring voor heeft. Deze vorderen we terug. Of structurele stortingen die bijdragen aan levensonderhoud. Ook deze vorderen we terug, omdat de Participatie uitkering (exclusief beslag vrijevoet), voldoende zou moeten zijn om er van in levensonderhoud te kunnen voorzien, gelet op het gedachtengoed van de wetgever. Hoe gaan wij om met inwoners die bij de voedselbank lopen: Inwoners die bij de voedselbank lopen, worden niet om die reden gekort op de uitkering.

Er zijn landelijke afspraken wanneer iemand in aanmerking komt voor een voedselpakket. De voedselbank is een tijdelijke overbrugging. De voedselbank houdt regelmatig gesprekken met hun cliënten om te kijken of zij zich houden aan de gemaakte afspraken en/ of er resultaten geboekt worden. Mocht een inwoner zich niet houden aan de gemaakte afspraken dan is de kans groot dat hij geen voedselpakket meer krijgt. Aanleiding voor heronderzoeken: Binnen de Participatiewet zijn er een aantal structurele contactmomenten met de inwoner gedurende zijn uitkeringsperiode. - Periodiek, bijvoorbeeld 1x per jaar om in contact te blijven met de inwoner -

Signaalsturing, bijvoorbeeld naar aanleiding van signalen van het Inlichtingenbureau, tips vanuit de maatschappij. Het Inlichtingenbureau (IB) is een dienstverlenende organisatie die gegevens van inwoners voor gemeenten ontsluit en verrijkt. De oprichting in 2001 was een direct gevolg van een akkoord tussen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

Binnen de Participatiewet kun je ook sturen op risicoprofielen. Onze gemeente voert dergelijke onderzoeken niet uit, omdat onze systemen hier niet op ingericht zijn. Dit sluit aan bij het feit dat we als gemeente hier niet op controleren. Proces: Voor het uitvoeren van heronderzoeken hebben wij een werkproces. Dit werkproces ziet er als volgt uit: Inwoners krijgen een heronderzoeksformulier thuisgestuurd. Naar aanleiding van het ingeleverde formulier en de daarin gevraagde bewijsstukken wordt de inwoner uitgenodigd voor een gesprek. De

Informatienota raad - documentnummer: 49010 - pagina 2

inwoner krijgt de gelegenheid om bepaalde situaties nader toe te lichten (voorbeeld: stortingen of waarom de vaste lasten niet afgeschreven worden etc) In veruit de meeste gevallen wordt de uitkering ongewijzigd voortgezet. Bij een enkeling vindt er een nader onderzoek plaats. Afhankelijk van dit onderzoek gaan we over tot een herziening van de uitkering/terugvordering/ beëindiging/boete etc. Soorten Terugvorderingen en waar zijn deze op gebaseerd? Bij ieder gesprek tussen inwoner en klantmanager wordt de inwoner geattendeerd op zijn inlichtingplicht. Daarnaast wijzen wij de inwoner ook schriftelijk op hun inlichtingplicht. Het is en? kan niet zo zijn dat een inwoner die bij ons een uitkering ontvangt niet op de hoogte is van zijn inlichtingplicht. Voor anderstaligen die de Nederlandse taal niet machtig zijn maken we gebruik van de tolkentelefoon. Indien een inwoner niet heeft voldaan aan zijn inlichtingenplicht en hierdoor ten onrechte teveel uitkering heeft ontvangen, dan gaan we over tot het terugvorderen van het teveel ontvangen uitkering. Soorten terugvorderingen: Binnen de Participatiewet kennen we diverse gronden waarop een terugvordering gebaseerd kan zijn. Enkele voorbeelden hiervan zijn: -

Niet opgeven van loon

-

Niet opgeven van alimentatie

-

Niet opgeven van ontvangen giften

-

Niet opgeven van het voeren van een gezamenlijke huishouding

-

Niet opgeven wanneer een inwonend meerjarig kind stopt met een opleiding etc. Dit kan gevolgen hebben i.v.m. het wel of niet toepassen van de kostendelersnorm. Landelijks speelt de discussie om de leeftijdsgrens voor het toepassen van de kostendelersnorm te verhogen naar 27 jaar. Het gedachtengoed van de invoering van de kostendelersnorm is om de jongvolwassenen ook de mogelijkheid te geven om hun studie af te maken zonder dat dit gevolgen heeft op de hoogte van de uitkering van de ouders. Anderzijds omdat de woonlasten gedeeld kunnen worden met de volwassenen die thuis wonen.

Aan de hand van een gesprek met de inwoner wordt bepaald wat de vervolgstappen zijn in het proces. Wanneer leggen we boetes op? Bij het schenden van de inlichtingenplicht moeten wij het boete proces opstarten. Hier vindt hoor- en wederhoor plaats. Naar aanleiding van dit gesprek kunnen we afzien van het opleggen van boete of de boete opleggen conform onze beleidsregels bestuurlijke boete.

Consequenties n.v.t

Communicatie n.v.t

Informatienota raad - documentnummer: 49010 - pagina 3

Vervolg n.v.t

Informatienota raad - documentnummer: 49010 - pagina 4