Informatienota Giften, bijlage memo CUSSGP

De Ronde Venen

Onderwerp: Datum:

MEMO

Informatienota Giften en Bijstand. 18 januari 2021.

Geacht college De ChristenUnie-SGP heeft eerder afgelopen week aangegeven de informatienota “Giften en bijstand” van 5 januari jl. in de eerstvolgende commissie SI te willen bespreken. We hebben daarbij aangegeven vooraf nog een aantal verduidelijkingsvragen te zullen indienen. Bij deze doen wij dat. Inmiddels heeft de wethouder in de commissie van deze week in overweging gegeven om voor dit onderwerp een aparte avond te beleggen. De ChristenUnie-SGP vindt dat ook een prima oplossing mits dat op korte termijn plaats vind. Voor een goede behandeling hechten we er wel aan om de beantwoording van onze vragen vooraf schriftelijk te ontvangen, zodat deelnemers vooraf een beter beeld van de casuïstiek krijgen en dat een goede behandeling van het onderwerp mogelijk maakt. Als het college behoefte heeft om aanvullend toelichting te geven de toepassing van de participatiewet, buiten onze vragen, dan is zij bij deze van harte uitgenodigd om daar in de beantwoording gebruik van te maken.

Onze vragen betreffen twee onderdelen: “Analyse tekst informatienota” en “Overige vragen” ANALYSE TEKST INFORMATIENOTA Zinsnede: “Deze giftenuitzondering is geregeld in artikel 31 lid 2 onder m Participatiewet en stelt dat giften geoorloofd zijn ‘voor zover deze naar het oordeel van het college uit een oogpunt van bijstandsverlening verantwoord zijn’.” Vraag: hoe beoordeelt het college (welke kenmerken of criteria gebruikt ze daarbij) voor het afwegen van dit oordeel? Zinsnede: “De klantmanagers beoordelen in overleg met de kwaliteitsmedewerker naar aanleiding van jurisprudentie of een gift vrijgelaten dient te worden of niet” Vraag: moeten we hieruit afleiden dat uitsluitend jurisprudentie (dus afwegingen van derden / de rechter) bepalend zijn voor het oordeel er er dus geen eigen afweging gemaakt wordt? Zinsnede: “Wij passen zeker maatwerk toe en onderzoeken alle feiten en omstandigheden.” Vraag: dit lijkt toch in tegenspraak met de voorgaande zin over jurisprudentie. Maatwerk is nl een eigen afweging. Hoe kunt u maatwerk bieden als u de jurisprudentie volgt? Zinsnede: “We willen zoveel als mogelijk maatwerk leveren maar geen rechtsongelijkheid creëren.” Vraag: leidt maatwerk niet per definitie tot een vorm van rechtsongelijkheid? Namelijk in het ene geval wordt een gift wel en in een ander geval niet toegestaan (om welke reden dan ook) wat per definitie ongelijk is.

Zinsnede: “De uitvoering zal echt niet moeilijk doen als een inwoner een keertje een volle boodschappentas toegeschoven krijgt als deze in de bijstand zit. Maar een structurele gift aannemen in de bijstand kan voor problemen zorgen.” Vraag: wanneer wordt iets naar het oordeel van het college structureel (Vb Wijdemeren betrof een situatie waarin wekelijks boodschappen door familie werden verstrekt). En speelt de hoogte / omvang / karakter (incidenteel vs structureel) en het doel (stel een gift van € 100 voor sinterklaaskadootjes voor de kinderen of € 500 voor zwemlessen voor gezinsleden die niet kunnen zwemmen) nog een rol bij die afweging? Ook andere voorbeelden horen we her en der in de lande zoals Crowdfunding vergoeding grafsteen bij overlijden van partner, beschikbaar stellen van vakantieverblijf door diaconaal fonds bv als iemand drie jaar lang niet met vakantie is geweest. Zinsnede: “Een inwoner krijgt een heronderzoeksformulier waarin hij/zij zijn woonsituatie en financiële situatie moet weergeven. Dit moet onderbouwd worden met bewijsstukken, denk hierbij aan bijvoorbeeld bankafschriften. Naar aanleiding van dit onderzoek checken wij of de uitkering rechtmatig is verstrekt” en MEMO-CUSGP-202101-GiftenBijstand.docx / 18-1-2021 / pag. 1 van 2

De Ronde Venen

MEMO

“We onderzoeken altijd de persoonlijke omstandigheden van deze inwoner en wegen deze mee om te komen tot een besluit.” Vraag: Hoe beoordeelt u de situatie waarin een bijdrage is verleent waarbij de bijstandsgerechtigde kan aantonen die bijdrage niet voor eigen belang gebruikt te hebben (bv verrekening voor vrijwilligerswerk is via de bankrekening van de bijstandsgerechtigde gelopen maar per saldo heeft de bijstandsgerechtigde net zoveel kosten gemaakt voor het vrijwilligersdoel als er inkomsten/giften zijn geweest). Vraag: Hoe beoordeelt u een schenking voor een bijzondere bijdrage waarvoor de gemeente op grond van het begrip “voorliggende voorziening” geen bijzondere bijstand heeft verstrekt ook al is de bijdrage van die voorliggende voorziening verre van voldoende om de kosten te dragen. Bv een medische behandeling die vier keer zoveel kost dan de ziektekostenverzekering vergoed; familie en vrienden schenken dan het resterende deel omdat de bijstandsgerechtigde dat geld niet heeft.

Zinsnede: “Als we terugkijken over het jaar 2020 dan kunnen we zeggen dat we één zaak hebben gehad waarbij wij over zijn gegaan tot een terugvordering waar sprake is van een gift.” Vraag: is in dat geval ook een boete opgelegd en zo ja hoe groot wat die boete? Vraag: in hoeveel gevallen is in de jaren 2016, 2017, 2018 en 2019 tot terugvordering overgegaan, is in die gevallen ook een boete opgelegd en zo ja met welke omvang. Vraag: heeft de terugvordering en de boete geleid tot schuldenproblematiek bij de betreffende inwoners, zo ja in hoeveel gevallen en hoe is dat dan opgelost? OVERIGE VRAGEN In hoeverre is de meldingsplicht van invloed op de beoordeling. M.a.w. iemand heeft een gift of een ontvangen bedrag/goederen niet gemeld en de gemeente ontdekt dat; is het zelfstandige feit van niet melden dan van invloed op de beoordeling of de gift vrijgesteld wordt (gift is per definitie automatisch onrechtmatig en wordt met boete teruggevorderd ongeacht de persoonlijke omstandigheden)? In hoeveel gevallen is er in de jaren 2016, 2017, 2018, 2019 en 2020 een sanctie opgelegd in verband met het overtreden van de meldingsplicht en betrof dat in alle gevallen het niet melden van giften? Zo nee, welke andere feiten waren dan niet gemeld wat wel had moeten gebeuren en tot een sanctie heeft geleid.

Tot slot: mede gezien de ervaringen in de afgelopen vijf jaar met de participatiewet; zijn er situaties geweest waarin het college dan wel de ambtelijke organisatie werd geconfronteerd met situaties waarin ze op grond van de participatiewet handelend moest optreden of geen verstrekking (bv bijzondere bijstand) kon doen terwijl men dat liever om moverende redenen wel had gedaan. Zo ja kunt u aangeven in wat voor omstandigheden of situaties u de participatiewet dan te beperkend vond?

Namens de fractie ChristenUnie-SGP De Ronde Venen Met vriendelijke groet W.H.P. Stam Fractievoorzitter

MEMO-CUSGP-202101-GiftenBijstand.docx / 18-1-2021 / pag. 2 van 2