Document · PDF

Groenbeheerplan 2022

Gemeenteraad 24 november 2022, gemeente De Ronde VenenBij agendapunt: Hart voor Groen9.331 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Groenbeheerplan 2022 E.V. De Basis op orde

maart 2022

Colofon Opdrachtgever: De Ronde Venen Project: Groenbeheerplan Contactpersoon: Marloes Pikkemaat Auteurs: Marloes Pikkemaat-De Ronde Venen i.s.m. Annet Muller /Karin Heijstraten LiSadvies Vastgesteld: ..

Datum: 23 maart 2022

Inhoudsopgave Samenvatting ........................................................................................................................................... 4 1.

Inleiding ............................................................................................................................................ 7 1.1 Belang van groen ........................................................................................................................... 7 1.2 Doel ................................................................................................................................................ 7 1.3 Begrenzing plan ............................................................................................................................. 8 1.4 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 8

Beleidskaders ................................................................................................................................... 9 2.1 Wettelijke kaders ............................................................................................................................ 9 2.2 Gemeentelijke kaders .................................................................................................................. 10

Huidige situatie ............................................................................................................................... 13 3.1 Inrichting en beheer ..................................................................................................................... 13 3.2 Areaalbeheer ............................................................................................................................... 13 3.2 Beheersituatie .............................................................................................................................. 14 3.3 Organisatie beheer en uitvoering ................................................................................................. 15 3.4 Kwantiteit en kwaliteit groen ........................................................................................................ 16 3.5 Kwantiteit en kwaliteit bomen....................................................................................................... 19

Financieel kader ............................................................................................................................. 20 4.1 Begrotingsanalyse ....................................................................................................................... 20 4.2 Financiële doorrekening............................................................................................................... 21 4.3 Vervangingsonderhoud ................................................................................................................ 21

Toekomstige situatie ...................................................................................................................... 25 5.1 Uitgangspunten ............................................................................................................................ 25 5.2 Scenario’s .................................................................................................................................... 26 5.3.4 Beheerpaspoorten .................................................................................................................... 27

Conclusies en aanbevelingen ........................................................................................................ 28 6.1 Dagelijks beheer en vervanging .................................................................................................. 28 6.2 Aanbevelingen ............................................................................................................................. 29

Bijlagen .................................................................................................................................................. 31 Bijlage 1: Belang van groen ............................................................................................................... 32 Bijlage 2 Te vervangen groen ............................................................................................................ 34 Bijlage 3 Te vervangen bomen per kern ............................................................................................ 35 Bijlage 4 Beheerpaspoorten............................................................................................................... 36 Bijlage 5 Gewenste en ongewenste beplanting ................................................................................. 37

Samenvatting Het Groenbeheerplan dat voor u ligt geeft inzicht hoe het groenbeheer is vormgegeven en hoe het onderhoud wordt uitgevoerd binnen de kaders van het Groenbeleidsplan. In dit groenbeheerplan zijn naast de beheerkosten ook de vervangingskosten in beeld gebracht, die noodzakelijk zijn om het gewenste onderhoudsscenario te kunnen realiseren. Het Groenbeheerplan beslaat de komende periode. Het Groenbeheerplan behandelt hoe we op orde kunnen komen. Het gaat om actualiseren, synchroniseren, harmoniseren, programmeren en communiceren. Visie Gemeente De Ronde Venen streeft naar het herkenbaar maken en in stand houden van de streefbeelden van de groenelementen, als basis voor doelmatig en planmatig beheer. Duurzaam in stand houden krijgt hiermee meer richting. Kaders Dit Groenbeheerplan houdt rekening met diverse kaders voor het groenbeheer, naast de wettelijke kaders zijn de belangrijkste:  Groenbeleidsplan 2017-2040, met speerpunten beschermen en versterken van structuren en groene parels, versterken biodiversiteit;  Groenuitgiftebeleid 2019-2024, groenadoptie draagt bij aan sociale contacten en betrokkenheid;  Notitie “Goud in je wijk”, over stimuleren, faciliteren en borgen van succesvolle inwonersinitiatieven  Structuurvisie, met specifieke aandachtsgebieden per kern;  Bomenbeleid “omgang met bomen”, geeft kaders en stelt kwaliteit boven kwantiteit.

Huidige situatie De gemeente De Ronde Venen heeft ruim 25.000 bomen, waarvan ca 10% in de ca 3.000 are bosplantsoen in beheer. Daarnaast beheert de gemeente 2.900 are sierplantsoen, 12.000 are extensief gras, 6.000 are intensief gras en 300 are natuurvriendelijke oever. Tijdens de analyse van de huidige situatie is gebleken dat de definities en werkpakketen per beheertype divers worden toegepast. Om meer grip op-, en meer inzicht in het groenbeheer te krijgen, wordt er de komende jaren gewerkt om deze arealen op orde te brengen en te synchroniseren met de beheerpaspoorten. Om inzicht te krijgen in de staat en kwaliteit van het groen is gebruik gemaakt van de beeldsystematiek. Voor het bepalen van het huidige (beeld)kwaliteitsniveau is het areaal in juni en juli gemonitord aan de hand van de landelijke kwaliteitsniveaus van het Kennisinstituut CROW. De verzorgingsgraad van het groen scoort over het algemeen een voldoende met een gemiddeld kwaliteitsbeeld van B, maar onkruid in beplanting wijkt negatief af met bijna 50%. Voor het maaibeeld is deze afwijking ca 30%. De staat van het groen laat een mindere

kwaliteit zien met veel incidenten, waarbij een overschrijding van D scores met meer dan 10% zich voor doet. Daarnaast is een analyse gemaakt van de kwaliteit van de bomen op basis van de uitgevoerde VTA van de afgelopen jaren. Hierbij is zichtbaar dat de bomen ouder dan 40 jaar in conditie gemiddeld slechter worden. Financieel kader De huidige begroting is geanalyseerd, daarnaast is de begroting vergeleken met landelijke kengetallen voor het onderhoud op A, B en C niveau. De globale begrotingsreflectie geeft aan dat we ruim 1,6 miljoen euro nodig hebben om het huidige groen op een minimum variant te beheren. Hierbij is een C-niveau met accenten op B-niveau nodig voor voldoen aan de veiligheidseisen. Voor een totale duurzame instandhouding van het groenareaal is ruim 1,8 miljoen nodig. Wanneer we het huidige groen gaan omvormen dan wel versoberen zou de begroting lager uit kunnen komen maar zijn investeringen nodig. Voor onderhoud op een hoog niveau is de doorrekening bijna 2,6 miljoen. Naast de budgetten voor het dagelijks onderhoud zijn structurelere budgetten voor vervangingen nodig. Instandhouding van groen op de lange termijn kan niet zonder de nodige vervangingen omdat anders er onevenredige inspanningen nodig zijn om het groen te onderhouden. De benodigde vervangingen zorgen er voor dat beplantingen, en gras hun functie behouden.

Voor de komende 5 jaar is dit geraamd op bijna 8 ton. Voor vervangen van bomen is uitgegaan van de conditie van de bomen. Voor bomen is gezien de leeftijdsontwikkeling voorgesteld om bomen groepsgewijs te vervangen. De totale vervanging voor de komende 5 jaar bedraagt 5 ton. Naast deze vervanging loopt het vervangingsplan populieren wat ca 1 ton extra nodig heeft de komende 5 jaar. Toekomstige situatie Om het bestaande groen in De Ronde Venen duurzaam, doelmatig en planmatig te kunnen beheren, willen we het openbaar groen laten voldoen aan de basisvoorwaarden. Dit geldt voor het dagelijks beheer maar ook voor de vervanging van groen en bomen. Gekozen is om Scenario 1 “Basis op orde” in te zetten op een meer geprogrammeerd beheer. Scenario 2 “Basis plus” en Scenario 3 “Hoog” zijn wel benoemd maar niet verder uitgewerkt. Bij de “Basis op orde” hoort een optimaal gebruik van het beheersysteem inclusief actuele arealen en een meerjaren onderhoudscyclus. Wanneer de Basis op orde is, is een groeiscenario mogelijk waarbij een integraal en samenhangend beeld het uitgangspunt zal zijn.

Wat hebben we nodig om op orde te raken:  Actualisatie: het areaal moet in beeld zijn  Synchronisatie: areaal verbijzonderen zoals vastgelegd in de beheerpaspoorten  Harmoniseren: de werkwijze per beheertype eenduidig toepassen in De Ronde Venen  Programmeren: beheer en vervangingen  Communiceren: algehele werkwijze en ingrijpende activiteiten communiceren om veel vragen te voorkomen. Wijkgerichte aanpak bijvoorbeeld bij bomen of snoeien maakt dit makkelijker Naast het op orde brengen van de basis is er aandacht voor biodiversiteit en initiatieven. Organisatorisch gaan we met de rollen, taken en verantwoordelijkheden aan de slag zodat we als team klaar zijn voor onze opgave.

1. Inleiding De Ronde Venen is een landelijke gemeente in het Groene Hart. Het open landschap met verspreide dorpen is bepalend voor de identiteit van onze groene gemeente. De kwaliteit van de gemeente wordt bepaald door het landschap met haar vitale, levendige dorpen en kernen waar mensen graag wonen, werken en recreëren. Het samenspel van wonen, werken en voorzieningen zorgt voor leefbaarheid in de gemeente. De gemeente zet breed in op leefbaarheid in het landelijk gebied, maar vooral ook in de kernen. Inwoners, bedrijven en overheid hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een leefbare samenleving. De 8 kernen ieder met zijn eigen groene inrichting, zijn: Abcoude, Amstelhoek, Baambrugge, De Hoef, Mijdrecht, Vinkeveen, Waverveen en Wilnis. De Ronde Venen hecht grote waarde aan het openbaar groen. Groen is beeldbepalend en belangrijk voor de beleving en de identiteit van de openbare ruimte. Groen draagt onder andere bij aan woongenot, gezondheid, de economische waarde van de woonomgeving, spelen en ontspanning. De gemeente zorgt voor het in standhouden van het openbaar groen, zodanig dat deze veilig, heel en schoon is en voldoet aan de huidige functies. Om deze zorg goed te kunnen vervullen is het belangrijk om te weten wat de huidige staat is (verzorging en technische staat) en de beschikbare financiële middelen.

Met inzicht in de programmering op korte, middellange en lange termijn, krijgen we de basis op orde.

1.1 Belang van groen Het groen in onze gemeente (bomen, struiken, heesters, gras) vervult een belangrijke rol. Misschien wel meer dan we in eerste instantie denken. Het belang staat bij de overgrote meerderheid buiten kijf. Hoe we met ons groen omgaan levert echter altijd veel discussie op. Dat is overigens niet iets van de laatste jaren. De Engelse dichter William Blake vatte het in de 17e eeuw al krachtig samen: Waar de ene inwoner een boom tot tranen kan ontroeren, ziet de ander toch vooral een groene sta-in-de-weg.

1.2 Doel In dit groenbeheerplan staat beschreven hoe De Ronde Venen het openbaar groen duurzaam, planmatig beheert, zodat de gemeente in staat is om bij te sturen, op basis van heldere beheerstrategie en kwaliteitsuitgangspunten. Dit groenbeheerplan dient als basis voor een meerjarenplanning voor het groen en de bomen voor een termijn van 5 jaar binnen de financiële kaders. Het doel van dit groenbeheerplan is het vastleggen van beheervisie, kaders en strategie voor: • Schoon, heel en veilig (frequentie en beheermaatregelen); • Instandhouding met behoud van functie; • Sturen op streefbeelden; • Financieel kader: beheer en vervangingsbudgetten; • Meerjarenprogramma groen, jaarlijks programma.

1.3 Begrenzing plan Het groenbeheerplan gaat, wel over: • al het openbaar groen en de bomen in het stedelijk gebied en buiten gebied; • het groen buiten de hekken van de sportcomplexen; • het groen op begraafplaatsen. En niet over: • de bos- en natuurgebieden buiten de bebouwde kom beheerd door derden; • het groen op sportcomplexen, binnen de hekken. Het Groenbeheerplan is uitgewerkt voor de komende jaren om op orde te raken. Monitoren van de acties uit het groenbeheerplan inclusief een evaluatie draagt bij aan de uitvoering van het plan.

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk twee worden de wettelijke en gemeentelijke beleidskaders beschreven die van invloed zijn op het groenbeheer. De richtlijnen voor de inrichting van groenvoorzieningen en het huidige beheer staan beschreven in hoofdstuk drie, net als de kwantiteit en de kwaliteit van de groenvoorzieningen. Het vierde hoofdstuk beschrijft de beheervisie met de benodigde financiën die nodig zijn voor het duurzame groenonderhoud. Het vijfde en laatste hoofdstuk bevat de conclusies en aanbevelingen van dit beheerplan.

2. Beleidskaders Het groenbeheer vindt plaats binnen wettelijke kaders. Deze kaders zijn bijvoorbeeld omschreven in de Natuurbeschermingswet. Een gemeente heeft een wettelijke plicht ten aanzien van het behoud van natuurwaarden en heeft een zorgplicht ten aanzien van de veiligheid van het areaal (groen). Naast wettelijke verplichtingen is ook lokaal beleid bepalend voor hoe het beheer- en onderhoud van het groen plaatsvindt. Hieronder wordt toegelicht welk lokaal beleid en wettelijke verplichtingen impact hebben op het onderhoud van het groen.

2.1 Wettelijke kaders Natuurbescherming In de Wet natuurbescherming (Wnb 2015) staan regels voor de bescherming van dieren en planten in Nederland. De Wnb ziet toe op het behoud en de versterking van de biodiversiteit – de verschillende soorten planten en dieren en hun leefgebieden. Ook ondervangt de Wnb zoveel mogelijk de nadelige effecten van het gebruik van de natuur. De Wnb heeft op 1 januari 2017 de voormalige Natuurbeschermingswet, Flora- en Faunawet en Boswet vervangen. De verantwoordelijkheid voor natuurbeleid is hierdoor nog meer bij de provincies komen te liggen. De provincie Utrecht heeft nu de regie over het eigen natuurbeleid. De ambities en richting van het natuurbeleid zijn vastgelegd in de provinciale Natuurvisie en het Beleidskader Wnb met daarin de Beleidsregels Natuur en Landschap en de Interim Omgevingsverordening 2021. De Omgevingswet gaat binnenkort in werking (De invoering van de Omgevingswet wordt opnieuw uitgesteld, 1 oktober 2022 en 1 januari 2023 worden genoemd als nieuwe data) en staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving. Ook biedt de Omgevingswet gemeenten de mogelijkheid om met overzichtelijkere regels de leefomgeving meer in samenhang in te richten. Het biedt daarnaast meer ruimte voor lokaal maatwerk en leidt tot een betere en snellere besluitvorming. De wet is ook veelomvattend.

Hier is alle informatie gebundeld die voor gemeenten relevant is. Gedragscode soortbescherming gemeenten voor Ruimtelijke ontwikkeling of inrichting en Bestendig beheer of onderhoud uit december 2020 is van toepassing, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Burgerlijk wetboek – zorgplicht (artikel 6.162) Een algemene zorg (preventie) verplicht de gemeente om regulier onderhoud te plegen en een visuele controle op zichtbare gebreken uit te voeren. Voor alle bomen geldt een algemene zorgplicht, waarbij het van belang is regulier onderhoud en periodieke controle op zichtbare gebreken uit te voeren.

Invasieve exoten In de Europese unie geldt sinds 22 oktober 2014 de Europese exotenverordening betreffende de preventie en beheersing van de introductie en verspreiding van invasieve uitheemse soorten. Een exoot is een plant, dier of ander organisme dat van nature niet in Nederland voorkomt. Als een soort schadelijk is voor de natuur noemen we ze invasieve exoten. In december 2015 is een lijst invasieve exoten goedgekeurd met 37 invasieve uitheemse soorten van Europees belang. In juni 2017 en augustus 2019 zijn nog eens 12 en respectievelijk 17 soorten aan de lijst toegevoegd. De EU-landen moeten maatregelen nemen om verboden soorten die al wijdverspreid zijn, of dat worden, onder controle te houden. Deze regels gelden voor alle soorten op de lijst. De Ronde Venen is verplicht deze planten te verwijderen wanneer deze zich op haar grondgebied bevinden. Op de website van De Ronde Venen is voor de Japanse Duizendknoop extra informatie opgenomen, deze soort staat nog niet op de unielijst i.v.m. ontbreken van effectieve bestrijdingsmethode.

2.2 Gemeentelijke kaders Groenbeleidsplan 2017-2040 Het belang van groen, namelijk de ruimtelijke kwaliteit, ecologische waarde, publieke waarde, educatieve waarde en economische waarde staat beschreven in het groenbeleidsplan. In bijlage 1 wordt dit herhaald. De inrichting, gebruik en het beheer van het openbaar groen verschilt, afhankelijk van functie, niveau en ligging van het groen. Groen draagt bij aan de herkenbaarheid en oriëntatie binnen de gemeente en zorgt voor ruimtelijke samenhang. De groene inrichting, “Groencategorieën”, zijn de bouwstenen die samen de groene structuur van een woonkern bepalen. Verschillen in aard, hoeveelheid en samenhang van deze categorieën dragen bij aan de karakteristieke kenmerken van de kern/wijk. Om het groen in De Ronde Venen zo goed mogelijk te blijven ontwikkelen, inrichten, beheren en aan te sluiten bij nieuwe trends zijn de volgende algemene speerpunten nader omschreven en aangevuld met gebied specifieke speerpunten.  Hoofd- en wijkgroenstructuur beschermen en versterken;  Hoge bomen waar het kan, kleine bomen waar het moet;  Versterken van biodiversiteit in de wijken/kernen;  Behouden en versterken van groene pareltjes;  Stimuleren van bewonersparticipatie in het groen; dit is verder uitgewerkt in groenuitgiftebeleid.

Beleidsnotitie: “Goud in je wijk” Er is sinds 2021 een nieuwe manier om bewonersverzoeken te behandelen. Dit zorgt er voor dat alle partijen binnen de gemeente via “team goud in je wijk” aangesloten zijn, dat er voor bewoners één ingang is en dat een initiatief gestructureerd wordt behandeld en afgehandeld. Deze nieuwe werkwijze die bijdraagt aan een cultuurverandering in de gemeentelijke organisatie, houdt een verandering in van houding en gedrag van leidinggevenden en medewerkers. De leidinggevenden zorgen voor de randvoorwaarden van de nieuwe werkwijze. De medewerkers ontwikkelen een warme houding naar de initiatiefnemers toe: van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’ en meedenken met inwoners. Betrokkenheid tonen en denken vanuit vertrouwen en kansen. Het team Goud in je wijk helpt de inwoners bij het vinden van de juiste financiering van een initiatief. Naast het eigen aandeel van de initiatiefnemer wordt gekeken naar subsidies en fondsen op lokaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau. Voor een eventuele bijdrage vanuit de gemeente zijn twee budgetten beschikbaar: het Bewonersbudget en het Innovatiebudget. Groenuitgiftebeleid 2019-2024 Groenadoptie biedt bewoners de mogelijkheid om gezamenlijk een stukje openbaar groen vrijwillig te onderhouden en/of te verfraaien. Het gaat dan veelal om de heesterbeplanting van groenvakken; bomen maken geen onderdeel uit van de adoptie.

Het kader voor groenadoptie is vastgelegd in het groenbeleidsplan 2017-2040. Hierin maakt de gemeente onderscheid in de volgende categorieën:  Buurtgroen: adoptie mogelijk;  Wijkgroen: mogelijkheid groenadoptie per geval bekijken;  Landschappelijk- en hoofdgroen: geen adoptie mogelijk. Groenadoptie draagt bij aan de sociale contacten in de buurt en bevordert de betrokkenheid van de bewoners bij hun omgeving. Daarnaast kan door adoptie de kwaliteit van het groen verbeteren. Adoptie is alleen mogelijk als een perceel niet voor verkoop in aanmerking komt.

Structuurvisie

Beleidsnotitie “Omgang met bomen” In de beleidsnotitie zijn in het verlengde van het groenbeleidsplan richtlijnen beschreven over hoe De Ronde Venen om wil gaan met haar bomen. Deze richtlijnen vormen de basis:  Bomen en boomstructuren bepalen voor een groot deel het groene karakter en de hoofden wijkgroenstructuur van De Ronde Venen. Deze structuren willen we beschermen en versterken;  Het streven is om een boomstructuur te behouden, ook op dijken;  De juiste boom op de juiste plek, ofwel de boom een duurzame standplaats geven;  Inzetten op kwaliteit van bomen in plaats van de kwantiteit;  Mandelige bomen hebben een grote beeldbepalende waarde en krijgen de status van waardevolle bomen;  Bij herplant dient er aandacht te zijn voor diversiteit in (inheemse) soorten, bijenvriendelijke soorten en fruit- en notenbomen. Voor kappen, herplant dan wel kandelaberen van bomen zijn richtlijnen opgenomen per groep bomen: structuurbomen, niet structuurbomen (functionele bomen en parkbomen), waardevolle bomen (mandelige bomen). Daarnaast zijn in het groenbeleidsplan streefbeelden opgenomen voor de verschillende groenstructuren en categorieën groen (bijv. buurtgroen). Deze streefbeelden geven ook een richting weer voor hoe we om willen gaan met de bomen. Dit houdt in dat de streefbeelden ook meespelen in de afweging.

De streefbeelden staan daarmee niet op zichzelf, maar maken een onderdeel uit van het afwegingskader.

3. Huidige situatie 3.1 Inrichting en beheer Uit de groenstructuurkaarten van het groenbeleidsplan zijn bouwstenen te herleiden. Een bouwsteen is een stedenbouwkundig profiel waaraan het groen is gekoppeld. Per bouwsteen is een streefbeeld beschreven en uitgangspunten voor het beheer. Daarnaast is het groen opgebouwd uit verschillende beheertypen. Het groenbeheerplan beschrijft het beheer op het niveau van de beheertypen.

3.2 Areaalbeheer

DE HOEF

WAVERVEEN

AMSTELHOEK

WILNIS

VINKEVEEN

46.990,7

1.375,4 3.897,9 378,9 42,0 6,7 5.701,0

0,0 159,6 122,1 0,0 0,0 281,7

262,1 812,5 110,6 0,0 0,0 1.185,3

61,8 1.376,2 86,5 15,1 0,0 1.539,4

978,8 15.350,2 4.371,5 1.886,0 0,0 22.586,4

1.805,5 33.109,0 3.196,8 654,6 11,7 38.777,6

15.825,0 154.842,3 35.268,7 5.999,8 22,4 211.958,2

122.320,3 122.320,3

36.529,2 36.529,2

11.905,8 11.905,8

10.867,7 10.867,7

1.068,7 1.068,7

3.755,7 3.755,7

50.256,5 50.256,5

57.507,4 57.507,4

294.211,2 294.211,2

m2 m2 m2 m2

297.356,2 397.754,9 11.022,8 706.133,9

90.694,5 106.740,4 6.611,4 204.046,3

7.325,9 85.083,4 2.741,7 95.150,9

1.478,6 57.898,0 517,6 59.894,1

3.000,8 140.575,4 3.416,5 146.992,7

6.596,7 117.408,2 82.056,2 1.202,2 296.080,3 151.532,2 0,0 3.636,0 4.241,0 7.798,8 417.124,6 237.829,4

605.917,0 1.236.866,8 32.186,9 1.874.970,8

923.350,5

287.566,2

112.757,7

71.043,5

149.246,6

13.093,9 489.967,5 334.114,4

2.381.140,1

Beheergroep Bodembedekkers (bodembedekkende rozen) heesters (heesterrozen) Haag Vaste planten Wisselperken TOTAAL CULTUURLIJKE BEPLANTING

Eenheid m2 m2 m2 m2 m2 m2

7.759,3 65.430,3 19.731,7 1.970,9 4,0 94.896,2

Bosplantsoen TOTAAL NATUURLIJKE BEPLANTING

m2 m2

Gras regulier (incl. kleinschalig + gras met bollen) Berm en ruiggras (1 of 2 x maaien) Natuurlijke oever TOTAAL GRASACHTIGEN TOTAAL AREAAL

ABCOUDE

MIJDRECHT

BAAMBRUGGE

Het areaalbeheer richt zich op het actueel houden van de hoeveelheden van het groenareaal. De volgende hoeveelheden groen zijn er per kern:

3.582,1 34.706,6 7.270,7 1.431,3

498 82 90 670

28 52 18 189

458

942 1 960

287

49 848 467 2.329 31 3.724

53 928 682 2.106 24 3.793

1.539 6.218 2.587 14.461 733 25.538

110 0 0 110

74 0 1 75

26 1 34 61

494 105 34 633

DE HOEF

Eindtotaal

924 127 101 1.152

3 14

VINKEVEEN

1 30 153 274

WILNIS

131 160 84 1.171 4 1.550

AMSTELHOEK

965 1.102 522 2.578 600 5.767

WAVERVEEN

BAAMBRUGGE

Beheergroep Eenheid Boom in verharding st 309 Boom in beplanting st 3.084 Boom in (bos)plantsoen st 661 Boom in grasvegetatie st 4.872 73 Boom overige standplaats st TOTAAL BOMEN 8.999 Hiervan zijn er 21% met specifieke snoeivorm 781 Knotbomen st Lei- en vombomen st 103 Kandelaberen bomen st 252 1.136 SPECIFIEKE SNOEI

ABCOUDE

MIJDRECHT

De volgende hoeveelheden bomen zijn er per kern:

1.234 80 99 1.413

4.141 498 611 5.250

Daarnaast zijn er nog 24 bomen welke (nog) niet gekoppeld zijn aan een kern.

Een up-to-date voldoende gespecificeerd areaal draagt bij aan het hebben van overzicht over de specifieke verschillen binnen het groenbeheer zoals bijvoorbeeld inzicht in de diversiteit van maaifrequenties of herhaling snoei van gekandelaberde bomen.

Afdeling IBOR is areaal beheerder en de buitendienst levert mutaties aan of mutaties komen via reconstructies. Gebleken is dat in het nieuwe beheersysteem van Groenestein (GB GroenBeheer en GB BoomBeheer) vervuiling zit in de arealen. Zowel in de bomen (standplaats, inspectiejaar etc.), de beplanting als het gras (specifieke beheertype). Aanbeveling Om een juiste uitgangsbasis te hebben is een na-inventarisatie nodig. Voor bomen kan tijdens de BVC inspectie de komende 4 jaar e.e.a. op orde worden gemaakt. Voor groen moeten de juiste beheertypen beschikbaar komen en worden gekoppeld. Op dit moment zijn beheertypen onvoldoende beschikbaar, er is veralgemeniseerd. Zo is het nodig dat bosplantsoen gesplitst wordt in regulier bosplantsoen, Middelhoge heesters (Mengsel M), blokbeplanting en hakhout. Dit is nodig omdat er een ander maatregelpakket nodig is en een ander budget. Ook is er een beperkt areaal rozen en traditionele vaste planten naast de maaibare vaste planten.

3.2 Beheersituatie In zijn algemeenheid valt het beheer uiteen in dagelijks onderhoud en groot of vervangingsonderhoud. Voor De Ronde Venen hanteren we binnen de dagelijks beheerfase het kort cyclisch en lang cyclisch onderhoud. Hieronder staan deze begrippen uitgelegd. Dagelijks onderhoud Het kort cyclisch dagelijks onderhoud is vooral bedoelt om voorzieningen verzorgd te houden. Denk hierbij aan maaien gras, hagen knippen, uitmaaien beplanting, schoffelen en wieden. Het lang cyclisch dagelijks onderhoud is bedoeld om de groenvoorzieningen functioneel te houden, bijvoorbeeld het vervangen van 1 plantvak in een straat, de werkzaamheden voorvloeiend uit de BVC en het snoeiprogramma. Ook de inboet valt hieronder. Vervangingsonderhoud De functionaliteit, kwaliteit en veiligheid van groen en bomen is gewaarborgd gedurende de normale levensduur, mits er geen sprake is van incidenten (bijvoorbeeld schade). Er komt een moment waarop de economische en/of technische levensduur verstreken is en de dagelijks beheerfase eindigt. Vervangingsonderhoud wordt uitgevoerd als er zoveel uitval, kale plekken of holle plekken in de beplanting ontstaan of wanneer bomen hun einde levensduur naderen dat het effectiever is deze in één keer helemaal te herstellen. Hierbij moet gedacht worden aan het vervangen van alle bomen in een straat.

Of het opnieuw aanplanten van hagen of plantvakken in een straat. Vervangingsonderhoud wordt in de praktijk uitgevoerd op basis van inspecties, niet op basis van theoretische levensduur. Na elke inspectie wordt dan ook het vervangingsmoment getoetst en waar nodig bijgesteld. Dit gebeurt op dit moment wel voor de bomen. Maar er worden voor groen geen inspecties uitgevoerd voor dit doel.

Reconstructie Het aanpassen van de inrichting aan veranderende eisen, zoals het omvormen van een kruising naar een rotonde noemen we een reconstructie. Bij reconstructies is er sprake van het aanbrengen van verbeteringen in de functionaliteit van de openbare ruimte. Reconstructie is geen onderhoudsmaatregel. Feitelijk wordt bij reconstructie een nieuwe, andere voorziening aangelegd.

3.3 Organisatie beheer en uitvoering De Ronde Venen zet in op een organisatie die oplossings- inwoners- en omgevingsgericht is en daardoor slagvaardiger werkt. We hechten veel waarde aan het groen. Dagelijks zijn tientallen medewerkers actief om de duizenden bomen, struiken, perken en bermen te onderhouden en te beheren. Gemeente De Ronde Venen heeft bewust gekozen om groenonderhoudswerkzaamheden voor een deel door de eigen dienst te laten uitvoeren en voor een deel door stichting Groenwerk (Kansis Groen). Kansis Groen is opgericht door gemeente Stichtse Vecht en gemeente De Ronde Venen, deze samenwerking stelt de gemeente in staat om de sociale werkvoorziening anders te organiseren. Bij deze stichting werken een aantal inwoners van de gemeente met een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. Zowel in Breukelen als in het groenonderhoud ze in staat blijven om beschutte werkplekken en begeleiding naar passend werk te bieden. Alle servicegerichte taken (klachten, meldingen e.d.) en een deel van het (dagelijkse) groenonderhoud wordt uitgevoerd door de eigen dienst. Daarnaast is ook een deel van het groenonderhoud bij verschillende marktpartijen uitbesteed. Deze verdeling is nu historisch bepaald.

Bij bijvoorbeeld vervanging van materieel kan een heroverweging van taken plaatsvinden zodat gemeente breed een zelfde verdeling voor zelf doen of uitbesteed ontstaat en waarbij meer flexibiliteit binnen de organisatie ontstaat.

3.4 Kwantiteit en kwaliteit groen De kwantiteit van het groen verhoudt zich als volgt:

Ruw gras of extensief gras vertegenwoordigt het grootste aandeel in het areaal. Bij extensief gras zit behoorlijk wat differentiatie binnen de beheergroep zo verschilt het aantal keren maaien en de beoogde doelsoorten. Daarnaast komt regulier gras of gazon voor, op sommige plaatsen voorzien van bollen. In het areaal zijn de extensieve of natuurlijke beplantingssoorten ondergebracht onder de hoofdgroep Extensieve beplanting. Het beheer en onderhoud van bosplantsoen, met of zonder zoombeplanting en hakhout vergt een divers beheer. Het snoeiprogramma voor de 3 typen is verschillend. Zoals eerder aangegeven is het areaal niet specifiek in beeld. Daarnaast herbergt deze groep blokbeplanting. Deze is ontstaan door tijd- geld- en/of ruimte gebrek. Voor deze plantstroken zal vastgelegd moeten worden of ze blokbeplanting kunnen blijven. Dit is een extensieve haagvorm welke uit meer dan 1 plantsoort kan bestaan, het areaal hiervan is onbekend. Op sommige locaties zullen deze omgevormd moeten worden, passend bij de breedte van het plantvak, of verjongd worden. De cultuurlijk beheergroepen van beplanting zijn zeer divers van rozen, tot traditionele vaste planten, maaibare vaste planten, hagen, heesters in diverse verschijningssoorten. In sommige typen kan de biodiversiteit versterkt worden door gewenste kruiden te laten staan.

Dit vergt kennis van groen voor de eigen dienst dan wel externe onderhoudsploegen. In bijlage is een lijst van gewenste en ongewenste kruiden opgenomen.

De staat en verzorgingsgraad Uitkomst van QuickScan beeldkwaliteit in 2015 laat een positief beeld zien. Kanttekening is de waarschuwing voor de onzichtbare dreiging, door het ontbreken van structurele budgetten voor vervangingen. Voor Groen was de kwaliteit A/B met een afwijking voor “maaibeeld gazon”.

In 2021 is de kwaliteit van het groen wederom globaal vastgelegd aan de hand van de landelijke kwaliteitsniveaus van het Kennisinstituut CROW. De kwaliteitsbeoordeling van de huidige kwaliteit is een combinatie van verzorging (beeldkwaliteit) en technische staat van de groenvoorziening - Voor het bepalen van de kwaliteit van de beplanting heeft de eigen dienst in juni/juli 2021 tijdens de beeldkwaliteitsmeting (ca. 40 meetpunten) ook gekeken naar de conditie, beheerbaarheid en functionaliteit (technische staat) van de beplanting. Ook is aangegeven wanneer renovatie noodzakelijk is (0-2 jaar, 2-5 jaar, > 5 jaar). - Daarnaast heeft de eigen dienst in oktober/november 2021 per wijk, in hoofdlijnen, in beeld gebracht welke vakken gerenoveerd moeten worden binnen welk termijn (0-2 jaar, 2-5 jaar of > 5 jaar). Bij deze inventarisatie zijn criteria als kale plekken, moeilijk te beheren, ongewenste inrichting door verkeerde plantkeuze en bewonersverzoeken gehanteerd. De algemene indruk is voor 5% niet voldoende en 20% van het areaal vraagt nadere aandacht. De staat van het groen laat een variabele kwaliteit zien met veel incidenten, waarbij een overschrijding van D scores met meer dan 10% zich voor doet bij bosplantsoen.

De verzorgingsgraad van het groen scoort over het algemeen een voldoende met een gemiddeld kwaliteitsbeeld van B, maar onkruid in beplanting wijkt negatief af met bijna 50%. Voor het maaibeeld is deze afwijking ca 30%.

De incidenten/aandachtspunten met een overschrijding van de D score met meer dan 10% doet zich voor bij:  Overgroei bosplantsoen langs gras en randen  Onkruid beplanting  Maaibeeld gras  Staat bosplantsoen  Stam- en/of wortelopschot.

3.5 Kwantiteit en kwaliteit bomen De standplaatsverdeling voor de bomen is als volgt:

Het areaal is niet helemaal up-to-date. Omdat in 4 jaar tijd alle bomen wederom geïnspecteerd zullen zijn, zal het areaal in deze periode op orde gebracht worden. Daarbij willen we meer inzetten op gebiedsgewijze aanpak zodat de communicatie over maatregelen verbeterd kan worden. De aanpak wordt duidelijker zodat het makkelijker is om inwoners te voorzien van informatie. Een uitzondering betreffen de mandelige bomen, hierbij is een individuele aanpak en communicatie nodig omdat we op particulier terrein werken. Het bomenbestand in De Ronde Venen verkeert in een goede conditie. Zoals de volgende tabel aangeeft is de grootste groep bomen tussen de 30 en 50 jaar oud. In de groep van 4060+ jaar doet de grootste afwijking in conditie zich voor. We hebben naast ouderdom te maken met bomenziektes waaronder de essentaksterfte, die in korte tijd veel bomen kan aantasten.

4. Financieel kader 4.1 Begrotingsanalyse Op basis van de activiteiten zowel door eigen dienst, Kansis Groen als via uitbesteding/bestek is er een doorrekening gemaakt voor het dagelijks onderhoud.

begroting

De areaalgegevens zijn per beheergroep gecorrigeerd om. de eerder genoemde veralgemenisering in het beheersysteem bij te stellen. Het werkpakket betreft activiteiten t.b.v. de inspanning voor het dagelijks beheer aan het openbaar groen, zowel kort- als lang-cyclisch is hierin begrepen (afhandeling KCC niet meegerekend). Voor de geraamde arbeidskosten op basis van uren eigen dienst is uitgegaan van 2020 (gerekend met 60% inzet voor groen). De overige 40% betreft afhandelen van KCC, gladheidbestrijding, e.d.. De verdeling van 60/40 en de besteding van de eigen dienst zal verder gestroomlijnd kunnen worden zodat dit betere sturingsinformatie oplevert. Alleen de kosten en uren van de uitvoerende medewerkers momenteel werkzaam in het groen zijn meegenomen. Het beschikbaar budget, zowel incidenteel als conform de begroting 2020 (werkbegroting) is hier tegenover gezet. Begroting

Definitieve begrotingsanalyse

Hoofdbeheergroep Bomen Beplanting Vaste planten / wisselperk Bosplantsoen Hagen* Gras* Ruw gras* Natuurvriendelijke oevers Inboet vervanging bepanting totaal

Areaal eenh. 25.562 st 170.667 m2 6.022 m2 294.211 m2 35.269 m2 605.917 m2 1.236.867 m2 32.187 m1

totaal beschikbaar budget onderhoud € 425.948 € 516.527 € 33.427 € 107.744 € 92.203 € 263.113 € € €

arbeidskosten (60%) € 131.907 € 147.222 € 13.427 € 107.744 € 55.970 € 71.148 € 132.300 € 45.846

1.617.106 €

incidenteel budget werk begroting € 79.500 € 214.541 € 13.532 € 355.773 € 20.000 € € 36.233 € 98.537 € 93.428 € 25.000 € 107.300,00

527.417 €

216.568 €

inboet vervangen

€

45.846

827.275 €

45.846

*) bestek, rekening houden met aanbestedingsvoordeel/nadeel.

Er is in de begroting totaal ongeveer 1,6 miljoen beschikbaar voor dagelijks beheer en onderhoud van groen. De ongeveer 1,6 miljoen bestaat uit 1,4 miljoen structureel budget en ruim 2 ton incidenteel geld. Het incidentele geld is enerzijds een incidenteel budget voor kwaliteit en natuurvriendelijk bermbeheer en anderzijds ontstaan door extra werkzaamheden door Kansis Groen en de gemiddelde overschrijding op boombeheer.

4.2 Financiële doorrekening Wanneer we de doorrekening van de begroting voor het dagelijks beheer vergelijken met landelijke kengetallen dan wordt duidelijk dat hiermee een beeldkwaliteit overeenkomstig Cniveau en op enkele onderdelen op B-niveau is te realiseren binnen het budget van 1,6 miljoen. De huidige gemeten kwaliteit komt overeen met het beschikbaar budget en de gepleegde inzet. Om D-niveau en kapitaalvernietiging te voorkomen dient er gerichte inspanning gepleegd te worden. Dit vergt een betere synchronisatie binnen de beheerafspraken. Voorbeeld hiervan is meer inzet bij onderhoud aan het bosplantsoen, minder inzet bij beplanting. Ter vergelijking is scenario Basis plus, ca 1,8 miljoen, er naast gezet waarbij de focus op Bkwaliteit ligt. Bij scenario Hoog met bijna 2,6 miljoen ligt deze focus op de A-kwaliteit. Er is geen scenario Laag gepresenteerd omdat veiligheid ten alle tijde gewaarborgd moet zijn. Theoretisch normgetallen

Definitieve begrotingsanalyse

Hoofdbeheergroep Bomen Beplanting Vaste planten / wisselperk Bosplantsoen Hagen* Gras* Ruw gras* Natuurvriendelijke oevers Inboet vervanging bepanting

Verschillen

Dagelijks Dagelijks Dagelijks onderhoud - A onderhoud - B onderhoud CAreaal eenh. KWALITEIT KWALITEIT KWALITEIT onderhoud A onderhoud B onderhoud C 25.562 st € 558.968 € 483.319 € 435.579 € -133.020 € -57.371 € -9.631 170.667 m2 € 605.869 € 512.002 € 418.135 € -89.342 € 4.525 € 98.392 6.022 m2 € 38.483 € 31.841 € 26.442 € -5.057 € 1.586 € 6.985 294.211 m2 € 265.439 € 135.838 € 97.023 € -157.695 € -28.094 € 10.721 35.269 m2 € 151.655 € 93.109 € 50.434 € -59.453 € -907 € 41.768 605.917 m2 € 690.745 € 351.432 € 339.314 € -427.633 € -88.319 € -76.201 1.236.867 m2 € 189.866 € 162.742 € 149.180 € -57.566 € -30.442 € -16.880 32.187 m1 € 19.312 € 8.047 € 5.150 € -19.312 € -8.047 € -5.150 € 45.846 € 45.846 € 45.846 € € € -

totaal

€

2.566.184 €

1.824.175 €

1.567.102 €

-949.078 €

-207.069 €

Scenario Basis op orde

€ 1.620.241

-€ 3.135

Scenario Basis plus

€ 1.824.175

-€ 207.069

Scenario Hoog

€ 2.566.184

-€ 949.078

50.004

De systematiek van beeldkwaliteit is gebruikt om inzicht te geven in de huidige kwaliteit en haalbare kwaliteit. Werken of sturen op beeldkwaliteit heeft voor- en nadelen en vraagt investering in de organisatie. Wanneer er in de toekomst meer sturing op beeldkwaliteit wordt gewenst zal organisatie breed de samenhangende beeldkwaliteit gekozen moeten worden.

4.3 Vervangingsonderhoud Bomen en beplanting zijn een kapitaalgoed. Evenals voor bijvoorbeeld bebouwing, riolering of verharding is groot onderhoud en uiteindelijk vervanging periodiek noodzakelijk. Door ouderdom valt beplanting uit. Anders dan bij civieltechnische voorzieningen zoals riool en wegen is het voor groen lastig te ‘voorspellen’ wat het ‘slijtagegedrag’ is; het gaat immers om levend materiaal. Door weersomstandigheden, werkzaamheden van bijvoorbeeld nutsbedrijven in plantvakken, grondslag, ziekten en plagen kunnen groenvoorzieningen onvoorspelbaar verslechteren of verbeteren.

Beplantingen (heesters) en gazons gaan gemiddeld zo’n 25 jaar mee. Over het algemeen is er dan sprake van kale plekken en krijgen de beplantingen een versleten uitstraling. Meestal is er dan geen sprake van onveilige situaties, zoals dat bij wegen of riool wel het geval kan zijn. Maar de beplantingen voldoen niet meer aan de functie die het heeft. De beplanting moet dan worden vervangen. Gebeurt dit niet dan is het op den duur niet meer mogelijk het vak duurzaam in stand te houden. Het vak zal verder verruigen wat een sober beeld geeft. Dit kun je zien als kapitaalvernietiging. Een herijking van de budgetten voor de meerjarige programmering is noodzakelijk om dit tegen te gaan. Voor het vervangingsbudget voor groen en bomen is een vergelijking gemaakt met de theoretische doorrekening, hierbij wordt er gekeken naar benodigde budgetten op basis van langjarig gemiddelden en de afschrijvingstermijn.

gemiddelde eenheidsprijs

percentage vervanging

areaal

theoretische levensduur

25 10 25 25 25

100% € 75% € 50% € 10% € 10% €

Gemiddelde vervanging per jaar 18 40 9 4 4

2022

2023

Vervanging groen € 125.000 € 125.000

Jaar 5

Jaar 4

2.381.118 m2

Jaar 3

Geïnventariseerde vervanging

205.936 m2 6.000 m2 294.211 m2 605.917 m2 1.269.054 m2

Jaar 2

Cultuurlijk groen Vaste planten Bosplantsoen Gazons Ruw gras Totaal groen

Jaar 1

Theoretische vervanging

eenheid

Vervanging beplanting en grasachtigen De resultaten van de inventarisatie geven aan dat ca. 44.000m2 beplanting aan vervanging toe is. Hierin kunnen we onderscheid maken in vakken waarvan gewenst is dat deze urgent (0-2 jaar) vervangen worden (14.000m2) en vakken die op korte termijn (2-5 jaar) vervangen moeten worden (30.000m2). Het aandeel te vervangen beplanting verschilt per dorp en wijk. Zie ook het totaaloverzicht (bijlage 3). Opvallend is dat in Wilnis, ten opzichte van de andere dorpen, relatief weinig gerenoveerd hoeft te worden. Dit komt omdat hier de laatste jaren bepaalde groenvakken zijn voorzien van nieuwe beplanting. Om de ca. 44.000m2 aan plantvakken te renoveren is een vervangingsbudget nodig van € 790.000 voor de komende 5 jaar. Het advies is om de vakken die urgent (0-2 jaar) gerenoveerd moeten worden binnen die 2 jaar te renoveren. We hebben het dan over ca. 14.000m2. De kosten hiervoor zijn € 125.000 per jaar. Zie ook onderstaand overzicht inclusief vergelijking met de theoretische vervanging:

€ € € € € €

148.274 17.999 52.958 9.695 20.305 249.231

Gemiddelde vervanging per jaar 2026 2024-2026

2024 2025 prioriteren prioriteren prioriteren

€

180.000

De vakken die op korte termijn (2-5 jaar) gerenoveerd moeten worden gaan we prioriteren. Omdat bij de inventarisatie door de eigen dienst ook vakken zijn aangemerkt die moeilijk te beheren zijn of waarvan de inrichting ongewenst is door verkeerde keuzes is de hoeveelheid te renoveren vakken op korte termijn (2-5 jaar) aanzienlijk qua omvang.

Bij de prioritering kijken we naar de technische staat en de functionaliteit van de beplanting. Dus vakken met kale plekken, holle beplanting, e.d. en vakken die niet te handhaven zijn vanwege de functionaliteit. Deze vakken zullen op korte termijn vervangen moeten worden. Door deze aanpak creëren we een vaste manier van werken. Gazons en bermen gaan ongeveer 25 jaar mee. Na 25 jaar is vervanging nodig, zodat weer een egale grasmat ontstaat. Het vervangen van gras is een relatief lage kostenpost waarvoor in dit groenbeheerplan voor de komende 5 jaar geen apart vervangingsplan is opgesteld. De overige te vervangen beplantingen en eventueel grasachtigen betrekken we voor de lange termijn (> 5 jaar). Vervangingsplan bomen Bomen in de stedelijke omgeving hebben niet dezelfde levensduur als bomen die in een natuurlijke omgeving staan. In De Ronde Venen streven we ernaar om bomen zo lang mogelijk te behouden. In de beleidsnotitie ‘Omgang met Bomen’ zijn de volgende ambitieleeftijden bepaald.

Als bomen aan het einde zijn van hun levensduur en de conditie van de boom slecht is (door ziekte of ouderdom), komen bomen in aanmerking om vervangen te worden. De afgelopen 3 jaar zijn de volgende hoeveelheden bomen verwijderd. In enkele gevallen zijn de bomen niet vervangen. Dit betreft het aantal bomen los van de separate historisch overzicht 2019 2020 2021 vervangingsprojecten en van oorzaken zoals aantal bomen 454 558 520 dunning en storm. Momenteel (december 2021) zijn er 556 bomen dood of in slechte conditie. Dit is geen hard getal wat we voor de komende 5 jaar kunnen toepassen, immers kunnen andere bomen verslechteren door ziektes en aantastingen maar ook kunnen bomen herstellen. Daarnaast willen we een duurzamere aanpak wat inhoudt dat we niet ieder jaar 2 bomen in een straat vervangen maar wanneer de levensverwachting voor de overige bomen beperkt is dit groepsgewijs gaan uitvoeren.

25.562 st

gemiddelde eenheidsprijs

50 100% € 511 gem/jaar Jaar 2

Jaar 3

Jaar 4

Jaar 5

2022

2023

2024 556

2025

2026

Kosten 179 Geinventariseerde vervanging Kosten € 102.631 € Kosten totaal

Gemiddelde vervanging per jaar

565 € €

Jaar 1

25.562 st

Geprognosticeerde vervanging Bomen Vervanging (conditie)

percentage vervanging

theoretische levensduur

Theoretische vervanging Bomen Totaal bomen

eenheid

areaal

Voor de komende paar jaar is geïnventariseerd welke bomen (gefaseerd) vervangen moeten worden. Een overzicht is opgenomen in bijlage 3.

288.851 288.851

per 5 jaar 2022-2026 556 €

314.140 240.769 554.909

426

43.864 €

52.565 €

37.635 €

4.074 € €

Voorgesteld wordt om een bomenvervangingsbudget van € 500.000 flexibel op te nemen voor de komende 5 jaar. Vervangingsplan Populieren In 2019 is € 360.000 verdeeld over 3 jaar beschikbaar gesteld voor het vervangen van populieren. Een jaar later, in 2020, heeft het college verzocht om het vervangingsplan uit te smeren over 5 jaar. Dit betekent dat er voor 2022 en 2023 respectievelijk nog € 40.000 en € 45.000 in de begroting is opgenomen. Voor de overige jaren zal opnieuw budget gereserveerd moeten worden. Er zijn al een behoorlijk aantal populieren gekapt. Echter de laatste twee jaar zijn niet alle bomen gekapt die in eerste instantie op de planning stonden. Dit heeft onder andere te maken met weerstand van bewoners. Hierdoor een is een deel van het begrootte budget teruggevloeid naar de algemene reserve. Ook zijn er hogere kosten gemaakt, omdat een deel van de populieren niet gekapt zijn, maar gekandelaberd. Het totale vervangingsplan voor de populieren zag er en ziet er nu als volgt uit: Vervangingsplan oud budget Vervangingsplan te kappen populieren (stuks) Kosten totaal

2019

2020

€ 100.000 € 135.000 €

€

>2022

2021

2022

2023

40.000 €

45.000 €

2022 75

2023 71

2024 84

2025 70

2026 0

46.500 €

45.000 €

52.000 €

44.000 €

85.000

>2022 300 €

187.500

De verwachting is dat in 2025 de vervanging is afgerond. Graag stellen we voor om de € 187.500 (dit is inclusief de huidige € 85.000) flexibel ter beschikking te stellen tot en met 2026.

5. Toekomstige situatie 5.1 Uitgangspunten Om het bestaande groen in De Ronde Venen duurzaam, doelmatig en planmatig te kunnen beheren, willen we het openbaar groen laten voldoen aan de basisvoorwaarden. Dit geldt voor het dagelijks beheer maar ook voor de vervanging van groen en bomen. Voor het beheer zijn de volgende uitgangspunten vastgelegd en (kunnen worden) ingezet:  Hoofd- en wijkgroenstructuur beschermen en versterken; Hiervoor is de groenstructuur en de bomenstructuur vastgelegd. In de omgang met bomen maar ook bij groenuitgifte is dit verder geregeld in het afwegingskader. Bij de vervanging, inboet of ontwikkelingen met kansen om de structuur te versterken wordt dit meegenomen.  Hoge bomen waar het kan, kleine bomen waar het moet; We zetten in op de kwaliteit van bomen in plaats van de kwantiteit. Kwantiteit is vaak gericht op kortdurend, snel effect en resultaat. Kwaliteit geeft effect en resultaat op de lange termijn, werkt veel langer door en is duurzamer. Verder zetten we ons in om een bomenbestand te ontwikkelen dat bestand is tegen ziekten en plagen, door onder andere meer variatie in soortkeuze toe te passen. Bomen oud laten worden zolang ze veilig zijn of incidenteel kunnen bomen gehandhaafd blijven afhankelijk van hun standplaats. Bij naderende einde levensduur bekijken we of we groepsgewijs kunnen vervangen.

De veiligheid en daarmee de wettelijke aansprakelijkheid hebben we in voorzien doordat de boomveiligheidscontrole minimaal elke 4 jaar plaatsvindt, risico- en aandachtsbomen zelfs jaarlijks. Aansluitend worden de geadviseerde maatregelen uitgevoerd.  Versterken van biodiversiteit in de wijken/kernen; Een gevarieerd beplantings- en boomassortiment passen we toe, ter bevordering van de biodiversiteit en ter voorkoming van ziekten en plagen. Bij herplant is er aandacht voor diversiteit in (inheemse) soorten, bijenvriendelijke soorten en fruit- en notenbomen. Meer bijenvriendelijke plantsoorten toe passen mede in overleg met lokale imkers. Bloemrijke gras(bermen) ontwikkelen en uitproberen van concepten om zelf of bij inwoners de biodiversiteit te verhogen en te stimuleren zoals: Pilot maai-mei-niet. We hebben aandacht voor geleidelijke overgangen tussen groen en water, door natuurlijke oevers aan te leggen en de meter langs de oever extensief te beheren; We gaan onderscheid maken in gewenste en ongewenste kruiden in het openbaar groen.  Behouden en versterken van groene pareltjes; Bij de vervanging, inboet of ontwikkelingen met kansen om de groene pareltjes te versterken wordt dit meegenomen. Voor pareltjes kan een specifiek beheer- en uitvoeringsplan meer inzicht geven.

 Stimuleren van bewonersparticipatie in het groen; Hoe dichter het openbaar groen bij de inwoners ligt, hoe groter de invloed van de inwoners kan zijn. Naast de spelregels voor adoptie van groen is met team Goud voor je wijk extra begeleiding voor initiatieven.

5.2 Scenario’s Om het dagelijks beheer financieel in beeld te brengen hebben wij scenario’s doorgerekend; Scenario 1: Basis op orde, Scenario 2: Basis Plus en Scenario 3: Hoog. De drie scenario’s worden hier onder toegelicht. Scenario 1: Basis op orde In Scenario 1 gaan wij er van uit dat het benodigde (incidentele) budget structureel beschikbaar komt. Hiermee kunnen we voldoen aan het behoud van de bestaande waarden en functies. Dit betekent niet dat het beeld overal voldoende zal zijn. Bij een C-kwaliteit is het onderhoud soberder en minder netjes. Voorwaarde is wel dat het groen beheerbaar is, dat het juiste groen op de juiste plek staat. Binnen de Basis op orde kan er gebruik gemaakt worden van een extensievere aanpak waarbij het vooral ten dienste moet staan voor het versterken en stimuleren van de biodiversiteit. Dit betekent niet dat extensief inhoudt dat het goedkoper wordt. Bij de Basis op orde is een basisvoorwaarde dat de voorziening in stand kan blijven op het gekozen onderhoudsniveau. Dit houdt in dat vaste planten en wisselperken alleen bij een minimale B-kwaliteit kunnen voortbestaan. Daarnaast is bij de Basis op orde de veiligheid en zorgplicht voldoende geregeld, om die reden wordt het boomonderhoud op B-kwaliteit uitgevoerd.

Wat hebben we nodig om op orde te raken:  Actualisatie: Het areaal moet in beeld zijn  Synchronisatie: areaal verbijzonderen zoals vastgelegd in de beheerpaspoorten  Harmoniseren: De werkwijze per beheertype eenduidig toepassen in De Ronde Venen  Programmeren: beheer en vervangingen  Communiceren: algehele werkwijze en ingrijpende activiteiten communiceren om veel vragen te voorkomen. Wijkgerichte aanpak bijvoorbeeld bij bomen of snoeien maakt dit makkelijker Scenario 2: Basis Plus In dit scenario is de basis op orde en is het totale beeld voldoende, wat inhoudt dat het gehele areaal op een B-kwaliteit beheerd wordt. Om alles op B-niveau te onderhouden is er extra geld nodig. Groen wordt in dit scenario financieel gezond gehouden conform een langjarige onderhoudscyclus. Dit groeiscenario komt meer tot zijn recht wanneer voor de buitenruimte een samenhangend beeld is gekozen en werkzaamheden integraal op elkaar zijn afgestemd. Deze keuze zal voor alle aspecten van de buitenruimte ingezet kunnen gaan worden zodat een integraal beeld ontstaat.

Scenario 3: Hoog Scenario Hoog ligt de focus op A-kwaliteit, het totale beeld is goed. Om alle groen op en Akwaliteit te onderhouden is er meer geld nodig. Ook hierbij is een langjarige onderhoudscyclus een voorwaarde. Voor groenbeheer is dit een mogelijk groeiscenario. Dit scenario komt het beste tot haar recht wanneer de buitenruimte als een samenhangend beeld wordt beschouwd, en er samenhangende keuzes worden gemaakt. In dit scenario zal er ook aandacht moeten zijn voor invloeden op het beheer. Omdat verstoringen van buiten de onderhoudscyclus in dit scenario nog meer tot een afwijking in het samenhangende beeld leiden. Beleving van de buitenruimte is meer dan inrichting en beheer.

5.3.4 Beheerpaspoorten Op basis van scenario 1: Basis op orde is het beheer uitgewerkt per beheergroep in beheerpaspoorten: Bomen, bosplantsoen, cultuurlijk beplanting en grasachtigen. Hierin zijn naast de zorg voor kwantiteit en kwaliteit van het areaal de werkzaamheden voor kort- en lang-cyclisch onderhoud opgenomen. De beheerpaspoorten zullen de basis vormen voor synchronisatie van het areaal in het beheerssysteem en voor de harmonisatie van de uitvoering van de groenwerkzaamheden. Bij de keuze voor één van de groeiscenario’s kunnen nieuwe paspoorten op maat voor De Ronde Venen gemaakt worden. Waarbij integraler beheer kan worden gepleegd zoals bijvoorbeeld bij de overgang van gras naar verharding; snijden, borstelen en vegen in één werkgang. Dit vergt een integratie van groen en grijs en de bijbehorende budgetten. Per paspoort is onderscheid gemaakt in de specifieke sub-beheergroepen. De paspoorten staan in Bijlage 3.

6. Conclusies en aanbevelingen 6.1 Dagelijks beheer en vervanging Basis op orde We opteren voor scenario 1 zodat de Basis op orde komt. Om meer richting te geven is het dagelijks beheer uitgewerkt in beheerpaspoorten. Deze beheerpaspoorten vormen de basis van een gesynchroniseerd groenareaal en een geharmoniseerde werkwijze. Om op orde te komen zijn er aanbevelingen geformuleerd. Wanneer de Basis op orde is kan één van de groeiscenario’s Basis plus of Hoog verder onderzocht worden. Waarbij een meer samenhangend integraal beeld buiten wenselijk is. Financieel Om buiten de Basis op orde te krijgen is het nodig dat het incidentele budget geformaliseerd wordt. Dit betekent dat ca 2 ton incidenteel budget als structureel budget moet worden opgenomen in de begroting van 2023. Dit leggen we voor bij het opstellen van de Kadernota 2023. Vervanging De huidige beeldkwaliteit van de groenvoorzieningen is divers en scoort op aspecten een onvoldoende. Oorzaak hiervan is dat de werkwijze divers is maar ook is een aanzienlijk aantal vakken vanuit technisch oogpunt toe aan vervanging. Vervanging zorgt voor beheerbaarder groen waarbij efficiënter onderhoud mogelijk is. Zonder vervanging is het niet mogelijk het groen in de toekomst adequaat te beheren.

Uit de globale technische inspectie van de eigen dienst komt naar voren dat de beplanting op een substantieel aantal plaatsen oud en versleten is. Het op niveau houden van deze beplanting vergt onevenredig veel inspanning met meestal een tegenvallend resultaat. Daarom is naast het uitvoeren van dagelijks onderhoud ook een inhaalslag voor de vervanging van beplanting noodzakelijk. Ongeveer 44.000 m2 is binnen 5 jaar aan vervanging toe. Wat overeenkomt met een budget van €125.000-180.000 per jaar. Daarnaast is er een structureel vervangingsbudget voor bomen noodzakelijk. Op basis van de huidige leeftijd, levensverwachting en conditie zullen er extra bomen vervangen moeten worden. Daarnaast speelt de deels uitgestelde vervanging van populieren in verband met einde levensduur gerelateerd aan toename van onveiligheid. Dit houdt in extra budgetten van ca 5 ton en respectievelijk 1 ton voor de komende 5 jaar. Bij het opstellen van de Kadernota 2023 zullen we structurele vervangingsbudgetten voor zowel groen als bomen moeten opnemen.

6.2 Aanbevelingen Tijdens het maken van dit Groenbeheerplan zijn er een aantal actiepunten naar voren gekomen waar de groenbeheerders mee aan de slag gaan in de komende planperiode. Dit zijn de volgende actiepunten: Areaal en werkwijze op orde brengen.  Actualiseren: Het beheersysteem van Groenestein is nog niet actueel. Zowel bij bomen als beplantingen zullen de hiaten aangepakt moeten worden;  Synchroniseren: De specifieke beheergroepen zoals gedefinieerd in de beheerpaspoorten onderscheiden als specifieke beheergroep  Harmoniseren: de werkwijze met specifiek beheer per beheergroep inzetten in de kernen. Dit houdt in op bepaalde activiteiten meer doen en op andere activiteiten minder; Afspraak: Basis op orde; areaal en beheergroepen definiëren conform beheerpaspoorten. Harmoniseren van werkzaamheden in de kernen in de opdrachten. Na één jaar de beheerpaspoorten evalueren. Groenestein/GB Boombeheer  Het beheersysteem wordt beperkt gebruikt bij het beheer van de buitenruimte. Er zijn geen werkpakketten of meerjarenplanningen gekoppeld. Het beheersysteem wordt gebruikt voor de uitvoering van de BVC en zijn de maatregelen in beeld.  Bijna 16.000 bomen worden 1 maal per 4 jaar geïnspecteerd. Voor bijna 10.000 bomen geldt een jaarlijkse frequentie. Afspraak: komende 4 jaar bomen database op orde brengen tijdens uitvoering BVC.

Verdere toepassingen van GB BoomBeheer verkennen: analyses en rapporten over het bomenbestand samenstellen, programmeren door meerjarenplannen en begrotingen op te stellen, doorrekenen van beheeralternatieven en eenvoudig overzichten samenstellen van hoeveelheden en kosten die samenhangen met inboet/vervanging. Wijkgerichte aanpak onderzoeken voor de groep bomen die eenmaal per 4 jaar wordt geinspecteerd, evt. door maken Bomenbeheerplan. Groenestein/GB Groenbeheer  Het beheersysteem wordt beperkt gebruikt bij het beheer van de buitenruimte. Er zijn geen werkpakketten of meerjarenplanningen gekoppeld. Afspraak: Voor groen database op orde brengen overeenkomstig de beheertypen in de beheerpaspoorten door na-inventarisatie. Keuze maken in de toepassingen van GB GroenBeheer: opstellen van werkplannen en begrotingen, programmeren van meerjarenplanning en doorrekenen van beheeralternatieven/pilots. Inspectie van groen de komende 4 jaar uitvoeren inclusief programmeren werkzaamheden. Beheerplan voor groene parels opstellen. Basisniveau kennis en vaardigheden uitvoering  Voor uitvoering van het beheer in het groen gelden de bestekken, zowel uitbesteed als Kansis Groen als eigen dienst. Daarnaast gelden er nadere uitgangspunten zoals gewenste kruiden en snoeimethoden. Voor de sturing is kennis nodig van besteksystematiek.

Afspraak: jaarlijks evalueren of vakkennis en vaardigheden voldoende aanwezig zijn. Daarnaast is een snoeiplan nodig rekening houdend met de specifieke eisen van de subbeheergroep incl. aandacht voor biodiversiteit (nectar, schuilgelegenheid etc) maar ook zomersnoei van bosplantsoen om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. Maaiplan gericht op diversiteit in samenspraak met wegbeheerder en waterbeheerder. Jaarlijks de lijst van gewenste kruiden in het openbaar groen evalueren. De organisatie op orde  De organisatie zit in een reorganisatie. Dit geeft kansen om de huidige werkwijze te herijken. Momenteel zit er nu veel lokale kennis bij de mensen. Er is geen back-up systeem. Afspraak: Wat zijn de rollen, taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot het groenbeleid en groenbeheer inclusief uitvoering. De aanbevelingen zullen worden uitgewerkt in een plan van aanpak.

Bijlagen

Bijlage 1: Belang van groen Groen heeft een belangrijke functie in onze leefomgeving.

Architectonische waarde (Ruimtelijke kwaliteit) Het gaat hierbij om de samenhang van de bebouwde omgeving en het omliggend landschap, de oriëntatie en herkenbaarheid die het samenspel van groen en bebouwing bieden. Het groen levert een bijdrage aan de sfeer, identiteit en de belevingswaarde van de bebouwde omgeving en zorgt voor oriëntatie en herkenbaarheid van die bebouwde omgeving.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12079204/1