Brief SCJ - Behoud keuzevrijheid identiteitsgebonden jeugdzorg

Samenwerking Christelijke Jeugdhulp p/a Zuiderinslag 4c 3871 MR Hoevelaken I www.christelijkejeugdhulp.nl

Aan de fracties van de christelijke politieke partijen Betreft: Behoud keuzevrijheid en identiteitsgebonden jeugdzorg Februari 2026 Geachte leden van de fractie, In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart wenden wij ons tot u namens Samenwerking Christelijke Jeugdhulp. Wij doen dit vanuit een gedeelde zorg over de positie van identiteitsgebonden jeugdzorg binnen het gemeentelijk beleid. Keuzes die in deze periode worden voorbereid, zijn richtinggevend voor het zorglandschap in de komende bestuursperiode. Als aanbieders van identiteitsgebonden zorg vinden we het een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel politiek als zorgaanbieders om ons maximaal in te spannen voor het welzijn van onze kwetsbare medemensen. Met dit schrijven willen we een aantal knelpunten en mogelijke oplossingsrichtingen onder uw aandacht brengen. Gemeentelijke keuzes bepalen toekomst van identiteitsgebonden jeugdzorg Wij zien dat ontwikkelingen in regionale inkoop en organisatie van jeugdhulp directe gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van christelijke jeugdzorg. Deze gevolgen raken niet alleen aanbieders, maar vooral kinderen en gezinnen die aangewezen zijn op zorg die aansluit bij hun levensovertuiging. Juist in verkiezingstijd vraagt dit om expliciete politieke aandacht.

Regionaal contracteren beperkt feitelijke keuzevrijheid van gezinnen Door regionaal de zorg te contracteren en door de keuze voor vaste

1

samenwerkingsverbanden neemt de ruimte voor maatwerk af. Gezinnen worden vaker toegewezen aan vooraf gecontracteerde aanbieders, waardoor keuze voor identiteitsgebonden zorg onder druk komt te staan. Voor gezinnen voor wie geloof en levensbeschouwing een wezenlijk onderdeel zijn van opvoeding en zorg, betekent dit een reële beperking van passende hulp. Bijvoorbeeld in gemeente A. wordt er bewust voor gekozen om alle hulpvragen van jongeren en hun ouders bij één zorgaanbieder te beleggen. Daardoor is er geen keuzevrijheid en lopen de wachtlijsten op om de werkvoorraad beheersbaar te houden. Met als gevolg dat cliënten die identiteitsgebonden zorg nodig hebben deze niet tijdig ontvangen en is er geen ruimte voor zorg via een identiteitsgebonden zorgaanbieder. In gemeente B. wordt door de hoofdaanbieder gezegd dat zij ook christenen hebben werken en christelijke zorg kunnen bieden als een client specifiek vraagt naar een christelijke zorgaanbieder. Dit is een onderschatting van de inhoud en toegevoegde waarde van christelijke zorg. Het beperkt tevens de keuzevrijheid van de client. Identiteitsgebonden zorg versterkt behandelrelatie en behandeluitkomsten Wanneer zorg aansluit bij de overtuiging en leefwereld van jongeren en ouders, ontstaat sneller vertrouwen en betrokkenheid. Dit bevordert openheid en samenwerking in het hulpverleningsproces.

Onderzoek laat zien dat het onvoldoende erkennen van religieuze en levensbeschouwelijke behoeften een negatief effect heeft op de behandelrelatie, terwijl juist deze relatie van doorslaggevend belang is voor het behandelresultaat. Passende zorg is daarmee een kwestie van kwaliteit en effectiviteit (Captari et al., 2018; Bouwhuis-van keulen, et al., 2023; Weber & Pargament, 2014). Met het vragen van aandacht voor zorg die aansluit bij de levensovertuiging van een client draagt u dus direct bij aan het verhogen van de kosteneffectiviteit van jeugdzorg. Christelijke jeugdzorg is meer dan individuele professionals Christelijke jeugdzorg kan niet worden gereduceerd tot de aanwezigheid van individuele christelijke hulpverleners binnen grote, algemeen georiënteerde instellingen. Het gaat om zorg die is georganiseerd vanuit een gedeelde visie op mens, leven en lijden. Deze visie is verankerd in beleid, methodiek, scholing en intervisie. Daardoor ontstaat structureel ruimte om geloof en zingeving zorgvuldig te betrekken bij diagnostiek en behandeling wanneer cliënten dat wensen. Deze borging is niet vanzelfsprekend aanwezig of te organiseren binnen neutrale of seculiere zorgorganisaties. Hiervoor is specifieke kennis, tijd en aandacht nodig. U kunt dit vanuit uw positie beïnvloeden door in het inkoopbeleid op te nemen dat in het aanbod

2

identiteitsgebonden zorgaanbieders moeten worden opgenomen die op organisatieniveau beschikken over een meerjarig trackrecord voor het aanbieden van indentiteitsgebonden zorg en dit aantoonbaar maken middels referentieverklaringen van cliënten en financiers Specifieke expertise vraagt om herkenbare en veilige zorgcontext Onze organisaties beschikken over specialistische kennis van de doelgroep en werken intensief samen met identiteitsgebonden scholen en lokale netwerken. Voor veel gezinnen is een herkenbare zorgcontext essentieel om psychische problematiek waarbij tevens geloofsvragen en levensbeschouwelijke spanningen kunnen meespelen, bespreekbaar te maken. Het gaat daarbij niet om tolerantie, maar om herkenning en veiligheid. Zonder deze context haken gezinnen eerder af of komt de kern van de problematiek onvoldoende in beeld. Dit heeft tot gevolg dat als de draagkracht en draaglast van een gezin wordt overschreden er langdurige zorg nodig is om dit te herstellen met alle maatschappelijke kosten van dien. Schaalvergroting en hoofdaannemerschap zetten deze zorg onder druk De combinatie van schaalvergroting, complexe inkoopprocedures en hoofdaannemerschap leidt ertoe dat identiteitsgebonden aanbieders steeds vaker onderaannemer worden.

Dit heeft tot gevolg lagere tarieven (fee) en beperkte inhoudelijke invloed waardoor het lastig is om zorg vanuit een eigen identiteit duurzaam vorm te geven. Dit vergroot het risico dat juist deze aanbieders verdwijnen, terwijl zij voor specifieke doelgroepen onmisbaar zijn. U kunt hier een positieve invloed op uitoefenen door in het inkoopbeleid op te nemen dat de vergoeding minus afslagen voor samenwerkingsverbanden aantoonbaar kostendekkend en rendabel moet zijn om een meerjarige gezonde bedrijfsvoering te organiseren. Huidige inkooppraktijk schuurt met wettelijke gemeentelijke opdracht De Jeugdwet verplicht gemeenten om bij het inzetten van jeugdhulp rekening te houden met de godsdienstige gezindheid en levensovertuiging van jeugdigen en ouders (Jeugdwet artikel 2.3, vierde lid). In de huidige praktijk zien wij dat deze wettelijke opdracht onder druk staat. Dit is zorgelijk, zeker in een tijd van toenemende zorgvraag en structurele personeelstekorten, waarin diversiteit in het zorgaanbod noodzakelijk is. U kunt hier invloed op uitoefenen door dit aspect bespreekbaar te maken en expliciet op te nemen in het inkoopbeleid dat er sprake moet zijn van een dekkend zorglandschap zowel qua zorgaanbod als aansluitend op levensovertuiging.

3

Behoud identiteitsgebonden jeugdzorg vraagt bewuste politieke keuzes Wij vragen u hier expliciet aandacht aan te besteden in uw verkiezingsprogramma en dit actief te agenderen in raadvergaderingen en regionale inkoopoverleggen. Alleen dan blijft keuzevrijheid daadwerkelijk bestaan en blijft zorg beschikbaar die aansluit bij wat gezinnen nodig hebben. Wij gaan hierover indien gewenst graag met u in gesprek en lichten onze ervaringen uit de praktijk nader toe. Met vriendelijke groet, Namens de Samenwerking Christelijke Jeugdzorg ondertekenen de volgende partijen: • • • • • • • • • • • • • • • •

Adullam Brouwer Psychologen De Hoop ggz De Schutse Deviaa Stichting De Vluchtheuvel Driestar Educatief Eleos Helpende Handen KOC Lelie Zorggroep Profila Zorggroep Siloah SWV Berseba SWV RefSVO Hoornbeeck MBO

namens het bestuur, Paul Verburg, voorzitter

Reageren kan naar projectleider@christelijkejeugdhulp.nl

4