Bijlage - Memo ANG onderzoek (water)toeristenbelasting en forensenbelasting - gemeente De Ronde Venen 2022
Tekst van het document
MEMO
Onderwerp
: Onderzoek (water)toeristen- en forensenbelasting
Datum
: Oktober 2022
Van
: ANG
Opgesteld door
: T. Wijers & V. Maltha
Ontvangers
: Gemeente De Ronde Venen
Inleiding De gemeente De Ronde Venen heeft aan ANG gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de heffing van de (water)toeristen- en forensenbelasting. In dit onderzoek is uitgebreid gezocht naar nieuwe locaties voor de heffing van de (water)toeristenbelasting en is onderzocht wat de gebruikssituatie is van de woningen die momenteel worden betrokken in de heffing van de forensenbelasting om zo te achterhalen of deze locaties wellicht (ook) in de heffing van de toeristenbelasting zouden moeten vallen. Verder zijn de reeds bekende locaties voor de heffing van de (water)toeristenbelasting ook in de heffing betrokken. Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van de door de gemeente aangeleverde informatie betreffende het reeds bekende areaal voor de heffing van de (water)toeristen- en forensenbelasting. Allereerst zal er ingegaan worden op de verschillen en overeenkomsten tussen beide heffingen. Vervolgens zal aangegeven worden wat er uit het onderzoek betreffende de (water)toeristen- en forensenbelasting naar voren is gekomen. Tot slot zal ingegaan worden op het tarief, en een eventuele differentiatie hierin, en zullen verbeteringen aangedragen worden betreffende de verordening van de (water)toeristenbelasting.
Toeristenbelasting vs. Forensenbelasting Voor de duidelijkheid en volledigheid wordt hieronder allereerst uitgelegd op basis van welke initiële voorwaarden de gemeente toeristenbelasting- en forensenbelasting kan heffen. Toeristenbelasting Toeristenbelasting wordt geheven van personen die, tegen een vergoeding, binnen de gemeente overnachten, maar zelf niet ingeschreven staan in de Basisregistratie Personen (verder BRP) van de betreffende gemeente. Hieruit komen onderstaande drie voorwaarden naar voren. Bij het wegvallen van één van deze voorwaarden, vervalt ook direct de belastingplicht. • • •
Er moet sprake zijn van een overnachting Er wordt een vergoeding (in welke vorm dan ook) betaald voor de overnachting De overnachtende persoon staat niet ingeschreven in de BRP
Verder geldt dat de toeristenbelasting geheven wordt van degene die de gelegenheid biedt tot het houden van verblijf. Deze kan de belasting weer verhalen op de overnachtende persoon of personen.
ANG022-0298TW
pagina 1 van 12
MEMO Forensenbelasting Forensenbelasting kan geheven worden van natuurlijke personen die niet ingeschreven staan in de BRP van de gemeente, echter er wel meer dan 90 dagen voor zichzelf en/of hun gezin een gemeubileerde woning ter beschikking hebben. Kortom, hierbij gelden de volgende vijf voorwaarden: • • • • •
Het betreffende object moet voldoen aan de voorwaarden van een gemeubileerde woning De gebruiker van het object dient een natuurlijk persoon te zijn De gebruiker staat niet ingeschreven in de BRP De gebruiker dient de woning meer dan 90 dagen in een jaar ter beschikking te hebben De gebruiker heeft de woning ter beschikking voor zichzelf of zijn/haar gezin
De forensenbelasting kan in tegenstelling tot de toeristenbelasting alleen geheven worden van de gebruiker van een woning. Dit betreft dus niet altijd de eigenaar ervan. Indien de eigenaar de woning meer dan 90 dagen ter beschikking heeft en een andere huurder ook dan zou er ook tweemaal forensenbelasting opgelegd kunnen worden. Dit kan eventueel oplopen naar vier maal al is dit niet waarschijnlijk. Verder kan de belasting, zoals gezegd, niet geheven worden van bedrijven, terwijl dit voor het heffen van toeristenbelasting geen belemmering vormt. Om forensenbelasting te kunnen heffen moet men de beschikking hebben over een gemeubileerde woning. Het daadwerkelijke verblijf doet hierbij niet ter zake in tegenstelling tot de toeristenbelasting, waarbij dat wel een criterium is. Onder een gemeubileerde woning wordt een object verstaan waarin zich ten minste een toilet, was- en kookgelegenheid bevinden. De aanwezigheid van meubilair is hierbij dus geen vereiste, waardoor objecten al snel als ‘gemeubileerde woning’ beschouwd kunnen worden. Tot slot dient vermeld te worden dat onder een gezin vader en/of moeder met kinderen wordt verstaan. Bijvoorbeeld twee (oudere) broers die in een woning verblijven worden niet als gezin beschouwd. In een dergelijk geval kan dan ook geen forensenbelasting geheven worden.
Arbeidsmigranten Verder dient nog het verblijf van doelgroepen die voor langere periode in de gemeenschap verblijven te worden aangehaald. Hiermee wordt gedoeld op arbeidsmigranten waarvan het verblijf momenteel onder de heffing van de toeristenbelasting valt. Met betrekking hiertoe dient expliciet vermeld te worden dat het verblijf van arbeidsmigranten slechts in uitzonderlijke gevallen onder de forensenbelasting belast kan worden. De forensenbelasting kan in dit geval alleen geheven worden als de betreffende arbeidsmigrant zelf eventueel met/zijn haar gezin een gemeubileerde woning huurt of koopt om in te kunnen verblijven en de arbeidsmigrant daarbij ook besluit om zich niet in te laten schrijven in de BRP. Dit scenario komt in de praktijk nauwelijks voor. Doorgaans worden arbeidsmigranten gehuisvest door hun werkgever of een huisvestingsorganisatie. In de huisvesting verblijven zij over het algemeen met meerdere personen, waarmee zij geen gezin vormen. Bovendien wordt de huisvesting door de huisvestende partij ter beschikking gesteld en heeft de gehuisveste persoon het niet zelf tot zijn/haar beschikking. Het ter beschikking krijgen van een gemeubileerde woning of het ter beschikking hebben ervan lijkt een summier verschil, echter is het in deze wel bepalend. Een eventuele belastingplicht voor de forensenbelasting wordt hiermee onderuit gehaald.
Het is (nagenoeg) niet mogelijk om arbeidsmigranten te betrekken in de heffing van de forensenbelasting. Deze vallen of in de heffing van de toeristenbelasting of zij zijn ingeschreven in de gemeente waardoor zowel de forensenbelasting als de toeristenbelasting niet van toepassing kunnen zijn. Samenloop toeristen- en forensenbelasting Wanneer een eigenaar meer dan 90 dagen de beschikking heeft over het object maar deze ook (minder dan 91 dagen per jaar per keer) verhuurt aan derden dan is de eigenaar forensenbelasting
ANG022-0298TW
pagina 2 van 12
MEMO verschuldigd en over het verblijf van derden is de eigenaar toeristenbelasting verschuldigd. Het kan ook zo zijn dat de eigenaar de woning dusdanig veel verhuurt waardoor hij of zij niet meer dan 90 dagen de beschikking heeft over de woning. De eigenaar is in dit geval geen forensenbelasting verschuldigd maar dient wel toeristenbelasting af te dragen over de verhuur aan derden.
Onderzoek potentieel (water)toeristenbelasting Potentieel toeristenbelasting ANG heeft in opdracht van de gemeente De Ronde Venen een areaalonderzoek uitgevoerd in het kader van de (water)toeristenbelasting om zodoende alle nog niet bij de gemeente bekend zijnde verhuurlocaties voor de toeristenbelasting in beeld te krijgen. Aanpak areaalonderzoek De gemeente heeft voorafgaand aan het onderzoek een overzicht verstrekt van het meest recente belastingbestand voor de heffing van de (water)toeristenbelasting van het afgelopen jaar. Vervolgens heeft ANG middels deskresearch een intensieve zoektocht gehouden naar overige aanbieders die in aanmerking zouden kunnen komen voor afdracht van (water)toeristenbelasting. Door de uitvoering van het areaalonderzoek heeft de gemeente het belastingareaal van de (water)toeristenbelasting volledig in beeld en is het belastingbestand weer up to date. Tevens worden hierdoor eventuele gemiste belastingopbrengsten beperkt. Daarnaast verhoogt de gemeente tevens de aangiftemoraal, de rechtmatigheid en de rechtsgelijkheid en vermindert hierdoor het gevoel bij de ondernemers “waarom moet ik wel toeristenbelasting betalen, maar mijn buurman niet”. Resultaten areaalonderzoek Tijdens het areaalonderzoek heeft ANG naast de zoektocht naar potentiële ‘reguliere’ verhuurlocaties eveneens 124 Airbnb-advertenties onderzocht.
Uit het reguliere areaalonderzoek naar potentiële verhuurlocaties, buiten het verhuurplatform Airbnb, zijn 45 locaties naar voren gekomen waarvan er dertien tevens op Airbnb worden aangeboden. Uit de 124 onderzochte Airbnb locaties zijn 98 belastingplichtigen achterhaald die nog steeds actief zijn op Airbnb. Van deze belastingplichtigen zijn 27 reeds opgenomen in de heffing voor de toeristenbelasting. Dit houdt in dat er 54 belastingplichtigen overblijven die aangeschreven dienen te worden inzake de (water)toeristenbelasting. Van de overige advertenties is niet genoeg informatie gevonden. Voorafgaand aan de controles bestond het belastingbestand voor de (water)toeristenbelasting van de gemeente De Ronde Venen uit 112 locaties. Het resultaat van het areaalonderzoek is dat er 99 potentiële belastingplichtigen gevonden zijn die verder onderzocht dienen te worden. Indien deze potentiële belastingplichtigen daadwerkelijk belastingplichtigen blijken te zijn, zou dit een toename van 88% van het heffingsbestand betekenen.
ANG022-0298TW
pagina 3 van 12
MEMO Resultaten digitale informatie-uitvraag Resultaten digitale informatie uitvraag In navolging op bovenstaand areaalonderzoek heeft ANG alle (potentiële) belastingplichtigen aangeschreven middels een digitale informatie uitvraag. Hiervoor zijn drie groepen gemaakt. Te weten, de bekende belastingplichtigen voor de heffing van de (water)toeristenbelasting, de potentiële belastingplichtigen voor de heffing van de (water)toeristenbelasting en de belastingplichtigen voor de heffing van de forensenbelasting. (water)Toeristenbelasting Potentieel Aanmelden Niet aanmelden Geen reactie
Aantal 26 8 65
Bekend Actief Afmelden Geen reactie
74 7 31
Totaal Aanmelden/ actief Niet aanmelden/ afmelden Geen reactie
100 15 96
Forensenbelasting Inactief Brief verzonden In behandeling Aangemeld Ingediend Geen reactie Aanmelden Bedrijf aanmelden FB voor gebruiker(s) Niet aanmelden
Aantal 18 151 13 4 200 158 6 1 7 214
Uit deze digitale informatie uitvraag is, bij de locaties die gereageerd hebben, duidelijk geworden welke locaties daadwerkelijk belastingplichtig zijn voor de heffing van de (water)toeristenbelasting. Verder is per locatie in kaart gebracht hoeveel slaapplaatsen er zijn en hoeveel overnachtingen er hebben plaatsgevonden (voor zover nog niet bekend) in het belastingjaar 2021. Tot slot is bij deze locaties ook bevraagd hoe zij aankijken tegen eventuele aanpassingen in de verordening zoals de forfaitaire berekening. Vast tarief per persoon per nacht. De gemeente De Ronde Venen heft op dit moment (en doet dat al jarenlang) op basis van een ongedifferentieerd vast tarief. Dit tarief bedraagt € 1,20 per persoon per nacht/ etmaal verblijf. Het is de meest gehanteerde methode in Nederland. Het belangrijkste nadeel is dat deze methode niet altijd als even eerlijk wordt ervaren: het huren van een campingplaats wordt even zwaar belast als het huren van een kamer in een luxe hotel. De toeristenbelasting is in relatie tot de prijs op een camping vaak vele malen hoger dan in relatie tot de kamerprijs van een luxe hotel. Het belangrijkste voordeel van deze methode is de eenvoud van het systeem. Deze methode vereist een sluitende verblijfsadministratie, wat onder meer bij vaste standplaatsen vaak lastig is. Daarom wordt deze methode vaak toegepast in combinatie met een forfaitaire heffing.
Maatstaf Uit de informatie uitvraag is gebleken dat de meeste (potentiële) belastingplichtigen voorstander zijn van de heffing op basis van een vast tarief per persoon per nacht/ etmaal verblijf. Dit is begrijpelijk aangezien dit de eenvoudigste manier is met de minste administratieve last. Er zijn wel een aantal locaties die de voorkeur hebben uitgesproken om te heffen op basis van een percentage van de overnachtingsprijs/verblijfsprijs maar dit is niet aan te raden. Het heffen op basis van een percentage is met name voor de kleine ondernemer erg lastig te berekenen.
ANG022-0298TW
pagina 4 van 12
MEMO Tarief Wat betreft het onderwerp omtrent een tariefdifferentiatie zijn de meningen erg verdeeld. Zo is het antwoord 50/50 op de vraag of hotels een hoger tarief dienen te hebben en op de vraag of campings en jachthavens een lager tarief dienen te hebben antwoordt een kleine meerderheid ja. Verder is door de campinghouders aangegeven dat zij graag vaste tarieven zouden willen voor de verschillende arrangementen. De arrangementen die de (potentiële) belastingplichtigen in ieder geval graag in de verordening terug zouden willen zien zijn de maand, het seizoen en het jaar. Aangifte en afdracht Uit de informatie-uitvraag is naar voren gekomen dat de meeste (potentiële) belastingplichtigen de voorkeur geven aan een digitale vorm van aangifte doen. Hierbij wordt aangegeven dat het invullen en terug zenden van een papieren aangifteformulier niet meer van deze tijd is. Verder is aangegeven dat de (potentiële) belastingplichtigen het liefst éénmaal per jaar aangifte doen en dat zij het verschuldigde bedrag dan door middel van een aanslag willen voldoen. Forfaitaire berekening Uit de antwoorden in de digitale informatie uitvraag is gebleken dat de belastingplichtigen er positief tegenover staan indien deze worden aangepast naar vaste bedragen aangezien dit veel meer duidelijkheid schept. Wel hebben zij aangegeven niet positief te staan tegenover een eventuele tarief verhoging.
Verder is ook naar voren gekomen dat een deel van de (potentiële) belastingplichtigen wil dat de forfaitaire berekeningswijze (of een vast tarief) van toepassing blijft op volgtijdige verhuur. Benchmark ANG heeft ook een onderzoek verricht naar de toeristenbelasting in de omliggende gemeenten; Amstelveen, Nieuwkoop, Ouder-Amstel, Stichtse Vecht, Uithoorn, Wijdemeren en Woerden. Uit dit onderzoek is gebleken dat al deze gemeentes toeristenbelasting heffen (behalve de gemeente Nieuwkoop) en allen op basis van een vast tarief per persoon per nacht. Het hoogste bedrag dat per persoon per nacht wordt geheven is in de gemeente Ouder-Amstel à € 8,90 per persoon per nacht. Hier is echter wel een differentiatie opgenomen naar het soort accommodatie. Het laagste bedrag wordt geheven door de gemeente Amstelveen à € 1,12 per persoon per nacht. Indien we het gemiddelde nemen van alle gemeentes die betrokken zijn in het onderzoek dan komt daar en bedrag uit van € 1,98 per persoon per nacht. Door ondernemers wordt vaak aangegeven dat de toeristenbelasting de concurrentiepositie beïnvloedt. Aangezien alle omliggende gemeenten toeristenbelasting heffen zal dit echter niet het geval zijn indien de gemeente een gemiddeld of lager tarief instelt dan in de omliggende gemeenten wordt gehanteerd.
ANG022-0298TW
pagina 5 van 12
MEMO Onderzoek forensenbelasting i.c.m. (water)toeristenbelasting Potentieel toeristenbelasting ANG heeft voor de gemeente De Ronde Venen een onderzoek uitgevoerd waarin is bekeken of de locaties die nu in de heffing voor de forensenbelasting zitten wellicht ook of volledig zouden moeten worden opgenomen in de heffing voor de toeristenbelasting. Aanpak De gemeente heeft voorafgaand aan het onderzoek een overzicht verstrekt van het meest recente belastingbestand voor de heffing van de forensenbelasting van het afgelopen jaar. Vervolgens zijn alle objecten aangeschreven middels een digitale informatie uitvraag. Uit deze digitale informatie uitvraag is, bij degenen die de informatie uitvraag hebben ingevuld, duidelijk geworden wat de gebruikssituatie is per object en welke objecten daadwerkelijk belastingplichtig zijn voor de heffing van de (water)toeristenbelasting. Resultaten digitale informatie uitvraag Uit het onderzoek is gebleken dat zes van de locaties die gereageerd hebben onder de heffing van de toeristenbelasting vallen. Hieronder zijn de resultaten cijfermatig uitgewerkt.
De Ronde Venen Aangeschreven locaties Niet gereageerd (nader onderzoek) Belastingplichtig forensenbelasting Forensenbelasting voor gebruiker Belastingplichtig toeristenbelasting Beide
ANG022-0298TW
Aantal 386 158 214 8 5 1
pagina 6 van 12
MEMO Berekening tarief en overige opmerkingen betreffen de verordeningen op de heffing van de water- en toeristenbelasting Tarief ANG heeft in dit onderzoek alle bekende accommodaties en nieuwe accommodaties die naar voren zijn gekomen uit het onderzoek onder elkaar gezet en hier een rekenblad van gemaakt. Door middel van dit rekenblad kan de gemeente zien welke opbrengsten gehaald kunnen worden met welke tarieven. Hiervoor zijn de grondslagen van de bekende locaties gebruikt uit het belastingjaar 2021 en de aantallen die de nieuwe locaties uit het onderzoek hebben aangegeven. Hierbij dient vermeld te worden dat 65 locaties waarbij signalen zijn gevonden dat er verhuur wordt aangeboden niet hebben gereageerd op de informatie uitvraag. Deze zijn dan ook niet in het rekenblad betrokken. Indien al deze locaties daadwerkelijk verhuur aanbieden kunnen de opbrengsten nog oplopen. Aangezien dit geen grote locaties zijn zullen de opbrengsten hierdoor niet met tonnen vermeerderen. Rekenblad uitleg Hieronder zal kort aangegeven worden welke informatie in het Rekenblad te vinden is. Hierin zijn de rekencellen steeds aangegeven met een afwijkende kleur. -
Tabblad 1 bevat een geanonimiseerde lijst van alle accommodaties binnen de gemeente. vervolgens zijn hier de aantallen en de opbrengst terug te vinden. Tabblad 2 bevat verschillende tabellen met verschillende tarieven waarbij wordt uitgegaan van eenzelfde tarief voor alle soorten accommodaties. De onderste tabel kan gebruikt worden om te kijken wat er met de opbrengst gebeurt wanneer er wordt gekozen voor een ander tarief. Tabblad 3 bevat een rekenmodel waarbij gekozen kan worden uit verschillende tarieven bij verschillende soorten locaties. In dit tabblad kan men zien wat er gebeurt met de opbrengt indien er verschillende tarieven worden gehanteerd.
Aan de hand van het rekenblad kan de gemeente precies zien wat er gebeurt in verschillende situaties. Hier dient nog wel bij vermeld te worden dat er is gerekend met aangiftecijfers uit 2021 en aantallen die men zelf heeft aangegeven in de informatie uitvraag. Hierbij is vaak te zien dat men een schatting heeft gemaakt. Daarnaast hebben 65 potentiële belastingplichtigen niet gereageerd. Tot slot dient vermeld te worden dat er ook geen duidelijkheid is over wat er met de opbrengsten zal gebeuren indien er weer maatregelen worden getroffen vanuit het rijk in verband met Covid 19. Vrijstellingen Naast de vrijheid tot het berekenen en bepalen van tarieven en maatstaf, kan de gemeente ook zelf besluiten tot het vrijstellen van bepaalde (groepen van) bezoekers. Voor overnachtingen in een ziekenhuis, bijvoorbeeld, is wettelijk al geregeld dat hierover geen toeristenbelasting betaald hoeft te worden. Het voordeel van het invoeren van vrijstellingen is dat de gemeente ervoor kan kiezen om bijvoorbeeld de scouting vrij te stellen aangezien het heffen van toeristenbelasting bij dit soort accommodaties vaak gevoelig ligt. Dit is een vrijstelling die hanteerbaar en controleerbaar is. Wanneer de gemeente besluit om vrijstellingen in te voeren waarbij bijvoorbeeld kinderen tot een bepaalde leeftijd worden uitgesloten dan is dit lastiger.
Het klinkt als een handige manier om ‘kindvriendelijk‘ te heffen, het betekent echter wel dat degenen die verblijf bieden de leeftijden moeten bijhouden en dat de gemeente daar ook op dient te controleren. Om nog maar te zwijgen van de vraag of dit niet neigt naar leeftijdsdiscriminatie. Paradoxaal genoeg lijkt het vrijstellen van een specifieke groep toeristen een snelle winst in de uitvoering, maar dit blijkt in de praktijk vaak tot extra administratieve lasten te leiden voor zowel belastingplichtigen als de gemeente.
ANG022-0298TW
pagina 7 van 12
MEMO Forfaitaire berekening De gemeente De Ronde Venen maakt gebruik van de forfaitaire berekeningswijze. Hierbij wordt in artikel 5 lid 2 de mogelijkheid gegeven aan recreatiewoningen en kampeermiddelen tot vaste en volgtijdige standplaatsen. Verderop in het artikel is echter geen tarief opgenomen voor volgtijdige standplaatsen waardoor deze dus toch niet forfaitair aangegeven kunnen worden, tenzij er gebruik gemaakt wordt van een arrangement van minimaal 50 nachten. De forfaitaire regeling is in het leven geroepen zodat bijvoorbeeld de campingeigenaar niet elke dag alle stacaravans langs hoeft te gaan om te kijken hoeveel personen aanwezig zijn. Bij volgtijdige verhuur is het verblijf nagenoeg altijd 100% waardoor het voor deze verhuur ook niet nodig is om een forfaitaire berekening te hanteren. Het gebruik van een forfaitaire regelingen is gebonden aan de voorwaarden die door de Hoge Raad zijn opgesteld in het Arrest Aalsmeer. Dit vergt aldus periodiek lokaal onderzoek en een statistische onderbouwing van de rekeneenheden in de regeling. Daarbij kost het de gemeente periodiek (minimaal vijf-jaarlijks) geld om de onderbouwing uit te voeren als onderhoud op het forfait. Dit kan eenvoudig worden voorkomen door een stelsel van vaste tarieven op vaste standplaatsen in te voeren.
Een dergelijk vast tarief is slechts onderhevig aan een marginale toetsing door de rechtspraak binnen de discretionaire bevoegdheden van de gemeenteraad. Er kan slechts worden geoordeeld over een willekeurige of onredelijke belastingheffing. Daarvan is bekend dat de rechtspraak zeer terughoudend is. De vaste tarieven voor de vaste standplaatsen zouden vastgesteld kunnen worden op hetzelfde bedrag als waar de forfaitaire berekeningswijze op uitkomt. Tevens dient vermeld te worden dat er tegenwoordig ook vakantieonderkomens zijn die hetzelfde worden gebruikt als kampeermiddelen. Het verdient aanbeveling om voor deze onderkomens ook vaste tarieven te hanteren indien deze zich bevinden op een kampeerterrein en niet volgtijdig gebruikt worden. Voorlopige aanslagen De gemeente heeft de mogelijkheid om voorlopige aanslagen toeristenbelasting op te leggen. Indien de gemeente dit zou wensen zou hiertoe een mogelijkheid gecreëerd kunnen worden in de verordening toeristenbelasting. Het voordeel van het opleggen en innen van een voorlopige aanslag toeristenbelasting is dat de gemeente eerder haar geld binnen heeft aangezien de definitieve aanslag pas na het einde van het lopende belastingjaar vastgesteld kan worden. Het opleggen en innen van een voorlopige aanslag toeristenbelasting zou inhouden dat de meeste opbrengsten voor het einde van het lopende belastingjaar binnen komen.
Het nadeel van het opleggen van een voorlopige aanslag is dat de gemeente lopende het belastingjaar zelf de hoogtes van de voorlopige aanslagen vast dient te stellen. Bovendien dienen er ook tweemaal per jaar aanslagen verzonden te worden en is er bij de voorlopige aanslagen altijd een kans dat men bezwaar indient tegen de hoogte van de voorlopige aanslag. Veranderen betekent informeren Wanneer er gekozen wordt voor een andere methode dan de huidige, dan zal de gemeente de belastingplichtigen daarover tijdig moeten informeren. Hier zijn kosten mee gemoeid. Een wijziging van de heffingssystematiek is een natuurlijk moment om burgers te informeren.
ANG022-0298TW
pagina 8 van 12
MEMO Conclusie Hieronder zal ANG een advies uitbrengen over de te hanteren heffingsmethodiek en de inrichting van de verordening betreffende de heffing en invordering van de (water)toeristenbelasting alsmede het te hanteren tarief. Verder heeft ANG nog een conceptverordening opgesteld voor de gemeente De Ronde Venen. De conceptverordening wordt separaat meegeleverd met deze memo. Dit advies is tot stand gekomen aan de hand van het onderzoek naar de verschillende heffingsmethodieken en de verschillende opties qua inrichting van de verordening, de aangegeven wensen van de gemeente en de resultaten van de digitale informatie uitvraag. Forfaitaire berekeningswijze ANG adviseert om de forfaitaire berekeningswijze te vervangen voor vaste tarieven. Dit is makkelijker en begrijpelijker voor de belastingplichtigen en de gemeente. Tevens is het beter te rechtvaardigen in een eventuele procedure. Naar aanleiding van de antwoorden die gegeven zijn in de informatieuitvraag, adviseert ANG om de tarieven niet gelijk te verhogen. Dit kan op veel weerstand rekenen. Indien de gemeente toch besluit om de tarieven te verhogen zal zij hier een goede onderbouwing voor dienen te hebben.
Tevens is het advies om de vaste tarieven niet van toepassing te maken op volgtijdige verhuur maar alleen op vaste plaatsen op kampeerterreinen die de gehele arrangementsperiode door dezelfde persoon/ personen wordt gebruikt. Hierdoor ontstaat er, ondanks weerstand van een deel van de belastingplichtigen, een eerlijkere belastingheffing. Dit komt doordat de recreatiewoningen die nu wel gebruik maken van de forfaitaire berekeningswijze wel de toeristenbelasting per persoon per nacht doorberekenen aan hun gasten. Zo innen zij dus meer toeristenbelasting dan zij uiteindelijk afdragen aan de gemeente. Voor de heffing van de watertoeristenbelasting is naar voren gekomen dat men de arrangementen graag wil aangeven op basis van oppervlakte van het vaartuig per seizoen. Dit is geen gekke uitkomst aangezien deze wijze al langer de bekende wijze van heffing is. ANG adviseert dan ook om de forfaitaire berekeningswijze te vervangen door vaste tarieven maar dit wel vorm te geven op basis van de oppervlakte van het vaartuig. De oppervlakte van een vaartuig wordt door de jachthaven gebaseerd op de oppervlakte van de box waarin het vaartuig ligt. Een haven is zo ingericht dat er verschillende boxmaten zijn voor verschillende vaartuigen met verschillende lengtes.
Een vaartuig van vier meter lengte wordt niet neergelegd in een vaartuig van twaalf meter lengte want daar zijn andere (kleinere) boxen voor. De boxmaat die een persoon huurt voor zijn vaartuig bepaalt over het algemeen dan ook de oppervlakte van het vaartuig en het daarbij behorende belastingtarief. Maatstaf ANG adviseert om een vast tarief per persoon per nacht/ etmaal verblijf te blijven hanteren. Deze methodiek is de meest gangbare en bekende methodiek in Nederland. Bovendien is deze methodiek eenvoudig, duidelijk en makkelijk te administreren voor zowel de belastingplichtigen als de gemeente. Uit de digitale informatie uitvraag is ook gebleken dat de meeste (potentiële) belastingplichtigen deze methode prefereren.
ANG022-0298TW
pagina 9 van 12
MEMO Tariefdifferentiatie ANG adviseert om geen tariefdifferentiatie op te nemen in de verordening. Alhoewel campings en jachthavens hier vaak voorstander van zijn aangezien zij lagere overnachting/ verblijfkosten hanteren, weegt dit vaak niet op tegen de kosten en het meerwerk die dit opleveren voor de gemeente. Wanneer er meerdere tarieven zijn is het inherent dat de verwerking van aangiftes en aanslagen meer tijd en werk kost. Dit is nog buiten het feit dat een tariefdifferentiatie vaak zorgt voor verwarring bij de belastingplichtigen en bij de gemeente. Indien het tarief in de toekomst stijgt kan de gemeente altijd nog besluiten om alsnog een tariefdifferentiatie op te nemen. ANG adviseert verder om voor recreatieparken/campings en jachthavens in de verordening vaste tarieven op te nemen voor langere periodes. Het is voor een camping en jachthavens in de praktijk namelijk niet bij te houden wanneer gasten, die bijvoorbeeld een jaar of seizoenplaats hebben, wel of niet aanwezig zijn. Om de heffing bij campings en jachthavens zo eenvoudig mogelijk te maken adviseert ANG de forfaitaire berekeningswijze te vervangen door vaste tarieven. Buiten het feit dat deze berekeningen verwarring opleveren bij de belastingplichtigen en de gemeente zijn de forfaitaire berekeningen ook onderhevig aan een grondige toetsing indien deze voor de rechter worden gebracht (Arrest van Aalsmeer).
Tot slot adviseert ANG om het alleen voor vakantieonderkomens, die op dezelfde manier worden gebruikt als kampeermiddelen op vaste standplaatsen, mogelijk te maken om gebruik te maken van de vaste tarieven. Alhoewel de (potentiële) belastingplichtigen hebben aangegeven dat zij willen dat de forfaitaire regeling voor vakantieonderkomens, al dan niet op kampeerterreinen, blijft, heeft het niet de voorkeur om de mogelijkheid om recreatiewoningen an sich op te geven via een forfaitaire berekeningswijze of vast tarief. Deze belastingplichtigen innen namelijk wel de toeristenbelasting per persoon per nacht maar zij hoeven aan het einde van het jaar minder af te dragen. Aanvullende mogelijkheden in de verordening Zoals eerder in deze memo al is aangegeven heeft de gemeente de mogelijkheid om een voorlopige aanslag (water)toeristenbelasting op te leggen. Het voordeel hiervan is dat de gemeente eerder de opbrengsten van de toeristenbelasting kan innen. ANG adviseert echter om deze mogelijkheid niet op te nemen in de verordening aangezien dit leidt tot een verhoging van de werkdruk. Wanneer er voorlopige aanslagen worden opgelegd dienen er namelijk grondslagen vastgesteld te worden en dienen er tweemaal per jaar aanslagen te worden verzonden en verwerkt. De kans bestaat dat men in bezwaar gaat tegen de hoogte van de voorlopige aanslag.
Bij de definitieve aanslag zal er in beginsel geen bezwaar ingediend worden aangezien deze opgelegd wordt naar aanleiding van de ingediende aangifte. Zoals eerder vermeld heeft de gemeente oneindig veel mogelijkheden om vrijstellingen op te nemen mits deze niet discrimineren. Echter veel vrijstellingen zijn subjectief en in de praktijk moeilijk te hanteren dan wel te controleren. Bovendien vragen vrijstellingen ook meer van de administratie van de belastingplichtigen. De vraag is of dit wenselijk is. Wij adviseren echter wel om een vrijstelling op te nemen voor scouting en soortgelijke groepen aangezien de toeristenbelasting bij dit soort locaties vaak gevoelig ligt en onevenredig hoog is ten opzichte van de overnachtingsprijs. Tot slot adviseert ANG om in de verordening een aangifteplicht op te nemen. De gemeente versterkt hiermee haar positie als heffer bij ambtshalve aanslagen en aanslagen op basis van ambtshalve geschatte grondslagen. Ook deze plichten zijn opgenomen in de separaat meegeleverde conceptverordening.
ANG022-0298TW
pagina 10 van 12
MEMO Vasstelling tarief Zoals hierboven reeds vermeld zijn er 32 locaties naar voren gekomen die belastingplichtig zijn voor de heffing van de toeristenbelasting. 65 locaties hebben niet gereageerd op de informatie uitvraag met betrekking tot de toeristenbelasting. Bij deze locaties valt dan ook niet met zekerheid vast te stellen of er een belastingplicht is. Deze locaties zijn dan ook niet meegenomen in de berekening van het tarief Bij de berekening is geen rekening gehouden met de vaste tarieven voor standplaatsen aangezien deze niet duidelijk naar voren zijn gekomen uit het heffingsbestand. Indien de gemeente een tarief van € 1,20 blijft hanteren is de verwachte opbrengst € 262.623,60. Aangifte en afdracht Uit de informatie uitvraag is gebleken dat de meeste (potentiële) belastingplichtigen van mening zijn dat een papieren aangifteformulier niet meer van deze tijd is. Zij zouden de aangifte dan ook graag digitaal indienen. Bovendien is aangegeven dat zij dan ook het liefst betalen naar aanleiding van een aanslag.
ANG022-0298TW
pagina 11 van 12
MEMO Bijlage 1: Conceptverordening toeristenbelasting – 2023 Bijlage 2: Conceptverordening water toeristenbelasting 2023 Bijlage 3: Areaalonderzoek toeristenbelasting Bijlage 4: Rekenblad gemeente DRV
ANG022-0298TW
pagina 12 van 12