Bijlage B, Communicatiestrategie referendum gemeentehuis De Ronde Venen

Communicatiestrategie Onderwerp: Door: Datum:

Informatiecampagne referendum gemeentehuis De Ronde Venen Jochem Hoogenboom en Machteld Beekhuis, Necker/Citisens 25 november 2022

Aanleiding Het onderwerp speelt al jaren: wat te doen met het gemeentehuis van De Ronde Venen in Mijdrecht? De staat van het gemeentehuis verslechtert – er zijn zorgen over de brandveiligheid en de werkplekken voldoen niet meer aan de Arbo-normen. Het gemeentehuis is niet meer toegerust om anno 2022 bewoners en ondernemers te ontvangen en om een prettige en aantrekkelijke werkplek te zijn. De gemeente heeft echter beperkt middelen en tot nu toe is er prioriteit gelegd bij andere investeringen. In het coalitieakkoord 2022-2026 met de titel ‘In het hart’ heeft de coalitie uitgesproken dat niets doen geen optie meer is en afgesproken in 2023 een referendum te organiseren over de vraag of het huidige gemeentehuis gerenoveerd moet worden of dat er nieuwbouw op een andere plek moet komen.

Politiek-bestuurlijke context De toekomst van het stadhuis van De Ronde Venen is een onderwerp dat leeft, zowel in de maatschappij als in de politiek. De gemeenteraad volgt de stappen van het college met betrekking tot het referendum nauwgezet. Het onderwerp houdt de gemoederen bezig. Zo wil een aantal oppositiepartijen dat er niet twee maar drie opties aan de bewoners worden voorgelegd en is recent een advertentie geplaatst waarin lijkt alsof dit een voldongen feit is.

Tijdpad • • •

De gemeenteraad neemt naar verwachting in december een besluit over een raadsvoorstel om twee ontwikkelrichtingen te onderschrijven en uit te laten werken door het college. Het referendum wordt gehouden tegelijk met de verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen, op 15 maart 2023. Na de uitkomst van het referendum gaat het college aan de slag met de door de bewoners gekozen optie. Rond de zomer moet er een definitief voorstel in de raad liggen.

Communicatiedoel(en) 1. Het referendum over het gemeentehuis onder de aandacht brengen van bewoners van de gemeente 2. Bewoners informeren over de keuzes die voorliggen 3. Helpen een keuze te maken op basis van feitelijke, objectieve informatie

Aanpak Om deze doelen te bereiken, is een gelaagde aanpak nodig. Deze rust op drie pijlers: • • •

Informatie eenvoudig te vinden Actief bereiken van bewoners Dialoog bevorderen

Informatie eenvoudig te vinden Het college van B&W vindt het belangrijk dat informatie over het referendum en de keuzes die voorliggen eenvoudig is te vinden voor bewoners en andere geïnteresseerden. Het gaat hier zowel om procesinformatie (de W-vragen: wat wanneer waarom etc.) als inhoudelijke informatie over de twee keuzes die bewoners in maart 2023 kunnen maken. Voldoende achtergrondkennis van de voorliggende keuze is nodig om deze in het stemhokje te kunnen maken. Voor dit subdoel worden vooral de kanalen van de gemeente zelf ingezet. Dit pakket bestaat onder andere uit een speciale webpagina. Op de homepagina van de gemeente is een prominente button die naar deze pagina verwijst. De social mediakanalen van de gemeente (Facebook, Twitter, Youtube, Instagram en LinkedIn) spelen een belangrijke rol in het verspreiden van feitelijke informatie. Maar: ook bewoners die niet zo digitaalvaardig zijn worden niet vergeten. Papieren media zoals huis-aan-huis bladen of een informatiebrochure maken onderdeel uit van de informatiecampagne. Van de laatstgenoemde twee middelen zijn als impressie concepten bij deze strategie gevoegd.

Actief bereiken van bewoners Een deel van de bewoners volgt de politiek. Eerder werd al aangegeven dat het onderwerp van deze informatiecampagne leeft in De Ronde Venen. Dat betekent echter niet dat álle stemgerechtigde bewoners op de hoogte zijn van het op handen zijnde referendum, laat staan de keuzes die zij kunnen maken. Daarom moet de gemeente niet alleen informatie beschikbaar stellen, maar deze actief naar bewoners toe brengen. Het is belangrijk dat álle bewoners de mogelijkheid hebben om mee te denken, praten en beslissen. Niet alleen de mondigste. Met de betrokkenheidsprofielen brengen we de samenstelling van groepen inwoners in De Ronde Venen helder in beeld. Deze betrokkenheidsprofielen geven inzicht in de voorkeuren van inwoners op het gebied van communicatie- en participatie (op wijk- buurt, of zelfs straatniveau). Aan de hand van deze analyse bepalen we via welke methode de bewoners het beste bereikt kunnen worden: bijvoorbeeld via een campagne op sociale media, advertentie in het huis-aan-huis blad of via gesprekken met medewerkers van de gemeente op de markt. In onderstaande diagram ziet u de bewonerssamenstelling van de gemeente De Ronde Venen per profiel:

Figuur: inwoners gemeente De Ronde Venen per profiel De Gevestigde Beïnvloeders en zelfbewuste aanpakkers zijn doorgaans goed bereikbare groepen voor de overheid. Zij denken bijvoorbeeld graag mee via bewonersbijeenkomsten. De groep honkvaste buurtbewoners is lastiger te activeren omdat zij weinig vertrouwen hebben in de overheid. Dit is de groep die met een gerichte benadering, bijvoorbeeld door gesprekken op de markt, wel te bereiken is. Voor een verdere toelichting op de inwonersprofielen, zie bijlage. Dialoog bevorderen Een volgende stap als zo veel mogelijk bewoners van het referendum afweten en de argumenten voor de beide keuzes kennen, is dat zij hierover met elkaar in gesprek gaan. Dit gesprek bevordert namelijk de bekendheid en internalisering van het feit dat er een referendum aan komt en welke keuzes men kan maken. De gemeente neemt een neutrale positie in maar kan dit gesprek wel faciliteren. Dit kan bijvoorbeeld door bewonersavonden in wijken te organiseren of subsidie beschikbaar te stellen voor het voeren van deze dialoog.

Het ligt voor de hand dat ook politieke partijen zich willen mengen in deze dialoog. Dat hoeft geen probleem te zijn. Het is wel belangrijk dat de argumenten feitelijk blijven en uitwisseling van argumenten zorgt voor helderheid in plaats van verwarring onder bewoners. Een belangrijke kanttekening hierbij is: tegen emoties houden feiten geen stand. Dialoog is tweerichtingsverkeer. Het is belangrijk dat het gemeentebestuur oprecht luistert naar inwoners en de politieke partijen die vragen om een goedkopere optie. De zorgen zijn: burgers hebben het financieel al zwaar genoeg en voelen de komende jaren voldoende in hun portemonnee. Dat zijn terechte zorgen. Hoe hoor je dat aan, neem je het mee in de plannen, zonder daarbij van koers te wijzigen? Hoe voer je een constructieve dialoog? Hoe vertel je het eerlijke verhaal? Dit geldt bijvoorbeeld voor de bewonersavond die op korte termijn is gepland.

Kanalenstrategie en middelen Hier volgt een overzicht van kanalen die de gemeente De Ronde Venen in gaat zetten, voor welk doel en met welke doelgroep. Dit wordt nog nader worden uitgewerkt als de strategie is vastgesteld. Middel Website gemeente Social media gemeente

Doel Ntb Ntb

Huis-aan-huis blad Zie voorbeeld advertentie in bijlage Informatiebrochure Zie voorbeeld in bijlage Medewerkers gemeente op markt Informatiebijeenkomst(en) Animatievideo

Ntb

Vermelding in stemhulp Mijnstem Participatieplatform zoals METT, Citizenslab of Ikpraatmee

Ntb

Ntb Ntb Ntb Ntb

Ntb

Doelgroep Alle inwoners van de gemeente Geïnformeerde Gezinsdrukte en Eigengereide Digitalen Gevestigde Beïnvloeders, Honkvaste Buurtbewoners en Zelfbewuste Aanpakkers Gevestigde Beïnvloeders Honkvaste Buurtbewoners en Zorgzame Senioren Eigengereide Digitalen, Stadse Nomaden, Geïnformeerde Gezinsdrukte Geïnformeerde Gezinsdrukte, Gevestigde Beïnvloeders Geïnformeerde Gezinsdrukte

*de middelen zijn gericht en beschikbaar voor alle inwoners. Echter, het middel en de boodschap spreekt een bepaald profiel specifieker aan.

De strategie samengevat • • • • •

De gemeente De Ronde Venen zet actief in op informatievoorziening richting bewoners over het referendum. Deze informatie gaat zowel over proces (wanneer is het referendum, hoe kan ik stemmen) als over inhoud (de twee opties die voorliggen, gevolgen en implicaties van deze opties). De gemeente neemt een neutrale positie in en spreekt geen voorkeur uit voor één van de twee opties. De inzet is erop gericht om bewoners zo goed mogelijk te voorzien van informatie op basis waarvan zij een keuze kunnen maken. Er wordt een kanalenmix ingezet die past bij het gedrag van bewoners. Dit kan de gemeente doen op basis van de inzichten van de Citisens bewonersprofielen.

Planning op hoofdlijnen

Bijlage 1 betrokkenheidsprofielen De Citisens betrokkenheidsprofielen zijn speciaal ontwikkeld voor gemeenten. Op basis van big data onderscheidt het model acht groepen inwoners die van elkaar verschillen in vertrouwen in de overheid en algemene betrokkenheid. Voor iedere groep is een betrokkenheidsprofiel opgesteld; hierbij hebben we sociaaldemografische kenmerken zoals leeftijd, opleidingsniveau en welstand uit gerenommeerde bronnen gecombineerd met eigen onderzoeksdata over betrokkenheid van inwoners bij de eigen leefomgeving, hun vertrouwen in instituties, participatiegedrag en communicatievoorkeuren. Zo krijgt iedere groep een gezicht: van Kritische Vernieuwers en Zelfbewuste Aanpakkers tot Zorgzame Senioren.

Betrokkenheidsprofielen in De Ronde Venen (rechts, NL links)

Betrokkenheidsprofielen in De Ronde Venen geografisch weergegeven