Bijlage B - Bestuurlijke Reactie rapport Berenschot

Bestuurlijke Reactie Aan: de gemeenteraad Datum: 18 september 2024 Raadsvergadering: 24 oktober 2024 Commissie: Commissie Samenleven, Veiligheid, Bestuur en bedrijfsvoering en Financiën Organisatieonderdeel: Team Welzijn en Samenleving en Team Toegang Jeugd en Wmo Portefeuillehouder: Maarten van der Greft en Cees van Uden Naam behandelend ambtenaar: Tessa Coumou en Miriam Wouters Registratienummer: 18353 Ter inzage: Bijlage(n): n.v.t.

Reactie van het college op het rapport 'Zicht op besparingspotentieel binnen het sociaal domein' van Berenschot Het college heeft in mei 2024 aan het adviesbureau Berenschot de opdracht gegeven om een onderzoek te doen naar de mogelijkheden die er zijn binnen de Jeugdwet en Wmo om de kostenstijging af te buigen en waar mogelijk te laten dalen. Het voorliggende rapport bevat de resultaten van dat onderzoek uitgewerkt in verbeter- en besparingsmaatregelen en een aantal aanbevelingen. Het college heeft met belangstelling kennisgenomen van de rapportage opgesteld door Berenschot. De opgave om tot besparingen te komen binnen het sociaal domein is groot en vergt doeltreffend beleid vanuit de gemeente. Om die reden heeft het college een bestuurlijke reactie op het rapport opgesteld met een waardering van de aanbevelingen uit hoofdstuk 6. Reactie op de aanbevelingen 1. Besteed de energie daar waar je invloed hebt. Reactie De rapportage stelt dat onze gemeente de afgelopen jaren te beperkt grip heeft gehad op de kosten voor de Jeugdwet en Wmo. Het college onderschrijft dat het is overvallen door de forse kostenoverschrijding op de Jeugdwet en een beperkte tegenvaller op de Wmo, en onvoldoende heeft voorzien dat er een stijgende vraag was naar ondersteuning en duurdere behandelingen. Berenschot adviseert het college om nader onderzoek te doen naar deze onverwachte overschrijding.

Met de inrichting van de verplichtingenadministratie en forecastmethodiek heeft het

blad 1 van 3

college al actie ondernomen om meer in- en overzicht te krijgen op de kosten. Het college zal dit in het vervolg nauwlettend in de gaten houden. Berenschot geeft aan dat er beperkte ruimte is om binnen de wettelijke kaders van de Wmo en Jeugdwet besparingen door te voeren maar adviseert het college om deze beperkte ruimte maximaal te benutten. Het college onderschrijft de noodzaak daartoe en neemt nagenoeg alle maatregelen uit het rapport over. Zoals Berenschot schrijft is een bredere kijk op preventie randvoorwaardelijk om de andere maatregelen te laten slagen; daar heeft het college ook in haar coalitieakkoord ‘In het hart’ voor gepleit. Om die reden wordt in de uitvoering gekeken hoe de verbeter- en besparingsmaatregelen in samenhang met het bestaande beleid op preventie en gezondheid kunnen worden uitgevoerd. 2. De schaarste is niet overal goed zichtbaar Reactie Berenschot concludeert dat het college te beperkt zicht heeft op de cliëntaantallen en de ontwikkeling van cliëntpaden voor zowel de Wmo en Jeugdwet. Het college neemt de verbetermaatregelen ter harte die helpen om meer inzicht te krijgen in de in-, door- en uitstroom van cliënten. Ook neemt het college de aanbevelingen over om de financiële schaarste meer voelbaar maken te maken in onze beleidskaders, contact met stakeholders en communicatie met inwoners. 3.

Werk aan een integrale beleidsvisie voor de toekomst, die begint vanuit de sociale basis Reactie Berenschot adviseert het college om één domeinoverstijgende beleidsvisie op te stellen dat antwoord geeft op toekomstige uitdagingen zoals vergrijzing en de aansluiting tussen wonen en zorg. Het college onderschrijft het belang van een duidelijke visie richting de toekomst. Zo heeft het college eerder dit jaar de WoonZorgVisie opgeleverd die door de raad is vastgesteld. Het college grijpt de maatregelen uit dit rapport aan om in aanvulling op het bestaande beleid een overkoepelend plan te maken voor de toekomst van het sociaal domein. Deze visie moet doelgericht en concreet zijn en richting geven aan de uitvoering van de Wmo en de Jeugdwet in samenhang met aanpalende beleidsdomeinen zoals participatie, schulden en armoede. In de visie zal zelfredzaamheid hoog in het vaandel staan. Naast het werken aan een integrale beleidsvisie voor de toekomst zet het college gelijktijdig in op de andere door Berenschot voorgestelde verbeter- en besparingsmaatregelen. De aanbevelingen van Berenschot om meer in te zetten op preventieve en voorliggende zorg sluit het college zich bij aan. Dit zal de gemeente samen met het voorveld oppakken en concretiseren hoe daar in de praktijk uitvoering aan zal worden geven.

4. Zet krachtig in op de voorgestelde besparingsmaatregelen

blad 2 van 3

Reactie Berenschot nodigt het college uit om kritischer te zijn op de zorg die de gemeente verstrekt en naar mogelijkheden te zoeken om die af te bouwen. Het college gaat in op deze uitnodiging en neemt nagenoeg alle verbeter- en besparingsmaatregelen over, met een uitzondering van J5. Het college kiest ervoor om (op dit moment) niet te stoppen met de inzet van preventieve logopedie. Het college houdt rekening met de kanttekeningen die Berenschot plaatst bij de ingroeipaden voor alle besparingsmaatregelen. Het rapport geeft aan dat in 2025 een besparing van € 1.506.658 (totaal min de uitzondering op J5) te kunnen realiseren. Om te koersen op een realistische besparing binnen de Jeugdwet en de Wmo heeft het college voor de financiële impact van de verbeter- en besparingsmaatregelen een besparing van één miljoen ingeboekt in de begroting 2025. Dat is minder dan wat Berenschot voor besparingsmogelijkheden ziet voor 2025. Het college houdt echter rekening met de mogelijke overlap in financiële effecten tussen de maatregelen en de (tijdelijke) implementatie- en uitvoeringskosten die nodig zijn om de maatregelen uit te voeren. 5. Advies omtrent de implementatie Reactie Berenschot adviseert het college om bij de implementatie te onderzoeken welke structurele aanpassingen nodig zijn in het sociaal domein.

Om die reden wordt de uitvoering van de verbeteren besparingsmaatregelen onderdeel van een breder ambtelijk programma ‘Verbeter- en besparingsmaatregelen in het sociaal domein: vizier op de toekomst’. In het programma worden de maatregelen uitgewerkt om tot resultaten te komen op de korte en langere termijn. In het rapport staan een aantal adviezen om rekening mee te houden bij het opstellen van een implementatieplan. Het college neemt deze input mee bij het vormgeven van het eerdergenoemde programma.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen

Marco Vonk secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 3 van 3