Bijlage 5 - Brief Beoordeling IBT Omgevingsrecht 2021-2022 De Ronde Venen

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen Postbus 250 3640 AG MIJDRECHT

ONDERWERP

DATUM DOCUMENTNUMMER VAN BIJLAGE

Beoordeling IBT Omgevingsrecht 2021/2022 08‑03‑2023 UTSP-390265605-10543 Thomas van Walchren Overzicht verbeterpunten

TELEFOONNUMMER E-MAILADRES

DOMEIN/OPGAVE TEAM

+31681025300 thomas.van.walchren@ provincie-utrecht.nl BDO BEI

Geacht college, Uw gemeente heeft in het kader van Interbestuurlijk Toezicht (IBT) informatie toegezonden over uw taakuitvoering in 2021/2022 op het gebied van het Omgevingsrecht. Wij hebben deze informatie beoordeeld. Daarnaast hebben onze toezichthouders op 24 januari 2023 een gesprek gevoerd met de teammanager Omgeving en met de beleidsmedewerker VTH van uw gemeente. De informatie uit dit gesprek is in deze beoordeling meegenomen. Wij beoordelen prestaties van gemeenten als “voldoet”, “voldoet deels” of “voldoet niet”. De naamgeving van de prestaties is met de inwerkingtreding op 6 juli 2021 van ons nieuwe Beleidskader Interbestuurlijk Toezicht 2021-2024 aangepast. Dit beleidskader vindt u via de volgende link: www.provincie-utrecht.nl/onderwerpen/bestuurlijkezaken/interbestuurlijk-toezicht, onder het kopje “Beleidskader en Uitvoeringsagenda”. Bij het uitvoeren van ons toezicht hanteren wij de interventieladder die landelijk tussen Rijk, IPO en VNG is afgesproken. Een toelichting op deze ladder is te vinden op onze website www.provincie-utrecht.nl/werkwijze-ibt. Ons oordeel over uw taakuitoefening luidt: -

Vakgebied Vergunningverlening Toezicht en Handhaving (VTH): voldoet. Vakgebied Monumenten/ Archeologie: voldoet

Hieronder leest u per deelterrein een toelichting op deze beoordeling. Toetsingscriteria en beoordeling VTH Toetsingscriteria Bij de beoordeling van de informatie voor het vakgebied VTH hebben we getoetst of uw gemeente de processen zodanig heeft ingericht dat deze taken naar behoren kunnen worden uitgevoerd. Wij baseren ons hierbij op de wettelijke eisen voor deze processen, zoals vermeld in hoofdstuk 5 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht,

1 van 6

hoofdstuk 7 van het Besluit omgevingsrecht en hoofdstuk 10 van de Ministeriële regeling omgevingsrecht. Deze proceseisen staan ook bekend als de BIG-8 cyclus. Beoordeling VTH In de beoordelingsbrief IBT Omgevingsrecht 2020/2021 van 16 mei 2022 hebben wij aangegeven dat uw gemeente, gelet op het aantal verbeterpunten en het verouderde VTH-beleid, in 2022 onder het reguliere toezichtregime valt. Het reguliere toezichtregime houdt in dat wij de ontvangen toezichtinformatie inhoudelijk hebben getoetst aan de geldende wet- en regelgeving. Wij beoordelen uw taakuitvoering voor VTH over de periode 2021/2022 nipt als ‘voldoet’. Ondanks deze goede beoordeling zijn er nog belangrijke verbeterpunten waaraan gewerkt moet worden . Een overzicht van de verbeterpunten is als bijlage bij deze brief gevoegd. Positief punt is dat u op 20 september 2022 de regionaal ontwikkelde uniforme uitvoerings- en handhavingsstrategie voor de basistaken (milieutaken omgevingsdienst) hebt vastgesteld. Ook heeft u onze aanbevelingen uit ons IBTrapport over brandveiligheid in zorginstellingen overgenomen door de activiteit ‘toezicht op de brandveiligheid van zorginstellingen’ op te nemen in het uitvoeringsprogramma 2022 (productblad 8).

Wij constateren, net als bij de vorige beoordeling, dat uw college het verlengde Integrale Handhavingsbeleid fysieke leefomgeving De Ronde Venen 2016-2018 niet heeft geactualiseerd. In januari 2016 is het 'Integraal Handhavingsbeleid De Ronde Venen 2016-2018' vastgesteld. Dit beleid is op 23 augustus 2017 aangepast waarbij twee uitgangspunten zijn gewijzigd, namelijk de categorie-indeling ten behoeve van het bouwtoezicht en de prioritering van klachten en meldingen. Vervolgens is op 12 december 2017 het 'Beleidsplan vergunningverlening 2018' vastgesteld welke onderdeel uitmaakt van het Integraal Handhavingsbeleid De Ronde Venen 2016-2018. Op 23 oktober 2018 zijn beide beleidsstukken verlengd totdat nieuw VTH-beleid in werking is getreden. In het collegevoorstel staat dat het beoogd effect van het verlengingsbesluit is dat het VTH-beleid 2016-2018 wordt verlengd tot uiterlijk 1 januari 2020. De meeste verbeterpunten met betrekking tot het beleid zijn daardoor al 3 jaar ongewijzigd gebleven. Zo zijn de landelijke Wabo-risicothema’s (o.a. asbest, bodem, brandveiligheid opslag gevaarlijke stoffen, risicovolle inrichtingen, constructieve veiligheid) onvoldoende behandeld of te laag geprioriteerd in de risicoanalyse.

Daarnaast wordt zowel in het beleid als in het uitvoeringsprogramma niet inzichtelijk gemaakt welke (personele) capaciteit of middelen benodigd zijn om de gestelde beleidsdoelen te bereiken en de jaarlijks voorgenomen activiteiten uit te voeren. Tevens heeft al meerdere jaren geen periodieke evaluatie ten aanzien van het bereiken van gestelde beleidsdoelen van het Ingegraal Handhavingsbeleid 2016-2018 plaatsgevonden. Ook is in het beleid niet duidelijk gemaakt hoe sanctie-instrumenten worden ingezet (inclusief termijnen en hoogtes van dwangsommen/boetes) en hoe deze worden afgestemd op strafrechtelijke handhaving door het Openbaar Ministerie en politie. De tijdige vaststelling van het jaarverslag en uitvoeringsprogramma VTH blijft een voortdurend verbeterpunt. Het Uitvoeringsprogramma 2022 en Jaarverslag 2021 heeft u vastgesteld op 12 juli 2022. Wettelijk is bepaald dat het uitvoeringsprogramma vóór het komende jaar moet worden vastgesteld. Wij hebben kennis genomen van de voorbereidingen binnen uw organisatie die binnenkort moeten leiden tot vaststelling door uw college van geactualiseerd VTH-beleid. Naar aanleiding van het gesprek op 24 januari 2023 hebben wij voldoende vertrouwen dat u in 2023 nieuw VTH-beleid vaststelt en dat u aan de verbeterpunten werkt.

Uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid voor de basistaken (U&H-strategie regio Utrecht) Wij hebben kennisgenomen van de door uw college op 20 september 2022 vastgestelde U&H-strategie regio Utrecht. Dit is de allereerste gezamenlijke strategie die door alle Utrechtse gemeenten en de provincie is vastgesteld. Na een eerste analyse concluderen wij dat dit beleidsstuk in grote lijnen voldoet aan de gestelde wettelijke eisen. Aangezien in het beleidsstuk wordt vermeld dat het om een groeidocument gaat, laten wij de beoordeling voor uw gemeente op dit aspect voor nu buiten beschouwing. De verbeterpunten zullen gedeeld worden met de ambtelijke werkgroep die verantwoordelijk is voor de opmaak van het beleid. Het beleidsstuk geldt voor de jaren 2022 en 2023. Wij gaan ervan uit dat in 2023 verder wordt gewerkt aan het optimaliseren van nieuw beleid voor de jaren 2024 en verder. Daarnaast

2 van 6

verwachten wij dat in 2023 een eerste start wordt gemaakt voor een uniform uitvoeringsprogramma voor de basistaken op basis van de U&H-strategie regio Utrecht. In 2024 gaan wij daadwerkelijk over tot het beoordelen van de U&H-strategie regio Utrecht en het daarop gebaseerde uniforme uitvoeringsprogramma. Verordening Kwaliteit VTH Wij toetsen of uw college jaarlijks evalueert in hoeverre de kwaliteitscriteria worden nageleefd door de omgevingsdienst én de eigen organisatie. Daarnaast toetsen wij of uw college daarover mededeling doet aan de gemeenteraad. De kwaliteitscriteria hebben betrekking op opleidingen/kennisniveau, kritische massa/capaciteit en frequentie van de uitvoering van taken per medewerker. Deze criteria zijn, volgens de door uw raad op 15 december 2016 vastgestelde Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht De Ronde Venen 2017, in uw gemeente van toepassing op de basis- en plustaken die de ODRU uitvoert en de VTH-taken die uw gemeente uitvoert. In het gecombineerde Uitvoeringsprogramma 2022 en Jaarverslag 2021 is op enkele productbladen vermeld in hoeverre door de gemeentelijke organisatie wordt voldaan aan de kwaliteitscriteria 2.2. Echter, er wordt geen inzicht gegeven in hoe de evaluatie is uitgevoerd. Daarnaast is alleen de vereiste minimale capaciteit onderzocht.

Er is niet onderzocht of medewerkers aan het vereiste opleidingsniveau/kennisniveau voldoen en of wordt voldaan aan de frequentie van uitvoering van taken per medeweker. Ook is alleen de gemeentelijke organisatie bekeken en is niet geëvalueerd in hoeverre de kwaliteitscriteria worden nageleefd door de omgevingsdienst. Het is van belang dat u erop stuurt dat door de ODRU én de eigen organisatie aan de kwaliteitscriteria wordt voldaan en dat u de gemeenteraad daarover actief informeert. Wij verzoeken u dringend deze evaluatie jaarlijks uit te voeren en ook hierover te rapporteren aan de gemeenteraad, zodat duidelijk wordt in hoeverre uw gemeente en de ODRU voldoen aan de kwaliteitscriteria en waar de knelpunten liggen. Bevindingen en beoordeling Monumenten en Archeologie Toetsingscriteria Bij de beoordeling van dit vakgebied hebben we getoetst of: Sprake is van adequate vergunningverlening; De monumentencommissies goed functioneren; Sprake is van adequate advisering in het kader van de archeologische monumentenzorg. Beoordeling Wij beoordelen de uitvoering van het taakveld Monumenten en Archeologie over 2021 als ‘voldoet’. Wij baseren dit oordeel op toezichtinformatie die op 14 juli 2022 is ingediend. Bij omgevingsvergunningen voor Rijksmonumenten is advies gevraagd aan de commissie Ruimtelijke kwaliteit en Erfgoed.

Archeologie maakt structureel deel uit van de vergunningverleningsprocedure. Toezichtregime komende beoordeling Komende beoordeling toetsen we wederom of uw gemeente de processen voor het vakgebied VTH zodanig heeft ingericht dat deze taken naar behoren kunnen worden uitgevoerd. Daarbij kijken we ook naar uw inspanningen in het kader van de Omgevingswet. Gelet op het aantal belangrijke verbeterpunten valt u, ondanks de goede beoordeling, de komende beoordelingsronde onder regulier toezicht. Wanneer in 2023 geen nieuw VTH-beleid is vastgesteld en de verbeterpunten niet of onvoldoende zijn opgepakt, dan kan de uitkomst van onze IBT-beoordeling lager uitvallen. Tot slot Hiermee is deze toetsingsronde afgerond. We verzoeken u de hiervoor genoemde verbeterpunten op te pakken en bij de toezichtinformatie voor de volgende beoordelingsronde een overzicht te voegen met de ondernomen acties naar aanleiding van deze verbeterpunten.

3 van 6

In 2023 beoordelen wij de uitvoering van de taken op het gebied van het omgevingsrecht opnieuw. De volledige toezichtinformatie over de periode 2022/2023 ontvangen wij graag zo spoedig mogelijk nadat u deze hebt vastgesteld, maar in ieder geval uiterlijk op 15 juli 2023. Behalve de taakuitvoering van het omgevingsrecht, toetsen wij ook uw taakuitvoering op de terreinen informatiebeheer, huisvesting vergunninghouders en financiën. Vanwege een ander beoordelingsritme door wettelijke bepalingen, ontvangt u hiervan op een ander tijdstip onze toezichtbrieven. Een afschrift van deze brief sturen wij ter kennisgeving aan uw gemeenteraad. Wij publiceren de resultaten van ons toezicht op de IBT-kaart. Zie utrecht.nl/interbestuurlijktoezicht. Deze brief wordt via deze kaart ook toegankelijk.

daarvoor

www.provincie-

Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Utrecht, namens hen,

A.J. Schaddelee Gedeputeerde Mobiliteit, Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving, Communicatie en Participatie

4 van 6

Bijlage: overzicht verbeterpunten VTH Rapportage en evaluatie 1. Voer periodiek een rapportage uit ten aanzien van het toezicht- en handhavingsbeleid over Ruimtelijke Ordening (RO), Bouw en Milieu. Stel deze vast en stuur deze ter informatie aan de gemeenteraad. Wij adviseren u deze periodieke rapportage op te nemen in het nieuwe beleid. Daarna kan een periodieke evaluatie van het beleid jaarlijks worden opgenomen in het jaarverslag, zodat dit niet aan de aandacht ontsnapt. 2. Stel een nieuwe probleemanalyse (omgevingsanalyse en risicoanalyse) op en geef inzicht in de gevolgen voor de fysieke leefomgeving van overtredingen en de kansen dat de overtredingen zullen plaatsvinden. Ga daarbij in op de landelijke Wabo-risicothema’s. 3. Stel het jaarverslag voor Bouw en RO tijdig vast, zodat bij aanvang van het nieuwe uitvoeringsjaar volgens een actueel programma de VTH-taken uitgevoerd kunnen worden, waarbij rekening is gehouden met de conclusies en aanbevelingen uit het jaarverslag. Toelichting: volgens het Bor moet het uitvoeringsprogramma voor aanvang van het nieuwe uitvoeringsjaar worden vastgesteld. Het jaarverslag 2021 is pas op 12 juli 2022 vastgesteld. Strategisch Beleid 4. Actualiseer het beleid voor RO en Bouw en Vergunningverlening en formuleer in het beleid heldere en meetbare doelstellingen die gekoppeld zijn aan gestelde prioriteiten.

Stel daarin prioriteiten op basis van een analyse van problemen. Stel dit beleid vast en maak deze bekend aan de gemeenteraad. 5. Maak in het (te actualiseren) VTH-beleid inzichtelijk welke afspraken uw organisatie heeft gemaakt met andere betrokken bestuursorganen en de organen die belast zijn met de strafrechtelijke handhaving, over de samenwerking bij en de afstemming van de werkzaamheden. 6. Maak in het beleid inzichtelijk gemaakt welke (personele) capaciteit of middelen benodigd zijn om de gestelde beleidsdoelen te bereiken. Operationeel beleid 7. Beschrijf in het beleid hoe sanctie-instrumenten worden ingezet (inclusief termijnen en hoogtes van dwangsommen/boetes) en hoe deze worden afgestemd op strafrechtelijke handhaving (ook door OM/politie). Programma en organisatie 8. Stel het VTH-uitvoeringsprogramma voor Bouw en RO tijdig vast, zodat bij aanvang van het nieuwe uitvoeringsjaar volgens een actueel programma de VTH-taken uitgevoerd kunnen worden, waarbij rekening is gehouden met de conclusies en aanbevelingen uit het jaarverslag. Toelichting: volgens het Bor moet het uitvoeringsprogramma voor aanvang van het nieuwe uitvoeringsjaar worden vastgesteld. Het uitvoeringsprogramma 2022 is pas op 12 juli 2022 vastgesteld. 9.

Maak in het gecombineerde uitvoeringsprogramma/jaarverslag duidelijk welke inspanningen worden verricht en welke resultaten zijn behaald in het voorgaande uitvoeringsjaar met betrekking tot toezicht en handhaving bestaande bouw en strijdig gebruik. 10. Zorg dat bij de voorgenomen activiteiten in het uitvoeringsprogramma rekening is gehouden met de in het (nieuwe) beleid gestelde doelen en prioriteiten en stem het uitvoeringsprogramma af met andere betrokken bestuursorganen en de organen die belast zijn met strafrechtelijke handhaving. 11. Maak in het uitvoeringsprogramma inzichtelijk welke personele en financiële middelen benodigd zijn voor het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten. Voorbereiding, uitvoering en monitoring

5 van 6

12. Draag er zorg voor dat voor RO en Bouw een beschrijving van de werkprocessen, de procedures en de bijbehorende informatievoorziening zijn vastgelegd voor de uitvoering van de VTH-taken en voor het voorbereiden, geven en uitvoeren van bestuurlijks sancties. 13. Evalueer jaarlijks in hoeverre de kwaliteitscriteria worden nageleefd door de eigen organisatie én de ODRU.

6 van 6