Bijlage 4. Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

Verdieping circulaire bedrijvigheid gemeente De Ronde Venen In deze notitie geven we meer inzicht in de circulaire bedrijven en kwalitatieve kenmerken van deze bedrijven in gemeende De Ronde Venen. Dit doen we met behulp van data van Innovatiespotter die we gekoppeld hebben aan het PAR-vestigingenregister. Deze notitie vormt daarmee een specifieke verdieping op de Bedrijventerreinenstrategie. In hoofdstuk 1 beschrijven we de transitie naar een circulaire economie en de bijbehorende ruimtelijke kenmerken. In hoofdstuk 2 gaan we in op de bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten in de gemeente De Ronde Venen. Tot slot vertalen we dit in concrete adviezen in hoofdstuk 3.

1. Transitie naar een circulaire economie Nederland werkt aan een duurzamere, circulaire economie. Nederland zet in op een volledig circulaire economie in 2050. Dit vraagt een radicale verandering in het handelen van bedrijven en consumenten. Van steeds meer spullen produceren, kopen en afdanken, naar bewustere keuzes en producten en materialen zo lang mogelijk in de kringloop houden. Dit moet bijdragen aan het behalen van klimaatdoelen, maar helpt ook om economische afhankelijkheid te verminderen. De transitie naar een circulaire economie betekent een transitie van de huidige economie. Het is een verandering van de manier waarop bedrijven, sectoren en ketens nu werken. Een werkwijze die nu gebaseerd is op een lineair bedrijfsmodel en die verandert naar een circulair bedrijfsmodel. De circulaire economie is daarmee geen nieuwe aparte sector, zoals soms wordt verondersteld, maar een transitie van de gehele economie.

Figuur 1: Transitie van een lineaire naar een circulaire economie

De circulaire transitie is een ruimtelijke transitie De circulaire economie betekent het verkleinen, vertragen en sluiten van kringlopen en het vervangen van primaire grondstoffen door hernieuwbare opties. Dit zorgt voor ingrijpende wijzigingen in de ketens van grondstoffen, materialen en producten. De circulaire economie verandert daarmee de ruimtelijke voetafdruk van de huidige lineaire economie. In de transitiefase zal een deel van de huidige lineaire economie zich niet kunnen aanpassen. Deze activiteiten verdwijnen waardoor ruimte vrijvalt óf anders wordt ingevuld (zie ook figuur 1). Een deel van de

1

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

2

bestaande bedrijven past zich juist wel aan en ontwikkelt een nieuw bedrijfsmodel. Zoals een zand- en grindbedrijf dat een retourstroom gaat opslaan en verwerken. Of een plasticfabriek die fossiele inputs vervangt door het op locatie verzamelen en opwerken van secundaire grondstoffen. In deze groep bedrijven kan sprake zijn van zowel groei, krimp als gelijkblijvend ruimtegebruik. Tot slot komen er nieuwe circulaire activiteiten bij die voor extra ruimtegebruik zorgen. Ruimtelijke impact het grootst op bedrijventerreinen De mate van impact op de ruimte verschilt per sector en locatietype. Het ruimtelijke effect is naar verwachting het grootst bij bedrijven en sectoren die grote volumes van grondstoffen en materialen verbruiken, bewerken en vervoeren. Dit zijn vooral stuwende bedrijven en materiaalgerichte sectoren, zoals de (maak)industrie, bouw, logistiek en recycling. Deze bedrijvigheid is hoofdzakelijk gevestigd op bedrijventerreinen, inclusief zeehavens en industrieclusters. Bedrijventerreinen vormen daarmee het brandpunt voor de circulaire transitie. Deze conclusie ligt in lijn met de scenariostudie van het Planbureau voor Leefomgeving (PBL) naar de inrichting van Nederland in 2050, waarin de transitie naar een circulaire economie ook volgens deze onderzoekers impact heeft op het ruimtegebruik van bedrijven (in elk geval in de transitiefase).

Onze verwachting daarbij is dat het aandeel van circulaire activiteiten in het totale ruimtebeslag van bedrijventerreinen naar circa 25 tot 40% groeit in 2030. Tot 2030 bestaat de vraag nog vooral uit plekken om te experimenteren en op te schalen, daarna gaat het steeds meer om ruimte voor volledige circulaire productie en logistiek. Zie onderstaand figuur voor een schematische weergave.

Figuur 2: Schematische weergave ruimtebeslag CE op bedrijventerreinen

Nu

Tot 2030

2030 tot 2040

Richting 2050

Het huidige ruimtebeslag

In 2030 is het areaal CE

De circulaire

Nederland is 100%

van bedrijventerreinen

activiteiten binnen het

economische structuur

circulair. Inzet op hoogste

bestaat vooral uit lineaire

totale areaal gegroeid

krijgt steeds meer vorm

R-strategieën leidt tot een

activiteiten. Het aandeel

naar 25 tot 40%.

en leidt tot een

stabilisatie en afname van

circulaire activiteiten is

Sommige niet CE

versnelling in transitie en

het ruimtebeslag.

6% in de totale

activiteiten groeien nog

ruimtevraag. Een steeds

Nederlandse economie,

wat in ruimte, de meeste

groter deel van de

maar op

niet als ze de omslag niet

bestaande bedrijven is

bedrijventerreinen ligt dit

maken. Er is schuifruimte

circulair en die nemen

vanwege de aard van de

nodig voor transitie, voor

inmiddels 60-70% van het

activiteiten hoger (ca 10-

extra ruimtebeslag vanuit

areaal in. Er is

15%)

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

CE en nieuwe CE-

schuifruimte nodig voor

activiteiten.

deze transitie.

3

Bron: Stec Groep, geïnspireerd op DRIFT en PBL (2021).

Daarnaast heeft de circulaire economie ook gevolgen voor de kwalitatieve kant van de ruimtevraag. Zo vraagt de circulaire transitie (zeker in eerste instantie) om voldoende ruimte voor hogere milieu categorieën (HMC). Er is meer ruimte nodig voor opslag, verwerking en vervoer van grondstof- en materiaalstromen. Hoe lager op de R-ladder, hoe groter de materiaalstromen, hoe groter het ruimtelijk effect. Met name recycling en remanufacturing, circulaire activiteiten die laag op de R-ladder staan, kunnen hinder en risico voor de omgeving opleveren. Een deel van deze activiteiten heeft een voorkeur voor een watergebonden locatie. Dit is sterk afhankelijk van het type grondstof en/of materiaal. Bouwmaterialen (zand, grind, beton, asfalt), metalen en chemie worden vaak via vaarwater aan- en afgevoerd. Maar voor bijvoorbeeld hout en organisch afval geldt dit veel minder. Tegelijkertijd is circulaire bedrijvigheid natuurlijk veel breder dan recycling. Het omvat bijvoorbeeld ook kringloopwinkels, reparatiehubs en logistieke ruimten. In alle onderscheiden werkmilieus van de vraagraming gaan circulaire activiteiten plaatsvinden. Hoe hoger op de R-ladder hoe beter de activiteiten in te passen zijn in het stedelijk gebied. Denk aan re-design, re-think, repair, refurbish.

Deze ruimtevraag – die veel meer te vergelijken is met de huidige ruimtevraag van reguliere bedrijven – zal pas hoofdzakelijk na 2030 goed vorm krijgen. Onderstaande tabel geeft inzicht in de ruimtelijke kenmerken van de ruimtevraag door de transitie naar een circulaire economie.

Tabel 1: Ruimtelijke kenmerken ruimtevraag door transitie naar circulaire economie Type

Type locaties

Bereikbaarheid

ruimtevraag

Ambachtscentra

Stadslandbouw (‘urban of vertical farming’)

(Energie)infrastructuur en

Omvang

voorzieningen (binnen)stedelijk,

Goed bereikbaar te

winkelstraat, regulier

voet, per fiets, per OV

bedrijventerrein

evenals met de auto

(binnen)stedelijk bedrijventerrein, regulier bedrijventerrein

Research &

Kennis- en

development,

productiecampussen,

ontwerp &

(binnen)stedelijk

engineering

bedrijventerrein

Milieucategorie

Maatschappelijke functie: combinaties met onderwijs, milieustraat, kringloop, repaircafé,

Veelal t/m 2.500 m² vastgoed

1 tot 3.1

Veelal t/m 20.000 m² vastgoed

2

rivisies, sociale werkgelegenheid

Ligging t.o.v. stedelijk

Hoge energiebehoefte, bij

gebied en/of nabij

voorkeur directe koppeling

logistiek knooppunt

(groene) energiebron

Kennisinstelling/universiteit, Goede (OV-)verbinding

gelijkgestemde bedrijven;

tot stedelijk gebied en

(gedeelde) cleanrooms, labruimte;

onderwijsclusters

toenemend belang digitale

Veelal t/m 5.000 m² vastgoed

Veelal t/m 3.2

infrastructuur (glasvezel, 5G) Bereikbaarheid in deze

Proeffabrieken,

(productie)campus,

experimenteer-

(binnen)stedelijk

ruimte

bedrijventerrein

fase van

In directe nabijheid van

productieproces van

gelijksoortige bedrijven

ondergeschikt belang

(kennisdeling en industriële

aan andere

symbiose)

Veelal t/m 1 ha kavel

3.1 t/m 4.2

locatiekenmerken

Reguliere productie-, verwerking en logistieke locaties

Ontsluiting via weg van

Reguliere energiebehoefte voor

Reguliere

primair belang;

productiefaciliteiten; toenemend

bedrijventerreinen

Probleemloze, niet door

belang digitale infrastructuur

een woongebied

(glasvezel, 5G)

Veelal circa 0,5 ha tot 5 ha

3.1 t/m 4.2

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

4

lopende ontsluiting voor vrachtverkeer (binnen)stedelijke

(Directe) ontsluiting via

Bouwhubs

bedrijventerreinen,

water sterke pré, aan

(‘urban mining’)

reguliere

rand van stedelijk

bedrijventerreinen

gebied nabij snelweg

HMC (recycling, productie met veel hinder, etc.)

Mogelijkheden tot gezamenlijk concept (bouwhub van meerdere bouwbedrijven)

functioneel

Multimodaal (met name

biofuels

grootschalige

via water)

4.1 t/m 4.2

gebruiker)

Vanaf circa

symbiose: uitwisseling van

1 t/m 10

stromen als warmte, grondstoffen,

hectare

4.1 t/m 5.3

reststromen, etc.

(zee)havengebieden,

voorkeur directe koppeling

functioneel

Multimodaal (direct aan

(groene) energiebron;

grootschalige

water)

mogelijkheid tot- of nabijheid van -

terreinen

(enkele

mogelijkheden voor industriële

Hoge energiebehoefte, bij

biochemie,

hectare

Hoge energiebehoefte;

(zee)havengebieden,

terreinen

Biorefining,

0,5 ha t/m 5

opwek van (groene) energie; combinatie met waterstof

Enkele hectares oplopend tot circa 15 ha

2. Verdieping op bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten in gemeente De Ronde Venen We zoomen verder in op bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten in gemeente De Ronde Venen. Deze bedrijven zijn in beeld gebracht met het AI-gedreven platform van Innovatiespotter. Door het analyseren van deze bedrijven komt waardevolle informatie over deze bedrijven beschikbaar. Denk aan aard en omvang van de bedrijven, als ook de innovatieve thema’s waarop bedrijven zich onderscheiden. In bijlage A wordt een toelichting gegeven op de precieze methodiek van het AI-model.

Voordelen en uitdagingen van data gedreven aanpak Een data gedreven aanpak is een proces van verzamelen, analyseren, classificeren/clusteren, controleren en verbeteren van databronnen. De data gedreven aanpak om circulaire bedrijven te vinden heeft voordelen en uitdagingen. Deze zetten we hieronder op een rij. Voordelen • Het betreft een geobjectiveerde methode die herhaalbaar is. • De aanpak met het AI model heeft een brede blik en vanuit het perspectief van alle bedrijven in De Ronde Venen. • De aanpak is herleidbaar en reproduceerbaar en heeft een langere houdbaarheid vanwege een real-time inzicht. Handmatig zoeken is tijdrovend en richt zich snel op bekende netwerken, dit is gevoeliger voor ‘blinde vlekken’. Bestaande bedrijvenoverzichten verouderen snel. • De aanpak is sneller opschaalbaar, te herhalen en uit te breiden. Een data gedreven aanpak biedt mogelijkheden voor kwalitatieve verdieping. • De aanpak is transparant en reproduceerbaar en biedt een goede basis voor vervolganalyses. De AI methode richt zich niet op de Standaard Bedrijfs Indeling (SBI). Datgene wat onder

4.2 t/m 5.3

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

circulair werken en de verschillende R-strategieën wordt verstaan, is namelijk niet te herleiden naar de SBI-indeling van bedrijven1. • Door te werken met een vaste methodiek is monitoring mogelijk. Uitdagingen • De aanpak vindt openbaar vindbare bedrijven. Een bedrijf moet bijvoorbeeld over een eigen actieve website (url) beschikken of terug te vinden zijn in overzichten van de Kamer van Koophandel. • Doordat de analyse enkel openbaar vindbare bedrijven selecteert en niet alle kenmerken van circulaire inzichtelijk kan maken, is het mogelijk dat bedrijven die in praktijk wel circulair ondernemen, ontbreken in de lijst die het model geeft. • De aanpak met het AI model is limitatief in het aantal (kwalitatieve) kenmerken van circulaire bedrijven. Niet alle kenmerken van circulaire netwerken zijn via data-analyse inzichtelijk. • De aanpak toetst niet in hoeverre een bedrijf daadwerkelijk circulair onderneemt. Het model scant bedrijven(lijsten) op basis van de gegeven zoekopdracht. Als een bedrijf zich openlijk uit als circulair bedrijf of aangeeft circulaire activiteiten te ondernemen, dan levert dit een hit op. Een bedrijf kan zich circulairder voordoen dan een bedrijf daadwerkelijk is. Het AI model kan dergelijke ‘greenwashing’ niet als zodanig onderscheiden.

AI-analyse levert bijna 100 bedrijven op Via het AI-model zijn alle bedrijven in gemeente De Ronde Venen gescand. Door gebruik te maken van het analysekader (zie bijlage A) zijn 96 bedrijven2 als circulair geïdentificeerd. Lang niet ieder bedrijf scoort positief op iedere zoekopdracht. De zoekopdrachten zijn grotendeels complementair aan elkaar. Dat levert een grote diversiteit aan bedrijven op: • De meeste circulaire bedrijven zijn geïdentificeerd doordat zij één of meerdere trefwoorden noemen. 93 bedrijven gebruiken woorden op hun website - zoals hergebruik, terugwinnen, kringloop en biobased - die we kunnen verbinden aan R-strategieën. • 14 bedrijven ontwikkelen circulaire innovaties. • 21 bedrijven zijn actief in het innovatie-ecosysteem. Dit zijn bedrijven die bijvoorbeeld al lid zijn van een circulair netwerk. Er zit overlap tussen de genoemde bedrijven. Dit zijn dus bedrijven die zowel circulaire trefwoorden op hun website gebruiken, circulair innovatief zijn, als in het innovatie-ecosysteem actief zijn. Of in twee van deze groepen overlappen. Zo’n 1.650 banen bij bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten We zoomen verder in op deze bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten. Er zijn dus 96 bedrijven die als circulair zijn geïdentificeerd. Deze bedrijven zijn goed voor zo’n 1.650 banen. Dat is zo’n 9% van het totaal aantal banen in de gemeente.

Wanneer we de specifieke locaties van de verschillende bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten in beeld brengen, constateren we dat bijna 60 bedrijven zich op de bedrijventerreinen in de gemeente bevinden. Onderstaand figuur laat de verdeling van het aantal bedrijven (binnenste ring) en banen (buitenste ring) naar locatie zien. Te zien is dat bijna 80% van het totaal banen bij bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten

1

(Circulaire) ecosystemen gaan vaak als een satéprikker door de SBI-sectoren heen. Kortom, SBI-sectoren vertellen niet het volledige verhaal. Bovendien ontstaan (circulaire) innovaties vaak buiten de zogenaamde ‘kernsector’ zelf om vervolgens daar wel met de gewenste impact toegepast te worden. Vanuit die realiteit is een ander perspectief op bedrijfsindeling nodig, die verder kijkt dan de ‘oude economie’. Dit geldt zeker voor de circulaire economie. 2 Zoals toegelicht in het analysekader in bijlage A worden de eenmanszaken uit de bruto lijst gefilterd om tot een netto lijst te komen. In gemeente De Ronde Venen gaat het om bijna 50 eenmanszaken die uit de AI-analyse komen. Deze bedrijven zijn wel opgenomen op de separate bedrijvenlijst.

5

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

zich op bedrijventerreinen in de gemeente bevindt. Het gros van deze banen (78% van het totaal aantal circulaire banen) bevindt zich op Bedrijventerrein Mijdrecht. Buiten de bedrijventerreinen bevinden zich bijna 40 bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten waar zo’n 330 banen gevestigd zijn. De gemiddelde omvang (in aantal werknemers) van bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten is dus op bedrijventerreinen groter dan daarbuiten.

Figuur 3: Bedrijvigheid met circulaire bedrijfsactiviteiten naar locatie (binnenste ring: aantal bedrijven, buitenste ring: aantal banen) 2

332 7

1

Bedrijventerrein Amstelhoek

27 38 50

Bedrijventerrein Mijdrecht Hollandse Kade Voorbancken

25

1.285

Buiten bedrijventerreinen

Bron: Innovatiespotter (2024), Stec Groep (2025).

Tot slot zoomen we in op de verschillende sectoren waarin deze bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten zich bevinden. Zo’n 40% van de bedrijven bevindt zich in de sector Bouw, handel en reparatie. Voorbeelden van bedrijven in de gemeente in deze sector zijn een bedrijf in de wegenbouw die diverse materialen hergebruikt of een aannemingsbedrijf gespecialiseerd in circulair bouwen. Bijna 20% is actief in de sector Logistiek en groothandel. Denk bijvoorbeeld aan een leverancier van secundaire grondstoffen aan smelterijen en gieterijen in de metaalindustrie of bedrijf in papier van bloemenafval om bloemen te verpakken (close-loop product). Daarnaast is bijna 15% actief in de sector Industrie. Voorbeelden van bedrijven in de gemeente in deze sector zijn een producent van melkvervangers voor kalveren die grotendeels worden geproduceerd op basis van reststromen (zoals resteiwitten uit de zuivelindustrie en resttarwes) en een koffiebrander waar onder andere de vliezen van koffiebonen worden samengeperst als briketten en gebruikt als biogas, warmte en meststof. Het gros van de bedrijven in deze sectoren bevindt zich op de bedrijventerreinen in de gemeente. Ook zien we verschillende bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten in de sectoren Consumentendiensten en Dienstverlening en ICT.

Denk bijvoorbeeld aan een adviesbureau in IT-automatisering die hardware afvoeren waarna de plastics, metalen delen en elektronica van elkaar gescheiden worden om vervolgens apart te worden verwerkt tot herbruikbare grondstoffen.

Figuur 4: Bedrijvigheid met circulaire bedrijfsactiviteiten naar sector (binnenste ring: aantal bedrijven, buitenste ring: aantal banen) 157 86

410

18

285 12

Industrie Bouw, handel & reparatie

8 18

40 715

Bron: Innovatiespotter (2024), Stec Groep (2025).

Logistiek en groothandel Consumentendiensten

Dienstverlening en ICT

6

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

3. Advies: verdiep, monitor en bepaal circulair ambitieniveau De uitkomsten van de AI-analyse geven ons ook aanleiding om u te adviseren over hoe de data en uitkomsten verder kan benutten. We geven u hiervoor een aantal adviezen. Tegelijkertijd zijn we zijn ons er van bewust dat de operationalisatie hiervan afhangt van een aantal keuzes en randvoorwaarden waar u (nog) aandacht aan moet besteden, denk bijvoorbeeld aan: welke rol u als gemeente wilt vervullen en hoeveel capaciteit heeft u beschikbaar? Niettemin vinden we het waardevol om deze adviezen met u te delen. Op basis van AI-uitkomsten verder verdiepen op bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten De uitkomsten van de AI-analyse zijn een basis om verder te verdiepen op de bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten in te zoomen. Dit kan door met deze bedrijven in gesprek te gaan of door een vragenlijst uit te zetten onder deze ondernemers. Hiermee krijgt u bottom-up inzicht in deze bedrijven, hun bedrijfsvoering, hun toekomstbeeld en hun specifiek behoefte. Met deze informatie krijgt u ook meer zicht op de te verwachten ruimtelijke effecten en wat dit betekent voor de gemeente De Ronde Venen.

Richtinggevende kunnen vragen zijn: 1 Hoe ontwikkelt uw bedrijf zich in de circulaire transitie (groeien, transformeren en/of krimpen)? 2 Aan welke criteria moet een circulair vestigingsklimaat voldoen? 3 Wat betekent dit voor de ruimtebehoefte, de ontwikkelopgave en/of herontwikkelingsopgave? 4 Op welke manier kan de gemeente hierbij een rol spelen? Monitoring om grip te houden op transitie We adviseren de ruimtelijke transitie bij ondernemers te monitoren. Niet alleen omdat het ruimtelijk patroon mogelijk verandert, maar ook omdat de eisen van bedrijven aan het vestigingsklimaat veranderen. Het is dan ook waardevol om hier meer grip op te krijgen door in contact te blijven met bedrijven. Daarnaast is het ook waardevol om periodiek de AI-analyse te herhalen. Hiermee houdt u zicht op de ontwikkeling van bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten in de gemeente De Ronde Venen. Ruimtelijke impact is beïnvloedbaar en afhankelijk van ambitie en keuzes Op alle schaalniveaus is beleidsinzet nodig om de transitie van een lineair naar een circulaire economie te faciliteren. Denk aan wet- en regelgeving, maar ook aan het realiseren van voldoende (schuif)ruimte en het echt werk maken van beter benutten van bestaande bedrijventerreinen. De uiteindelijke ruimtelijke impact van de circulaire economie – zowel in omvang als aard – is afhankelijk van keuzes die gemaakt worden.

Keuzes in beleid, in de Rstrategie die wordt nagestreefd (ofwel: het circulaire ambitieniveau) en keuzes in grondstoffen en ketens. Er is kortom veel te beïnvloeden. Het werken met scenario’s helpt om als gemeente (of regio) grip te krijgen op de ruimtelijke impact van de circulaire economie en de gewenste ruimtelijke strategie uit te stippelen. Met een Ruimtelijke Circulaire Economie Strategie (RCES, zie ook link) kan u hier concreet mee aan de slag. Creëer de juiste randvoorwaarden om bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten te faciliteren De bedrijventerreinen in de gemeente De Ronde Venen huisvesten een breed scala aan bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten. Om ervoor te zorgen dat deze bedrijven kunnen blijven functioneren en groeien, is het essentieel om de juiste randvoorwaarden te creëren. Voor bestaande bedrijventerreinen betekent dit het inzetten op het juiste bedrijf op de juiste plek. Een deel van de bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten (met name de bedrijven hoger op de Rladder) hebben behoefte aan (groei)ruimte met een hogere milieuzonering. Stuur daarom op het verleiden van bedrijven die niet noodzakelijk op een locatie op een bedrijventerrein met een hogere milieuzonering gevestigd hoeven te zijn naar een locatie met een lagere maximale milieuzonering of een locatie buiten een bedrijventerrein (indien passend bij het bedrijf).

Bij de ontwikkeling van nieuwe terreinen kunt u ook concreet de juiste randvoorwaarden creëren voor

7

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

het faciliteren van bedrijven met circulaire bedrijfsactiviteiten. Zo kan u met prioriteringscriteria op bedrijventerrein De Bocht specifiek sturen om koplopers in de circulaire transitie te huisvesten. Eerste inzicht in circulaire landschap maar wel eerste inzicht en beeld om interessante bedrijven die belangrijke rol kunnen gaan spelen.

8

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

Bijlage A – Toelichting analysekader AI-model Innovatiespotter Toelichting methodiek AI-model Innovatiespotter Een analysekader voor het AI model is gebruikt om circulaire bedrijven te identificeren tussen alle andere ‘reguliere’ bedrijven. Het analysekader bestaat uit een viertal zoekopdrachten. Het AI model is afhankelijk van deze zoekopdrachten. Immers, de input bepaalt de output. Via ‘scraping’ extraheert het AI model relevante informatie binnen de kaders van de zoekopdracht(en). Het opstellen van dit analysekader is dan ook een belangrijke analysestap in dit onderzoek. Middels een iteratief proces zijn de zoekopdrachten zorgvuldig geformuleerd en getoetst. In de figuur en teksten hieronder lichten we het analysekader verder toe.

Figuur 5: Analysekader AI-model

Bron: Innovatiespotter en Stec Groep (2025).

Analysekader Input

Trefwoorden gerelateerd aan R-ladder

We maken gebruik van een trefwoordenlijst op basis van de R-ladder. Dit helpt bij het bepalen van de (mogelijke) rol die bedrijven hebben in de circulaire economie en welke bedrijfsactiviteit en R-strategie daarbij hoort. Met behulp van de trefwoordenlijst worden o.a. webpagina’s van bedrijven doorzocht. Als een bedrijf één of meerdere trefwoorden noemt, dan scoort deze positief. Ter illustratie: als een circulair bedrijf hergebruik’ noemt op haar website, dan is dit bedrijf te linken aan de R-strategie Reuse. Datzelfde geldt zodra een bedrijf ‘producten een tweede leven geven’ noemt.

Circulaire netwerken

Via het AI-model zijn circulaire netwerken gescraped. Een voorbeeld is BouwCirculair. BouwCirculair streeft naar duurzame materialen in bouwprojecten, door het reduceren van CO2 en het gebruik van circulaire grondstoffen. Het is een netwerk met vertegenwoordigers van de grondstofproducenten, leveranciers en de bouwpartners (constructeurs, slopers, architecten, bouwers, opdrachtgevers). Alle bedrijven die onderdeel van dit netwerk zijn worden dus meegenomen in de longlist van circulaire bedrijven.

9

Verdieping circulaire economie gemeente De Ronde Venen 24.027

Innovatieve circulaire bedrijven

Innovatiespotter deelt bedrijven in met behulp van AI in thema’s die overeenkomen met het missiegedreven innovatiebeleid, waaronder Circulaire economie. Te denken valt aan bedrijven die werken aan: biomassageneratie, duurzame & regeneratieve productie, afvalverwerking, nature based solutions, recycling en duurzame industrialisatie. De gevonden bedrijven worden toegevoegd aan de longlist. In het analyserapport behorende bij de Bedrijventerreinenstrategie De Ronde Venen wordt inzicht gegeven in de innovatieve bedrijven gevestigd in de gemeente.

SBI Bouwen industrie

De transitie naar een circulaire economie is sector-overstijgend. De voorgaande zoekopdrachten sluiten dan ook geen enkele sector uit. Hiermee halen we een breed palet aan circulaire bedrijven op. Om meer waardevolle informatie op te halen is besloten om specifiek óók bedrijven uit de sectoren bouw en industrie toe te voegen die een trefwoord omtrent circulaire economie gebruiken. De circulaire transitie heeft immers grote invloed op deze sectoren vanwege het hoge grondstoffenverbruik.

Bruto longlist naar netto longlist

De bruto longlist die is ontstaan is gefilterd op holdings, éénmansbedrijven en niet-actieve bedrijven. Het resultaat is een netto longlist van circulaire bedrijven in De Ronde Venen.

10