Bijlage 4. Uitkomsten septembercirculaire 2022

Bijlage 1 | Uitkomsten Septembercirculaire 2022

Inleiding De gemeenten ontvangen meerdere keren per jaar een circulaire van het Rijk waarin de ontwikkeling van de algemene uitkering is weergegeven. De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. Over de uitkomsten van de meicirculaire 2022 heeft u in juli 2022 een raadsinformatiebrief ontvangen. Daarnaast is in augustus een indicatie ontvangen van het Rijk over extra middelen voor de jeugdzorg vanaf 2024. Nu wordt ingegaan op de septembercirculaire 2022 die vlak na Prinsjesdag is verschenen. Eind december 2022 ontvangen we de volgende circulaire over de algemene uitkering.

Resultaten van septembercirculaire 2022 De resultaten van de septembercirculaire 2022 zijn: •

•

De uitkomsten van de septembercirculaire 2022 geeft meer financiële stabiliteit voor de periode 2022 – 2026 om maatschappelijke vraagstukken op te pakken. Dit komt mede door een eenmalige bijdrage van € 1 miljard aan gemeenten in 2026. In de periode 2023/2024 volgt nadere informatie van het Rijk over de financieringssystematiek van gemeenten vanaf 2027. De ontwikkeling van lonen en (energie)prijzen voor 2023 en volgende jaren kunnen aanleiding geven om onze budgetten aan te passen. Hiervoor is dan ruimte beschikbaar vanuit de rijksbijdragen.

In onderstaande tabel is opgenomen het effect op de begrotingsresultaten 2022 – 2026. Effecten voor de begrotingsresultaten 2022 -2026 (bedragen x € 1.000) 1. Hogere opbrengst van de algemene uitkering 2. Af: Verstrekken van energietoeslag 3. Verbetering begrotingsresultaten

2022

2023

2024

2025

2026

2.180

1.210

1.080

390

1.900

-697 1.483

0 1.210

0 1.080

0 390

0 1.900

De verbetering van de begrotingsresultaten heeft effecten op de bestuursrapportage 2022 en de programmabegroting 2023 – 2026. De werkwijze hiervoor is: 1. Het financieel effect voor 2022 nemen we op in de tweede bestuursrapportage 2022. Hierdoor komt een aanpassing op het raadsvoorstel. 2. De overige jaren betrekken we bij de begrotingsbehandeling 2023 – 2026 door de septembercirculaire 2022 op te nemen in het raadsvoorstel samen met overige raadsbesluiten van begin oktober 2022.

1

Bijlage 1 | Uitkomsten Septembercirculaire 2022

Uitkomsten van de Septembercirculaire 2022 In onderstaande tabel is opgenomen de omvang van de algemene uitkering voor de jaren 2022 tot en met 2026. Ontwikkeling algemene uitkering 2022 -2026 (bedragen x € 1.000) A. B.

C.

Uitkomsten meicirculaire 2022 Ontwikkelingen: 1. Energietoeslag 2. Plafond BTW-compensatiefonds 3. Invoeringskosten Omgevingswet 4. Accres/algemene ontwikkelingen 5. Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) 6. Asiel (inburgering) 7. Leerlingenvervoer Oekraïne 8. Eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek 9. Stelpost jeugdzorg 2024 - 2026 Stand septembercirculaire 2022

2022

2023

2024

2025

2026

64.400

66.920

69.760

72.670

66.850

697 546 409 379 67 50 32 0

0 0 0 1.073 27 110 0 0

0 0 0 387 27 86 0 0

0 0 0 -147 27 0 0 0

0 0 0 90 27 0 0 1.433

0 66.580

0 68.130

580 70.840

510 73.060

350 68.750

A. Uitkomsten meicirculaire 2022 Dit zijn de bedragen die zijn opgenomen als opbrengst algemene uitkering in de tweede bestuursrapportages 2022 en de begroting 2023 – 2026.

B. Ontwikkelingen 1. Energie Op 5 juli 2022 heeft het kabinet aangekondigd het richtbedrag van de eenmalige energietoeslag te verhogen van € 800 naar € 1.300. Het Kabinet heeft hiervoor op landelijk niveau een extra budget van € 550 miljoen beschikbaar gesteld. Hiervan is € 500 miljoen bestemd voor de ophoging van de energietoeslag en € 50 miljoen voor de extra uitvoeringskosten van gemeenten. De verdeling van deze aanvulling via de algemene uitkering is verwerkt in de septembercirculaire. Dit zorgt voor een opbrengst van € 697.000 voor de gemeente De Ronde Venen. Tegenover deze opbrengst staan kosten van dezelfde omvang. 2. Plafond BTW-compensatiefonds Gemeenten krijgen hun betaalde btw in de meeste gevallen terug via het BTW-compensatiefonds. Dit fonds is echter gemaximeerd. Declareren gemeenten meer btw dan beschikbaar, dan wordt dit verrekend met het gemeentefonds. Als gemeenten minder declareren, wordt dit toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor 2022 is de verwachting dat de gezamenlijke gemeenten € 321 miljoen minder declareren dan dat er in het fonds beschikbaar is. Dit bedrag is toegevoegd aan het gemeentefonds en daardoor ontstaat een extra opbrengst van € 546.000. Dit bedrag komt ten gunste van het begrotingsresultaat 2022. 3. Invoeringskosten Omgevingswet Gemeenten krijgen een compensatie voor de gemaakte invoeringskosten van de Omgevingswet.

Het gaat om een bijdrage aan de transitiekosten die gemeenten hebben gemaakt in

2

Bijlage 1 | Uitkomsten Septembercirculaire 2022 aanloop naar de invoering van de nieuwe wet. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten opnieuw in kaart worden gebracht. Voor de gemeente De Ronde Venen is compensatie € 409.000. Dit bedrag komt ten gunste van het begrotingsresultaat 2022. 4. Accres/algemene ontwikkelingen Diverse ontwikkelingen in aantallen zoals medicijngebruik, minderheden en prijzen zorgen ervoor dat de omvang van de algemene uitkering toeneemt. Het Rijk verwacht voor 2023 een hogere stijging van de lonen en prijzen dan bij de meicirculaire 2022. Hierdoor is in 2023 sprake van een fors hogere rijksbijdrage. De mogelijkheid bestaat dat we in de bestuursrapportages 2023 aanpassingen voorstellen op onze budgetten om prijseffecten op te vangen. 5. Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) De Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) treedt naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. Deze wet heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden.

Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden. Zoals al aangegeven in onze raadsinformatiebrief van juli 2022 ontvangen we hiervoor een tijdelijke bijdrage. Uit de septembercirculaire 2022 blijkt dat we € 175.000 ontvangen verspreid over de jaren 2022 – 2026. Mocht in periode 2023 – 2026 extra kosten gemaakt worden voor de invoering van de WKB dan rapporteren we hierover via de bestuursrapportages. 6. Asiel (inburgering) In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is afgesproken het budget voor de inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk € 20, € 40 en € 30 miljoen. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden. Dit zorgt ervoor dat de gemeente De Ronde Venen respectievelijk € 50.000, € 110.000 en € 86.000 ontvangt. Tegenover deze extra opbrengst staan geen directe kosten. De verwachting is dat we in de komende jaren extra kosten maken voor inburgering.

Indien hier sprake van is, dan nemen we dat op in de bestuursrapportages. 7. Leerlingenvervoer Oekraïne Het Rijk heeft een eenmalige tegemoetkoming verstrekt voor leerlingenvervoer van Oekraïense leerlingen. Deze tegemoetkoming van € 32.000 betreft de periode vanaf 1 maart 2022 tot aan de zomervakantie op 16 juli 2022. De kosten hiervoor zijn opgevangen binnen de bestaande budgetten. Hierdoor komt de bijdrage ten gunste van het begrotingsresultaat. 8. Eenmalige rijksbijdrage financieringssystematiek Het Rijk werkt met gemeenten en provincies aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaartoe stelt het kabinet voor gemeenten in 2026 eenmalig € 1 miljard extra beschikbaar te stellen. Voor de gemeente De Ronde Venen betekent dit een eenmalige meevaller van € 1.433.000. De verwachting is dat in de loop van 2023/2024 meer duidelijkheid komt over de financieringssystematiek vanaf 2027.

3

Bijlage 1 | Uitkomsten Septembercirculaire 2022 9. Stelpost jeugdzorg 2024 – 2026 In augustus 2022 is tussen het Rijk, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken dat gemeenten in hun meerjarenraming voor de jaarschijven 2024 t/m 2026 rekening mogen houden met de volledige bijdragen uit de Hervormingsagenda Jeugd. Vorig jaar was dat nog 75%. De afspraken zijn als volgt: •

•

Gemeenten mogen in de jaarschijven 2024 tot en met 2026 de middelen die op de aanvullende post zijn gereserveerd meenemen in hun meerjarenraming (deze middelen zijn nog niet verwerkt in het Gemeentefonds). Concreet gaat het om respectievelijk € 1.265 miljoen, € 758 miljoen en € 367 miljoen. Daarnaast mogen gemeenten in hun begroting rekening houden met een besparing van € 100 miljoen in 2024, € 500 miljoen in 2025, € 500 miljoen in 2026 en vanaf 2027 € 511 miljoen structureel als gevolg van maatregelen die het Rijk zal uitwerken.

Dit heeft het volgende effect voor de jaren 2024 – 2026. Stelpost jeugdzorg 2024 - 2026 • Hogere algemene uitkering • Lagere kosten jeugdzorg Herziene stelpost jeugdzorg 2024 - 2026 Oude stelpost jeugdzorg 2024 Effect 2024 – 2026

2024

2025

2026

2.000.000 200.000 2.200.000 -1.620.000 580.000

1.200.000 800.000 2.000.000 -1.490.000 510.000

580.000 800.000 1.380.000 -1.030.000 350.000

C. Stand septembercirculaire 2022 Dit zijn de bijdragen vanuit het Rijk voor de gemeente De Ronde Venen volgens de septembercirculaire 2022.

4