Bijlage 4 Samenvatting NVRD Benchmark huishoudelijk afval 2022
Tekst van het document
De Ronde Venen
SAMENVATTING
Inhoud 1. Inleiding
3
2. Kernprestaties
4
3. Milieu
6
4. Kosten
11
5. Dienstverlening
12
6. Regievaardigheden
13
7. Basisgegevens
14
Datum: 6 oktober 2023 Status: definitief
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD, in samenwerking met Rijkswaterstaat en uitgevoerd door Cyclusmanagement.
Pagina 2 van 14
1. Inleiding De benchmark huishoudelijk afval is een prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van vooraf vastgestelde indicatoren hun afval(scheidings)prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden.
De Benchmark kent vier prestatiegebieden: milieu, kosten, dienstverlening en vaardigheden. Per prestatiegebied zijn prestatie-indicatoren gedefinieerd. Het gemeentelijk afval- en grondstoffenbeheer beoogt over het algemeen zo min mogelijk ongescheiden restafval (te realiseren door preventie, reparatie en hoogwaardig hergebruik) tegen zo laag mogelijke beheerkosten. De hoeveelheid restafval en de totale beheerkosten zijn de belangrijkste prestatie-indicatoren in deze benchmark.
Vergelijkingsbasis Aan de benchmark peiljaar 2022 hebben 116 deelnemers meegedaan die in totaal 183 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). In de benchmark worden de gemeenten en bedrijven zoveel mogelijk vergeleken op basis van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer prestatiebepalend blijkt te zijn en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd: Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw De Ronde Venen heeft 19% hoogbouw en is ingedeeld in klasse D. In deze rapportage vindt de vergelijking plaats vanuit gemeentelijk perspectief. Dat wil zeggen dat De Ronde Venen wordt vergeleken met vergelijkbare gemeenten (met of zonder eigen inzameldienst).
Leeswijzer Deze rapportage is een samenvatting van de benchmark. Per prestatiegebied wordt De Ronde Venen op de belangrijkste prestatie-indicatoren vergeleken met het klasse D-gemiddelde. Voor een uitgebreide vergelijking wordt verwezen naar het hoofdrapport.
Pagina 3 van 14
2. Kernprestaties Hoe presteert De Ronde Venen tov de benchmark? Op de vier prestatiegebieden van de benchmark is weergegeven hoe De Ronde Venen presteert ten opzichte van de benchmark klasse D.
Milieu
Restafval (kg/inw)
De Ronde Venen
KLASSE D
180
112
190
198
349
248
13
15
.
Kosten Afvalbeheerkosten (€/ aansl)
Dienstverlening Dienstverleningsniveau (score)
Regie Regievaardigheid (score) Legenda
Toelichting Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten), minus de opbrengsten verkregen vanuit producentenverantwoordelijkheid. Dienstverleningsniveau = het gemak waarmee grondstoffen gescheiden kunnen worden aangeboden. In de benchmark wordt op basis van de intensiteit van de dienstverlening (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) een totaal score berekend. Regievaardigheid = de mate waarin de gemeente regie voert op het afval- en grondstoffenbeheer. In de benchmark worden 26 regieaspecten onderscheiden op 4 verschillende gebieden: beleid, burgerparticipatie, informatiesturing en circulariteit. De score wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden (maximaal 26 punten).
Pagina 4 van 14
Kosten-effectiviteit In de onderstaande figuur zijn alle gemeenten uit KLASSE D weergegeven, waarbij de hoeveelheid restafval is afgezet tegen de totale afvalbeheerkosten. De positie van de bol geeft een indicatie van de kosten-effectiviteit van het afval- en grondstoffenbeheer. De kleur van de bol geeft de toegepaste inzamelstrategie weer. 200 190
Lansingerland Moerdijk
De Ronde Venen
180 170 Haaksbergen
Stede Broec Westerwolde
160 150 Hoeksche Waard
Restafval incl. grof (kg/inw)
140
Drechterland
Elburg
Beekdaelen Goeree-Overflakkee
De Wolden
130
Koggenland Opmeer
120 Nederweert
Voerendaal Nunspeet Brummen Oude-IJsselstreek Wijk Westervoort bij Duurstede Oldebroek
110
Duiven
100
Eijsden-Margraten Meerssen
Voorst
90
Medemblik Lochem Peel en Maas
80
Lingewaard 70 Putten Leusden
60 50
Bronckhorst Land van Cuijk en Boekel
40 30 100
120
140
160
180
200
220
240
260
280
300
320
Afvalbeheerkosten (€ per huish) Tariefdifferentiatie Servicedifferentiatie Tarief- en servicedifferentiatie Basis-systeem
Toelichting Tariefdifferentiatie (diftar) = gemeenten die een variabel tarief voor restafval hebben ingevoerd: hoe meer of hoe vaker restafval wordt aangeboden, hoe meer een huishouden betaalt. Servicedifferentiatie (omgekeerd inzamelen) = gemeenten die hun serviceniveau hebben verlegd van afval naar grondstoffen: grondstoffen worden met een hoog serviceniveau ingezameld (inzameling aan huis, hoge ophaalfrequentie) en restafval wordt met een laag serviceniveau ingezameld (lage ophaalfrequentie of met verzamelcontainers op buurtniveau). Tarief- en servicedifferentiatie = gemeenten die zowel tariefdifferentiatie als servicedifferentiatie hebben toegepast. Basis-systeem = gemeenten die noch tariefdifferentiatie, noch servicedifferentiatie hebben toegepast.
Pagina 5 van 14
3. Milieu Hoe presteert De Ronde Venen op de milieu-indicatoren huishoudelijk afval, afvalscheiding en restafval ten opzichte van de benchmark? De Ronde Venen
KLASSE D
Huishoudelijk afval (kg/inw)
512
483
Afvalscheiding (%)
65%
77%
Restafval (kg/inw)
180
112
.
Huishoudelijk afval
Afvalscheiding
Restafval
kg per inwoner
%
kg per inwoner
600
80
500
250 200
60
400
150
300
40 100
200 20
Gemiddelde Basis-systeem Tarief- en servicedifferentiatie
Servicedifferentiatie
112
87
151
115
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
KLASSE D
184
Moerdijk Lansingerland
190
180
De Ronde Venen
167
165
161
142
140
136
135
134
132
131
130
116
116
115
112
111
108
108
101 107
100
96
91
91
90
82
81
73
69
Land van Cuijk en Boekel Bronckhorst Leusden Putten Rova Diftar/omgekeerd Lingewaard Peel en Maas Lochem Rova Diftar Medemblik Voorst Meerssen Eijsden-Margraten Duiven Westervoort Oldebroek Wijk bij Duurstede Brummen Oude-IJsselstreek Nunspeet Voerendaal Nederweert Goeree-Overflakkee Opmeer De Wolden Beekdaelen Koggenland Elburg Drechterland Hoeksche Waard Westerwolde Stede Broec Haaksbergen
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
63
.
60
kg per inwoner
45
.
41
Restafval
145
De Ronde Venen KLASSE D
Tariefdifferentiatie
Toelichting Huishoudelijk afval = de totale hoeveelheid aan afval en grondstoffen die bij huishoudens vrijkomt (inclusief grof afval). Afvalscheiding % = het aandeel van het van het huishoudelijk afval dat (na)gescheiden wordt ten behoeve van hergebruik en nuttige toepassing. Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval).
Pagina 6 van 14
2022
2021
2020
2019
2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
0
50
2018
100
Fijn huishoudelijk kg per inwoner De Ronde Venen
KLASSE D
Fijn restafval
154
93
Groente-, fruit- en tuinafval
103
137
Oud papier en karton
61
52
Plastic, metalen en drankenkartons
19
32
Glas verpakkingen
24
23
Textiel
5
5
Klein chemisch afval
2
1
Luiers
0
1
Frituurvet
0
0
Minerale stoffen
0
1
Metalen uit bodemas
0
0
Biogranulaat (onf)
0
4
Fijn huishoudelijk totaal
368
348
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
58%
73%
Grof (verbouwings-)restafval
26
19
Grof tuinafval
26
33
Kringloopgoederen
10
2
Oud IJzer
6
4
Elektr(on)ische apparatuur
7
5
Hout A en B
35
26
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner
Hout C
2
3
Puin
24
33
Overig brongescheiden
8
14
Nagescheiden
0
4
Grof huishoudelijk totaal
144
138
Scheidings% grof huishoudelijk afval
82%
84%
512
483
Totaal kg per inwoner Huishoudelijk afval totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe De Ronde Venen presteert ten opzichte van de benchmark. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Minerale stoffen, metalen uit bodemas en biogranulaat zijn uit nascheiding verkregen stoffen.
Pagina 7 van 14
Trend In de onderstaande figuren is weergegeven hoe de afvalscheidingsresultaten van De Ronde Venen zich in de afgelopen 7 jaar hebben ontwikkeld ten opzichte van de benchmark.
Groente-, fruit- en tuinafval
Oud papier en karton
kg per inwoner
kg per inwoner
200
70 60
150
50 40
100 30 20
50
10 2021
2022 2022
2020 2020
2021
2019
2018
2019
De Ronde Venen KLASSE D
2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
0
De Ronde Venen KLASSE D
Plastic, metalen en drankenkartons
Glas
kg per inwoner
kg per inwoner
35
30
30
25
25
20
20 15 15
De Ronde Venen KLASSE D
2017
2022
2021
2020
0 2019
0 2018
5
2017
5
2018
10
10
De Ronde Venen KLASSE D
Pagina 8 van 14
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner De Ronde Venen
KLASSE D
Groente-, fruit- en tuinafval
48
30
Oud papier en karton
13
6
Plastic, metalen en drankenkartons
19
9
Glas verpakkingen
6
3
Textiel
6
5
Totaal
93
53
.
31% gft 40% overig
De Ronde Venen heeft 93 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 60% van de totale hoeveelheid fijn restafval. 9% opk 12% pmd
4% 4% glas textiel
Vervuiling in de grondstoffen in gewichts% De Ronde Venen Groente-, fruit- en tuinafval
5%
Oud papier en karton Plastic, metalen en drankenkartons
CO2-reductie kg per inwoner CO2-reductie (kg/inw)
De Ronde Venen
KLASSE D
92
116
.
Toelichting Grondstoffen in het restafval = geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval. Eventuele nagescheiden grondstoffen zijn hierop in mindering gebracht. Ook de procentuele samenstelling is gecorrigeerd voor nagescheiden grondstoffen. Hierdoor kunnen de percentages afwijken van sorteeranalyseresultaten. Vervuiling in de grondstoffen = geeft een indicatie van de aanwezigheid van niet-producteigen materiaal in de brongescheiden grondstoffen. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyses (in opdracht van gemeente of inzamelbedrijf). In geval van pmd gaat het om stoorstromen type 1 (=niet toegestane of gevaarlijke stoffen) en type 2 (= schadelijk voor verwerkingsproces waaronder te groot product eigen materiaal en/of product vreemd materiaal). CO2-reductie = de gereduceerde hoeveelheid CO2 als gevolg van het recyclen van grondstoffen (gft, pmd, oud papier, glas, textiel, hout, grof tuinafval, frituurvet en luiers). Bij het bepalen van deze indicator is gebruik gemaakt van de geactualiseerde CO2-kentallen van adviesbureau CE-Delft (2021).
Pagina 9 van 14
Grondstofketens in kaart Voor de belangrijkste grondstoffen is de keten in kaart gebracht, gebruikmakend van data die door sorteerders/ verwerkers zijn aangereikt. Meetpunt is de 'post sortering' voor pmd, en post verwerking voor gft, papier en glas. De verwerkingsrendementen zijn door de opbulking van de grondstromen op installatieniveau (en dus niet op gemeenteniveau) bepaald. Indien geen verwerkingsdata van een grondstof is opgevraagd, wordt de grondstofketen ervan niet weergegeven.
Pagina 10 van 14
4. Kosten € per aansluiting De Ronde Venen
KLASSE D
115
127
Inzamelkosten Overslag- en transportkosten
1
7
Verwerkingskosten
56
49
Overige kosten
32
36
Vergoedingen producentenverantwoordelijkheid
-14
-21
Totale afvalbeheerkosten
190
198
.
0
Gemiddelde Basis-systeem Tarief- en servicedifferentiatie
Servicedifferentiatie
198
181
249
KLASSE D
100
206
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
168
297
293
279
278
268
253
247
246
239
239
195
227
190
Wijk bij Duurstede Duiven Westervoort Lansingerland Goeree-Overflakkee Beekdaelen Meerssen Nederweert Westerwolde Medemblik Stede Broec Eijsden-Margraten Moerdijk Koggenland Drechterland Opmeer
203
180
De Ronde Venen
177
167
167
164 166
160
159
156
156
155
150
149
148
136
129
200
131
Rova Diftar Rova Diftar/omgekeerd De Wolden Brummen Voorst Nunspeet Oude-IJsselstreek Haaksbergen Leusden Bronckhorst Lingewaard Oldebroek Putten Land van Cuijk en Boekel Lochem Peel en Maas Elburg Voerendaal Hoeksche Waard
202
300
220
.
210
Totale afvalbeheerkosten
Tariefdifferentiatie
Kosten per materiaalstroom € per aansluiting De Ronde Venen
KLASSE D
Fijn restafval
75
61
Groente-, fruit- en tuinafval
44
47
Oud papier en karton
-5
5
Plastic, metalen en drankenkartons
14
23
Glas verpakkingen
2
4
Textiel
3
1
Grof huishoudelijk afval
27
35
Fijn restafval
207
236
Groente-, fruit- en tuinafval
185
152
Oud papier en karton
-36
44
Plastic, metalen en drankenkartons
317
339
.
€ per ton
Glas verpakkingen
42
68
Textiel
285
168
Toelichting Totale afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten). Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing. De kosten per materiaalstroom zijn de kosten voor inzameling, overslag en transport, en verwerking.
Pagina 11 van 14
5. Dienstverlening Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding). De Ronde Venen
KLASSE D
Dienstverlening grondstoffen (score)
349
248
Dienstverlening restafval (score)
74
45
Groente-, fruit- en tuinafval
33
29
Oud papier en karton
12
14
Plastic-, metalen en drankenkartons
26
22
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
Glas verpakkingen Textiel Fijn restafval
4 17
17
Groente-, fruit- en tuinafval
0
34
Oud papier en karton
69
883
Plastic, metalen en drankenkartons
0
442
Glas verpakkingen
339
483
Textiel
1136
1110
Milieustraat
9656
12971
Fijn restafval
34
49
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening
Afvalscheiding gestapelde bouw % gestapelde bouw waar bij het perceel gescheiden wordt ingezameld Groente-, fruit- en etensresten (gfe)
100%
65%
Oud papier en karton
100%
88%
Plastic, metalen en drankenkartons
100%
86%
Aantal afvalstromen milieustraat
29
23
Openingsuren doordeweeks
32
33
Openingsuren zaterdag
7
6
Milieustraat
Pagina 12 van 14
6. Regie In welke mate voert de gemeente of het inzamelbedrijf regie op het afval- en grondstoffenbeheer. In de benchmark worden 26 regieaspecten onderscheiden op 4 verschillende gebieden: beleid, burgerparticipatie, informatiesturing en circulariteit. De regiescore wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden (maximaal 26 punten). Het percentage geeft aan hoeveel % van de gemeenten de betreffende regievaardigheid hebben toegepast. De Ronde Venen
KLASSE D
13
15
Score regievaardigheden
.
Beleidsregie De Ronde Venen
KLASSE D
Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden
67%
Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld
75%
Bewoners zijn betrokken bij opstellen beleidsplan
67%
Er is een afvalpreventieplan of -paragraaf opgesteld
39%
Er worden regelmatig sorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd
92%
Er worden regelmatig sorteeranalyses voor grof restafval uitgevoerd
31%
Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerig bewonersonderzoek plaatsgevonden
69%
Burgerregie Er wordt jaarlijks een communicatiekalender opgesteld
72%
Er wordt regelmatig een communicatiecampagne rond afvalscheiding uitgevoerd
67%
Er wordt regelmatig een communicatiecampagne rond afvalpreventie uitgevoerd
42%
Gemeente maakt gebruik van afvalcoaches
53%
Er is een mobiele afval-app voor bewoners
94%
Met de mobiele app kun je een grofvuilafspraak maken
33%
Met de mobiele app kunnen bewoners klachten doorgeven
25%
Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd
97%
Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats (containermanagement)
75%
Er wordt jaarlijks een afval-grondstoffenmonitor opgesteld
44%
Prestatie-indicatoren maken deel uit van de Planning & Control cyclus
75%
Er vindt uren en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats
56%
Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers
75%
Circulariteit Er is een actueel beleidsplan Circulaire Economie opgesteld
33%
Er is binnen de organisatie een ketenregisseur aangesteld
11%
Er vindt registratie plaats op circulaire indicatoren
31%
Circulariteit maakt onderdeel uit van contracten met ketenpartners
83%
De inzameldienst doet aan circulaire inkoop
58%
De inzamelmiddelen zijn vervaardigd van circulair materiaal
58%
Pagina 13 van 14
7. Basisgegevens Algemeen De Ronde Venen
KLASSE D
Aantal inwoners
44955
42290
Aantal aansluitingen
19311
17890
Aandeel hoogbouw (in %)
19%
15%
Gemeentelijk beleid Doelstelling restafval (grof + fijn) Jaartal restafvaldoelstelling
100 kg/inw 2022
Doelstelling afvalscheiding
75%
Jaartal afvalscheidingsdoelstelling
2022
Doelstelling huishoudelijk afval Jaartal huishoudelijk afvaldoelstelling
2022
Tariefdifferentiatie Restafval op afstand Frequentieverlaging restafval Scheidingsmethode PMD laagbouw
Uitsluitend bronscheiding
Scheidingsmethode PMD hoogbouw
Uitsluitend bronscheiding
Nascheiding grof huishoudelijk
Geen nascheiding
Tarieven Tariefsysteem Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl)
Huishoudgrootte 334
221
Diftar-tarief restafval (in €/100 liter)
4
Diftar-tarief gft (in €/ 100 liter)
1
Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. stortbelasting
135
100
Verwerkingstarief gft (€/ton)
83
56
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton) Verwerkingstarief glas (€/ton)
-131 54
-14
Pagina 14 van 14