Bijlage 4. Raadsinformatiebrief Veenweidebad 18 september 2023

Collegevoorstel Raadsinformatiebrief Veenweidebad

Raadsinformatiebrief Aan: de gemeenteraad Datum: 18-9-2023 Portefeuillehouder: Cees van Uden Naam behandelend ambtenaar: Pieter Bosch Organisatieonderdeel: Team Ruimtelijke Ontwikkeling en Vastgoed Registratienummer: Klik of tik om tekst in te voeren. Ter inzage: Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage(n): Sociaal maatschappelijk verslag 2022 Veenweidebad

Onderwerp: Collegevoorstel Raadsinformatiebrief Veenweidebad

Geachte raad, Aanleiding Het Veenweidebad is voor gemeente De Ronde Venen een belangrijke voorziening. De raad heeft aangegeven op de hoogte te willen blijven van ontwikkelingen met betrekking tot het zwembad. Daarbij heeft de raad het college gevraagd om invulling te geven aan de aanbeveling in het Eindrapport Onderzoek Veenweidebad “om de raad te informeren over de voortgang van de exploitatie van het Veenweidebad en daarbij aandacht te schenken aan inhoudelijke en financiële aspecten van de exploitatie”. De laatste uitgebreide informatienota over het Veenweidebad dateert van oktober 2021. Op 15 maart 2022 is een raadsinformatiebrief uitgebracht waarin, naar aanleiding van raadsvragen, een toelichting wordt gegeven op de stand van zaken met betrekking tot de splitsingsakte. In een raadsinformatiebrief van 11 oktober 2022 staat een toelichting op de gevolgen van de gestegen energiekosten voor (onder meer) Optisport/het Veenweidebad. Met deze raadsinformatiebrief wordt u geïnformeerd over enkele actuele ontwikkelingen met betrekking tot het Veenweidebad. Kernboodschap Met de bij het Veenweidebad betrokken partijen Optisport en Brevé beheer zijn de afspraken over beheer en onderhoud van het gebouw en de contracten aangescherpt en verduidelijkt. Om de samenwerking en uitvoering van de afspraken zo goed mogelijk te laten verlopen is er regelmatig overleg.

De afgelopen jaren werd het Veenweidebad geconfronteerd met de gevolgen van de coronapandemie en de sterk stijgende energiekosten. Dit heeft negatieve effecten op de exploitatie van het zwembad gehad. Daarom wil het college zich de komende tijd verdiepen in mogelijke oplossingsrichtingen voor het Veenweidebad, zowel voor wat betreft duurzaamheid en energiebesparing als financieel.

blad 1 van 6

In deze raadsinformatiebrief worden de volgende onderwerpen met betrekking tot het Veenweidebad verder toegelicht: - Afstemming tussen gemeente en Optisport en Brevé Beheer - Onderhoud en gebouw - Splitsingsakte - Aanpassing contracten (en de opvolging hiervan) in relatie tot gewijzigde fiscale wetgeving - Corona - Gevolgen ontwikkeling energieprijzen - Duurzaamheidsmaatregelen - Verantwoording/jaarrekening - Toekomstbestendigheid Veenweidebad Afstemming In 2022 hebben Optisport en gemeente vier keer bestuurlijk en zes keer ambtelijk overleg gevoerd. In 2023 heeft tot nu toe twee keer bestuurlijk en drie keer ambtelijk overleg plaatsgevonden. Tussentijds is sprake van ambtelijke afstemming. Brevé Beheer (eigenaar van “de commerciële ruimtes” bij het Veenweidebad) en gemeente hebben zowel in 2022 als in 2023 een aantal keer overleg gevoerd. Onderhoud en gebouw - In 2021 is voor het Veenweidebad een nieuw Meerjaren Onderhoudsplan gemaakt. Optisport DRV is akkoord gegaan met het gemeentelijk voorstel om hiervoor het bureau BBN in te schakelen. BBN heeft voor al het gemeentelijk vastgoed de onderhoudsplannen opgesteld. Vanzelfsprekend hebben prijsontwikkelingen effect op de onderhoudskosten.

- Volgens de procedure die de laatste jaren wordt gevolgd, maken Optisport DRV en de gemeente jaarlijks afspraken over het uit te voeren verhuurdersonderhoud en over de manier waarop dit wordt ingevuld. Optisport DRV heeft over het uitgevoerd onderhoud in de jaren 2021 en 2022 verantwoording afgelegd aan de gemeente. De planning voor 2023 is vastgesteld. Aan de afgesproken onderhoudswerkzaamheden wordt door Optisport DRV invulling gegeven. - Overeenkomstig de contractafspraken hebben externe bureaus op kosten van Optisport DRV conditiemetingen uitgevoerd van gebouw en installaties. Bij deze conditiemetingen is een aantal aandachtspunten naar voren gekomen, die de gemeente heeft aangemerkt als “gebreken” in relatie tot de bouw. De gebreken zijn door de gemeente met Optisport DRV en Vaessen Bouwbedrijf (bouwer van de accommodatie) besproken en ze zijn allemaal (zonder kosten voor de gemeente) opgelost. Het betrof aanpassing van de erker-constructie bij het wedstrijdbad, het hekwerk bij de glijbaantrap en enkele (zware) deuren. - Onderdelen die gaan over energiebesparende maatregelen worden besproken bij de paragraaf die gaat over energie. Splitsingsakte Het pand aan de Ontspanningsweg heeft 2 eigenaren nl. de gemeente en Brevé beheer. Er is dus sprake van een VVE constructie. De verdeling van wie welk onderdeel van het pand is, was tot op heden nog niet goed geregeld.

Dat wordt met de splitsingsakte alsnog gedaan. De door de gemeente uitgekozen notaris heeft voor de door hem opgestelde conceptakte van inbreng, splitsing en toedeling voor het Veenweidebad gebruik gemaakt van het modelreglement bij splitsing in

blad 2 van 6

appartementsrechten van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie. Dit model is in overleg tussen de notaris en de gemeente op onderdelen aangepast op de specifieke situatie bij het Veenweidebad. Dat heeft de nodige tijd gekost. Op 13 september 2022 is de concept-akte tijdens een overleg door de gemeente aan Brevé Beheer overhandigd en toegelicht. In de daaropvolgende maanden heeft overleg plaatsgevonden over de in de akte opgenomen punten. In augustus 2023 is overeenstemming bereikt over de Splitsingsakte. Naar verwachting wordt dit traject in het najaar van 2023 afgewikkeld. Aanpassing contract in relatie tot gewijzigde fiscale wetgeving Gemeente en Optisport DRV hebben een addendum bij de overeenkomst uit 2008 ondertekend. Dit addendum bevat afspraken in verband met wijzigingen in de fiscale regelgeving. Na ondertekening is opvolging gegeven aan de afspraken in het addendum: betaling door Optisport DRV aan de gemeente van (de overeengekomen verhoging van) de huur en betaling door de gemeente aan Optisport DRV van (de overeengekomen verhoging van) de exploitatiebijdrage over de jaren 2019, 2020 en 2021. De bedragen die gemeente en Optisport DRV over en weer betalen zijn gelijk. Voor gemeente en Optisport DRV is dit traject dus budgetneutraal, maar het zorgt er wel voor dat wordt voldaan aan de gewijzigde fiscale regels.

Corona Net als alle inwoners, organisaties en bedrijven heeft Optisport de gevolgen van corona en de coronamaatregelen ervaren: in de periode van medio maart 2020 tot en met januari 2022 was veelvuldig sprake van periodes van (gedwongen) sluiting en van (gedwongen) beperkingen ten aanzien van de openstelling. Zodra de coronamaatregelen daartoe mogelijkheid boden, opende/verruimde Optisport de openstelling van het Veenweidebad voor (zwembad)bezoekers. Daarbij hanteerde Optisport het, naar de situatie in het Veenweidebad vertaalde, brancheprotocol Tijdens de coronajaren hebben verenigingen langere tijd geen of beperkt gebruik kunnen maken van het zwembad. Optisport heeft de door verenigingen te betalen huur voor deze gereserveerde en “vervallen” tijdvakken gecrediteerd. Voorts is, indien mogelijk, alternatieve zwemtijd aangeboden. Optisport heeft voor de in coronatijd opgelopen financiële schade gebruik gemaakt van voor ondernemingen beschikbare landelijke “compensatieregelingen”. Daarnaast heeft Optisport gebruik gemaakt van de TVS-regeling, waarmee exploitanten van sportaccommodaties werden gecompenseerd voor aan verenigingen kwijtgescholden huur. Tenslotte heeft de gemeente voor Optisport bij het Rijk financiële compensatie aangevraagd en verkregen in het kader van de SPUKregelingen IJsbanen en Zwembaden.

Gevolgen ontwikkeling energieprijzen De sterke stijging van de energieprijzen heeft forse consequenties voor Optisport DRV/het Veenweidebad. Optisport DRV en gemeente overleggen regelmatig over deze consequenties en over de manier waarop daarmee kan/moet worden omgegaan. In de raadsinformatiebrief van 11 oktober 2022 (over de gevolgen van de gestegen energieprijzen voor “maatschappelijke partners”) werd al gemeld dat er op basis van de toenmalige inzichten bij het Veenweidebad voor het kalenderjaar 2022 sprake zou zijn van een bedrag van ruim € 200.000 aan extra energiekosten boven het niveau van 2020. Gegeven de toch al verlieslatende exploitatie van het Veenweidebad, werd gemeld dat Optisport DRV in de gevarenzone kwam. De gemeente was toen al enige tijd met Optisport in overleg over de gevolgen van gestegen energieprijzen. Voor financiële steun keek de gemeente naar eventuele steunmaatregelen vanuit het Rijk. In december 2022

blad 3 van 6

kondigde het Kabinet een steunpakket voor ijsbanen en zwembaden aan. In het voorjaar van 2023 werd de regeling opengesteld en heeft de gemeente bij het Rijk een aanvraag ingediend. Zwembaden komen voor de jaren 2022 en 2023 in aanmerking voor compensatie van energiekosten gebaseerd op het verschil tussen het betaalde tarief en het marktconforme tarief in 2019. Deze bijdrage neemt af van 70% van de “meerkosten” in 2022 naar 30% in het vierde kwartaal van 2023. Het resterende deel van de “financiële schade” moet opgevangen worden door de exploitant of de gemeente. Gemeenten en provincies ontvangen een bijdrage van € 300 miljoen om maatschappelijke voorzieningen te ondersteunen bij het opvangen van de gevolgen van stijgende energieprijzen. Om voor steun vanuit de “Specifieke uitkering meerkosten energie openbare zwembaden” over het vierde kwartaal 2023 in aanmerking te komen, moet uiterlijk op 1 april 2024 een verduurzamingsplan voor een zwembad zijn opgesteld. Op basis van de door de gemeente ingediende aanvraag en onderbouwing heeft het Rijk aan de gemeente ten behoeve van het Veenweidebad over de jaren 2022 en 2023 vooralsnog een bijdrage verleend van € 789.128,15. Duurzaamheidsmaatregelen Gemeente en Optisport zijn al langer bezig met onderzoek naar mogelijkheden voor duurzaamheidsmaatregelen.

Bij het door BBN in 2021 opgeleverde Meerjaren Duurzaam Onderhouds Plan zat als bijlage een “Quickscan verduurzaming”. Daarin worden enkele opties genoemd. Vanaf het najaar van 2022 is de zoektocht naar duurzaamheidsmaatregelen geïntensiveerd om via die weg de gestegen energiekosten voor Optisport te beperken. Hiervoor zijn in opdracht van de gemeente onderzoeken uitgevoerd naar verduurzamingsmaatregelen met korte termijn besparingen door ATO Energysaving en door Visietech. Het bureau Sprinx heeft in opdracht van Optisport een onderzoek uitgevoerd. Tenslotte heeft de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) in februari 2023 een energieinspectie bij het Veenweidebad uitgevoerd. De ODRU noemt een aantal punten die in het kader van de Wet Milieubeheer aandacht nodig hebben. De adviezen lopen uiteen van eenvoudig en direct uit te voeren wijzigingen in installatie-instellingen tot kostbare en ingewikkelde maatregelen zoals het toepassen van aquathermie in samenwerking met het nabijgelegen waterzuiveringsbedrijf. Vanzelfsprekend heeft Optisport invulling gegeven aan adviezen over instellingen van de installatie. Bij het uitvoeren van planmatig onderhoud speelt duurzaamheid/energiegebruik een belangrijke rol. De verlichting in het Veenweidebad is in december 2022 en januari 2023 vervangen door LEDverlichting.

Planmatig onderhoud wordt naar voren geschoven als daarmee gepaard gaande energiebesparende maatregelen zich binnen een periode van maximaal drie jaar laten terugverdienen. In augustus 2023 heeft het college een (onderzoeks)opdracht uitgezet om een integraal verduurzaamingsplan voor het Veenweidebad te maken over de resterende levensduur. Hierin zullen de resultaten van eerdere onderzoeken worden gebundeld en eventuele missende onderdelen worden toegevoegd om tot een integraal plan te komen. Dit plan geeft invulling aan twee doelstellingen: 1. Het vult de randvoorwaarde in van de SPUK regeling van het Rijk die nodig is voor de financiële ondersteuning van het zwembad en 2. Het geeft het benodigde inzicht om een onderbouwde keuze te maken over een toekomstbestendig Veenweidebad wat verderop in deze raadsinformatiebrief wordt toegelicht. Verantwoording/jaarrekeningen Optisport DRV - Het opstellen van het financieel jaarverslag over 2020 van Optisport DRV is in 2022 afgerond. Met het afronden van het financieel jaarverslag heeft Optisport DRV gewacht op de beslissing

blad 4 van 6

-

-

-

-

van het Ministerie van VWS over de door de gemeente over 2020 aangevraagde uitkering in het kader van de SPUK IJsbanen en Zwembaden (regeling in relatie tot corona). De door het Ministerie toegekende uitkering is in het financieel jaarverslag verwerkt. Het financieel resultaat 2020 van Optisport DRV eindigt op € 0,- (dus zonder winst/verlies). Het financieel verslag over 2021, waarin toekenning van uitkeringen van het Rijk in het kader van de SPUK IJsbanen en zwembaden (in relatie tot corona) zijn verwerkt over de maanden januari tot en met juni en november en december, eindigt met een negatief resultaat van € 64.741. De gemeente heeft het financieel verslag over 2022 nog niet ontvangen. Optisport heeft wel inzicht gegeven in de voorlopige cijfers. Hierin is een eventuele compensatie voor de gestegen energiekosten nog niet verwerkt. Zonder deze compensatie loopt het negatieve exploitatieresultaat over 2022 op naar € 500.000 (2022). Het resultaat na belastingen van Optisport DRV varieerde in de jaren 2010 tot en met 2019 tussen de € 100.000 en € 215.000 negatief. Dit is het exploitatieresultaat nadat de gemeentelijke bijdrage als baten zijn verwerkt. Optisport DRV heeft over 2021 en 2022 een inhoudelijk jaarverslag opgesteld en aan de gemeente overhandigd. Het jaarverslag over 2022 is als bijlage bij de raadsinformatiebrief gevoegd.

Toekomstbestendigheid Veenweidebad Voor de jaren 2022 en 2023 komt vanuit het Rijk budget beschikbaar om de stijging van de energieprijzen deels op te vangen. Vanaf 2024 moeten gemeenten en exploitanten de gevolgen voor zwembaden van prijsontwikkelingen op de energiemarkt volledig zelf oplossen. Het is lastig om te voorspellen hoe de energieprijzen zich zullen ontwikkelen. Het lijkt wel haast zeker dat het tariefniveau van vóór 2020 niet meer terugkeert. De energiebesparende maatregelen die bij het Veenweidebad worden genomen, zullen een dempend effect hebben op de stijging van energiekosten door de tariefontwikkeling. Het is op dit moment lastig in te schatten in hoeverre het effect van gestegen tarieven daarmee kan worden gecompenseerd. Dat betekent dat het aannemelijk is dat de tot 2019 toch al structureel verlieslatende exploitatie van het Veenweidebad vanaf 2024 negatiever zal uitvallen. Voor Optisport waren de negatieve exploitatieresultaten tot nu toe nog geen aanleiding om de exploitatie van het Veenweidebad te beëindigen. Optisport heeft aangegeven de gevolgen van de stijging van de energietarieven niet zonder steun te kunnen oplossen. Het college buigt zich de komende tijd over mogelijke oplossingsrichtingen om de vraagstukken op het gebied van duurzaamheid en de kosten van het Veenweidebad het hoofd te bieden.

Concreet zijn de volgende oplossingsrichtingen in beeld: 1. Geen (aanvullende) energiebesparende maatregelen nemen en Optisport vanaf 2024 niet financieel compenseren voor de gestegen energieprijzen. Dit scenario zal hoogstwaarschijnlijk resulteren in het zich op korte termijn terugtrekken van Optisport als exploitant van het zwembad. Als er geen nieuwe exploitant gevonden wordt en de gemeente neemt de exploitatie niet over, dan leidt dit tot sluiting van het zwembad. 2. Aanvullende “korte termijn” energiebesparende maatregelen nemen en Optisport vanaf 2024 financieel compenseren voor gestegen energieprijzen. Dit scenario zal hoogstwaarschijnlijk resulteren in het voortzetten van de exploitatie van Optisport tot einde contractperiode (2030). Gezien de verlieslatende exploitatie is de verwachting dat onder de huidige financiële condities voor de periode daarna geen exploitant gevonden zal worden. 3. Inzetten op een duurzame exploitatie van het Veenweidebad. Hierin een afweging maken omtrent het uitvoeren van energiebesparende maatregelen over de levensduur van het Veenweidebad,

blad 5 van 6

extra middelen ter beschikking stellen voor compensatie van gestegen energiekosten en na afloop van de huidige contractperiode zullen naar verwachting aanvullende middelen nodig zijn om een verlieslatende exploitatie te voorkomen. Dit scenario zet in op een zo kosten effectief mogelijke manier openhouden van het Veenweidebad, op voorhand wetende dat dit gepaard gaat met aanvullende investeringen.

Vervolg De gemeente zet vanzelfsprekend in op een spoedige afwikkeling van het ondertekenen van een splitsingsakte en het afwikkelen van de Rijksbijdrage voor de gestegen energiekosten. Nadat de oplossingsrichtingen verder uitgewerkt zijn, zal het college een voorstel over de toekomst van het Veenweidebad aan de gemeenteraad voorleggen. Naar verwachting zal dit in de eerste helft van 2024 zijn.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Marco Vonk secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 6 van 6