Bijlage 4.a Rapportage dorpshuis Willisstee Wilnis (4Advies)

Dorpshuis De Willisstee - Wilnis Opdrachtgever: Gemeente De Ronde Venen Versie 1.1, 27 juni 2024

Colofon Opdrachtgever: Project: Projectnummer: Auteur: Co-auteurs(s): Versie: Datum:

Gemeente De Ronde Venen Dorpshuis De Willisstee S24 Hester van Beek, Daven Damen, Dirk Eekma 1.1 27 juni 2024

copyright © 4advies BV, 2024 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van 4advies, Arnhemseweg 10, 3817 CH Amersfoort.

Dorpshuis De Willisstee

Inhoud 1

Inleiding

5

1.1 1.2

Aanleiding onderzoek Landelijke en lokale ontwikkelingen

5 5

2

Dorpshuis De Willisstee

7

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Missie Visie Kernwaarden Doelgroepen Activiteiten

7 7 8 8 8

3

Huisvesting

9

3.1 3.2 3.3

Ruimteprogramma Van Basisprogramma tot Ruimtestaat Programma van Eisen Benodigde footprint

9 10 11

4

Conclusies en aanbevelingen

12

4.1 4.2

Conclusies Aanbevelingen

12 12

Bijlagen b1

Ruimtestaat Dorpshuis De Willisstee

b2

Relatieschema Dorpshuis De Willisstee

b3

Beeldverslag werksessie 1

1

Inleiding

1.1

Aanleiding onderzoek In 2023 is binnen de gemeente Ronde Venen een proces gestart voor het opstellen van een beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed. Doel is om te komen tot een integraal beeld van de rol van de gemeente, het wel of niet in stand houden van vastgoed en welke maatschappelijke partners vastgoed gebruiken onder welke voorwaarden. Hieruit is de behoefte ontstaan om kaders vast te stellen zodat de manier waarop de gemeente omgaat met maatschappelijk vastgoed transparant en eerlijk is. De dorpshuizen nemen hierbij een bijzondere positie in, omdat deze in een aantal kernen een centrale rol vervullen. De waarden omschreven in de Maatschappelijke Agenda (MAG 2017) dienen als basis. Het gaat om waarden als zelfredzaamheid, gemeenschapszin, maatschappelijke betrokkenheid en participatie. Deze waarden komen tot leven op plekken waar inwoners elkaar ontmoeten, waar ze hun vragen kwijt kunnen, waar ze mee kunnen doen in sport-, culturele en andere verenigingen en waar initiatieven uit de samenleving tot bloei komen. De gemeente heeft de ambitie om in de vier grote kernen binnen de gemeente een multifunctioneel gebouw te houden voor ontmoeten en verbinden. Een plek waar minimaal mogelijkheden voor inwoners moeten zijn om; ▪ elkaar te ontmoeten; ▪ deel te nemen aan activiteiten of deze te organiseren; ▪ informatie en advies in te winnen; ▪ een eventuele hulpvraag te stellen.

De Willisstee in Wilnis is een van deze vier multifunctionele accommodaties met sportvoorzieningen, zalen, horeca een aparte bibliotheek en een aparte buurtkamer.

1.2

Landelijke en lokale ontwikkelingen Er gebeurt veel binnen gemeenten op cultureel en sociaal maatschappelijk vlak. De landelijke trend is dat de focus nóg meer op samenwerking en samenwonen wordt gelegd. Er ontwikkelen zich crossovers tussen domeinen waarin het bijdragen aan maatschappelijke effecten als kansengelijkheid, participatie en talentontwikkeling een rol speelt. De historisch gegroeide scheidslijnen tussen de maatschappelijke domeinen sociaal, maatschappelijk en cultureel vervagen. We zien in toenemende mate een tendens van fysiek samengaan en samenwerking van maatschappelijke culturele en soms ook educatieve voorzieningen in één gebouw of complex. Daardoor kan worden samengewerkt vanuit de verschillende taakstellingen van de deelnemende instellingen, is er een laagdrempelige plek voor de inwoner met een diversiteit aan voorzieningen en soms kan er ook een efficiëntere bedrijfsvoering worden gerealiseerd. Hierdoor zoeken culturele en maatschappelijke organisaties elkaar steeds intensiever op omdat ze ervaren dat het samen beter, makkelijker en efficiënter kan en ze meer bereiken voor de inwoners van hun dorp of kern.

Dorpshuis De Willisstee

5

Omdat de ander vanuit zijn expertise iets toevoegt aan het eigen aanbod maakt dat het lokale aanbod nog sterker. Er ontstaat in toenemende mate het gevoel dat organisaties met elkaar meer kunnen betekenen dan zonder elkaar. Ook bij de gemeente De Ronde Venen ziet men deze trend en gedachtenlijn zich ontwikkelen.

Dorpshuis De Willisstee

6

2

Dorpshuis De Willisstee Vanuit de beschreven ontwikkelingen en achtergrond is de vraag ontstaan om voor de huidige locatie een nieuw plan te ontwikkelen voor de Willisstee als dorpshuis in combinatie met de Julianaschool en kinderdagverblijf. Een plan waarbij de nu nog aparte functies gezamenlijk een gedeelde en geïntegreerde plek krijgen, waarbij de activiteiten van organisaties en inwoners kunnen worden uitgevoerd en tot hun recht komen. Een plek die wordt ontwikkeld rekening houdend met de beleidsprincipes verwoord in het beleidsplan maatschappelijk vastgoed en inhoud geeft aan de waarden in de maatschappelijke agenda. Een nieuw dorpshuis waarbij de gebruikers en organisaties in samenwerking een fijne toekomstbestendige ontmoetingsplek creëren voor alle inwoners in Wilnis. Dit onderzoek richt zich op het opstellen van een inhoudelijk en ruimtelijk programma van eisen vanuit de huidige en toekomstige gebruikers en bewoners van de Willisstee. In dit onderzoek wordt kennisgenomen van de plannen van de Julianaschool en het kinderdagverblijf op de locatie. Om ervoor te zorgen dat dit op elkaar aansluit. Wij hebben individuele startgesprekken gevoerd met diverse belanghebbenden, waaronder vertegenwoordigers van horeca/beheer, bibliotheek, gemeente, school, Timpaan/DeBaat, Paraplu en NME.

Deze gesprekken leverden waardevolle inzichten op die wij gebruikten om de visie en activiteiten van het project te formuleren. Vervolgens organiseerden wij een werkbijeenkomst met alle betrokken organisaties. Tijdens deze bijeenkomst hebben wij de visie en activiteiten getoetst en het Programma van Eisen (PvE) verzameld. Op basis van de input uit deze bijeenkomst hebben wij een eerste conceptrapportage opgesteld, waarin de visie, activiteiten en het PvE op hoofdlijnen werden vastgelegd. In de tweede werkbijeenkomst, die wij organiseerden met alle betrokken organisaties, hebben wij het PvE verder besproken en verfijnd. De rapportage is aangevuld op basis van de uitkomsten van deze tweede bijeenkomst.

2.1

Missie Het Dorpshuis De Willisstee is het sociaal-maatschappelijke, sportieve en culturele hart van Wilnis, waar verbinding en de mens centraal staan. Het is een plek waar mensen elkaar ontmoeten, geïnspireerd raken en gestimuleerd worden om zich te ontwikkelen.

2.2

Visie Het Dorpshuis De Willisstee wil de inwoners faciliteren en verbinden, en ruimte bieden aan alle gemeenschappen in Wilnis. Het zorgt voor een vertrouwde en toegankelijke ontmoetingsplek waar bezoekers genieten, actief kunnen meedoen en zich kunnen ontwikkelen

Dorpshuis De Willisstee

7

2.3

Kernwaarden Het concept van Dorpshuis De Willisstee is gestoeld op een aantal fundamentele kernwaarden die het hart vormen van deze gemeenschapsruimte. 1. Toegankelijkheid: Het Dorpshuis is ontworpen om volledig toegankelijk te zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond of mogelijkheden. Deze toegankelijkheid weerspiegelt zich niet alleen in de fysieke inrichting, maar ook in de manier waarop programma's en diensten worden aangeboden, zodat iedereen zich welkom en betrokken voelt. 2. Samen: De essentie van samenwerking staat centraal in elk aspect van het Dorpshuis. Hierdoor wordt een omgeving gecreëerd waar ideeën en ervaringen gedeeld kunnen worden, wat bijdraagt aan een sterkere en meer verbonden gemeenschap. 3. Van iedereen voor iedereen/Jou: Het Dorpshuis belichaamt het principe dat het een ruimte is die toebehoort aan en wordt vormgegeven door iedereen in de gemeenschap. Het is een weerspiegeling van de diverse behoeften en wensen van de inwoners, waardoor een inclusieve en representatieve plek ontstaat waar iedereen zich thuis voelt.

2.4

Doelgroepen Alle inwoners kunnen gebruik maken van de faciliteiten en activiteiten in het Dorpshuis. Voor een aantal specifieke doelgroepen voor wie het essentieel is om voorzieningen dichtbij te hebben worden er gerichte faciliteiten en programma’s georganiseerd. Denk hierbij aan kinderen en hun ouders, mensen in een kwetsbare positie en ouderen.

2.5

Activiteiten Het toekomstige Dorpshuis biedt een breed scala aan mogelijkheden voor alle inwoners van Wilnis: ▪ Culturele activiteiten: workshops, cursussen, lezingen, optredens en culturele evenementen, bibliotheekcollectie. ▪ Sociaal-maatschappelijke ondersteuning: informatie- en adviesdiensten, ontmoetingsplekken voor verschillende doelgroepen en maatschappelijke begeleiding en groepsactiviteiten, servicepunt, buurtkamer, welzijn en bibliotheek. ▪ Verenigingsactiviteiten: biljart, bridge, sport, verzamelen, muzikale activiteiten. ▪ Educatieve activiteiten: groepsbezoeken, educatieve workshops en werkplekken. ▪ Horeca: ondersteunend aan bovengenoemde activiteiten.

Dorpshuis De Willisstee

8

3

Huisvesting Het ruimteprogramma voor de toekomstige huisvesting richt zich specifiek op het Dorpshuis. Het bestaat uit dit geschreven deel, het relatieschema en de ruimtestaat (zie bijlagen). In de ruimtestaat worden de benodigde ruimten opgesomd. De genoemde Nuttige Oppervlakten zijn richtinggevend. Na een besluit over verdere planontwikkeling, dient dit ruimteprogramma te worden uitgewerkt in een Programma van Eisen, zodat het kan fungeren als uitgangspunt voor het ontwerp.

3.1

Ruimteprogramma

3.1.1

Basisruimteprogramma 2023 en 2024 Het basisruimteprogramma is in de ruimtelijke verkenning van 2023 bepaald op 525 m2 Nuttig Oppervlak (NO) volgens onderstaande verdeling. In 2024 zijn een bestuurskantoor voor Fides en voorlopig ook Inloophuis ‘t Anker toegevoegd aan het programma. Het ruimteprogramma is daarmee toegenomen tot 605 m2 NO. De bestaande hal/entree met toiletgroepen, garderobe etc. zijn geen onderdeel van het basisruimteprogramma 2023, en blijven behouden volgens de ruimtelijke verkenning van 2023. Ruimten

Programma (m2 NO)

Basisruimteprogramma 2023: ontmoetingsruimte/horeca/keuken/incl. biljart multifunctionele zaal (in 3 delen op te splitsen) bergingen nader te bepalen Totaal basisruimteprogramma 2023

250 200 30 45 525

Toegevoegde functies (2024; op 1e etage): bestuurskantoor Fides (exclusief gebruik) inloophuis 't Anker (exclusief gebruik) Totaal basisruimteprogramma 2024 (NO)

30 50 605

Te handhaven (2023): hal/entree toiletgroep garderobe berging beheerder/schoonmaak installatieruimte dorpshuis (op kleedruimten) meterkast

60 40 15 10 p.m. p.m.

Dorpshuis De Willisstee

9

3.1.2

In dialoog opgestelde gewenste ruimteprogramma 4advies heeft met de huidige gebruikers, huurders, beheerder/exploitant, stichtingsbestuurder en de gemeente gesprekken gevoerd om te komen tot een ruimteprogramma. Uit de gesprekken volgt dat de belangrijkste functies en ruimten van het Dorpshuis zijn: ▪ Ontmoetingsruimte, voorzien van o.a.: o ontvangstplek/receptie/informatieplek o bar o keuken met bereidings- en spoelgedeelte en berging o grotere leestafel, tijdschriften en kranten o diverse zitplaatsen, werkplekken en leesplekken o ruimte voor 2 biljarts o hubs voor informeel overleg (geluidsarme plekken) o collectie met rustigere hoek voor de jeugdcollectie van de bibliotheek ▪ Presentatie-/evenementenzaal, multifunctioneel, voorzien van verplaatsbaar podium in losse delen, bergruimte, schakelbaar met speelzaal school. De ruimte is op te delen met behulp van een panelenwand. Beide delen kunnen worden gebruikt voor cursussen, vergaderingen, etc. ▪ Spreekkamer met werkplek voor o.a. privégesprekken ▪ Kantoor voor beheerder ▪ Bestuurskantoor voor schoolbestuur Fides ▪ Eigen ruimte voor inloophuis het Anker ten behoeve van onder andere groepsbijeenkomsten ▪ Bergruimten voor diverse gebruikers ▪ Toiletten, berging beheerder/schoonmaak en garderobe; deze zijn onderdeel van het kleedkamergedeelte. Uitganspunt is dat deze gehandhaafd worden.

Daarnaast zijn er de volgende gebouw gebonden buitenruimten: ▪ Terras aansluitend aan ontmoetingsruimte ▪ Fietsenstalling inclusief opstelplaats scootmobiels en parkeerterrein in openbare ruimte In de ruimtestaat (bijlage 1) is dit ruimteprogramma uitgewerkt.

3.2

Van Basisprogramma tot Ruimtestaat Programma van Eisen De twee huurders: Bibliotheek en Tympaan de Baat, hebben actief deelgenomen aan de gesprekken. Het is de uitdrukkelijke wens van deze huurders om ook in het nieuwe dorpshuis hun activiteiten te kunnen voortzetten, en voor zover mogelijk gebruik makend van de nieuwe multifunctionele ruimten. Voor het opnemen van een bibliotheek in het Ruimteprogramma is ca. 75 m2 (NO) wenselijk ten behoeve van: ▪ Leestafels, werkplekken, tijdschriften, kranten ▪ Opstelruimte boekenkasten bibliotheek ▪ Opstelruimte displays bibliotheek ▪ Cataloguscomputers

Dorpshuis De Willisstee

10

De gedachte is dat deze voorzieningen worden geïntegreerd in de ontmoetings/horecaruimte. Voor het opnemen van de activiteiten van Tympaan de Baat (Servicepunt en Buurtkamer) is ca. 13 m2 (NO) wenselijk (spreek-/werkkamer) Omdat er ook bergruimte nodig is voor verenigingen is in het ruimteprogramma 4 m2 extra bergruimte opgenomen (25 m2 zaalberging en 9 m2 verenigingsberging).

Het totale gewenste ruimteprogramma komt uit op 652 m2 NO (zie ook de tabel in bijlage 1). Dit is bijna 50 m2 NO teveel ten opzichte van het basisruimteprogramma 2024. Bij het basisruimteprogramma 2024 is verondersteld dat de huidige entreezone behouden kan blijven. Dit is voor een bouwkundig en functioneel goed ontwerp niet mogelijk. Door de oppervlakte van de te slopen hal en te betrekken in het ontwerp van de ontmoetingsruimte kan naar verwachting, niet het volledige gewenste oppervlak, maar wel voldoende ruimte gecreëerd worden voor de bibliotheekactiviteiten. Voor de omrekening van Nuttig naar Bruto Vloeroppervlakte hanteren wij voor buurthuizen e.d. normaliter een factor van 1,3 à 1,4. Voor de Willisstee kan een gereduceerde BVO/NO-factor van 1,25 worden gehanteerd. Voor de vervanging van de hal/verkeersruimte rekenen we met de factor 1,1. Uitgangspunt hierbij is dat de functies zoveel mogelijk worden geïntegreerd in de ontmoetingsruimte/horeca. Specifieke ruimten (zoals keuken, evenementenzaal, spreekkamer/ beheerdersruimte) worden ontsloten vanuit de ontmoetingsruimte. Er worden dus zo weinig mogelijk gangen gerealiseerd. Het totale Bruto Vloeroppervlakte in de Ruimtestaat voor het Programma van Eisen voor de nieuwbouwopgave komt daarmee op 822 m2 (exclusief te handhaven functies (toiletten, garderobe, berging beheerder/schoonmaak).

Dit is als volgt opgebouwd: ▪ Basisprogramma (2023): 525 m2 NO (= 656 m2 BVO) ▪ Toegevoegde functies (2024): 80 m2 NO (= 100 m2 BVO) ▪ Vervangen + integreren halruimte: 60 m2 NO (= 66 m2 BVO) Daarbij geldt als ontwerpopgave om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan de ruimtewensen voor de activiteiten van de bibliotheek en Tympaan de Baat.

3.3

Benodigde footprint Er is in het Ruimtelijk Kader 650 m2 BVO (exclusief halruimte) opgenomen als footprint voor het dorpshuis. En op de verdieping 230 m2 voor mogelijk 2 extra lokalen voor de school en 350 m2 voor eventuele overige functies (waaronder Fides en mogelijk ’t Anker).

Dorpshuis De Willisstee

11

4

Conclusies en aanbevelingen

4.1

Conclusies Het gezamenlijk ontwikkelen van een gemeenschapsruimte in Dorpshuis De Willisstee is een logische en noodzakelijke voorwaarde voor toekomstbestendige voorzieningen in Wilnis. Het creëert een laagdrempelige plek in het publieke domein waar iedereen welkom is.

4.2

Aanbevelingen Onze aanbevelingen: ▪ Borging van het programma van eisen: Zorg voor een toekomstbestendige voorziening zonder te snijden in het programma, om de ontwikkeling van de dienstverlening te waarborgen. ▪ Samenwerking: Blijf de samenwerking met externe partners en integratie van fysieke ruimten stimuleren voor een breed toegankelijk aanbod. Voor een efficiënte inpassing op de locatie is een uitgekiend ontwerp nodig. Onderzoek welke mogelijke functies in het naastgelegen pand een plek zouden kunnen vinden en hoe samenwerking tot stand kan komen. ▪ Kwaliteit: In het ruimteprogramma wordt uitgegaan van het toepassen van panelenwanden, waarmee ruimten desgewenst aan elkaar kunnen worden geschakeld dan wel opgedeeld in kleinere ruimten. Stel adequate eisen aan akoestiek, bedienbaarheid en esthetica om de vereiste functionaliteit en uitstraling te borgen. ▪ Beheer: Zorg voor een duidelijk structuur en afspraken rondom beheer. Kijk goed naar welke plek en verhouding commerciële activiteiten kunnen en mogen hebben in het programma in relatie tot de sociaal-maatschappelijke activiteiten. De ervaring leert dat in gecombineerde, aantrekkelijke plekken het bezoek en gebruik toeneemt, alsmede de vraag naar faciliteiten en het gebruik van ruimten door inwoners zelf. Dit is een belangrijk punt om rekening mee te houden.

Dorpshuis De Willisstee

12

Bijlagen

b1 Ruimtestaat Dorpshuis De Willisstee b2 Relatieschema Dorpshuis De Willisstee b3 Beeldverslag werksessie 1

Dorpshuis De Willisstee

13