Bijlage 3: Terugblik spoorboekje 2017

Terugblik spoorboekje 2017 In 2017 heeft de Raad het Spoorboekje ‘Naar een klimaatneutrale gemeente in 2040’ vastgesteld. Hierin was de route uitgestippeld om in 2040 klimaatneutraal te worden. In het coalitieakkoord ‘In het hart’ is vastgelegd om te gaan voor een nuchter en realistisch klimaatbeleid in lijn met de landelijke ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Een nieuw spoorboekje is nodig om de gestelde ambitie en kaders aan te passen aan nieuwe inzichten en (politieke) ontwikkelingen. Energievraag verminderen De doelstelling klimaatneutraal uit het spoorboekje van 2017 is gekoppeld aan het reduceren van de energievraag en het restant duurzaam opwekken. Het startpunt was in het spoorboekje was vastgesteld op 4052TJ (Terra Joules) aan energievraag. De doelstelling was om dit in 2040 gereduceerd te hebben tot 2600TJ. Het meest recent gemeten verbruik is 3511TJ in 2022 1. Er is een dalende trend zichtbaar (zie afbeelding 1) wat perspectief biedt voor de toekomst. Kanttekening hierbij is dat de inschatting is dat eenvoudige besparingsmaatregelen eerst zijn genomen. Daarbij zijn veel mensen gaan besparen door hoge gasprijzen als gevolg van internationale onrust. Het vasthouden van de dalende trend tot minimaal de gestelde 2600TJ zal niet vanzelf gaan. Duurzaam opwekken De doelstelling om de overgebleven 2600TJ energievraag duurzaam op te wekken is nog niet in beeld.

De opwek bij het spoorboekje van 2017 was 146TJ (2014). De meest recente gemeten opwek is 300TJ (2022). Er is een versnelling nodig om het einddoel te halen.

Afbeelding 1 energievraag en opwek benodigde lineaire verandering richting 2040 Effect gemeentelijk beleid onbekend In welke mate deze cijfermatige ontwikkelingen (in)direct beïnvloed zijn door het gemeentelijke beleid is onbekend. Naast het gemeentelijke beleid is in de periode 2017-2024 (inter)nationale weten regelgeving aangescherpt en zijn er landelijk en provinciaal verschillende

stimuleringsprogramma's uitgevoerd. Ook zijn er inwoners en ondernemers die los van overheidsinvloeden starten met verduurzamen uit eigen beweging. Actielijnen uit het spoorboekje van 2017 zijn uitgevoerd In het Spoorboekje uit 2017 waren acties opgenomen voor de periode tot 2018 en voor de periode daarna. De meeste van deze acties zijn op hoofdlijnen uitgevoerd. Afwijkingen zitten in de nuances en de timing van de uitvoering. De afwijkingen zijn onder andere toe te rekenen aan de (financiële) sturing vanuit de Rijksoverheid, de Covid-periode en netcongestie. Stimuleren van inwoners en ondernemers Veel van de acties in het oude spoorboekje zetten in op het stimuleren van inwoners en ondernemers om te verduurzamen. Dit lijkt maar beperkt effect te hebben en soms ook weerstand op te wekken. Inwoners en ondernemers komen vooral in beweging vanuit eigen initiatieven of vanwege wet- en regelgeving. Geleerde lessen Voor het nieuwe spoorboekje is gekozen om geen cijfermatige doelstelling op te nemen, omdat de impact van het gemeentelijk beleid hierop niet terug te herleiden is. Er is gekozen voor een helder langetermijnperspectief die duiding geeft aan de inzet. Daarin worden kaders gesteld en richting bepaald, maar de acties en uitvoering worden niet concreet ingevuld. Dit geeft ruimte om in te spelen op de vele ontwikkelingen binnen het thema duurzaamheid.

Daarnaast geeft dit ruimte aan inwoners en ondernemers om met hun eigen initiatieven te komen. En waar dit passend is - binnen de kaders - om deze initiatieven gezamenlijk op te pakken.