Bijlage 3 - De Maricken II _Beeldkwaliteitsplan
Tekst van het document
De Maricken II
Beeldkwaliteitsplan
5 december 2023
De Maricken II Beeldkwaliteitsplan
2
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan
Inhoudsopgave 4 Inleiding 6 Hoofdstuk 1 Context en opgave 10 Hoofdstuk 2 Positionering 14 Hoofdstuk 3 Landschappelijk raamwerk 18 Hoofdstuk 4 Woonsferen 55 Hoofdstuk 5 Overkoepelende Beeldkwaliteit
3
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Inleiding
Inleiding.
Voor u ligt het beeldkwaliteitsplan van De Maricken II. Het beschrijft de ambities en uitgangspunten voor de stedenbouw en landschap voor deze gebiedsontwikkeling. Dit document is opgesteld in opdracht van BPD en Blauwhoed. 4
Dit beeldkwaliteitsplan laat de ambitie zien voor de nieuwe woonwijk De Maricken II in Wilnis. Het is bedoeld als een kader op hoofdlijnen om met een aantal principes een goede samenhangende sfeer te bereiken. Dit document is een aanvulling op het ‘Ruimtelijk Kader Maricken II’ en is onderdeel van het Wijzigingsplan, gevolgd door de herziening.
Regie op de beeldkwaliteit
Beeldkwaliteit
De beeldkwaliteitsvisie bewaakt de samenhang tussen de plannen en het beoogde beeld. Het is het toetsings- en
Beeldkwaliteit richt zich op de verschijningsvorm, het beeld en de sfeer van de openbare ruimte en de gebouwen. De samenhang tussen de gebouwen onderling en tussen de gebouwen en de openbare ruimte bepaalt de gemeenschappelijke beeldkwaliteit van De Maricken II.
Voor De Maricken II is een ruimtelijk kader opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad van De Ronde Venen op 10 oktober 2022. De stedenbouwkundige plannen, waarin de verkaveling, in samenhang met de openbare ruimte, beeldkwaliteit, parkeren, klimaatbestendigheid, enzovoort wordt ontworpen, zullen per fase worden opgesteld.
inspiratiekader voor de uitwerking van de stedenbouwkundige (deel)plannen, de woningen en voor de inrichting van de openbare ruimte. Het wordt daarvoor vastgesteld en het krijgt een bindende werking voor alle partijen. Zo geeft deze op voorhand weer welke kwaliteitseisen worden gesteld.
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Inleiding
Inleiding
De plannen voor de verkaveling, de gebouwen en de inrichting van de openbare ruimte zullen worden getoetst aan dit beeldkwaliteitsplan.
Leeswijzer Het beeldkwaliteitsplan gaat eerst in op het concept dat ten grondslag ligt aan de nieuwe wijk, zoals is vastgelegd in het ruimtelijk kader. Daaruit volgt het concept voor de identiteit van het plan met een landschappelijk raamwerk waaruit de woonsferen volgen. Vervolgens zijn de uitgangspunten van de woonsferen verder verfijnd per deelgebied. Per woonsfeer gaan we in op de sfeer, uitstraling en stedenbouwkundige principes. Verder zijn enkele overkoepelende beeldregels opgesteld, die gelden voor de gehele wijk. 5
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Context en opgave
Hoofdstuk 1
Context en opgave.
Beschrijving van de kaders voor de gebiedsontwikkeling De Maricken II, plaatst de ontwikkeling in de bredere context en beschrijft het ruimtelijk concept. 6
Mijdrechtse Dwarsweg Benzinepomp
Plangebied ‘De Maricken II’
De Maricken I
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Context en opgave
Ruimtelijke visie
N212
Bowling
Natuur-en recreatiegebied ‘Marickenland’
Spoordijk
Begraafplaats
Wilnis
Toelichting Ruimtelijk Kader
Tennisvereniging
Plangebied De Maricken II
De Maricken II
Supermarkt
De Maricken II Toelichting Ruimtelijk Kader
23 augustus 2022
Wilnis ligt in de droogmakerij Groot Mijdrecht. Het dorp krijgt een nieuwe bijzondere woonwijk voor ongeveer 600-650 woningen: De Maricken II. Deze wijk vormt een belangrijke aanvulling op het huidige woningaanbod in Wilnis en binnen de gemeente De Ronde Venen. Het wordt een groene wijk met een ruime variatie aan woningen. Een wijk voor en door inwoners van Wilnis en omgeving. Om richting te geven aan de ontwikkeling van de wijk is eerder het “Ruimtelijk Kader De Maricken II” vastgesteld. ECHO maakte dit samen met de opdrachtgevers en gemeente. Hierin zijn de ambities en visie omschreven als een leidraad voor de verdere uitwerking van het plan.
Ambities Ten grondslag aan de ruimtelijke gebiedsvisie ligt een aantal ambities waarmee De Maricken II zich kan ontwikkelen tot een integrale en toekomstbestendige woningbouwontwikkeling. Het karakter van de wijk is groen van opzet en dit heeft een grote dragende waarde voor de wijk en de omgeving. Ook in en rond de woningen zien we grote kwaliteiten waarmee de wijk zich onderscheidt als woonomgeving en bovendien beter past in de landelijke en groene omgeving van Wilnis. •
klimaatadaptief
•
natuurinclusief
•
mooi landschappelijk wonen
•
recreatief verbonden
•
energieneutraal
•
sociaal inclusief
Ruimtelijke visie: De ruimtelijke visie is opgebouwd uit drie lagen van landschap, mens & gebruik en dorp, die hierna toegelicht worden. Het landschappelijke raamwerk is de contramal die de dorpse buurten met elkaar verbindt. Het gebruik door de bewoners is daarin een integraal netwerk dat zowel door de buurten en de wijk loopt als verbindingen maakt met Wilnis en de omgeving. Dat heeft geleid tot een ruimtelijk raamwerk van een groen ontwerp met een dorpse setting.
7
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Context en opgave
Visie Maricken II In het Ruimtelijk Kader is de visie verwoord. Een samenvatting hieruit wordt op deze pagina’s weergegeven. Deze tekening van de visiekaart is ten opzichte van het vastgestelde Ruimtelijk Kader geactualiseerd naar de laatste ontwikkelingen van het plan. De principes zijn hierbij niet veranderd.
+
LAND
DORP
MENS
VORMENTAAL VAN KREEKRUGGENLANDSCHAP EN POLDER
VOORKANTEN NAAR HET LANDSCHAP
HELDERE ENTREES EN RECREATIEVE ROUTES
Landschappelijke onderlegger
Dorps wonen in het groen
Ontmoeting en verbinding
De orthogonale opzet van de polder is de inspiratie voor de hoofdrichting van het plan en verdeling in buurtjes. Langere noord-zuid doorzichten volgen de richting van de polder, maar zijn qua maat en schaal aangepast aan een prettige, menselijke maat.
De landschapsstructuur biedt een robuust raamwerk. Door een slimme maatvoering creëert de structuur een samenhang waarbinnen flexibiliteit voor de invulling mogelijk blijft. De ontwikkelkavels aan de zuidzijde sluiten qua maatvoering aan op de bestaande bebouwing. Naar het noorden toe vertandt het naar een smallere verkavelingsstructuur met een fijnere korrel. De bebouwing wordt hier kleinschaliger en lager in dichtheid. De groene hoofdstructuur is de dragende identiteit en het verbindende element van De Maricken II. Het functioneert op zichzelf en kan onafhankelijk worden ontwikkeld.
Het midden van het plangebied bestaat uit een gecultiveerd en grillig parklandschap waar voordeuren aan geadresseerd zijn. Deze autovrije, openbare groenzone biedt ruimte voor spel, informele sport en ontmoeting. Deze groenzone is verlicht in de avond en is sociaal veilig doordat de voordeuren van de huizen aan het groen grenzen. Er heerst een groot gevoel van openbaarheid. Op deze manier woont iedereen in de groene setting en heeft men tegelijkertijd een open relatie met het kwalitatieve binnengebied.
Centraal in het landschappelijke raamwerk ligt een oost-west georiënteerde groenzone, met uitlopers naar noord en zuid. De grilligheid in vormentaal van deze zone is een knipoog naar de oude kreekruggen. Deze kreekruggen krijgen een nieuwe, hedendaagse betekenis als wadi (waterberging en - infiltratie) in combinatie met een natuurvriendelijke speelzone. De Mijdrechtse Dwarsweg is een polderlint met een losse korrel van vrijstaande woningen en doorzichten naar weerszijden.
8
+
De nieuwe woonwijk wordt voor de auto grotendeels ontsloten via een aansluiting vanaf de Mijdrechtse Dwarsweg. Vanuit de toegangsweg splitst de route zich in een rondgang. De hoeveelheid autoverkeer wordt hiermee verdeeld over de wijk
Een nieuwe fietsverbinding loopt door de groenzone en verknoopt het plangebied goed en snel aan zijn omgeving. Een logisch en goed fietsnetwerk maakt verbindingen met basisscholen, middelbare scholen, zorginstellingen, winkels en verenigingsleven. De nieuwe fietsroute en groenstructuur sluiten aan op de oude spoorbaan en de HOV-halte bij de
om overlast te beperken.
nieuwe aansluiting op de Mijdrechtse Dwarsweg.
Mooi landschappelijk wonen
Recreatief verbonden
Klimaatadaptief
Fietsverbinding
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Context en opgave
Visiekaart
Nader te bepalen voet- en/of fietspad
Marickenpark (ontwerp door gemeente)
Natuurinclusief
Energieneutraal
Sociaalinclusief
De principes uit het Ruimtelijk Kader verbeeld in een visiekaart. Deze kaart geeft de ruimtelijke hoofdstructuur weer. Ten opzichte van het Ruimtelijk Kader is deze geactualiseerd en verfijnd. Dit betreft met name de oostrand en de routing door het plan.
9
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Positionering
Hoofdstuk 2
Positionering.
Beschrijving van de identiteit van de nieuwe wijk De Maricken II als basis voor de uitwerking van de beeldkwaliteit. 10
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Positionering
De identiteit van het oude Wilnis is de dorpse architectuur in het polderlandschap
Wilnis als inspiratie Dorp in het polderlandschap Het plangebied van De Maricken II ligt in de droogmakerij Groot Mijdrecht, ongeveer zes meter onder de zeespiegel. Het oorspronkelijke landschap met de kenmerkende ringstructuren van kleine rivieren en dijken is uniek. Historische kaarten en hoogtekaarten laten de verschillende verschijningsvormen van dit gebied zien. Zo toont de hoogtekaart van dit gebied de grillige kreekruggen als overblijfsel van de stroompjes die hier vroeger het veengebied ontwaterden. Tijdens de diepe ontvening van dit gebied zijn legakkers en plassen ontstaan.
Deze plassen zijn vervolgens drooggemalen waardoor de rechtlijnige structuur van deze polder ontstond.
Dorpse Schaal Wilnis is een dorp. Een ontwikkeling van deze omvang heeft relatief gezien een grote impact op het dorp en de identiteit daarvan. Het is daarom van belang dat deze ontwikkeling aansluit op het dorp en een meerwaarde vormt voor de bestaande omgeving. 11
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Positionering
dragende bomen structUur
Water/GRoen als integraal Onderdeel
shared space profiel straat
Variatie in voortuinen afgewisseld met brede stoepen
Identiteit De Maricken II De Maricken II is geen op zichzelf staande wijk, maar een uitbreiding van het dorp Wilnis. In dit beeldkwaliteitsplan worden ruimtelijke principes omschreven die leidend zijn om de identiteit van de wijk naar voren te laten komen. Het is van belang een toekomstbestendige en duurzame wijk te ontwikkelen als een verrijking voor Wilinis, en waarin bewoners zich verbonden voelen met de omgeving.
Wilnis en landschap als inspiratie Het uitgangspunt voor de ontwikkeling is het verbinden en versterken van bestaande netwerken, zowel recreatief voor fietsers en voetgangers, als ecologisch, zodat bewoners ook fysiek verbonden zijn met het omliggende landschap. De Maricken II bevindt zich op een unieke locatie: in het Oog van Maricken, met een specifieke landsschapstraditie, zoals beschreven in het Ruimtelijk Kader. Dit leidde tot de vraag: hoe kunnen we met de identiteit van De Maricken II aansluiten op de identiteit van Wilnis? De identiteit van De Maricken II komt voort uit de ruimtelijke kwaliteiten van de directe omgeving en bestaat uit twee lagen: de dorpse en landschappelijke laag. Deze vormen de basis voor de thema’s en leiden tot de ruimtelijke principes. Hedendaagse woonwijk met een zichtbare verwijzing naar het dorpse karakter van Wilnis. 12
Positionering van De Maricken II in het landschap. Het Oog van Maricken regionale identiteit Identiteit van het oude Wilnis is dorpse architectuur in het polderlandschap
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Positionering
Concept: van dorp naar landschap
Polderlandschap: De Ronde Venen
Oude kreekruggen zijn zichtbaar in de hoogtekaart
Wilnis: dorp met gecultiveerd groen
13
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Landschappelijk raamwerk
Hoofdstuk 3
Landschappelijk raamwerk
Toelichting op de landschappelijke structuren in De Maricken II als groene drager van de nieuwe wijk. Deze structuur is bepalend voor de sfeer en het karakter van de wijk en zal daarmee in grote mate de identiteit bepalen. 14
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Landschappelijk raamwerk
MIJDRECHTSE DWARSWEG
NATTE WEIDE
ERVEN MARICKEN PARK POLDERLAANTJES
DE HOVEN
KREEKPARK N212 DORPSLINT DE MARICKEN I
DORPSE HOVEN
GROENE RANDEN
15
Zo vormt het een uitnodigend landschap, verbonden met de omgeving, met plaats voor spelen, ontmoeten en gebruik, inclusief nieuwe ecologische waarden, een aangenaam microklimaat, duurzaam en robuust. Het raamwerk dient een aantal doelen:
Sport & spel, ontmoeten en bewegen Het openbare groen vervult een belangrijke functie voor sport & spel, beweging en ontmoeting. Doorgaande verbindingen voor langzaam verkeer lopen voornamelijk door het groen. Ook is er ruimte voor variatie aan speelplekken voor alle leeftijden.
Klimaatbestendige wijk Wadi’s zorgen voor de opvang van het oppervlaktewater in de wijk. Een wadistructuur in het groene raamwerk maakt extra waterberging mogelijk. De wadi’s vervullen meer functies dan alleen waterbeheer. De juiste toepassing van beplanting en bomen zorgt voor een goed functionerende wadi en geeft een divers en aantrekkelijk groen beeld.
Ecologisch netwerk Tevens zorgt het groene raamwerk voor een ecologische structuur, waarbinnen vogels, insecten en kleine zoogdieren eenvoudig door de wijk kunnen. Dit netwerk sluit straks aan op groene structuren in de omgeving. Doelsoorten worden in de volgende fase nader bepaald. In De Maricken II wordt slim omgegaan met de beschikbare ruimte door dubbelgebruik van groen, waterberging en spelen. Bij de wadi’s vraagt dit om specifieke keuzes in doelsoorten en beplanting. Met planten en bomen die gewend zijn aan wisselende waterstanden. Een meer gevarieerde aanplant, met deels gras om op te spelen en met hogere beplanting voor de diversiteit van flora en fauna, zal de wadi’s aantrekkelijker maken voor zowel de nieuwe bewoners als de biodiversiteit. Het landschappelijke raamwerk is onderverdeeld in een aantal onderdelen, die hierna per stuk worden toegelicht. 16
DORPSE HOVEN
De openbare ruimte is het fundament van de wijk. Het groen is daarbij een grote dragende waarde voor de wijk en de omgeving. Er ontstaat een gezonde leefomgeving door een groene, duurzame inrichting die uitnodigt tot ontmoeting en ontspanning.
DORPSLINT
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Landschappelijk raamwerk
Landschappelijke hoofdstructuur
Het Dorpslint is de hoofdroute door De Maricken II die alle woonsferen met elkaar verbindt. De robuuste structuur met bomenrijen geeft een groen en welkom gevoel.
De groene Dorpse Hoven hebben een natuurlijk en rustig karakter. Verspringende lijnen geven de groene plekken van de wadi’s vorm en begeleiden bewoners door de groene plekken met enkele bloeiende bomen.
Bebouwing
Bebouwing
Het Dorpslint vormt de entree van de wijk, wat terug te zien is in de bebouwing. Diversiteit in woningtypologieën, massa en kaprichtingen representeert het dorpse gevoel. De entrees zijn zo veel mogelijk georiënteerd aan de straat met voortuinen die variëren in diepte.
Doordat het parkeren wordt opgevangen aan de achterzijde van de woning ontstaat er groene openbare ruimte aan de voorzijde. De overgang tussen privé en publieke ruimte is zacht vormgegeven, om zo connecties te maken op ooghoogte. Het informele karakter van de hoven stimuleert interactie tussen bewoners.
Natuurwaarde
Natuurwaarde
Het Dorpslint bestaat uit 3 soorten bomen om de biodiversiteit in de structuur te vergroten en verspreiding van ziekten te voorkomen.
Een open weide met verspreide bomen vormt een ecologische verbinding tussen het Dorpslint en Kreekpark. Een wadi met bloemrijk gras en enkele solitaire fruitbomen biedt de ruimte voor interactie tussen
Het Dorpslint is een belangrijke ecologische structuur voor vleermuizen, vogels en insecten, door niet voor één boomsoort, maar een mix van drie soorten, bij voorkeur inheems, te kiezen. Een mix van drie op elkaar afgestemde boomsoorten qua grootte, groeisnelheid en textuur. De onderlinge afstand tussen de bomen is circa 12 meter, in gelijke verhouding aangeplant. Langs de weg komen twee groengoten om water op te vangen en tijdelijk te bergen, Hier groeit lage beplanting.
buren. Een groene dorpse plek om elkaar te ontmoeten en te spelen.
Sport en Spel Hier zijn stapstenen te vinden en veel natuurlijke elementen, zoals boomstammen. De hoven vormen een grote speelzone met natuurlijke spelaanleidingen dicht bij huis.
De woningen grenzend aan het Kreekpark. Een open karakter, in de vorm van bijvoorbeeld een pergola, veranda of terras, creëert een gevoel van privacy, en tegelijkertijd zorgt het voor interactie tussen de bewoners en het groen.
Natuurwaarde Het Kreekpark wordt gekenmerkt door een parkachtige sfeer van bomenclusters, beplanting en grasmengsels die extensief worden beheerd. De beplanting bestaat uit overwegend lokale, inheemse soorten en bevat duidelijke gelaagdheid (kruiden-heersters-bomen), belangrijk voor de biodiversiteit. Verschillende soorten bomen staan in kleine clusters door het park.
Sport en Spel Sport, spel en verblijf in het Kreekpark heeft een informeel en natuurlijk karakter. Speelplekken voegen zich in de groene inrichting van de wadi. Daarnaast is deze zone verbonden met het Marickenpark met ook een speelplek.
Bebouwing Kenmerkend voor de woningen langs de Polderlaantjes is eenheid, rust en ingetogenheid. De entrees zijn georiënteerd aan de straat en zijn formeel van karakter, ten behoeve van het sociale gevoel.
Natuurwaarde De Polderlaantjes vormen een ecologische verbinding tussen het Dorpslint en het Kreekpark. Bij de lange lijn van de groene wadi’s komt een rij geclusterde kleine boompjes. Gecombineerd met een aantal grotere bomen langs de entrees. De hagen met een formeel karakter zijn het gehele jaar groen en de grassoorten en bomen langs de wadi’s zijn geschikt voor de natte condities.
NATTE WEIDE
POLDER LAANTJES
KREEKPARK Bebouwing
De Polderlaantjes zijn geïnspireerd op het polderlandschap, met lange lijnen en een nat karakter. Deze elementen zijn teruggebracht in de vorm van diepe wadi’s die water opvangen en vasthouden met daarlangs in een lange lijn groepjes kleine bomen.
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Landschappelijk raamwerk
Het Kreekpark vormt een prachtige buitenruimte voor de bewoners van De Maricken II. Met paden in vloeiende lijnen, verdiepte wadi’s, struiken en bomen ontstaan er open en meer omsloten plekken. Door de natuurlijke opzet van het park sluit het aan bij zowel de ecologsiche als sociale behoeftes.
De Natte Weide heeft een meer drassig karakter met daarbij passende beplanting en enkele bomen. Een gebied waar men door kan struinen tijdens een ommetje in de buurt. Het natte karakter wordt bereikt door een relatief laag maaiveld aan te houden, wat ideaal is voor vochtminnende plantsoorten. Dit sluit aan bij de ontwikkelingen van Staatsbosbeheer in Marickenland (Natuurnetwerk Nederland).
Bebouwing De Polderlaantjes gaan over in de Natte Weide, waar de bebouwing gelclusterd wordt in erven met de achtertuinen georiënteerd aan het landschap. Hier is aandacht voor een groene en geïntegreerde erfafscheiding om de landschappelijke sfeer richting de achtertuin te trekken.
Natuurwaarde Het is een gebied met veel wadi’s, slootjes en paddenpoelen.Kleur- en bloemrijke grassen, riet en andere waterplanten vinden hier een plek. Dit zorgt ervoor dat amfibiëen en watervogels het in de Natte Weide erg naar hun zin zullen hebben.
Sport en Spel Om het natuurlijke karakter te waarborgen komen hier geen formele sport- en speelelementen. Hier vind je enkele infomele paden door het open gebied voor een rondje door de buurt.
17
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Hoofdstuk 4
Woonsferen
Binnen de overkoepelende identiteit zijn zes herkenbare woonsferen uitgewerkt. Dit hoofdstuk beschrijft de woonkarakteristieken in detail. Door middel van referentiebeelden, inzooms en doorsnedes worden de belangrijkste stedenbouwkundige en landschappelijke principes weergegeven. 18
De contramal van het landschappelijk raamwerk zijn de woonbuurten. De buurten hebben elk een eigen identiteit en vormen tegelijkertijd samen de wijk. In de verschillende woonsferen komt het landschappelijk wonen met een dorps karakter tot uiting. Waarbij het vanaf Wilnis aan de zuidrand meer dorps is en richting de polder aan de noordrand meer landschappelijk.
ERVEN
DE HOVEN POLDERLAANTJES
KREEKPARK
DORPSE HOVEN
DORPSLINT
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
Woonkarakteristiek
Landschappelijk wonen Veel beleef- en bruikbaar openbaar groen zorgt voor een groene en gezonde leefomgeving met plekken voor ontmoeting en ontspanning met verbindingen naar omgeving.
Dorps karakter De stedenbouwkundige opzet en de architectuur van de buurtjes sluiten aan bij de dorpse sfeer van Wilnis met een hedendaags karakter. Er is een prettige mix van laagbouw (overwegend twee lagen met een kap) en een aantal appartementengebouwen. De architectuur is in de basis rustig en ingetogen van karakter, onderschikt aan het groen. Het draagt ook bij aan een prettige interactie met de openbare ruimte, door een open uitstraling van de gevel. De overgang naar het openbaar gebied is zacht, met bijvoorbeeld groene voortuintjes, stoepjes of pergola’s, om daarmee de voorkanten te activeren.
Woonsferen Binnen de overkoepelende identiteit zijn zes herkenbare woonsferen uitgewerkt. Deze zijn in de kaart hiernaast weergegeven.
19
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Wonen aan het Dorpslint Kernkwaliteiten:
20
•
Thuiskomen in de buurt
•
Groen en lommerrijk
•
Kenmerkende bomenstructuur
•
Verbindt de verschillende woonsferen
•
Gevarieerde bebouwing
•
Herkenbare entreegebieden
VERSPRINGENDE ROOILIJN
VARIATIE DIEPTE VOORTUIN & MEE ONTWORPEN ZONE
BOMENSTRUCTUUR AFWISSELEND IN SOORT EN POSITIE
ZICHT OP ACCENT
GEVARIEERDE DAKVORMEN
VOETGANGERS FIETSSTRAAT VOORRANG
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
Afwisseling in typologie, kapvorm
Lossere bebouwing en groene voortuinen
Groen ingerichte wadi’s
Vanuit de verschillende entrees kom je de wijk altijd binnen via het groene en lommerijke Dorpslint. De verbinding van alle woonbuurtjes. De variatie in uitstraling en type woningen versterkt het dorpse karakter. Het groene profiel met een kenmerkende bomenstructuur creëert eenheid in het gevariëerde beeld van de woningen langs de route. De voortuinen, wisselend in diepte, doen mee in de totale groene beleving van het lint. Met soms plek voor een boompje in de tuin en een groene erfafscheiding. In het profiel van de straat heeft de fietser een prominente plek, waardoor de automobilist automatisch vaart moet inhouden.
Langs de rijbaan bomenrij, parkeren in halfverharding en groene groten
ERVEN
DE HOVEN POLDERLAANTJE
KREEKPARK
DORPSE HOVEN
DORPSLINT
21
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Stedenbouwkundige uitgangspunten Dorpslint •
Wonen aan een groene informele laan
•
Lichte bochten in de weg zorgt voor asymmetrie en telkens een ander blikveld
•
Accent op zichtlijn: hoogte, kenmerkende boom, verbijzondering gevel
•
Overwegend twee lagen en een kap
•
Appartementengebouwen als hoogteaccenten aan het lint
•
Variatie in kappen, zowel qua richting als vorm, voornamelijk in de lengte van de straat, maar kan als accent gedraaid worden of op een andere manier speels worden gebruikt.
•
Verspringing in rooilijnen en diepte voortuinen
•
Alzijdige oriëntatie op hoeken naar straatjes
•
Groene voortuinen van min. 2m diep
•
Haag als erfafscheiding op eigen terrein (max 1m hoog)
•
Weg ingericht als fietsstraat met asymmetrisch profiel
•
Parkeren op eigen terrein bij vrijstaand en tweekapper
•
Langsparkeren in groen aan de ringweg
groene straatjes
Landschappelijke uitgangspunten Dorpslint
22
•
Groene voortuinen variërend in diepte, ten minste 2m
•
Dragende bomenstructuur met 3 soorten gemixt in een onregelmatig patroon
•
Inrichting met gecultiveerder groen, passend bij de ‘voorzijde’ van dorpswoningen
watergang met groene oevers onderhoudstrook
gevarieerde rooilijnen
hoofdweg
accenten hoek en entree
appartementen fietsroute
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
open entree naar de Dorpse Hoven
groene haag langs zijkant
groene goot om hemelwater op te vangen met kleurrijke grassen en struiken
bomenstructuur met variatie in soorten en wisselend in positie
Variatie in dakvorm en -richting groene voortuinen, verspringing in diepte
inrit kavels doen mee in het groene beeld
waterdoorlaatbare materialen voor parkeerplaatsen langs het Dorpslint
23
24
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
De onderbouw voegt zich qua materiaal en kleur in de buurt
Appartementen aan het Dorpslint Massa accenten
Stedenbouwkundige uitgangspunten •
Accenten in hoogte en massa aan het Dorpslint
•
Zichtpunten waar je op af rijdt (zoals vroeger het zicht op de kerktoren)
•
Gelaagdheid in opbouw; de onderste 2 of 3 lagen reageren qua kleur-/ materiaalgebruik op de buurt waar ze in staan
•
Aansluitend op schaal en sfeer van andere woningen
•
Appartementengebouw heeft een adres aan het Dorpslint met een herkenbare entree
De appartementen zijn hoogteaccenten aan het Dorpslint en geven een referentiepunt aan het Dorpslint. In het hoofdstuk 5 staan de uitgangspunten voor de bebouwing omschreven.
25
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
1
3
2
Hoofdentrees aan het Dorpslint Thuiskomen in de wijk
Via drie kanten kun je de wijk binnenkomen. De entree moet het gevoel van thuiskomen geven. Het eerste beeld van de wijk is daarmee bepalend. Hier ligt een ontwerpopgave op zowel stedenbouwkundig, landschappelijk als architectonisch vlak. De noordelijke entree vanaf de Mijdrechtse Dwarsweg is de meest formele. Automobilisten minderen hier hun vaart vanaf de rotonde. Fietsers komen vanaf de HOV-halte de wijk in. Hier is het groen binnenkomen. De verschillende bomenrijen begeleiden automobilist en fietser naar het Dorpslint richting hun buurtje. 26
De kenmerkende bomenstructuur gaat over in het Dorpslint.
De andere twee toegangen verbinden Maricken II met het bestaande dorp. Alle drie de entreegebieden krijgen een kwalitatieve uitwerking.
Uitgangspunten •
Het entreegebied representeert het dorpse en groene karakter van de wijk
•
De entree vormt een duidelijke en kwalitatieve eenheid
•
De bebouwing en bebouwingskoppen hebben voorkanten en uitstraling richting de entree. Hier kunnen verschillende middelen voor worden ingezet: • verbijzondering kappen • hoogteaccent • accent in gevel (metselwerk, erker)
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
1. Hoofdentree
2. Vanaf de Veenzijde
3. Vanaf De Maricken I
De wijkentree is een robuust groen gebied met rijen bomen waar de routes voor fietser en auto’s tussendoor gaan. De hoeken hebben een accent zoals een kapverhoging of -verdraaiing, of een keer een derde laag met plat dak. Er is aandacht voor de samenhang in de uitstraling van de bebouwing.
Vanaf de entree aan de zuidzijde is er een open doorzicht op een groen straatje van het Dorpse hof. Belangrijk is dat de focus hier ligt op het groen. De bebouwing en bebouwingskoppen hebben voorkanten en uitstraling richting de entree.
De entree vanaf de westkant heeft bebouwing in de zichtlijn. De bebouwing kan hier meer aaneengesloten vormgegeven worden, met een accent op de zichtas van de weg. De andere bebouwing is een lossere korrel met voorkanten richting de entree.
27
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
informeel achterpad
Westrand De bebouwing aan de westrand grenzend aan Maricken I is wat losser en gevariëerder (vrijstaand, tweekapper, driespanner). De achtertuin grenst aan een groene zone met een openbare onderhoudsstrook langs het water. Deze blijft op het bestaande maaiveld, waardoor een hoogteverschil ontstaat met de achtertuinen van de nieuwe woningen aan deze rand. Waar achtertuinen grenzen aan de entrees vanuit Maricken I en Marickenpark krijgen de hoeken om een zorgvuldige overgang met een kwalitatief groen beeld.
Uitgangspunten:
28
•
Hoogteverschil tussen openbaar-privé
•
Groene erfafscheiding met hoogte tot max. 1 m t.o.v. het nieuwe peil van de achtertuin
•
Zorgvuldig ontworpen overgang op zichthoeken met de zone achterzijde met een kwalitatief groen beeld
•
Groene haag op de hoeken bij achtertuin met entree
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
natuurlijke oevers met regels voor vlonders
Zuidrand De woningen in de zuidzone langs de spoordijk hebben grotendeels de achtertuin aan het water. De bebouwing is hier wat losser en gevariëerder (vrijstaand, tweekapper, driespanner). Tussen de bebouwing aan het Dorpslint komen telkens groene doorsteekjes van minimaal 10 meter breed die vanaf de spoordijk doorzichten in De Maricken II geven. De achterkanten van de percelen aan het water vragen bijzondere aandacht en strakke beeldkwaliteitsregels.
Uitgangspunten •
Groen beeld vanaf de spoordijk
•
Bouwwerken zoals een berging, overkapping of schutting hebben een minimale afstand van 5 meter vanaf de erfgrens (bepaling erfbebouwing conform bestemmingsplan)
•
De oevers zijn natuurvriendelijk (min. 1:3, zonder beschoeiing)
•
Een vlonder mag max. 1/3 deel van de waterlijn van het perceel breed zijn 29
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Wonen aan een Dorps hof Kernkwaliteiten: •
Wonen aan een groene plek
•
Autovrij straatje
•
Parkeerhoven aan achterzijde
•
Informele routes
•
Open relatie met de omgeving
DORPSHOF ORIENTATIE IN LANGSRICHTING
ENTREE ACCENT BOOM+ GEBOUW 30
DORPS HOF VOELT ALS EEN COLLECTIEVE PLEK
DORPSHOF GETRAPTE ROOILIJN
OPEN RELATIE HOF
ALZIJDIG GEORIËNTEERDE ENTREES
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
In het Dorps hof woon je aan een autovrij straatje met groene plekken om buren te ontmoeten en te spelen. Een rustig ensemble van woningen met kappen rondom deze plekken zorgt voor een informele sfeer. Dorpse hoven zijn zo groen mogelijk en autovrij. De bebouwing zorgt voor een prettige, intieme sfeer van het hof. De woningen zijn hierop georiënteerd. De groene plek nodigt uit tot interactie met de woningen. De voorzijde van de woning speelt hierop in en gaat een directe relatie aan met het hof, bijvoorbeeld door veranda of pergola. De hofjes zijn overwegend groen vormgegeven, met speel- en verblijfskwaliteit. Het heeft enkele beeldbepalende bomen. In de binnenhoven aan de achtertuinen wordt geparkeerd. Via groene doorsteekjes ontstaat er een fijnmazige informele route tussen parkeerhoven en de voorkanten. De straatjes zijn relatief compact met overwegend rijwoningen.
ERVEN
DE HOVEN POLDERLAANTJE
KREEKPARK
DORPSE HOVEN
DORPSLINT
31
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
groene hoven
verspringende lijn Dorpslint
hoofdweg
Kreekpark
getrapte gevellijn hoven
accent in bebouwing
groene passage
parkeren
Stedenbouwkundige uitgangspunten Dorps hof
32
•
Wonen aan een autovrij groen hof
•
Overwegend rijwoningen
•
Eenheid door de richting en massavorm
•
Eenvoudige basisvolumes; overwegend 2 lagen met kap
•
Kappen in langsrichting
•
Verspringing in de rooilijn per blok
•
Vloeiend verloop voetpad met variatie in diepte voortuin
•
Voortuin min. 2meter diep
•
Voortuin met veranda of plek om te zitten
•
lage erfafscheiding max. 1m hoog
fietsroute
speelplek/-element 0-5 jaar (locaties indicatief)
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
organische paden door het groen
enkele bomen
profiel bij fietspad met loopstrook als shared space
bloemrijke grassen en open ruimte
veranda, pergola of luifel als overgang openbaar-privé
natuurlijke speelaanleidingen in de wadi, zoals stapstenen of een klimboom
33
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
ruimte voor bomen tussen parkeren.
groene erfafscheiding
parkeren omringd door groen
Parkeerhoven Groene doorsteken als informele route door dorpse hoven en parkeerhoven
Uitgangspunten
34
•
Bomen tussen parkeerplekken t.b.v. groen beeld en schaduwwerking
•
Groene erfafscheiding (haag of hekwerk met beplanting) van max. 1,8m hoog
•
Berging komt achter groene erfafscheiding op perceel
open verharding parkeren
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
speelelementen op groene plek bij parkeren/ tussenruimte informeel pad door het groen
informeel pad door het groen
gras en struiken natuurlijk ingericht
Groene passage Een informele route met daaraan groene plekken doorbreekt de parkeerhoven. De route loopt door alle dorpse hoven. Vanaf je parkeerplek geeft het een aangename groene verbinding naar de voorkanten van de woningen aan het dorpse hof. •
Openbaar groen met verpringing zichtlijn
•
Plek voor speelaanleiding 0-6 jarigen
•
Raamopeningen aan zijgevels woningen
35
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Wonen aan het Kreekpark Kernkwaliteiten:
36
•
Wonen aan een levendig park
•
Autovrij
•
Natuurlijk spelen
•
Interactie met andere bewoners
•
Openheid en ruimte
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
Hier woon je aan een levendig park midden in de wijk. Dit is onderdeel van het ommetje door de wijk en verbonden met de omgeving. Een plek voor de hele buurt om te wandelen, te ontmoeten en te spelen. Het Kreekpark heeft een grote groene openbare ruimte waar spel, ontmoeting en activiteiten plaatsvinden. Het is een veilige plek waar geen auto komt. In het groen loopt een openbare wandelroute voor de buurtbewoners en eventuele passanten. Aan het Kreekpark gaan de woningen een sterke relatie aan met het landschap. De verdiepte ligging van het groene gebied borgt privacy van direct omwonenden en biedt plekken voor sport, spel en vertraagde afvoer van water. Veranda’s en voortuinen zorgen voor een geleidelijke overgang van privé naar openbaar. Alle woningen hebben direct zicht op natuurlijke beplanting met veel biodiversiteit. Een avontuurlijke plek met gemaaide paden in de wadi en natuurlijke sport- en speelplekken met grotere bomen en clusters van beplanting.
ERVEN
DE HOVEN POLDERLAANTJE
KREEKPARK
DORPSE HOVEN
DORPSLINT
37
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Landschappelijke uitgangspunten Kreekpark
groene doorsteken van dorpse hoven en polderlaantjes fietsroute
verspringende lijn Dorpslint
hoofdroute
verspringende rooilijn
Kreekpark als speelzone
Stedenbouwkundige uitgangspunten Kreekpark
38
•
Voornamelijk voorkanten aan het Kreekpark
•
Een vloeiende overgang tussen binnen en buiten
•
Deze overgang aan de voorzijde kan op diverse manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld door middel van een veranda
•
Zorgvuldig ontworpen hoeken bij aansluitingen op de andere woongebieden
•
De woningen liggen iets hoger dan het park in de wadi, een hoogteverschil dat wordt gebruikt om de overgang van het meer publieke karakter (lager gelegen) naar het private karakter van de voortuinen te accentueren
•
Overgangsgebied in architectuur van Dorpse Hoven en Polderlaantjes
•
Eenvoudige basisvolumes; overwegend 2 lagen en een kap
•
Kaprichting voornamelijk in de lengte van de groenzone, maar kan als accent gedraaid worden of op een andere manier speels worden gebruikt
•
Verspringing blokken in de rooilijn
•
De erfafscheiding aan de voorzijde is niet hoger dan 1,m
•
Autovrij, alleen bereikbaar voor calamiteiten
•
Parkeren achter de woningen bij Dorpse Hoven en Polderlaantjes
speelplekken voor 0-5 en 5-12 jaar (locaties indicatief)
•
Centrale groene structuur door de wijk, een publiek park en onderdeel van het ommetje door de wijk
•
De inrichting is als een avontuurlijke route, met gemaaide paden tussen het gras met extensief beheer
•
Speelaanleidingen en speelplekken worden uitgevoerd in natuurlijke materialen
•
Parkachtige setting met groen in clusters
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
vloeiende lijn voetpaden aan beide zijden van het park
natuurlijk, landschappelijk karakter
bomen en struiken in clusters
groene buffer tussen voortuinen en pad profiel fietspad met loopstrook als shared space speelplekken in de wadi
39
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Wonen aan een Polderlaantje Kernkwaliteiten:
40
•
Wonen aan een groen straatje
•
Karakter van de polderlijnen met de groene wadi’s
•
Informeel straatje
•
Haaksparkeren aan de straat
•
Variatie in massa en woningtypes
PLEKKEN & ROUTES IN ORTHOGONAAL STELSEL
ROBUUSTE ERF BEPLANTING
LINT KARAKTERISTIEK
VERSPRINGENDE BOMENRIJEN
ORGANISCH GEGROEID LINT
WADI & LOOPPLANK ALS IDENTITEIT
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
Groen en informeel straatje begeleid door groene goot met een bomenlaantje
In de Polderlaantjes woon je aan een groen en informeel straatje. De brede groengoten begeleiden een bomenlaantje, van bijvoorbeeld knotwilgen, en refereren daarmee aan de oude polderlijnen met een groen karakter. De korrel in de straatjes is beduidend losser dan de dorpse hoven, met een mix van rijtjes, tweekappers en vrijstaande woningen. De weg is voor gedeeld gebruik door voetganger en auto. Het moet het gevoel geven dat de auto te gast is.
ERVEN
DE HOVEN POLDERLAANTJE
KREEKPARK
DORPSE HOVEN
DORPSLINT
41
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
polderlaantje: groene lijnen met haaks parkeren
verspringende lijn Dorpslint
hoofdweg
rooilijn
Kreekpark
bebouwingsaccent
fietsroute
Stedenbouwkundige uitgangspunten Polderlaantje
42
•
Variatie in massa en woningtypes
•
Eenheid door de richting en massavorm
•
Eenvoudige basisvolumes
•
Haaks of evenwijdige kaprichting
•
Verspringing in de rooilijn
•
Segmentatie in gevelbeeld bij langere rijen
•
Rijen van meer dan 6 woningen vragen een duidelijke onderbreking
•
Haag (privé) op erfgrens
•
Parkeren op eigen erf
•
Haaksparkeren ingepakt in groen
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
diepe wadi refererend aan polderslootjes
shared space straatje
informele doorsteekjes door de groene wadi
haaksparkeren wordt ingepakt in groen
43
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
Wonen op een Erf Kernkwaliteiten:
44
•
Wonen aan intieme erven omringd door landschap
•
Samenhangende ensembles
•
Open plek rondom een grote boom
•
Prettige speel- en verblijfsplek voor de bewoners
•
Auto voelt zich te gast
•
Achtertuin gaat over in het landschap
DIRECTE RELATIE GEBOUW-ERF
SPRONG IN DAK, VERSCHILLENDE PANNEN
RICHTING LANDSCHAP MEER HOUT
WAARDE VAN OPEN RUIMTE MET ENTREES
ERF OPGEBOUWD MET GRADIËNT VAN LANGS NAAR LOS
STERKE OVERGANG LANDSCHAP
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
Het erf is een ongedwongen plek; een plek om je fiets te repareren, je motorfiets schoon te maken, een praatje te maken. De inrichting is eenvoudig. Het bijzondere van het hof ligt immers op de overgang tussen woning en publieke ruimte. Op het erf staat een grote boom, waar een zitplek omheen kan staan. Veel meer is niet nodig.
De plek waar het plan losser wordt en de woningen vrijer in het landschap en op de kavel kunnen staan. Aan de voorzijde bevindt zich een gezamenlijk erf met aanleiding tot ontmoetingen. De andere kant van de woning gaat op in het omringende landschap. De woningen op een informele wijze gegroepeerd rondom een erf en vormen een samenhangend ensemble. Dit is een referentie naar de vele boeren- c.q. agrarische erven in het landelijk gebied. Hier komt een variatie aan woningtypologieën met ook volop ruimte voor grotere volumes als rijwoningen.
ERVEN
DE HOVEN POLDERLAANTJES
KREEKPARK
DORPSE HOVEN
DORPSLINT
45
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
natte weide sloot met onderhoudspad erven met verblijfsplek en parkeren
overwegend min.20m
verspringende lijn Dorpslint bebouwingsaccenten hoofdweg appartementen parkeren fietsroute
Stedenbouwkundige uitgangspunten Erven
46
•
Samenhangende ensembles
•
Kleine boerenerven/landelijke eenheden als inspiratie
•
Wonen gericht rond/op een gezamenlijk erf
•
Clustering van gebouwen rondom het erf
•
Informele verkaveling, wisselende rooilijn en bebouwingsrichting
•
Eenduidige volumes in samenhangende ensembles
•
Kleine individuele korrel
•
Minimaal 1 beeldbepalende boom per erf (van 1e orde)
•
Auto komt hier, maar duidelijk te gast
•
Parkeren op het erf
•
Informeel parkeren op eigen terrein
•
Een erf heeft één autotoegang
•
Overgang naar landschap (Natte weide)
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
stoepje als overgangen naar erf
1 grote boom per erf. Fijne speel- en verblijfsplek
47
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
vanaf de Natte Weide de groene doorsteken naar Dorpslint
Overgang Erf-Natte Weide Stedenbouwkundige uitgangspunten
48
•
Zachte overgang van tuin naar landschap met hoogteverschil
•
Lage erfafscheiding met groen of een natuurlijk hekwerk van max. 1.20m hoog vanaf peil tuin
•
De groenzone aan de noordzijde is op de smalste delen circa 14 tot 16m breed, maar heeft overwegend een breedte van minimaal 20m
zachte overgang van tuin naar landschap
laag natuurlijk hekwerk
bebouwing op afstand in het landschap
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
...of openbare groene hofjes
Collectieve tuinen...
Wonen aan een Hof Kernkwaliteiten: •
Wonen in een semi-openbare setting; openbaar gebied wat voelt als domein van bewoners
49
•
Buitenruimtes gericht op het hof
•
Ruimte voor collectiviteit op initiatief van bewoners
OPEN VELD EIGEN IDENTITEIT
INGEPAST MET ERF BEPLANTING
GROTE KORREL KLEINE GEBAREN
PRIVÉ GEBIED LOOPT OVER NAAR OPEN VELD
OPEN PERGOLASTRUCTUUR
TYPOLOGIE GROTE VOLUMES
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
De groene hoven bieden echt ruimte om elkaar te ontmoeten. Kinderen kunnen naar hartenlust buiten spelen, zonder hinder van autoverkeer. Naar behoefte is hier ruimte voor gemeenschappelijke initiatieven, te denken aan een pluktuin, een buurtschuur.
ERVEN
DE HOVEN
Aan de oostzijde liggen de woningen aan grotere hoven. Zowel woningen en appartementen hebben hun buitenruimte gericht op het hof. De plek krijgt een semi-openbaar karakter. Waar het zich richt op de groene hoven, komt er een vloeiende overgang van openbaar naar woning met een privé-buitenruimte. Daarmee gaat de architectuur harmonieus op in het landschap.
POLDERLAANTJES
Langs de oostrand ontstaat vanaf de N212 een afwisselend beeld van groene geluidswallen en rijwoningen. Deze woningen aan de oostrand schermen het geluid van N212 af. De hoven bieden zo op het maaiveld een geluidsluwe buitenruimte voor alle bewoners.
DORPSE HOVEN
KREEKPARK
DORPSLAAN
50
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
groene hoven
bebouwing
Stedenbouwkundige uitgangspunten De Hoven •
Appartmenten en laagbouw aan een groen hof
groene wal rondom parkeren
•
Semi-openbare sfeer, ruimte voor collectiviteit
•
Geluidsluwe, groene plek, omringd met bomen
hoofdweg
•
Buitenruimtes hebben een open relatie met het hof; met veranda’s en balkons
•
Zachte overgang van privé-buitenruimte naar hof met een lage groene of geen erfafscheiding
•
Grotere volumes appartementen, oplopend in hoogte
•
Samenhang in uitstraling laagbouw en appartementen
•
Parkeren en voordeuren aan andere zijde dan het Hof
appartementen parkeren Kreekpark
sloot met onderhoudspad groene buffer tussen spoortdijk met de station gebouw
Stedenbouwkundig schema van totale opzet De Hoven
Relatie wonen aan een groen Hof
51
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
een open groene plek omsloten door bomen
balkons en terassen gericht op het Hof relatie privé met openbaar aan hof door bijvoorbeeld een pergola
Hof
52
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Woonsferen
struinpad
stoepje aan het woonpad
Oostrand •
Afwisselend beeld van groene wal en woningen vanaf de N212
•
Groene wal schermt het zicht op parkeren af vanaf de weg
•
Voordeuren met privé stoepje aan een informeel woonpad voor levendigheid en sociale veiligheid
•
Autovrij woonpad, maar toegankelijk voor calamiteiten
Woonpad
53
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Woonsferen
parkeren omringd met groene beplanting en bomen
struinpad
54
55
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Hoofdstuk 5
Overkoepelende Beeldkwaliteit
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
3
ERVEN
DE HOVEN
2
POLDERLAANTJES
6
De donkerste kleuren voeren niet de boventoon.
Dorpse Hoven
Licht kleurenpalet voert de boventoon
1
Polderlaantjes
Kan meer natuurlijk accent krijgen door toepassing van hout.
2
De Erven
3
Gebruik van natuurlijke materialen en vanaf dorp richting landschap verandert de toon van donkerder naar licht.
KREEKPARK
1
5
DORPSE HOVEN
4
DORPSLINT
Kleur- en materiaalgebruik De drie woongebieden waar het groene natuurlijke karakter prioriteit heeft, krijgen een rustige uitstraling en eenheid in kleurenpalet (1, 2 of 3). Vanaf dorp richting landschap verandert de toon van donkerdere naar lichte steen. De Erven kunnen bij de lichtere tinten een meer natuurlijk accent krijgen door de toepassing van hout. De andere gebieden hebben overlap met deze sferen (4, 5, 6). Hier is meer mix vanuit de kleurenpaletten. Het Dorpslint krijgt daarmee een diversiteit aan kleuren en patronen waarmee het gevoel van organische dorpsgroei ontstaat. De woningen aan het Kreekpark zorgen voor de overgang tussen Dorpse Hoven en Polderlaantjes door op die kleurpaletten aan te sluiten. Door de ligging langs de drie zones kent De Hoven ook een mix met nadruk op verzadigde kleuren en hout.
Materiaal- en kleurgebruik
Accenten
De samenhang in het woongebied wordt voor een belangrijk deel gewaarborgd door het consequent toepassen van hoofdmateriaal voor de gevels, binnen een eigen kleurpalet per woonsfeer.
Voor het aanbrengen van verbijzonderingen/accenten
Om de verschillende architectonische eenheden herkenbaar te maken is een zekere variatie binnen dit palet aan kleuren wenselijk. Binnen een architectonische eenheid zijn lichte tintverschillen mogelijk. De appartementen voegen zich in de onderste twee lagen in de buurt waarin ze staan; de bovenbouw mag meer variatie bevatten, om daarmee de schaal van het gebouw te breken.
kunnen afwijkende materialen zoals hout of stucwerk worden toegepast, mits dit ondergeschikt is aan het hoofdmateriaal. Geen sterk contrastrerende vlakken die zelf de aandacht opeisen.
Detaillering De gevels zijn fijn en subtiel gedetailleerd, met bijvoorbeeld wisseldende metselverbanden, reliëf of lichte tintverschillen. Licht gemêleerde patronen zijn goed mogelijk, maar geen sterk contrastrerende variaties. Natuurinclusieve maatregelen bij de bebouwing worden geïntegreerd in de architectuur. 56
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Openbare ruimte: Kleur- en materiaalgebruik Met een variatie aan architectuur en kleurgebruik in de wijk, mag de bestrating rustiger zijn en geeft achtergrond aan de architectuur. Minder rode maar getinte kleuren: grijs, beige, lichtgeel. Sterke en kwalitatief goede materialen worden toegepast. Het gebruik van klinkers zowel op wegen als trottoirs versterkt het dorpse karakter. Voor straatmeubilair en andere objecten is de regel hetzelfde: robuust maar sober en biedt een goede achtergrond voor landschap en architectuur. Zitelementen en speelobjecten zijn van hout, zoals robinia, met een maximaal natuurlijk karakter. Speelobjecten zijn natuurlijk vormgegeven , zoals stapstenen, stapels hout of klimrekken die spel integreren met het landschap.
Rijbaan
Klinkers in zachte tonen met beperkte rode kleur erin
Hier is de gewenste basissfeer weergeven dat op onderdelen afwijkt van de LIOR. Conform artikel 5.1.4. wordt in overleg met de projectleider IBOR en in overleg met de verantwoordelijk ontwerper, de definitieve materialen nader vastgesteld. De hier weergegeven beelden zijn daarbij richtinggevend.
Parkeerplaatsen
Open verharding als grasbetonstenen
Zitelementen en speelobjecten
Trottoir
Speelobjecten integreren in het landschap
Waar mogelijk gebruik van halfverharding (zoals stabalizer)
Hout, zoals robinia, met een maximaal natuurlijk karakter.
57
Pad met klinkers in warmgrijze tint
De Maricken II biedt veel ruimte voor spelen met de groene inrichting en autoluwe gebieden. Fijne plekken in de buurt van je huis met speelaanleidingen voor met name de jonge kinderen. In het Kreekpark komen de grotere speelplekken. Ingericht als een speelzone met speelelementen/-plekken voor de verschillende doelgroepen van zowel 0-5 als 5-12 jaar. Dit past goed in de ambitie om Kreekpark een levendige plek te maken voor ontmoeten en spelen.
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Natuurinclusieve inrichting speelplekken
Er is sprake van dubbelgebruik met de wadi’s. Dat vraagt om nadere keuze van speelvoorzieningen in combinatie met een wadi en vraagt ook echt om een specifieke uitwerking. De inrichting van de speelplekken moet aansluiten op de natuurlijke sfeer die we voor ogen hebben. De keuze van speelelementen kan juist ook inspelen op de situatie in de wadi. Kinderen kunnen bijvoorbeeld via speelelementen als een liggende boomstam, grote zwerfkeien of een wiebelbrug eroverheen lopen als de wadi vol water ligt. Rond het spelen wordt een streefbeeld getoond. Conform LIOR worden in nader overleg met de gemeentelijke projectleider en verantwoordelijk ontwerper de definitieve speelvoorzieningen vastgesteld die voldoen aan gemeentelijke eisen.
Lange natuurlijke speelzone met plekken voor 0-5 en 5-12 jaar
De aanduiding van speellocaties is indicatief. In het ontwerp buitenruime worden exacte locaties bepaald.
kleinere speelaanleidingen voor 0-5 jaar in woongebieden
58
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Fietsroute
HOV halte
Vanuit Wilnis naar de HOV-halte bij de rotonde aan de Mijdrechtse Dwarsweg loopt een nieuwe fietsroute via De Maricken II. Dit betreft geen hoofdfietsroute, maar één van de fietsroutes tussen het oude dorp Wilnis en de Mijdrechtse Dwarsweg. De route loopt door de verschillende woonbuurten en krijgt een informeel karakter. Deze fietsstrook is in veel gevallen in combinatie met een voetpad of de woonstraat.
A
Door de Dorpse Hoven het Kreekpark langs de groene zones wordt de fietsroute gecombineerd met een loopstrook voor voetgangers, waardoor de hoeveelheid groen zo groot mogelijk kan zijn. Voor de gezamenlijke breedte van fiets- en voetpad wordt 3,5 m aangehouden en is zo ook geschikt voor de bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten. (Zie profielen C en D).
B
De Polderlaantjes zijn voorzien als shared-space; het (doodlopende) autoverkeer mengt zich hier met voetgangers. De doorgaande fietsroute mengt deze zich ook in dit profiel. De benadrukking van het doorgaande karakter kan eventueel met een subtiele afwijking van materiaal of kleur de fietsstrook worden aangeduid. (Zie profiel B)
C D
Wilnis
A
59
B
C
D
Vanwege het kleurenpalet en de behoefte aan segmentatie en accenten kunnen de kleuren of de texturen op de gevel worden gemengd volgens de schema’s aan de rechterkant. Het belangrijkste doel hier is om een dorps karakter op te bouwen en de lange blokken spontaan en anders te laten aanvoelen. Contrast- en kleurveranderingen worden hier toegepast volgens de kleuren uit het gebied. (zie schema Kleur- en materiaalgebruik hiervoor)
•
Kenmerkende elementen in Maricken II : brede witte kozijnen voor hoofddeuren en belangrijke ramen in het hele gebied. Ook witte lijn die de onderste rand van het dak benadrukt. De dakrand steekt over de gevel uit.
•
Voordeuren in donkere tinten (donkerblauw, antraciet)
•
Architectonische elementen zoals pergola/veranda/luifel zijn ook in één tint, bij voorkeur wit, maar kunnen ook zwart of hout zijn, rekening houdend met het feit dat dit in
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Architectuur: algemene regels
contrast moet staan met de hoofdgevel.
60
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Segmentatie - Toolkit Het is belangrijk om lange gevellijnen te voorkomen. Daarom is er een toolkit met opties voor een meer organisch dorps karakter. Meerdere opties uit de toolkit kunnen worden gecombineerd in een ontwerp,
3. Verschuiving
Blokverschuiving van 1-2m in de rooilijn.
61
1. Knip
Scheiding van twee dezelfde types. De rooilijn kan dan ook variëren maar hoeft niet.
4. Dakelement Toevoeging dakelement in onregelmatige toepassing
2. Kap verspringing
Variatie in kaphoogte met een doorgaande gevellijn.
5. Kleur verandering
Variatie in kleur of materiaalgebuik binnen een gevel
Op het totale woonprogramma is het aandeel appartementen ongeveer een derde. Een goede spreiding en zorgvuldige inpassing in relatie tot de naastgelegen woningen zorgt dat het dorpse karakter gehandhaafd blijft.
Ingetogenheid Eenvoudig volumes in de basis
Appartementengebouwen
Duidelijk zichtbaar en
Galerijen en balkons zijn onderdeel
hebben een alzijdige uitstraling
uitnodigende entree
van de architectuur met een goede uitstraling.
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Appartementen
De appartementen vormen oriëntatiepunten vanaf het Dorpslint en/of het Kreekpark. De appartementen hebben daarbij een ingetogen karakter en zijn geen op zichzelf staande ‘landmarks’ die de aandacht opeisen. Ze voegen zich juist met de grondgebonden woningen in de omliggende buurt.
Uitstraling rondom Het gebouw sluit enerzijds aan op de sfeer aan het Dorpslint en anderszijds op het groene gebied van de Hoven of Marickenpark. De appartementengebouwen hebben rondom een goede uitstraling.
Silhouet versus onderbouw In algemene zin geldt dat de samenhang tussen appartementen in het silhouet zit. Vanaf maaiveld ervaar je de onderbouw als onderdeel van de buurt, doordat ze zich qua materiaalgebruik en kleurtint daarin voegen. Een goede uitstraling naar en aansluiting op het maaiveld is dan ook van belang. Gelaagheid door differentiatie
Gelaagdheid in massa. Dit
Verticale doorbreking massa.
Balkons op een zichtlijn aan het
in kleur en materiaal. Lichtere
breekt langere gebouwen in
bij langere bebouwing. Bijv. in
Dorpslint geeft verbinding met
bovenste lagen breekt volume.
schaal.
materialisatie of architectuur.
de buurt. Balkons met een lichte, transparante uitstraling.
Llichter materiaal breekt het grotere volume
Grotere volumes tevens verticaal doorbreken door balkons/ materialisatie
Dorpse schaal De schaal van het gebouw wordt visueel klein gehouden(dorps). Verschillende manieren zijn weergeven om de grotere volumes te doorbreken.
Gelaagdheid in massa en kleur/materiaal geeft een groter volume een kleinere maat en schaal
62
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Kappen en kopgevels Kleur en materiaal Een belangrijk deel van het beeld wordt bepaald door het dakenlandschap. PV-cellen vormen hier een belangrijk onderdeel van. Om het beeld rustig te houden bestaat de basis van de kappen uit antraciet /zwarte matte dakpannen -
PV-cellenzoveel mogelijk in regelmatige, rechthoekige vlakken
Hoekwoningen met een kop richting het openbare gebied hebben uitstraling in de kopgevel
Antraciet, matte pannen en PV-cellen in regelmatige vlakken
Kopgevel met een open uitstraling naar het openbaar gebied
PV-cellen PV-cellen zijn op een rustige manier geïntegreerd. Met regelmatige vlakken. Zwarte panelen met rand in kleur van het paneel
Kopgevels Kopgevels gericht naar het openbaar gebied hebben een alzijdige uitstraling. Blinde gevels zijn niet toegestaan, maar gevels hebben een open uitstraling, bijvoorbeeld door middel van een erker, entreepartij, raampartijen of dwarskap.
Dakkapellen Dakkapellen aan de voorzijde van de woning zijn architectonisch onderdeel van de woning.
Natuurinclusieve elementen gebouw Natuurinclusieve maatregelen zijn afgestemd op en geïntegreerd in de architectuur Nestkasten voor insecten
63
Nestkasten voor vogels (geïntegreerd met architectuur)
Nestkasten voor vleermuizen (geïntegreerd met architectuur)
Om te sociale interactie te behouden is het belangrijk om goede aandacht te geven aan de overgang prive-openbaar. In de hele wijk zien we 3 type overgangen.
ERVEN
1. Veranda, pergola of luifel
DE HOVEN POLDERLAANTJES
•
Onderdeel van de architectuur van de woning
•
1 tot 1,5m diepte in een voortuin van minimaal 2m diep
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Overgang openbaar-privé
KREEKPARK
2. Stoepje DORPSE HOVEN
•
Circa 1m diep
•
Materiaalverschil met het openbaar gebied
DORPSLINT
3. Voortuinen
1
•
Bij voorkeur minimaal 2m diep
•
Groen op de overgang: formeel haag 50-100cm hoog maar ook infomeel heesters in de autovrije gebieden
•
Instandshoudingsverplichting haag
2
3
Overgang woning - openbaar gebied door middel van een veranda, pergola, luifel of een terras
Overgang woning - openbaar gebied door middel van een stoepje
Overgang woning - openbaar gebied door middel van een groene voortuintje
Toepassing bij Dorpse Hoven en Kreekpark
Toepassing bij Polderlaantjes, Erven en Hoven
Toepassing bij Dorpslint, Kreekpark Polderlaantjes
Opengewerkte veranda met verticaal groen
Privéstoep met afwijkend materiaal van de openbare ruimte
Voortuinen als overgang openbaar privé
64
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Privé-oevers Regels voor de zuidkant waar privé achtertuinen grenzen aan het water. Omdat de dijk een belangrijke groene openbare ruimte is in Wilnis, moet het uitzicht ‘in de achtertuinen’ groen zijn en tegelijkertijd een ecologisch karakter behouden. Een deel van het water valt binnen de kavelgrens. De oever wordt door de bewoner onderhouden en in stand gehouden. Hiervoor gelden de uitgangspunten zoals hiernaast weergegeven.
Natuurvriendelijke oevers
Vlonder aan het waterniveau
•
Groen talud van min 1:3 (zonder beschoeiing)
•
Max 3m breedte bij kavelbreedte < 10m
•
50cm diepe trede onder water voor biodiversiteit
•
Max. 30% van kavelbreedte >10m kavelbreedte
•
Max. 3m diepte
•
Zijtuinen en erfafscheidingen
65
Bebouwing als berging of overkapping is min 6m vanaf erfgrens
Zijtuin/berging op het Dorpslint
Groene erfscheiding achterzijde Dorpse hoven
Lage erfscheiding bij Erven naar Natte Weide
Groene hagen grenzend aan het openbaar gebied
Groene erfafscheidng aan achterzijde (haag of hekwerk met beplanting
Natuurlijke en lage erfafscheidng als overgang naar landschap
Berging zoveel mogelijk met groendak
Warmtewisselaar ontworpen als schoorsteen
De Maricken II - Beeldkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Bergingen, rolcontainers, installaties
Referentie verbreed achterpad met minicontainers
Warmtewisselaar uit het zicht door mee ontworpen afscheiding
Containers omzomen met een haag
Groene bodemplaat
Haag rondom containers
Objecten en nutsvoorzieningen
Trafo’s in metselwerk uitvoeren
Nutskasten bij voorkeur inpandig
Nutskasten waar mogelijk integreren in het groen
Geen vrijstaande nutskasten
Nutskasten integreren in het groen
66
De Maricken II - Beelkwaliteitsplan Overkoepelende Beeldkwaliteit
Colofon Dit document is gemaakt door ECHO Urban Design in opdracht van Marickenland c.v.
Marickenland c.v.
Team
Lichtenauerland 80
Ronald van der Meer
3062 ME Rotterdam
René Benoist
ECHO
Team
Stationsplein 45
Anna Kozera
Ingang A, unit 1.196
Floor Marree
3013 AK Rotterdam
Filippus van Leeuwen
Versie 5 december 2023
67