Bijlage 3. Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek

POSTADRES

BEZOEKADRES

Postbus 250

T

0297 29 16 16

3640 AG Mijdrecht

F

0297 28 42 81

Croonstadtlaan 111

E

gemeente@derondevenen.nl

3641 AL Mijdrecht

I

www.derondevenen.nl

Rekenkamer gemeente De Ronde Venen T.a.v. de heer A.J.H. Smets

DATUM

17-9-2024

UW KENMERK

ONS KENMERK

UPXVEDNJ3HD21678431667-35

UW BERICHT VAN CONTACTPERSOON

Frank Uijtendaal

DOORKIESNUMMER

0297-291616

E-MAIL

gemeente@derondevenen.nl

ONDERWERP

Bestuurlijke reactie Rekenkameronderzoek ‘Afvalbeleid in Gemeente De Ronde Venen’

Geachte heer Smets, Royal HaskoningDHV heeft in opdracht van de Rekenkamer onderzoek gedaan naar de wijze waarop in De Ronde Venen het afvalbeleid is vormgegeven en wordt uitgevoerd. De centrale vraag in het onderzoek was: ‘Wordt de gemeenteraad voldoende in staat gesteld om adequaat op het afvalbeleid te sturen en te controleren op financiën, uitvoering, beleidsdoelen en planning?’. Het college heeft met belangstelling kennisgenomen van uw rapportage. Wij danken u voor uw inspanningen en het uitgevoerde onderzoek. Middels deze brief geeft het college een reactie op het rapport. In onderstaande reactie gaat het college in op de conclusies en aanbevelingen. Reactie op conclusie met bijbehorende aanbeveling Conclusie 1 Afvalbeleidsdoelstelling De Ronde Venen niet realistisch door beperking maatregelen (zie H.2.2) Aanbeveling 1 Stel realistische en meetbare (tussen)doelstellingen vast. Reactie: Bij de de vaststelling van het herijkte afvalbeleid van De Ronde Venen op 6 oktober 2022 is de ambitie om 75% afscheiding en 100 kg restafval per inwoner te realiseren ongewijzigd gebleven. Deze doelstelling sloot aan bij de VANG-HHA. 70% van alle gemeenten, waaronder ook De Ronde Venen, hebben dit doel niet gehaald. De ambitie van de VANG-HHA1 is dan ook verlegd. De doelstelling van ‘minder restafval’ is aangepast naar ‘beter scheiden’ en ‘verbeteren van de kwaliteit van de deelstromen’.

Bij nieuw beleid sluiten we opnieuw aan bij de dan geldende VANG-HHA doelstellingen. 1 Het programma: Met optimale afvalscheiding naar hoogwaardige recycling - VANG Huishoudelijk

afval (vang-hha.nl) VERZONDEN

17-9-2024

POSTADRES

BEZOEKADRES

Postbus 250

T

0297 29 16 16

3640 AG Mijdrecht

F

0297 28 42 81

Croonstadtlaan 111

E

gemeente@derondevenen.nl

3641 AL Mijdrecht

I

www.derondevenen.nl

De door ons beschreven maatregelen in het raadsvoorstel herijking grondstoffenbeleid uit 2022 zijn wel concreet geformuleerd en uitgevoerd. Conclusie 2 Vastgestelde afvalbeleid De Ronde Venen onvoldoende in lijn met landelijke kaders; uitvoering beleid uitgebreider dan vastgesteld beleid (zie H.2.1) Aanbeveling 2 Breid het afvalbeleid van De Ronde Venen uit met overige landelijk en Europese kaders. Reactie: Zoals het rapport ook meerdere keren aangeeft is in de uitvoering wel aandacht voor de landelijke VANG-HHA en Europese kaderrichtlijn afvalstoffen (Kra), ondanks dat deze nog niet in ons beleid waren vastgelegd. In het nieuwe beleid worden de landelijke en Europese kaders opgenomen. Conclusie 3 Afvalbeheerkosten niet structureel gedekt uit opbrengsten afvalstoffenheffing (zie H.2.1) Aanbeveling 3 Borg dat de afvalbeheerkosten structureel gedekt worden uit opbrengsten van afvalstoffenheffing. Reactie: Het saldo van de voorziening afvalstoffenheffing is opgebouwd uit het verschil tussen de jaarlijkse lasten en baten van het taakveld afval. Deze voorziening wordt aangevuld vanuit de afvalstoffenheffing. De voorziening heeft het karakter van een egalisatiefonds en bij het taakveld afval is er sprake van ‘een gesloten systeem’.

In de Programmarekening 2023 staat ook vermeld bij de afvalstoffenheffing dat de voor- en nadelen van 2023 verrekend zijn met de voorziening afvalstoffenheffing. Uitgangspunt is dat de afvalstoffenheffing kostendekkend is. Hieronder verstaan wij dat de kosten met betrekking tot afval worden gedekt door de opbrengst van de afvalstoffenheffing plus eventueel de inzet van een bijdrage vanuit de voorziening afvalstoffenheffing, mits de voorziening voldoende van omvang is. In 2019 en 2020 is vanuit de algemene reserve een deel van het tekort op het taakveld afval/voorziening afvalstoffenheffing gecompenseerd. De voorziening afvalstoffenheffing gaf onvoldoende ruimte om de onverwachte stijging van de verwerkingskosten van afval door de AVU op te vangen. Vanaf 2021 zijn de tarieven van de afvalstoffenheffing verhoogd om de gestegen kosten op te vangen en weer kostendekkend te maken. De grondslag voor de heffing van de afvalstoffenheffing is met ingang van 2024 gewijzigd. Vanaf 2024 is de grondslag voor de afvalstoffenheffing gebaseerd op de grootte van de restafvalcontainer. In 2023 kregen inwoners de mogelijkheid om de restafvalcontainer te wisselen. In de Programmabegroting 2024-2027 was rekening gehouden met een geschat aantal wisselingen. Nu is definitief bekend hoeveel containers gewisseld zijn wordt in 2025 de afvalstoffenheffing met het juiste bedrag geïndexeerd.

Hierbij wordt rekening gehouden met een voorziening met een omvang die voldoende is VERZONDEN

17-9-2024

POSTADRES

BEZOEKADRES

Postbus 250

T

0297 29 16 16

3640 AG Mijdrecht

F

0297 28 42 81

Croonstadtlaan 111

E

gemeente@derondevenen.nl

3641 AL Mijdrecht

I

www.derondevenen.nl

om op basis van het huidige beleid het (afnemende) tekort tussen lasten en baten en incidentele tegenvallers op te vangen. Daarnaast is er een voldoende buffer voor eventuele (tegenvallende) incidentele uitvoeringskosten met betrekking tot toekomstige ontwikkelingen. In onze meerjarenbegroting 2025-2028 staat het verloop van de voorziening afvalstoffenheffing als onderstaand opgenomen. Voorziening

2024

2025

2026

2027

2028

1.964

1.534

1.374

1.275

1.196

Toevoegingen

0

0

0

0

0

Bestedingen

-430

-160

-99

-79

-27

Stand per 31

1.534

1.374

1.275

1.196

1.169

afvalstoffenheffing Stand per 1 januari

december Bedragen x€1.000 Conclusie 4 Afvalbeheer en beleidsuitvoering verloopt effectief (zie H.3.1) Aanbeveling 4 Bereid de beheerorganisatie voor op complexere vraagstukken rondom afvalbeleid. Reactie: De organisatie houdt zich op dit moment door middel van opleidingen, trainingen en samenwerking met partners zoals de AVU, afvalinzamelaars en -verwerkers op de hoogte van diverse vraagstukken en ontwikkelingen. Op deze manier kan tijdig en flexibel worden ingespeeld op veranderende wetgeving en complexe vraagstukken. Conclusie 5 Raadsleden ontvangen veel informatie maar willen meer geholpen worden in hun informatiebehoefte. Ze zetten hiervoor formele bevoegdheden te weinig in (zie H.4) Aanbeveling 5 Wees actief in de kaderstellende rol. Reactie: Raadsleden kunnen hun informatiebehoefte kenbaar maken via de daarvoor bestaande kanalen. In 2023 heeft het college aan de raad toegezegd dat in het voorjaar van 2025 de prestaties op het gebied van afval(scheiding) wordt geëvalueerd. Zoals het eindrapport ook terecht aangeeft, is eerdere evaluatie niet mogelijk. Pas op 1 januari 2024 is de grondslag van de afvalstoffenheffing gewijzigd en zijn op dat moment (veel) grote restafvalcontainers geruild voor kleine restafvalcontainers. In het voorjaar 2025 zijn de gegevens over een heel jaar bekend en is evaluatie zinvol. Conclusie 6: VERZONDEN

17-9-2024

POSTADRES

BEZOEKADRES

Postbus 250

T

0297 29 16 16

3640 AG Mijdrecht

F

0297 28 42 81

Croonstadtlaan 111

E

gemeente@derondevenen.nl

3641 AL Mijdrecht

I

www.derondevenen.nl

Er is behoefte aan meer kaderstelling bij enkele raadsleden, maar instrumentarium daartoe wordt niet altijd toegepast (zie H.4). Aanbeveling 6: Verstrek de controlerende rol door controle actief in het raadswerk op te nemen. Reactie: Het college ziet hierin een gezamenlijke taak met de raad om ervoor te zorgen dat het juiste instrumentarium toegepast wordt wanneer daar vraag naar is. Algemene reactie op het rapport: We herkennen de algemene lijn van dit rapport. De uitvoering is in lijn met landelijk en Europees beleid, maar dit is niet volledig vastgelegd in ons eigen beleid. Dit komt mede doordat na het herijken van het beleid in 2022 de landelijke VANG-HHA doelstelling is gewijzigd. Daarnaast is het afvalbeheer en de beleidsuitvoering eenvoudig en efficiënt opgezet en functioneert effectief. Anders dan in het rapport is aangegeven, zijn de milieu-, service- en kostenprestaties wel inzichtelijk voor de raadsleden. Deze aspecten komen uitgebreid aan bod in de jaarlijkse benchmark afvalscheiding die met de raad gedeeld wordt. Daarnaast ontbreekt bij de vergelijking met andere gemeenten informatie bij onze gemeente met betrekking tot Recycling (brongescheiden inzamelen, PMD inzameling in zakken) en Preventie (communicatiecampagne, voorlichting en educatie, zwerfafvalambassadeurs en afvalvrijescholen).

Vervolg Het college gaat indien gewenst met de raad in gesprek over het rapport tijdens de commissievergadering van oktober. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Marco Vonk Secretaris

Maarten Divendal Burgemeester

VERZONDEN

17-9-2024