Bijlage 3. Bestuurlijke reactie Eindrapport van Bevindingen Inburgering statushouders gemeente De Ronde Venen

POSTADRES

BEZOEKADRES

Postbus 250

T

0297 29 16 16

3640 AG Mijdrecht

F

0297 28 42 81

Croonstadtlaan 111

E

gemeente@derondevenen.nl

3641 AL Mijdrecht

I

www.derondevenen.nl

Rekenkamer gemeente De Ronde Venen t.a.v. Laura van Harmelen

DATUM

24 juni 2025

UW KENMERK ONS KENMERK

1129666

UW BERICHT VAN

10 juni 2025

CONTACTPERSOON

A. Koeman

DOORKIESNUMMER

0297 291616

E-MAIL

gemeente@derondevenen.nl

ONDERWERP

Bestuurlijke reactie Eindrapport Rekenkameronderzoek Inburgering

Geachte leden van de Rekenkamer, De Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het gemeentelijk beleid voor de opvang en integratie van statushouders en meer specifiek de doeltreffendheid en doelmatigheid van de uitvoering van dit beleid. Daarbij is onderzoek gedaan naar verschillende aspecten: het beleid op basis van de Wet inburgering 2021, de organisatie en uitvoering, de ervaringen van statushouders, de effectiviteit, de informatievoorziening aan en sturing en controle door de raad, en tot slot de leer- en verbeterpunten. Met de aanbevelingen uit het onderzoek uitgevoerd door Regioplan hoopt de Rekenkamer een bijdrage te leveren aan verbeteringen in de uitvoering van het gemeentelijk beleid en een betere informatiepositie van de gemeenteraad. Het college heeft uw rapport met veel interesse gelezen en dankt de Rekenkamer voor het uitgevoerde onderzoek en de concrete aanbevelingen. Het college herkent zich in de conclusies die getrokken worden. Middels deze brief geeft het college een reactie op de aanbevelingen in het Eindrapport. Reactie op de aanbevelingen 1. Combinatie van de inburgeringsactiviteiten en persoonlijke verantwoordelijkheden en verplichtingen: a. De gemeente kan overwegen om andere dan reguliere vormen van kinderopvang te faciliteren of organiseren; b. Overweeg als gemeente om activiteiten deels volgordelijk te organiseren; c.

Bespreek de mogelijkheid van flexibele werkroosters. Reactie Het college herkent de uitdagingen in het combineren van verplichte inburgeringsactiviteiten met andere verantwoordelijkheden en neemt deze aanbevelingen over. Hieronder volgt een toelichting op de concrete aanbevelingen: a. Op dit moment wordt naast reguliere kinderopvang ook al gekeken naar gastouderopvang. In de praktijk blijkt dat reguliere kinderopvang meer garantie geeft op een duurzame opvangplek, terwijl gastouderopvang uitkomst kan bieden om op korte termijn opvang te vinden. Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) voor kinderen van statushouders wordt meestal al ingezet en

REGISTRATIENUMMER

1129666

biedt voor die ouders de mogelijkheid om inburgeringsactiviteiten bij te wonen. Het college neemt de mogelijkheid van kinderopvang op locatie van de taallessen mee als wens in de regionale aanbesteding voor een nieuwe taalaanbieder per 1 januari 2026. b. Het college streeft ernaar om het inburgeringsaanbod zo efficiënt en effectief mogelijk te organiseren. Het Participatieverklaringstraject (PVT) wordt uitgevoerd door VluchtelingenWerk, naast hun rol in de individuele begeleiding van inburgeraars. De aanmelding voor de Training Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) gebeurt vanaf 6 maanden na de start van de inburgering. Zo is er voldoende basiskennis van de Nederlandse taal voor een effectieve training. Op andere onderdelen zijn er verbeteringen mogelijk voor een goede aansluiting en volgordelijkheid. c. Met een aantal werkgevers staat het college al in contact over het doel van de inburgering en de praktische invulling hiervan, bijvoorbeeld met flexibele werkroosters. Het college streeft ernaar om meer directe contacten te leggen met werkgevers in de regio om arbeidsplaatsing van statushouders mogelijk te maken, bijvoorbeeld via de anderstalige jobcoach. In alle andere gevallen wordt de statushouder begeleid door de klantmanager om het gesprek met de werkgever aan te gaan over het plannen van werk. 2. Werk en participatie: a.

Het landelijke Plan van aanpak ‘statushouders aan het werk’ stimuleert werkgevers om werk of participatieplaatsen aan statushouders aan te bieden. Maak daar als gemeente gebruik van en wijs werkgevers op goede voorbeelden die in dat kader worden gedeeld en op de subsidieregeling ‘ondersteuning werkgever inzet statushouders’; b. Sommige statushouders werken in taalarme omgevingen, waardoor hun taalontwikkeling achterblijft. Bespreek als gemeente met werkgevers hoe zij hier extra ondersteuning in kunnen bieden; c. De gemeente is zelf ook werkgever en kan betaalde werkplekken en/of werkervaringsplekken aan statushouders bieden; d. Organiseer mogelijkheden voor werkgevers en maatschappelijke organisaties om elkaar te ontmoeten en ervaringen en goede voorbeelden uit te wisselen. Reactie Werk en participatie is naast taal een belangrijk doel in de inburgering. Het college neemt de aanbevelingen over om actief met werkgevers in contact te komen en arbeidsmogelijkheden te creëren voor statushouders. Hieronder volgt een toelichting op de concrete aanbevelingen: a. Het college is bekend met het landelijke Plan van aanpak ‘statushouders aan het werk’ en geeft hieraan invulling in samenwerking met andere gemeenten in de arbeidsmarktregio Groot Amsterdam. Deze regiosamenwerking vormt een platform voor gemeenten om kennis te delen en kansen voor statushouders te organiseren.

Regionale Verbinders signaleren kansen voor werkgevers, verbinden initiatieven en ondersteunen bij de opzet of uitbreiding van trajecten die werk en begeleiding op de werkvloer combineren. Gemeente De Ronde Venen is actief betrokken bij deze samenwerking, maar helaas heeft deze tot nu toe nog niet geleid tot succesvolle plaatsing van statushouders. b. Het college streeft ernaar dat statushouders werk vinden in een Nederlandstalige omgeving. Zo is werk een aanvulling op de taallessen tijdens de inburgering. Het college onderzoekt initiatieven voor extra taalondersteuning op de werkvloer, samen met het regionale Werkgeversservicepunt

REGISTRATIENUMMER

1129666 Pagina 2 van 4

(WSP). Het WSP adviseert en ondersteunt werkgevers bij de begeleiding van statushouders op de werkvloer, zoals met taallessen. Hiervoor zijn subsidies beschikbaar voor werkgevers. c. In de begeleiding van statushouders naar werk kijkt het college actief naar arbeidsmogelijkheden bij de gemeente. d. Maatschappelijke organisaties spelen een belangrijke rol in bijvoorbeeld vrijwilligerswerk als opstap naar een betaalde baan. Het college neemt de aanbeveling over om het contact tussen de maatschappelijke organisaties en werkgevers te intensiveren. 3. Taalaanbod en andere cursussen/trainingen: a. Zet als gemeente, samen met de aanbieders, ook in op het realiseren van flexibel aanbod, buiten de reguliere tijden of locaties, bijvoorbeeld in de avonduren of (deels) online; b. Jongeren tussen de 18 en 24 jaar vormen een specifieke groep waarvoor het huidige aanbod niet altijd goed aansluit. Zij vallen na hun achttiende onder de inburgeringsplicht, terwijl sommigen al onderwijs hebben gevolgd in Nederland. Voor deze jongeren kan een alternatief programma beter aansluiten; c. Ook andere statushouders ervaren dat het aanbod van taallessen niet altijd goed aansluit op het niveau van de afzonderlijke deelnemers in de groep: ook hier is aandacht voor de samenstelling van de taallesgroepen nodig, zodat de lessen beter aansluiten op het taalniveau en de leervaardigheid van de deelnemers.

Bespreek als gemeente deze en andere kwaliteitsaspecten met de aanbieders en maak afspraken over verbetering van het aanbod. Reactie Het college is zich ervan bewust dat de verplichte inburgeringsactiviteiten voor statushouders een uitdaging kunnen zijn in de combinatie met werk. Desalniettemin streeft het college ernaar dat de inburgeringstermijn duaal wordt ingevuld met taalonderwijs en werk. Hierbij is het belangrijk dat het werk geen grote belemmering vormt voor de taalverwerving, maar een aanvulling en versterking is op de taallessen. a. Het college deelt de wens om een groter flexibel aanbod te realiseren en hiermee maatwerk aan te bieden voor inburgeraars die al werken. Het college stuurt op flexibel aanbod bij de huidige aanbieders als dit mogelijk is. Ook bij toekomstige aanbestedingen is dit onderdeel van de uitvraag. b. In de nieuwe aanbesteding voor de taalaanbieder in de B1- en Z-route (per januari 2026) is een aparte leerlijn voor jongeren en snelle leerders opgenomen. Op deze manier wil het college een programma aanbieden dat aansluit bij de situatie en motivatie van deze doelgroepen. c. De samenstelling van de lesgroepen op taalniveaus en instroommomenten hebben de aandacht in het programma van eisen voor de nieuwe aanbesteding. 4. Maatwerk en groepswerk In de begeleiding van de statushouders naar werk wordt veel maatwerk geboden.

Dat kan inhoudelijk heel passend en nodig zijn, maar voor de efficiëntie, en omdat het mogelijk ook versterkend werkt, is het aan te bevelen om te onderzoeken of er – op onderdelen – meer groepsgewijs gewerkt kan worden. Reactie Het college ondersteunt de aanbeveling dat een groepsaanpak in de begeleiding naar werk effectief kan zijn. Op deze manier komen inburgeraars met elkaar in contact en delen zij onderling hun sociale en professionele netwerk. Deze uitwisseling wil het college stimuleren en heeft hierin al een eerste stap

REGISTRATIENUMMER

1129666 Pagina 3 van 4

gezet met een nieuwe Sollicitatietraining voor statushouders die dit jaar nog van start gaat. Deze Sollicitatietraining wordt in groepsverband aangeboden aan statushouders met een afstand tot de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld door een beperking. Deze training is een aanvulling op de MAP groepstraining en biedt ook individuele begeleiding bij het doen van sollicitaties. Het college onderzoekt of ook andere begeleiding naar werk georganiseerd kan worden in groepsverband. 5. Aanbevelingen voor de raad Aanbeveling is om met het college afspraken te maken over de informatievoorziening door het college aan de raad, bijvoorbeeld in de vorm van een monitor met informatie Reactie Het college staat open om afspraken te maken over de informatievoorziening aan de raad over de inburgering. Het college verwacht van de raad dat zij aangeven welke informatie over de inburgering de raad wenst te ontvangen en in welke vorm en frequentie. Vervolg Het college accepteert op voorhand een uitnodiging van de raad om nader in gesprek te gaan over het rapport in het najaar van 2025. Waar mogelijk zullen de voorgestelde aanbevelingen worden opgenomen in het nieuw op te stellen uitvoeringsplan Inburgering. Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders van De Ronde Venen, Marco Vonk Secretaris

Maarten Divendal Burgemeester

REGISTRATIENUMMER

1129666 Pagina 4 van 4