Bijlage 2: Verslag participatie herijking Spoorboekje klimaatneutraal en circulair De Ronde Venen

Participatie herijking Spoorboekje klimaatneutraal en circulair De Ronde Venen Dinsdag 1 oktober vond er een participatieavond plaats voor het spoorboekje Klimaatneutraal en Circulair De Ronde Venen. Er waren circa 32 belangengroepen in De Ronde Venen uitgenodigd. Dit waren diverse organisaties. Organisaties waarmee de gemeente samenwerkt op het gebied van duurzaamheid, partijen die zich actief kritisch uitlaten tegen duurzame ontwikkelingen, ondernemersverenigingen, dorpsraden en wijkcomités. Er waren circa 25 aanwezigen. De avond bestond uit een presentatie over de opzet van het spoorboekje. Het spoorboekje heeft hoofdsporen die weer bestaan uit verschillende trajecten. Deze sporen en trajecten werden ambtelijk inhoudelijk toegelicht. Nadat inwoners verduidelijkende vragen hadden gesteld, zijn de aanwezigen uiteengegaan in 3 groepen en is er verder gepraat over de inhoud. Per hoofdspoor en per traject in elk hoofdspoor hebben zij aangegeven wat ze missen en noodzakelijk achten om het doel een klimaatneutraal en circulair De Ronde Venen in 2050. Deze zijn hieronder per traject weergegeven en van een reactie voorzien. Naast de opmerkingen per traject zijn er ook een aantal meer algemene opmerkingen gemaakt en er zijn suggesties gedaan voor samenwerking met de gemeente. Een weerspiegeling van de opmerkingen is onder het stuk algemeen gegeven.

De samenwerkingsvoorstellen worden apart opgevolgd.

Hoofdspoor Besparen Traject Isoleren Opmerking Benut snelle progressie van isoleren. Gemeente moet sociale minima actief benaderen en helpen met isoleren. Ook via de woningcorporatie.

Soortenmanagement: vleermuizen zorgen voor vertraging. Dat is niet nodig als gemeente hier anders mee omgaat.

Reactie De gemeente geeft prioriteit aan isoleren. 3.1.1 Traject Isoleren. Op hoger abstractieniveau opgenomen in 3.1.1 Traject Isoleren, Woningen; We faciliteren en stimuleren woningcorporaties, particuliere (ver)huurders, eigenaar-bewoners en VvE's daarom woningen te isoleren naar minimaal energielabel C. Tot ongeveer 2030 stimuleren we de isolatie opgaven met verschillende maatregelen en financiële ondersteuning. Toelichting(niet in het spoorboekje opgenomen): Binnen de Lokale Aanpak Isolatie (uitvoering, staat kort benoemd onder duurzaam doen) worden minima met eigen woning 2 gratis isolatiemaatregelen geboden. Met de woningcorporatie worden afspraken gemaakt, aanvullende stimuleringsmogelijkheden vanuit de gemeente zijn hierin door wet- en regelgeving beperkt. De Wet natuurbescherming verplicht woningeigenaren rekening te houden met vleermuizen, dit is geen gemeentelijke keuze. Gemeente De Ronde Venen verwacht in 2024

een gebiedsbrede omgevingsvergunning te verkrijgen van de Provincie waarmee de belemmeringen en vertraging door vleermuizen grotendeels wordt verholpen. Traject Mobiliteit Opmerking Betrouwbaarheid van OV (busverbindingen/ dienstregeling) moet verbeterd worden. De huidige situatie treft jongeren en ouderen. Resultaat is dat jongeren zodra ze 18 zijn een auto aanschaffen.

Redt het OV => gemeenten gezamenlijk!

Reactie Op hoger abstractieniveau opgenomen in 3.1.2. Traject Mobiliteit onder iii staat: OV: het Strategisch OV-plan blijft de basis voor het gemeentelijke OV-beleid Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): In Nederland zijn de provincies en vervoerregio’s Verantwoordelijk voor het OV, het rijk voor het treinvervoer. De Ronde Venen kiest voor een proactieve rol en heeft hiervoor een strategisch OV-plan opgesteld. Met dit strategisch OV Plan geeft zij aan de Provincie Utrecht én de Vervoerregio Amsterdam haar visie weer. Met dit plan en door in gesprek te gaan met de provincie en vervoerregio zet de gemeente in op het verbeteren van het OV. De betrouwbaarheid is een gezamenlijke zorg van de provincie, vervoerder en gemeenten. Het heeft ook te maken met de landelijke personeelsschaarste. Op hoger abstractieniveau opgenomen in 3.1.2. Traject Mobiliteit onder iii staat: OV: het Strategisch OV-plan blijft de basis voor het gemeentelijke OV-beleid Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): De gemeente is continu in gesprek met de provincie en de vervoerder over het openbaar vervoer. Daarbij komt dat het jaarlijkse Vervoerplan de mogelijkheid biedt om verbeteringen en zorgen aan te dragen. Dit gebeurt ook in regionaal verband, dus met meerdere gemeenten gezamenlijk.

Traject Inzicht en verminderen Opmerking Burgers actief betrekken bij energiebesparen. Er is momenteel geen betrokkenheid. De gemeente moet het voortouw nemen.

Reactie Opgenomen in 3.1.3 Traject Inzicht en verminderen onder Inzicht; Gemeente richt zich op aanpassingen in processen en gedrag. Verandering begint met inzicht. Daarom kijken we waar we inwoners en ondernemers laagdrempelige mogelijkheden kunnen bieden om CO2– uitstoot inzichtelijk te maken.

Hoofdspoor Lokaal versterken Traject Slimme netwerken Opmerking Draag bij aan het ontwikkelen van goede opslag van energie en faciliteer wijken bij opslag.

Traject Robuuste kringloop Opmerking Maak van het afvalstation een up-cycle station en sluit hiermee aan bij initiatieven die al door het NME-centrum De Woudreus zijn gestart.

Organiseer ruilmarkten.

Reactie Op een hoger abstractieniveau opgenomen in 3.2.1 traject slimme netwerken. Waarin we inzetten op het ondersteunen van initiatieven die netcongestie beperken. Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): Dit betekent niet dat wij als gemeente in elke wijk een batterij gaan plaatsen. Hier zitten veel technische, financiële en juridische uitdagingen aan. Als er in overleg met de netbeheerder duidelijk wordt dat een batterij in een bepaalde wijk problemen voor de laagst maatschappelijke kosten op kan lossen of er een initiatief komt vanuit een wijk zullen wij dit zeker faciliteren binnen dit traject.

Reactie Zoals opgenomen onder duurzaam doen wil de gemeente het goede voorbeeld geven. Momenteel wordt de toekomstgerichtheid van de afvalbrengstations onderzocht. Onderdeel hiervan is het verkennen van een eventueel nieuw afvalbrengstation waarbij de input van verschillende stakeholders die met circulaire initiatieven bezig zijn wordt meegenomen. Op een hoger abstractieniveau opgenomen in 3.2.2 traject Robuuste Kringloop. Het ondersteunen van het organiseren van ruilmarkten is onderdeel van het inspireren, faciliteren en enthousiasmeren over circulariteit. Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): Wij geloven dat ruilmarkten alleen succesvol kunnen zijn met lokaal draagvlak. Daarom werken we samen met inwoners en lokale ondernemers om deze initiatieven op te zetten. In de aanloop naar Sinterklaas is een samenwerking opgezet om een ruil markt te organiseren.

Traject Veerkracht Opmerking Intensieve voorlichting

Reactie Op een hoger abstractieniveau opgenomen in 3.2.3 traject Veerkracht. Waarin wij verwijzen naar het vastgestelde Klimaatadaptatieplan. Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): Onderdeel van de uitvoering van het klimaatadaptatieplan is voorlichting, waar we ook kort naar verwijzen onder duurzaam doen.

Wij zorgen voor brede communicatie met inwoners. Dit doen we door in samenwerking met Cazas, NME en de Energieke Rondeveners inwoners te informeren over de noodzaak van klimaatadaptatie.

Hoofdspoor Duurzaam vernieuwen Traject Verwarmen Opmerking Zorg voor duidelijkheid m.b.t. wijkgebaseerde initiatieven

Reactie Is opgenomen in traject 3.3.1 verwarmen onder warmteprogramma en WUP. De duidelijkheid wordt straks gegeven in het nog op te stellen warmteprogramma en de eventuele wijkuitvoeringsplannen. Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): Het maken van afwegingen met betrekking tot warmte alternatieven per wijk is complex en onderhevig aan technologische ontwikkelingen. Wij gaan in lijn met de wettelijke verplichting uiterlijk in 2026 deze duidelijkheid voor zover mogelijk verstrekken in een apart vast te stellen warmteprogramma. Initiatieven die hierop vooruitlopen en die komen vanuit de wijk zelf worden ondersteund en de uitkomsten hiervan worden meegenomen in het warmteprogramma.

Traject Grootschalige opwek Opmerking Legt de gemeente de daken van de brandweerkazernes nog vol met zonnepanelen. Hier is een intentieverklaring van de gemeente en Zon op de Ronde Venen voor getekend. Is doorgescheurd door de gemeente, maar gebeurt er nog iets?

Reactie Onder traject 3.3.2 Grootschalige opwek, Zon op dak wordt het vol leggen van daken met zonnepanelen toegelicht. De grootste beperking hierbij is op dit moment netcongestie. Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): De gemeente zet de dakruimte eerst in voor de gebruikers van een pand. Dat is financieel en energetisch het meest gunstig, ook in het kader van netcongestie. Pand voor pand wordt uitgezocht hoeveel ruimte nodig is voor het huidige stroomverbruik en van-het-gas-af gaan van dat pand. Als er dan nog ruimte over is wordt dat aangeboden aan Zon op de Ronde Venen. De gemeente focust zich voorlopig op daken waar 50 of meer zonnepanelen op kunnen. Hiervoor kiest de gemeente ervoor om plaatsing van zonnepanelen op grote daken te combineren met natuurlijke vervangmomenten. Bij het plaatsen van zonnepanelen op onze eigen daken wegen we de impact op netcongestie mee. Voor 9 locaties waar eind 2024 nog geen zonnepanelen liggen wordt dit

Vind er begin 2025 nog een evaluatie plaats van de beleidsnota Zonnevelden?

Aandacht voor windenergie ontbreekt. Klimaatneutraal en circulair in 2025 is niet haalbaar zonder windenergie. Aandacht voor kernenergie ontbreekt oftewel de kansrijkheid van kleine kernreactoren.

Traject Fossielvrij rijden Opmerking Heeft de gemeente plannen voor waterstof?

voorbereid of lopen onderzoeken hiernaar. Het beleidsplan zonnevelden is vastgesteld voor de periode tot en met 2030 en gemaximeerd op 95 hectare. Hier vindt geen tussentijdse evaluatie op plaats om ontwikkelaars de kans te geven om binnen een stabiel beleidskader te komen tot een vergunningaanvraag en ontwikkeling van zonnevelden. Na 2030 of zodra de 95 hectare is bereikt vindt evaluatie plaats. De huidige gemeenteraad heeft windenergie uitgesloten als optie voor het opwekken van elektriciteit. Wij zetten ons in om de benodigde duurzame opwek te realiseren door middel van zonne-energie. Op een hoger abstractieniveau opgenomen in 3.3.2 traject Grootschalige opwek. Waarin onder toekomstige ontwikkelingen ruimte houden in te spelen op nieuwe ontwikkelingen waaronder kleinschalige kernenergie. Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): We gaan als gemeente pas aan de slag met toekomstige ontwikkelingen als het een bewezen en (financieel) haalbare techniek blijkt te zijn.

Reactie Op een hoger abstractieniveau opgenomen in 3.3.3 traject Fossielvrij rijden. Voor mobiliteit kijken we naar toekomstige ontwikkelingen. Waterstof is één van de ontwikkelingen die wij volgen. Toelichting (niet in het spoorboekje opgenomen): Het nationaal plan energiesysteem reserveert waterstof voor de grote industrie waarvoor toepassing van alleen stroom onvoldoende is en tevens als ‘opslagmedium’ voor stroom. Het huidige gemeentebeleid voor fossielvrij rijden voorziet mede daarom niet in waterstof.

Algemeen In het spoorboekje is ervoor gekozen om kaders te stellen en richting te geven aan de stappen naar een klimaatneutraal en circulair De Ronde Venen in 2050. We zetten hierbij in op een lange termijnperspectief. Tegelijkertijd kunnen we nog niet alles overzien en laten we ruimte om per traject te kijken hoe we de opgaven invullen. Tijdens de participatiebijeenkomst werd duidelijk dat er vanuit verschillende aanwezige inwoners behoefte bestaat aan een strakkere en ambitieuzere insteek. De opmerkingen (O) in de paragrafen hieronder geven de behoefte weer en voorzien we van een korte reactie (R). Het eventueel overnemen van onderstaande wensen is een politieke afweging en zijn niet door ons overgenomen in het spoorboekje.

O: Hoe staat het met de doelen in het vorige spoorboekje? Zijn die gehaald? Men mist de verbinding van het oude spoorboekje met het boekje dat voorligt. R: We hebben bewust gekozen om in het herijkte spoorboekje vooruit te kijken. Omdat het een lange termijnvisie betreft en we een beknopt en leesbaar spoorboekje wilde ontwikkelen. In het raadsvoorstel wat bij de behandeling van het spoorboekje aan de raad wordt aangeboden zal een korte terugkoppeling naar het vorige spoorboekje worden opgenomen. O: Breng in kaart waar we in De Ronde Venen nu staan, wat we in 2030 en 2040 willen bereiken om in 2050 klimaatneutraal te zijn. De Ronde Venen scoort slecht op allerlei duurzaamheidscriteria. Stel concrete doelen om die positie te verbeteren. Noem concrete resultaten in het spoorboekje. O: Door politieke onwil om duidelijke doelen te stellen en tussentijdse meetmomenten op te nemen, schuif je het probleem van klimaatneutraal en circulair voor je uit en belast je de volgende generaties met en nog groter probleem. College en raad nemen te weinig verantwoordelijkheid. R: De ontwikkeling naar een klimaatneutraal en circulair De Ronde Venen staat niet op zichzelf en is cijfermatig ook niet te isoleren naar ons beleid. De beschikbare cijfers zijn een optelsom wat er internationaal, landelijk, provinciaal, regionaal, gemeentelijke en autonoom gebeurt.

Er is zodoende voor gekozen het spoorboekje niet op te hangen aan cijfermatige doelstellingen waar wij maar een beperkte invloed op hebben. Maar te kiezen voor een duidelijk lange termijn perspectief wat inzet gestuurd is. In het raadsvoorstel wat bij de behandeling van het spoorboekje aan de raad wordt aangeboden zal wel een korte cijfermatige duiding worden opgenomen. Hier zal in de periodieke Raadsinformatiebrief duurzaamheid de raad verder in worden meegenomen. O: Als de gemeente alles samen wil doen met ondernemers en inwoners, getuigt het van weinig respect voor de andere partij als hen gevraagd wordt mee te praten/ te denken over zulke vage beleidsdoelstellingen. R: Met het opstellen van het spoorboekje als lange termijnperspectief met een duidelijke richting maar zonder compleet afgebakende trajecten zien wij juist ruimte voor nadere invulling met ondernemers en inwoners. O: Gemeente gaat te veel uit van vrijwilligheid. Verplichting is het enige wat werkt. R: Er zijn voor de gemeente maar beperkte mogelijkheden om verplichtingen op te leggen. Dit is voornamelijk landelijk beleid. Op het gebied van het aardgasvrij worden van woningen is hier wel een mogelijkheid voor gemeente maar daar is wel voldoende politiek draagvlak voor nodig om dit in te zetten. O: Het goede voorbeeld: de gemeente mag zichtbaarder maken wat ze zelf doet. R: Dit advies zullen wij ter harte nemen.