Bijlage 2 - (Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025
Tekst van het document
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 OMGEVINGSDIENST REGIO UTRECHT
Omgevingsdienst regio Utrecht 4 oktober 2024
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
Colofon Titel
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025
Revisie
1
Datum
4 oktober 2024
Aantal pagina’s
10 (inclusief titelpagina)
Auteurs
Omgevingsdienst regio Utrecht
Contactpersoon
Planning & Control
ODRU
Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht
Copyright
© Omgevingsdienst regio Utrecht
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
opgesteld door
Planning & Control
beoordeeld door
managementteam 29 augustus 2024
beoordeeld door
directeur
besproken door
dagelijks bestuur 12 september 2024
besproken door
algemeen bestuur 3 oktober 2024
aangepast n.a.v.
ontvangen reacties algemeen bestuur
besproken door
dagelijks bestuur 28 november 2024
vastgesteld door
algemeen bestuur 19 december 2024
kenmerk
INT
2 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
Inhoudsopgave Samenvatting ..........................................................................................................................................4 1.
Inleiding .............................................................................................................................6
1.1
Proces .................................................................................................................................6
1.2
Leeswijzer ...........................................................................................................................6
2.
Financiële ontwikkelingen ...............................................................................................7
2.1
Uitgangspunten voor de berekening van het uurtarief........................................................7
2.2
Ontwikkeling van de lasten en eventuele risico’s ...............................................................8
2.3
Berekening van de gewogen loon-/prijscompensatie .........................................................8
2.4
Gegarandeerde uren uit de dienstverleningsovereenkomst ...............................................9
2.5
Berekening van het uurtarief ...............................................................................................9
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
3 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
Samenvatting Vanwege het feit dat Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en RUD Utrecht bezig zijn met de vorming van (één nieuwe) Omgevingsdienst Utrecht per 1 januari 2026 is de verwachting dat de ODRU als organisatie in 2026 ophoudt te bestaan. Dat stelt deze (ontwerp)Kadernota 2026 in een bijzonder daglicht. Normaal gesproken zou immers het uurtarief voor 2026 via deze Kadernota worden vastgesteld (zoals bepaald in de Gemeenschappelijke Regeling (GR) ODRU). De formele besluitvorming over de fusie kent nog diverse stappen, welke op het moment van dit schrijven nog niet doorlopen zijn. Zo zullen naar verwachting de algemeen besturen van de RUDU en de ODRU in oktober 2024 het plan voor uitvoering van fase twee van de routekaart vaststellen. Onderdeel daarvan is het opstellen van de (ontwerp-) begroting 2026 voor de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht, welke in de loop van 2025 voor zienswijze aan de gemeenteraden en Provinciale Staten wordt voorgelegd. Met de fusie in het vizier wordt het uurtarief voor 2026 afhankelijk van de besluiten die komende tijd worden genomen In dit stadium wil de ODRU ook voor 2026 inzicht verschaffen aan de huidige eigenaren en opdrachtgevers over hoe de financiële kaders zich ontwikkelen indien er geen sprake zou zijn van de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht per 1 januari 2026.
Daarom wordt deze (ontwerp)Kadernota u in beknopte vorm aangeboden waarbij de aandacht op het uurtarief ligt. Verder wordt het reeds vastgestelde uurtarief 2025 op een aantal punten herijkt, t.w. effectuering van de aanpassing van het functiehuis, de meest recente inflatiecijfers en het effect van het voldoen aan 80-20% regel. Het saldo daarvan is dat het tarief gelijk blijft aan wat in de kadernota 2025 is vastgesteld, doordat externe prijsopdrijvende effecten kunnen worden opgevangen door interne besparingsmaatregelen. Het algemeen bestuur is zich ervan bewust dat gemeenten voor stevige financiële opgaven staan. De ODRU bespaart zoveel mogelijk kosten door efficiencymaatregelen. Deze maatregelen zien zowel op de bedrijfsvoering als op de primaire werkprocessen. De invulling van vacatures in de overhead wordt altijd kritisch bekeken. Zo is binnen het managementteam het ontstaan van een vacature gezamenlijk opgelost. De vaste bezetting wordt verhoogd door inhuur te vervangen door vast personeel. De naleving van de contracten wordt strak gemonitord. En daarnaast wordt continu gekeken naar een meer efficiënte invulling van de vele werkprocessen. Mogelijk zijn voor uw gemeente ook kostenbesparingen noodzakelijk.
Deze besparingen zijn mogelijk door enerzijds als deelnemende gemeenten gezamenlijk keuzes te maken (als voorbeeld: een regionale aanpak in plaats van een individuele gemeentelijke aanpak zou bijvoorbeeld tot een kostenbesparing kunnen leiden) en anderzijds als individuele gemeente te bepalen waarop bespaard zou moeten worden. In deze gevallen kunnen de besparingen worden gerealiseerd door te snijden in de kwantiteit en/of kwaliteit van de producten en diensten die door de gemeenten van de ODRU worden gevraagd in 2025 en in 2026. In de vergadering van het algemeen bestuur van 4 juli 2024 is hier een werkwijze voor afgesproken. Tenslotte zal in de volgende fase van het proces naar één nieuwe omgevingsdienst bij het opstellen van de begroting en het inrichten van de nieuwe organisatie de efficiency daarvan sterk meewegen. De concept Macro Economische Verkenningscijfers (cMEV) van het CPB, die gepubliceerd zijn op 16 augustus 2024, geven aan dat de economische groei aantrekt. Aangezien de inflatie sterker is gestegen dan waar in de Kadernota 2025 mee is rekening gehouden, is er op het tarief voor 2025 een correctie (voor 2024 en 2025) voor de gewogen compensatie toegepast. De gewogen compensatie (voor 2024, 2025 en 2026) ten behoeve van het tarief voor 20261 is in totaal: • Lonen 6,50%; • Prijzen 4,80%; • Loon-/prijscompensatie 6,07%.
Het aantal gegarandeerde uren uit de dienstverleningsovereenkomsten 2024 bedraagt 152.955 uur.
1
Voor de berekening van de loon-/prijscompensatie wordt verwezen naar paragraaf 2.3.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
4 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
Als de ODRU vanaf 1-1-2026 nog zou bestaan, dan was het voorgestelde tarief voor 2026 €128,752. Voor aanvullende opdrachten is dit €141,75. Het voorgestelde tarief voor 2025 is €123,00. Dit is gelijk aan het in december 2023 vastgestelde tarief voor 2025. Voor aanvullende opdrachten is dit €135,25. De stijging van de totale bijdrage en/of het uurtarief kan door de gemeenten verminderd worden door het aantal gegarandeerde uren te verhogen door een deel van de tijdelijke uren van de afgelopen jaren als structureel te bestempelen en dus onder te brengen in de dienstverleningsovereenkomst (dus een verschuiving van incidentele uren naar structurele).
2
TARIEFONTWIKKELING €128,75 €123,00
€116,00
€123,00
€116,00
2024
2025 Vastgesteld tarief
2026 Voorgesteld tarief
Voor de berekening van het tarief wordt verwezen naar paragraaf 2.5.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
5 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
1.
Inleiding
Vanwege het feit dat Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en RUD Utrecht bezig zijn met de vorming van (één nieuwe) Omgevingsdienst Utrecht per 1 januari 2026 is de verwachting dat de ODRU als organisatie in 2026 ophoudt te bestaan. Dat stelt deze Kadernota 2026 in een bijzonder daglicht. De formele besluitvorming over de fusie kent nog diverse stappen, welke op het moment van dit schrijven nog niet doorlopen zijn. Zo zullen naar verwachting de algemeen besturen van de RUDU en de ODRU in oktober 2024 het plan voor uitvoering van fase twee van de routekaart vaststellen. Onderdeel daarvan is het bepalen van de financieringssystematiek en het opstellen van de (ontwerp)Begroting 2026 voor de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht, welke voor zienswijze in de loop van 2025 aan de gemeenteraden en Provinciale Staten wordt voorgelegd. Derhalve is het uurtarief voor 2026 – dat normaal gesproken via deze Kadernota zou worden vastgesteld – nog afhankelijk van een aantal besluiten die komende tijd zullen worden genomen. In dit stadium wil de ODRU ook voor 2026 inzicht verschaffen aan de huidige eigenaren en opdrachtgevers over hoe de financiële kaders zich zouden ontwikkelen indien er geen sprake zou zijn geweest van de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht per 1 januari 2026. Daarom wordt deze (ontwerp)Kadernota u in beknopte vorm aangeboden, waarbij de aandacht op het uurtarief ligt.
Een schets van de meest relevante ontwikkelingen, die u gewend bent van ons te krijgen, ontbreekt in deze (ontwerp)Kadernota. Dat komt terug in de begrotingsstukken 2026 voor de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht. In deze Kadernota wordt, zoals met het bestuur afgesproken, ook het uurtarief 2025 tegen het licht gehouden. 1.1 Proces De leden van het algemeen bestuur (AB) stellen de Kadernota 2026 en het uurtarief van 2025 vast. Uiterlijk acht weken voor de voorgenomen datum van vaststelling wordt de (ontwerp)Kadernota toegezonden aan de raden. Deze raden kunnen binnen acht weken bij het dagelijks bestuur (DB) daarop reageren. Het DB voegt de ingebrachte reacties bij de Kadernota 2026 ten behoeve van de definitieve vaststelling van het uurtarief door het AB. Voor 2026 dient dit proces uitsluitend om gemeenten enig houvast te geven voor hun begrotingsproces voor 2026. Financieel kader en begroting voor de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht volgen pas in de loop van 2025. De planning voor de vaststelling van de Kadernota 2026 en uurtarief 2025 is als volgt: • Ontwerp wordt besproken door AB op 3 oktober 2024; • Reactie termijn gemeenteraden (8 weken) op 29 november 2024 (uiterlijk retour) • Definitief besluit door het AB op 19 december 2024.
1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 komt het volgende aan de orde: • Uitgangspunten voor de berekening van het uurtarief en de meerjarenbegroting; • Ontwikkeling van de structurele kosten (effectuering van de aanpassing van het functiehuis); • Loon-prijscompensatie, op basis van de doorrekening van het CPB (zomer 2024); • Het effect van het voldoen aan de 80-20% regel door alle gemeenten uiterlijk per 1 juli 2024; • Berekening uurtarieven 2025 en 2026.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
6 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
2.
Financiële ontwikkelingen
Het uurtarief wordt jaarlijks op basis van het structurele gedeelte van de begroting berekend: begrote toegestane vaste formatie plus structurele overige kosten (bron: meerjarenbegroting) huidige gegarandeerde (G-) uren (bron: DVO) plus vaste contracten De financiële bijdrage (p maal q) van de eigenaar gemeenten wordt bepaald door: • het uurtarief (p); • het aantal uren (q). Het aantal uur wordt uiterlijk 1 december 2025 vastgesteld door de gemeente in het uitvoeringsprogramma (UVP). Voor eventuele aanvullende opdrachten geldt een tariefopslag van 10%. Op het uurtarief hebben de volgende drie factoren een mogelijk effect: a. Loon- en prijsontwikkelingen (index opgave CPB). b. De ontwikkeling van de structurele lasten3: deze kunnen het gevolg zijn van ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving, de interne bedrijfsvoering en de maatschappelijke eisen die aan Omgevingsdiensten worden gesteld. c. Aantal gegarandeerde uren uit de dienstverleningsovereenkomsten van de eigenaar gemeenten. Wanneer het aantal door gemeenten gegarandeerde uren stijgt, dan kan het uurtarief dalen (afhankelijk van de oorzaak van stijging: bijvoorbeeld een verschuiving van incidentele naar structurele uren of door een toename van extra werk). Het eerste effect hebben wij geen invloed op. De andere twee kunnen wij gezamenlijk - ODRU en eigenaargemeenten – beïnvloeden.
Het uurtarief dient tenminste de structurele lasten te dekken. Er wordt naar gestreefd om de structurele lasten zo laag mogelijk te houden door heldere afspraken en een efficiënte bedrijfsvoering. 2.1 Uitgangspunten voor de berekening van het uurtarief Hieronder zijn de uitgangspunten opgenomen: a. De meerjarenbegroting 2025-2028 en de structurele effecten nadien vastgesteld vormen de basis. b. Bij de berekening van het tarief 2025 en 2026 wordt uitgegaan van de huidige wijze van tariefberekening (gebaseerd op het structurele kostengedeelte van de begroting en de gegarandeerde uren uit de dienstverleningsovereenkomst per 2024). c. Formatie wordt doorgerekend op basis van het maximum schaalniveau. d. Gewogen loon/ prijscompensatie berekening die sinds jaar en dag wordt gehanteerd. e. In de kadernota 2024 is €2,044 structureel in het tarief opgenomen voor de ontwikkeling van het functiehuis waarover medio 2024 pas definitief besloten wordt aan de hand van concrete uitwerking. f. Voor de invoering van de Omgevingswet is afgesproken om de hiermee samenhangende uren als tijdelijke uren in 2025 op te nemen. Effect op de uren voor 2026 is niet meegenomen. g. Verkenning van of eventueel samengaan met RUD Utrecht is niet meegenomen, omdat dit incidentele kosten betreffen die niet in uurtariefberekening worden meegenomen.
Hiervoor verwachten we financiering van provincie en Rijk te ontvangen. h. Als de omvang van de weerstandscapaciteit en bestemmingsreserves het toelaat worden financiële resultaten achteraf verdeeld via het jaarrekeningresultaat over de eigenaren.
3 4
Kan ook effect hebben op het aantal uren en/of het incidentele gedeelte van de begroting. Prijspeil 2022.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
7 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
2.2 Ontwikkeling van de lasten en eventuele risico’s Onderstaand de onderbouwing van de lasten 2025:
Effect *
Structureel Incidenteel
Verzwaring functiehuis
-€141.900
-
-
-€131.000
-€141.900
-€131.000
Uitstellen vacature vaste formatie Totaal *Prijsniveau 2025 op basis van schatting kadernota 2025 Tabel 1: Onderbouwing van de ontwikkeling van de lasten
Verzwaring functiehuis Het algemeen bestuur heeft bij het vaststellen van de Kadernota 2024 in december 2022 het uurtarief voor 2024 met €2,045 verhoogd ten behoeve van de verzwaring van het functiehuis. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt en de tijd die nodig is om het functiehuis aan te passen, is in december 2023 bij het vaststellen van de Kadernota 2025 en het aangepaste uurtarief voor 2024 een eenmalige korting gegeven aan gemeenten op het uurtarief van €1,00. Ook is afgesproken dat het effect van de verzwaring van het functiehuis bij het herijken van het tarief voor 2025 in het algemeen bestuur inzichtelijk zou worden gemaakt en eventueel zou leiden tot een aanpassing van het tarief. In de vergadering van het MT van 15 augustus 2024 is besloten dat een deel van de stelpost ‘Verzwaring functiehuis’ niet meer benodigd is. In tabel 1 is dit structurele effect opgenomen. Uitstellen vacature vaste formatie De vacature die ontstaan is door het vertrek van het afdelingshoofd Beleid & Vergunningen per 1 augustus 2024, wordt ingevuld door het afdelingshoofd Bestuursbureau. De vacature die hierdoor ontstaan is voor het afdelingshoofd Bestuursbureau wordt - in het kader van besparingen in verband met begroot negatief resultaat 2024 - niet ingevuld en de taken zijn toebedeeld aan de directeur en het afdelingshoofd Bedrijfsbureau.
De directeur heeft besloten om deze vacature ook in 2025 niet te vervullen. In tabel 1 is dit incidentele effect opgenomen. Eventuele risico’s Op dit moment worden globaal de navolgende risico’s onderkend die een effect hebben op de lasten: 1. Nieuwe CAO onderhandelingen starten in het najaar van 2024. Dit heeft een eventueel structureel effect op de lasten; 2. Financiering vanuit Rijk en Provincie voor uitvoering van de routekaart naar 1 Omgevingsdienst Utrecht is nog niet geheel rond. Mogelijk geeft dat een incidenteel effect op de lasten; 3. Eventuele extra of minder dotatie voorziening bovenwettelijk verlof dan eerder begroot. Dit heeft een incidenteel effect op de lasten. De bovenstaande risico’s worden (eventueel) meegenomen bij het opstellen van het document ‘Weerstandsvermogen en Risicomanagement’ dit najaar. 2.3 Berekening van de gewogen loon-/prijscompensatie Onderstaand het overzicht van de loon- en prijscorrectie over de jaren heen om te komen tot de te hanteren gewogen loon-/prijscompensatie voor het tarief van 2026: Lonen Schatting kadernota Voorlopige nacalculatie Werkelijke nacalculatie Loon correctie Prijs correctie Gewogen loon-/prijscompensatie
6,50% 8,30%
2024 Prijzen 2
2025 Gewogen 3 Lonen 4 Prijzen 2 2 Gewogen 33 4,70% 3,20% 4,41% 3,80% 6,03% 4,70% 4,10% 4,57% 3,60% 7,35%
1,80%
0,00% -0,20%
0,90% 1,32%
0,17%
Tarief 72025
1,80% 0,70% 1,49%
2026 Lonen Prijzen 2 22 Gewogen 333 4,70% 4,10% 4,58%
4,70% 4,10% 4,58%
Tarief 742026
4,70% 4,10% 4,58%
Tabel 2: Overzicht van de loon- en prijscorrectie per jaar om te komen tot de gewogen loon-/prijscompensatie
5
Prijspeil 2022
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
8 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
2.4 Gegarandeerde uren uit de dienstverleningsovereenkomst De stijging van het uurtarief (paragraaf 2.5) kan verminderd worden door het aantal gegarandeerde uren te verhogen door een deel van de tijdelijke uren van de afgelopen jaren als structureel te bestempelen en dus onder te brengen in de dienstverleningsovereenkomst.
Dienstverleningsovereenkomst (DVO)
Aantal uur 2024
Gegarandeerde uren uit DVO
152.955 uur
Tabel 3: Overzicht van de gegarandeerde uren uit de dienstverleningsovereenkomst
Aangezien het aantal DVO uren per 1 juli 2024 gelijk is aan het aantal DVO uren bij het vaststellen van 1e bijgestelde begroting en begroting 2025-2028 is er nu geen sprake van een extra besparend effect.
Figuur 1: Verhouding gegarandeerde uren ten opzichte van gecontracteerde uren in het uitvoeringsprogramma
2.5 Berekening van het uurtarief Onderstaand het overzicht van de berekening van het tarief voor 2025 en 2026. Voor- en nacalculatie
Tarief
Vastgesteld standaard tarief 2025* Structureel effect 2025* Incidenteel effect 2025* Subtotaal Gewogen loon-/prijscompensatie t/m 2025 Herrekend standaard tarief 2025** Gewogen loon-/prijscompensatie 2026 Standaard tarief 2026**
€123,00 -€1,00 -€0,75 €121,25 1,49% €123,00 4,58% €128,75
Aanvullend tarief 2026**
€141,75
TARIEFONTWIKKELING €128,75 €123,00
€116,00
€123,00
€116,00
2024
2025 Vastgesteld tarief
2026 Voorgesteld tarief
Figuur 2: Ontwikkeling van het uurtarief
*Prijsniveau 2025 op basis van schatting kadernota 2025 **Afgerond op € 0,25
Tabel 4: Overzicht van de berekening van het tarief
Het algemeen bestuur is zich ervan bewust dat gemeenten voor stevige financiële opgaven staan. De ODRU bespaart zoveel mogelijk kosten door efficiencymaatregelen. Deze maatregelen zien zowel op de bedrijfsvoering als op de primaire werkprocessen. De invulling van vacatures in de overhead wordt altijd kritisch bekeken. Zo is binnen het managementteam het ontstaan van een vacature gezamenlijk opgelost. De vaste bezetting wordt verhoogd door inhuur te vervangen door vast personeel. De naleving van de contracten wordt strak gemonitord. En daarnaast wordt continu gekeken naar een meer efficiënte invulling van de vele werkprocessen. Mogelijk zijn voor uw gemeente ook kostenbesparingen noodzakelijk. Deze besparingen zijn mogelijk door enerzijds als deelnemende gemeenten gezamenlijk keuzes te maken (als voorbeeld: een regionale aanpak in plaats van een individuele gemeentelijke aanpak zou bijvoorbeeld tot een kostenbesparing kunnen leiden) en anderzijds als individuele gemeente te bepalen waarop bespaard zou moeten worden. In deze gevallen kunnen de besparingen worden gerealiseerd door te snijden in de Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
9 van 10 Akkoord secretaris:
(Ontwerp)Kadernota 2026 en uurtarief 2025 (inclusief besparingen)
kwantiteit en/of kwaliteit van de producten en diensten die door de gemeenten van de ODRU worden gevraagd in 2025 en in 2026. In de vergadering van het algemeen bestuur van 4 juli 2024 is hier een werkwijze voor afgesproken. Tenslotte zal in de volgende fase van het proces naar één nieuwe omgevingsdienst bij het opstellen van de begroting en het inrichten van de nieuwe organisatie de efficiency daarvan sterk meewegen.
Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:
10 van 10 Akkoord secretaris: