Bijlage 2.11 Deeladvies Archeologie - Toets - Bovendijk (nabij) 22 Wilnis

DEELADVIES ARCHEOLOGIE Aan Onderwerp

Olonummer Adviseur ROM Opsteller advies Telefoon behandelaar Datum kenmerk

Gemeente De Ronde Venen Deeladvies archeologie Bovendijk (nabij) 22 in Wilnis: Ophoging landbouwpercelen en het aanleggen van een tijdelijke bouwweg 5604217 Annemarie Brouwer (DRV) Naomi Eliasar 088 - 022 51 72 Z/20/173946 / D - 513140

Inleiding svp beoordeling aanvullende stukken op 20-5-21 ingediend 26_WILN2_20210505_boorbeschrijvingen_pdf Korte conclusie per thema Thema Archeologie

Beoordeling Akkoord onder voorwaarden

Belemmeringen Het archeologisch onderzoeksrapport is akkoord. Archeologische resten worden mogelijk bedreigd door de voorgenomen plannen. Er moet een vervolgonderzoek worden uitgevoerd indien planaanpassing niet mogelijk is

Als u vragen heeft over dit advies, neem contact op met: N. Eliasar. Archeologie Advies: 1. Het rapport van het archeologische onderzoek goed te keuren. 2. De bodemingrepen te beperken tot alleen ophogen, dus zonder vooraf te ontgraven. 3. Een archeologisch vervolgonderzoek verplicht te stellen indien planaanpassing niet mogelijk is in de zone waar kreekoevers/hoge kwelders worden verwacht. 4. Geen archeologisch vervolgonderzoek verplicht te stellen in het deel van het plangebied waar geen kreekoevers/hoge kwelders worden verwacht. Inhoudelijke onderbouwing 1.1 Het rapport is akkoord. Wij hebben het rapport beoordeeld en hebben daarop geen opmerkingen. Het onderzoek is uitgevoerd conform de richtlijnen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA) en het vastgestelde Plan van Aanpak. De conclusies zijn helder en goed onderbouwd. Het rapport kan definitief gemaakt worden. Omdat het selectiebesluit van de gemeente De Ronde Venen afwijkt van het advies van het archeologisch Pagina 1 van 4

onderzoeksbureau adviseren wij om de archeologische partij hiervan op de hoogte te stellen zodat zij het afwijkende selectiebesluit eventueel als aanvulling in het rapport kunnen vermelden. Wij ontvangen het definitieve rapport graag ter afronding en administratie. 2.1 Een archeologisch vervolgonderzoek is niet verplicht indien planaanpassing mogelijk is. Het uitgevoerde bureau- en booronderzoek heeft de middelhoge archeologische verwachting voor het plangebied bevestigd. Het krekenlandschap is goeddeels intact op geringe diepte onder het maaiveld. In het plangebied kunnen vanaf een diepte van 15 tot 30 cm beneden huidig maaiveld archeologische resten uit de periode neolithicum aanwezig zijn. De voorgenomen ontwikkelingen kunnen archeologische waarden in de bodem aantasten (met name door ontgraving van de toplaag) in de zones waar kreekoeverafzettingen/ hoge kwelders aanwezig zijn (zie figuur in bijlage 1: groengele kronkel). In het overige deel van het plangebied bevinden zich naar verwachting geen kreekoevers/hoge kwelders en zullen de ontgravingen tot 30 cm -mv niet tot verstoring leiden. Wij adviseren de plannen zodanig aan te passen dat er geen verstoring van kreekoeverafzettingen en hoge kwelders plaats vindt.

De archeologische partij die het vooronderzoek heeft uitgevoerd adviseert om de bodemingrepen te beperken tot 15 cm beneden het huidige maaiveld binnen een zone van 45m aan weerszijden van de op het AHN zichtbare kreekgeulen (zie figuur in bijlage 1: groengele kronkel). Het gaat hierbij om verspreid gelegen zones met een gezamenlijke oppervlakte van circa 17,1 ha. In tegenstelling tot het advies van de archeologische partij adviseren wij om bij planaanpassing niet te ontgraven voorafgaand aan de ophoging. Het hoogste voorkomen van de kreekoevers is tijdens het booronderzoek namelijk vastgesteld op 15 cm beneden maaiveld. Wanneer voorafgaand aan de ophoging tot 15 cm wordt ontgraven terwijl de archeologische resten vanaf 15 cm beneden huidig maaiveld kunnen voorkomen verdwijnt de ‘buffer’ boven het archeologisch niveau die de archeologische resten beschermd. Dit maakt de archeologische resten kwetsbaar voor zetting en degradatie. 3.1 Een archeologisch vervolgonderzoek is verplicht indien planaanpassing niet mogelijk is. Indien planaanpassing voor de zone van circa 17,1 ha niet mogelijk is, moet er een vervolgonderzoek worden uitgevoerd binnen de zone van de kreekoeverafzettingen/hoge kwelder. De archeologische partij die het vooronderzoek heeft uitgevoerd adviseert vervolgonderzoek in de vorm van een proefsleuvenonderzoek.

Echter een proefsleuvenonderzoek over 17,1 ha is omvangrijk en kostbaar. Daarom adviseren wij een tussenstap om het gebied voor proefsleuvenonderzoek waar mogelijk te verkleinen. Wij adviseren om eerst door middel van een verkennend booronderzoek inzicht te krijgen in de verstoringsgraad en de aanwezigheid en dikte van archeologisch relevante bodemlagen in de nog niet onderzochte zone van de kreekoeverafzettingen en hoge kwelders binnen de 17,1 ha. In dat geval adviseren wij u om de initiatiefnemer het volgende mee te delen: “Het uitgevoerde vooronderzoek heeft de middelhogehoge archeologische verwachting voor uw plangebied bevestigd. In het plangebied kunnen vanaf 15 cm beneden huidig maaiveld archeologische resten uit het neolithicum aanwezig zijn op de kreekoeverafzettingen en hoge kwelders binnen een zone van 17,1 ha (bijlage 1, advieskaart 11: groen-gele kronkel). Indien planaanpassing niet mogelijk is, dan is een archeologisch vervolgonderzoek voor deze zone noodzakelijk. Dit vervolgonderzoek moet worden uitgevoerd in de vorm van een verkennend booronderzoek (conform protocol IVO-O). Doel van het verkennend booronderzoek is om inzicht te krijgen in de verstoringsgraad en de aanwezigheid en dikte van archeologisch relevante bodemlagen in de nog niet onderzochte zone van de kreekoeverafzettingen en hoge kwelders.

Op basis hiervan kan mogelijk de zone van 17,1 ha met archeologische potentie binnen de geplande ontgravingsdiepte, worden verfijnt. Het onderzoek behoort plaats te vinden conform de richtlijnen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA) en op basis van een Plan van Aanpak (PvA), dat voorafgaand aan het onderzoek ter goedkeuring aan de gemeente is voorgelegd. De rapportage van het onderzoek moet bij de gemeente worden ingediend. Op basis van de resultaten van het onderzoek neemt de gemeente een besluit over de vervolgstappen. Deze vervolgstappen kunnen bestaan uit vrijgave, vervolgonderzoek, behoud van archeologische resten in de bodem, of een combinatie hiervan. Het archeologische onderzoek is pas afgerond als alle archeologische rapportages door de gemeente zijn ontvangen en goedgekeurd.” Pagina 2 van 4

3.2 De omgevingsvergunning kan nog niet worden verleend. Op grond van het vigerende bestemmingsplan moet de aanvrager van de omgevingsvergunning een rapport overleggen waarin de archeologische waarde van het te verstoren terrein in voldoende mate is vastgesteld (art. 28). Wij adviseren om de omgevingsvergunning pas te verlenen nadat het archeologisch onderzoek is uitgevoerd, en het rapport door ons is beoordeeld. Op basis van de resultaten van het onderzoek kan bepaald worden óf en welke voorwaarden aan de omgevingsvergunning verbonden worden. 4.1 Een archeologisch vervolgonderzoek is niet verplicht in het deel van het plangebied waar geen kreekoevers/hoge kwelders worden verwacht. In het overige deel van het plangebied, dus de zone buiten de groengele kronkel op het figuur in bijlage 1, bevinden zich naar verwachting geen kreekoevers/hoge kwelders en hier zullen ontgravingen tot 30cm mv niet tot verstoringen leiden. In deze delen van het plangebied hoeft dus geen archeologisch vervolgonderzoek te worden uitgevoerd (zie bijlage 1).

Wat is getoetst? • Peeters, D. 2021, Plangebied Buitengebied-West (ter hoogte van Bovendijk 22) te Wilnis, gemeente De Ronde Venen; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek), 05-05-2021, RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., Weesp. Waaraan is getoetst? • Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA) versie 4.1. • Erfgoedwet 2016. • Archeologisch Informatie Systeem ARCHIS van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. • Bestemmingsplan Buitengebied-West, Gemeente De Ronde Venen (2019-02-21). • Archeologiebeleid gemeente De Ronde Venen: Heeringen, R.M. van, R. Schrijvers, C.A. Visser & W.J. Weerheijm, 2017: Herziening van de archeologische beleidskaart van de gemeente De Ronde Venen 2016, (Vestigia-rapport V1385), Amersfoort.

Bijlage 1

Pagina 3 van 4

Advieskaart figuur 11, p. 31 (Peeters 2021). Geadviseerd wordt om in de groengele kronkel-zone (zie legenda ‘advies: beperken ontgravingen/proefsleuvenonderzoek’) eerst een verkennend booronderzoek te laten uitvoeren. Op basis van het verkennend booronderzoek kan mogelijk de zone waarvoor proefsleuvenonderzoek nodig is worden verkleind.

Pagina 4 van 4