Bijlage 1 Treasurystatuut 2024
Tekst van het document
POSTADRES
BEZOEKADRES
Postbus 250
T
0297 29 16 16
3640 AG Mijdrecht
F
0297 28 42 81
Croonstadtlaan 111
E
gemeente@derondevenen.nl
3641 AL Mijdrecht
I
www.derondevenen.nl
AUTEUR(S)
Gilbert Okx
DATUM
Augustus 2024
Nota treasury 2024 - 2028 Belangrijkste aanpassingen t.o.v. vorige Treasurystatuut: Bij aankopen, uitbreidingen en verbouwing van infrastructuur en vastgoed groter dan € 10 mln. wordt in het bestuurlijk voorstel ingegaan op de financiering. Hiermee is de omvang gelijk aan die van de grondexploitaties en daarmee een vereenvoudiging in werkwijzen. Werkwijze aangaan nieuwe langlopende geldlening aangepast aan de huidige organisatiestructuur.
Inhoud Nota treasury 2024 - 2028......................................................................................................................... 1 Inhoud......................................................................................................................................................... 2 1 - Inleiding................................................................................................................................................. 3 2 - Wet- en regelgeving.............................................................................................................................. 4 3 - Kortlopende leningen < 1 jaar............................................................................................................. 6 3.1 - Algemeen......................................................................................................................................... 6 3.2 - Schatkistbankieren........................................................................................................................... 6 4 - Langlopende leningen > 1 jaar............................................................................................................ 7 4.1 - Algemeen.........................................................................................................................................
7 4.2 - Concernfinanciering en projectfinanciering......................................................................................7 4.3 - Ontwikkeling omvang langlopende leningen 2020 - 2024................................................................8 4.4 - Ontwikkeling omvang langlopende leningen 2025 - 2028................................................................9 5 - Rentebeheersing................................................................................................................................ 10 5.1 - Algemeen....................................................................................................................................... 10 5.2 - Ontwikkeling rentekosten langlopende leningen 2020 – 2024.......................................................11 5.3 - Ontwikkeling rentekosten langlopende leningen 2025 – 2028.......................................................11 6 - Uitgangspunten en richtlijnen........................................................................................................... 12 7 - Informatievoorziening en financiële kengetallen.............................................................................14 7.1 - Paragraaf financiering....................................................................................................................
14 7.2 - Liquiditeitsplanning......................................................................................................................... 14 7.3 - Financieel dashboard..................................................................................................................... 15 8 - Belangrijkste bevoegdheden en verantwoordelijkheden................................................................16 9 - Bijlagen................................................................................................................................................ 17 9.1 - Werkwijze aangaan nieuwe geldlening..........................................................................................17 9.2 - Berekening van meerjarige geldstromen........................................................................................18 9.3 - Begrippenlijst................................................................................................................................. 19
Treasurystatuut 2024 - pagina 2 van 21
1 - Inleiding Treasury betekent letterlijk schatkist. Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de geldstromen, de financiële positie en de hieraan verbonden risico’s. Financiering houdt de wijze in waarop geldmiddelen worden ingezet om activa aan te schaffen. Daarnaast gaat het om de vraag hoe grote uitgaven die pas na langere tijd worden terugverdiend, zoals bij grondexploitaties of subsidies, kunnen worden voorgeschoten. In de financiële verordening gemeente De Ronde Venen 2023 is vastgelegd dat er een treasurystatuut aan de gemeenteraad wordt aangeboden, waarin het beleidsmatige kader wordt vastgelegd in de vorm van uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten. Dit statuut maakt een objectieve en transparante verantwoording van de treasuryfunctie vooraf en achteraf mogelijk. Uit een oogpunt van financiering is het gewenst dat de looptijd van de totale financiering en de levensduur van investeringen zoveel mogelijk met elkaar in de pas lopen om latere financieringsproblemen te voorkomen met de daaruit voortvloeiende rentelasten. Dit ontstaat als er sneller worden afgelost dan afgeschreven. Afschrijving en aflossing zullen zoveel mogelijk met elkaar gelijklopen. Financiering van investeringen vindt vooral plaats met geleend geld, maar ook de eigen financieringsmiddelen.
De investeringslasten, bestaande uit afschrijvingen en rentekosten, worden met eventuele overige exploitatielasten ten laste van de exploitatie gebracht. Daartoe dienen structurele middelen beschikbaar te zijn. Met de treasuryfunctie wordt het volgende beoogd: 1. Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities, zodat te allen tijde in de behoefte aan financiële middelen kan worden voorzien; 2. Het beheersbaar houden van financiële risico’s, zoals: rente- en kredietrisico; 3. Het minimaliseren van de in- en externe verwerkingskosten bij het beheren van de geldstromen en de financiële posities; 4. Het optimaliseren van het rendement van de beschikbare liquiditeiten binnen de gegeven wet- en regelgeving en de richtlijnen en limieten van dit statuut; 5. Het waarborgen dat de taken en verantwoordelijkheden van de treasuryfunctie duidelijk zijn geregeld. In dit statuut zijn diverse uitgangspunten en richtlijnen opgenomen voor de wijze waarop de gemeente De Ronde Venen invulling geeft aan de verschillende treasurytaken. Er is een aparte bijlage waarin de verschillende financiële termen zijn toegelicht.
Treasurystatuut 2024 - pagina 3 van 21
2 - Wet- en regelgeving In onderstaande tabel staan de belangrijkste wet- en regelgeving vermeld rondom treasury. Wettelijke bepaling
Toelichting
Gemeentewet, artikel 212, lid 1
De raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast. Deze verordening heeft de raad in december 2016 vastgesteld. De financiële verordening bevat regels inzake de algemene doelstellingen en de te hanteren richtlijnen en limieten van de financieringsfunctie. Dit is uitgewerkt in dit Treasurystatuut. De begroting bevat een paragraaf Financiering. Deze bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Het jaarverslag bevat een paragraaf Financiering. Deze bevat de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen. Het aangaan van leningen, uitzetten van middelen en het verlenen van garanties, gebeurt uitsluitend voor de uitoefening van de publieke taak. Voor het overige houden gemeenten hun liquide middelen in Rijksschatkist aan. Deze norm sluit commercieel bankieren uit.
Uitzetten van middelen anders dan voor de publieke taak en het hanteren van derivaten, mag alleen indien de uiteenzettingen een prudent karakter hebben en niet zijn gericht op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Uitzetten van middelen en hanteren van derivaten kan bovendien alleen binnen specifieke eisen. Deze norm sluit commercieel bankieren uit. Er worden geen hypothecaire geldleningen afgesloten ten gunste van het eigen personeel, college of raad noch worden garanties gegeven op de verstrekking ervan door derden. Deze norm sluit commercieel bankieren uit.
Gemeentewet, artikel 212, lid 2c
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), artikel 9 en 13
BBV, artikel 26
Wet financiering decentrale overheden (Fido), artikel 2 lid 1
Wet Fido, artikel 2a, lid 2 in samenhang met de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden
Wet Fido, artikel 2a, lid 3
Treasurystatuut 2024 - pagina 4 van 21
Wettelijke bepaling
Toelichting
Wet Fido, artikel 4
De gemiddelde netto-vlottende schuld per kwartaal van een openbaar lichaam overschrijdt de kasgeldlimiet niet. Deze norm stelt een eis aan de verhouding tussen aangetrokken kort- en langlopende leningen, ter begrenzing van herfinancierings- en renterisico’s. Het renterisico op het begrotingstotaal overschrijdt de renterisiconorm niet. Deze norm stelt een eis aan de samenstelling van de leningenportefeuille ter begrenzing van renterisico’s, waarbij het erom gaat te vermijden dat een groot deel van de leningen wordt beïnvloed door de marktrente op één moment. Decentrale overheden zijn beperkt in het aantrekken van leningen op de geld- en kapitaalmarkt. Deze norm helpt het Rijk om te voldoen aan de middellange termijndoelstelling voor het structureel EMU-saldo.
Wet Fido, artikel 6
Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof), artikel 3.1
Regeling schatkistbankieren
Treasurystatuut 2024 - pagina 5 van 21
Decentrale overheden zijn verplicht overtollige kasmiddelen bij het Rijk te beleggen. Deze norm begrenst het risico van de treasuryfunctie.
3 - Kortlopende leningen < 1 jaar 3.1 - Algemeen Onder kortlopende leningen vallen leningen die korter zijn dan één jaar. De kortlopende leningen kennen verschillende vormen: Rekeningcourantovereenkomsten met bankstellingen Afhankelijk van de behoefte kan de gemeente daarbij over geldmiddelen beschikken tot het overeengekomen maximale bedrag; Kasgeldleningen met looptijden van 1 of meer weken tot maanden; Daggeldleningen. De gemeente De Ronde Venen maakt gebruik van twee banken, te weten de Bank Nederlandse Gemeenten en de Rabobank. De Bank Nederlandse Gemeenten is onze huisbankier en met de Rabobank worden diverse kleine transacties gedaan voor bijvoorbeeld het ophalen van kerstbomen. Met beide banken zijn rekeningcourantovereenkomsten afgesloten.
3.2 - Schatkistbankieren De regeling schatkistbankieren verplicht decentrale overheden hun overtollige liquide middelen en beleggingen aan te houden bij het ministerie van Financiën. Dit behoudens een drempelbedrag wat bepaald is op 2,0 procent van het begrotingstotaal. Voor De Ronde Venen geldt voor 2024 als drempelbedrag € 2.380.000. Om het dagelijkse kasbeheer te vereenvoudigen mag een gemeente gemiddeld over het hele kwartaal maximaal het drempelbedrag buiten de schatkist aanhouden. Deelname van de decentrale overheden aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld van de collectieve sector. Dit verlaagt de externe financieringsbehoefte van het Rijk, waardoor het Rijk minder hoeft te financieren op de markt, hetgeen zich weer vertaalt in een lagere staatsschuld. Daarnaast verwacht het Rijk een verdere vermindering van de beleggingsrisico’s waaraan decentrale overheden worden blootgesteld. De middelen die een gemeente in de schatkist aanhoudt, blijven beschikbaar voor de uitoefening van de publieke taak.
Treasurystatuut 2024 - pagina 6 van 21
4 - Langlopende leningen > 1 jaar 4.1 - Algemeen Onder de langlopende leningen vallen leningen die langer zijn dan één jaar. In de begroting zijn de jaarlijkse investeringen opgenomen. Het gaat hierbij om zowel de investeringen met een economisch nut (bijvoorbeeld sportvelden en aanleg van rioleringen) als de investeringen met een maatschappelijk nut (bijvoorbeeld wegen en parken). De kosten hiervan bestaan uit afschrijvingen en rente. Om een goede match te kunnen maken tussen de looptijd van de totale financiering en de levensduur van investeringen wordt bij het aantrekken van langlopende leningen uitgegaan van een lineaire aflossingswijze. De gemeente verstrekt in lijn met de wet- en regelgeving geen langlopende leningen aan partijen. Uitzondering hierop is de starterslening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting. Deze uitzondering was ook al opgenomen in het vorige Treasurystatuut. Het is toegestaan om tussen gemeenten en provincies onderling te lenen mits er geen sprake is van een financiële toezichtrelatie. Als hiervoor wordt gekozen, dan worden vooraf de wensen en bedenkingen van de raad gevraagd via een informatienota.
4.2 - Concernfinanciering en projectfinanciering De financieringsbehoefte van een gemeente wordt bepaald aan de hand van een meerjarige liquiditeitsplanning. Dit is verder toegelicht in hoofdstuk 6 Informatievoorziening en financiële kengetallen. Aan de hand van bijvoorbeeld de voortgang van alle programma’s, investeringen en de inzet van de onderhoudsvoorzieningen wordt centraal de behoefte aan concernfinanciering bepaald. Ook centraal wordt het aangaan en uitzetten van geldleningen georganiseerd om optimaal gebruik te kunnen maken van de beschikbare middelen. Het kan voorkomen dat de gemeente De Ronde Venen projecten uitvoert waar de uitgaven en de daartegenover staande opbrengsten verspreid liggen over meerdere kalenderjaren. Dit geld bijvoorbeeld voor een bouwgronden in exploitatie. Omdat dit soort projecten een forse impact hebben op de financieringsbehoefte van de gemeente- wordt in het bestuurlijke besluitvormingstraject een financieringsparagraaf toegevoegd. Hierin wordt aangegeven op welke wijze de financiering wordt geregeld. Dit geldt voor projecten waarvan de inkomsten en uitgaven samen groter zijn dan € 10 mln.
Treasurystatuut 2024 - pagina 7 van 21
De belangrijkste verschillen tussen concernfinanciering en projecten zijn in de volgende tabel weergegeven. Projectfinanciering
Concernfinanciering
Theoretische een-op-een-relatie tussen investering/project en lening
Voor alle investeringen incl. maatschappelijk nut
Geen samenhang met de financieringsstromen uit operationele-, investerings- en financieringsactiviteiten
Samenhang met de financieringsstromen uit operationele-, investerings- en financieringsactiviteiten
Veel contracten (bv. tien leningen van € 0,5 mln.)
Beperkt aantal contracten (bv. één lening van € 10 mln.)
Handig voor grondexploitaties/projecten
Onderdeel van het totaal
Aparte renteverdeling
Uniforme rentetoerekening naar alle taakvelden
We gaan verder met concernfinanciering, omdat dit de integrale benadering van financiering bevordert en de administratieve inzet beperkt. Bij grondexploitaties/projecten groter dan € 10 mln. en verspreid over meerdere kalenderjaren wordt een passende financieringsconstructie gekozen. Dezelfde werkwijze geldt ook bij aankopen, uitbreidingen en verbouwing van vastgoed en infrastructuur groter dan € 10 mln.
4.3 - Ontwikkeling omvang langlopende leningen 2020 - 2024 In onderstaande grafiek is opgenomen de omvang van de langlopende leningen voor de periode 2020 – 2024.
Omvang langlopende leningen € 100.0 mln.
€ 90.9 mln.
€ 90.0 mln. € 80.0 mln. € 65.3 mln.
€ 70.0 mln. € 60.0 mln.
€ 53.8 mln.
€ 50.0 mln.
€ 48.3 mln.
€ 54.4 mln.
€ 40.0 mln. € 30.0 mln. € 20.0 mln. € 10.0 mln. € 0.0 mln.
2020
2021
2022
2023
2024
De toename van de leningen komen voort uit het uitvoeren van investeringen in wegen, bruggen en vastgoed.
Treasurystatuut 2024 - pagina 8 van 21
Alle aangegane geldingen zijn aangegaan bij Bank Nederlandse Gemeenten en de daarbij behorende rentepercentages en het jaar van de laatste aflossing is vermeld in onderstaande tabel.
Oorspronkelijk bedrag 4.000.000 4.000.000 8.000.000 6.000.000 10.000.000 8.000.000 11.000.000 2.500.000 10.000.000 10.000.000 10.000.000 15.000.000 30.000.000
Jaar van laatste aflossing 2031 2033 2032 2033 2033 2034 2029 2028 2039 2060 2052 2053 2054
Rente
Saldo op 31 december 2024 4,150% 4,560% 2,745% 2,800% 2,860% 2,180% 1,215% 5,035% 1,062% 0,540% 3,108% 3,375% 3,243%
1.120.000 1.360.000 3.200.000 2.475.000 4.500.000 3.900.000 3.666.666, 500.000 7.500.000 8.812.500 9.333.333 14.500.000 30.000.000 90.867.500
4.4 - Ontwikkeling omvang langlopende leningen 2025 - 2028 In de programmabegroting 2025 en volgende begrotingen is in de paragraaf Financiering opgenomen de ontwikkeling van de aangegane langlopende leningen en de daarbij behorende rentekosten.
Treasurystatuut 2024 - pagina 9 van 21
5 - Rentebeheersing 5.1 - Algemeen De rentekosten zijn afhankelijk van de omvang van leningen en het daarvoor te betalen rentepercentage. Vanuit landelijke wet- en regelgeving zijn ter beperking van de renterisico’s diverse maatregelen getroffen. De eerste landelijke maatregel is het stellen van een limiet aan korte financiering. Hiervoor geldt het zogeheten ‘kasgeldlimiet’. Dit limiet houdt in dat de gemeente maximaal 8,5% van het begrotingstotaal aan kortlopende financiering mag hebben. De berekening hiervan voor 2024 is opgenomen in bijlage 9.2 Berekening meerjarige geldstromen. De tweede landelijke maatregel is de zogeheten ‘renterisiconorm’. Het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. Het renterisico wordt per jaar getoetst aan de renterisiconorm. Deze norm stelt dat maximaal 20% van het begrotingstotaal ingezet mag worden voor aflossingen. Bij het aantrekken van langlopende leningen moet rekening worden gehouden met de renterisiconorm. Deze norm heeft als doel het toekomstig renterisico te beperken door de aflossingen en renteherzieningen te spreiden. Voorkomen moet worden dat er in enig jaar een te grote concentratie plaatsvindt van aflossingen en renteherzieningen op lopende leningen.
Onder renteherzieningen wordt verstaan het bedrag aan leningen waarvan op grond van de leningsvoorwaarden de rente in het lopende kalenderjaar eenzijdig door de tegenpartij kan worden herzien. In de leningenportefeuille zijn er geen contracten met een eenzijdige renteherziening door de geldgever. Renterisiconorm 2024 (Bedragen x € 1.000) 1. Renterisiconorm (20% van oorspronkelijke begrotingstotaal) 2. Renterisico = aflossingen + renteherzieningen 3. Ruimte onder renterisiconorm (1 min 2) In de afgelopen jaren is de gemeente De Ronde Venen ruimschoots onder de vastgestelde norm gebleven.
Treasurystatuut 2024 - pagina 10 van 21
2024 23.790 4.437 19.352
5.2 - Ontwikkeling rentekosten langlopende leningen 2020 – 2024 De ontwikkeling van de langlopende leningen zoals vermeld bij 4.3 - Ontwikkeling omvang langlopende leningen 2020 – 2024 zorgt voor rentekosten. Deze zijn opgenomen in onderstaande grafiek
Rentekosten € 3.0 mln. € 2.4 mln.
€ 2.5 mln. € 2.0 mln. € 1.5 mln.
€ 1.3 mln. € 1.1 mln.
€ 1.0 mln.
€ 1.0 mln.
€ 0.9 mln.
€ 0.5 mln. € 0.0 mln.
2020
2021
2022
2023
2024
5.3 - Ontwikkeling rentekosten langlopende leningen 2025 – 2028 In de programmabegroting 2025 en volgende begrotingen is in de paragraaf Financiering opgenomen de ontwikkeling van de aangegane langlopende leningen en de daarbij behorende rentekosten.
Treasurystatuut 2024 - pagina 11 van 21
6 - Uitgangspunten en richtlijnen Bij het aangaan van korte- en langlopende leningen gelden de volgende uitgangspunten en richtlijnen. Algemeen: 1. De gemeente hanteert het systeem van integrale financiering. Dit houdt in dat voor de gemeentelijke organisatie als geheel de financieringsbehoefte bepaald wordt; er wordt dus niet voor iedere investering of grondexploitatie/project apart geleend. 2. Financieringsmiddelen worden uitsluitend aangetrokken voor de uitoefening van de publieke taak. 3. Financieringsmiddelen worden uitsluitend aangetrokken in Euro’s. 4. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne liquiditeiten te gebruiken ten einde renterisico’s en het renteresultaat te optimaliseren. 5. Financieringsmiddelen worden afgestemd op verwachte inkomsten, uitgaven en de meerjarige liquiditeitsplanning. Kortlopende leningen: 6. Bij het aantrekken van kortlopende financieringsmiddelen wordt rekening gehouden met de korte termijn liquiditeitsplanning en de wettelijke kasgeldlimiet. 7. Het college informeert de raad bij overschrijding van de kasgeldlimiet gelijktijdig met een voorstel om de overschrijding op te lossen. 8. Uitzettingen worden gedaan conform de Wet verplicht schatkistbankieren en de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden.
Gelden kunnen worden aangehouden op een rekening-courant of een deposito. De keuze van het uitzetten op een rekening-courant of een deposito wordt bepaald op basis van de liquiditeitenplanning. 9. In afwijking van onderdeel 8 kan worden besloten de liquide middelen uit te zetten bij andere openbare lichamen, met dien verstande dat deze openbare lichamen geen financiële toezichtrelatie hebben met de gemeente De Ronde Venen. 10. Indien gekozen wordt voor het uitzetten van gelden bij een ander openbaar lichaam worden vooraf de wensen en bedenkingen van de raad gevraagd via een informatienota; Langlopende leningen: 11. Bij het aantrekken van langlopende financieringsmiddelen wordt gebruik gemaakt van een meerjarige liquiditeitsplanning en er wordt gezorgd dat de renterisiconorm conform Wet fido niet wordt overschreden. 12. Het college informeert de raad bij overschrijding van de renterisiconorm gelijktijdig met een voorstel om de overschrijding op te lossen. 13. Bij het aantrekken van langlopende financieringsmiddelen wordt rekening gehouden met de looptijd van de nog uit te voeren investeringen. 14. Bij projecten zoals grondexploitaties met een financieel belang groter dan € 10 mln. en verspreid over meerdere kalenderjaren wordt in het bestuurlijke besluitvormingstraject een financieringsparagraaf toegevoegd waarin wordt aangegeven op welke wijze de financiering wordt geregeld.
Treasurystatuut 2024 - pagina 12 van 21
15. Bij aankopen, uitbreidingen en verbouwingen voor infrastructuur of vastgoed groter dan € 10 mln. wordt in het bestuurlijk besluitvormingstraject een financieringsparagraaf toegevoegd waarin wordt aangegeven op welke wijze de financiering wordt geregeld. 16. Het gebruik van derivaten zoals nader omschreven in de Regeling uitzettingen en derivaten centrale overheden behorende bij de Wet fido is niet toegestaan. 17. Voor het aantrekken van financieringen met een looptijd langer dan één jaar geldt als richtlijn dat bij ten minste twee banken twee een aanbieding wordt gevraagd. 18. Leningen worden uitsluitend aangegaan bij Nederlandse banken met een status van AAA of AA. 19. Indien gekozen wordt voor het aantrekken van langlopend geld bij een ander openbaar lichaam worden vooraf de wensen en bedenkingen van de raad gevraagd via een informatienota; Informatievoorziening: 20. Naast de wettelijke bepalingen wordt in de paragraaf Financiering aanvullend de volgende informatie opgenomen: a. de ontwikkeling van de langlopende leningen, b. berekening van de geldstromen c. de opbouw van de leningenportefuille; d. e.
de toets op het renterisiconorm en kasgeldlimiet; de samenhang met het onderdeel Treasury uit het programma Financiering en algemene dekkingsmiddelen;
Treasurystatuut 2024 - pagina 13 van 21
7 - Informatievoorziening en financiële kengetallen 7.1 - Paragraaf financiering In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is vermeld dat in de paragraaf financiering wordt ingegaan op de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en inzicht wordt gegeven in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Naast de wettelijke onderdelen wordt in de paragraaf financiering ook inzicht gegeven in de ontwikkeling van de langlopende leningen, de opbouw van de leningenportefeuille, de toets op het renterisiconorm en kasgeldlimiet, en de berekening van de verwachte geldstromen. Deze extra onderdelen worden voortgezet in toekomstige programmabegrotingen en programmarekeningen.
7.2 - Liquiditeitsplanning Voor de geldstromen wordt in de programmabegroting en programmareklening een overzicht opgenomen. Dit overzicht is opgebouwd uit de volgende onderdelen: 1. Bank en kassaldi per 1 januari 2. Geldstromen: a. Operationele activiteiten b. Investeringsactiviteiten c. Financieringsactiviteiten 3. Bank – en kassaldi per 31 december Het laatste onderdeel wordt vervolgens afgezet ten opzichte van de toegestane kasgeldlimiet. Een voorbeeld van een meerjarige liquiditeitsplanning is opgenomen in de bijlage 9.2. Naast de meerjarige prognoses wordt in de praktijk gewerkt met voortschrijdende maandplanningen om de kortlopende financieringsbehoefte te kunnen bepalen.
Treasurystatuut 2024 - pagina 14 van 21
7.3 - Financieel dashboard In de programmarekening 2023 is voor de eerste keer een financieel dashboard openomen. Hierin is opgenomen het onderdeel Netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Dit kengetal heeft betrekking op treasury en wordt opgenomen in toekomstige programmabegrotingen en programmarekeningen.
04 | Netto schuldquote [BBV]
Interpretatie: Hoe lager, hoe beter De schulden zijn vooral ontstaan door investeringen te doen waarvoor leningen zijn aangegaan om de leveranciers te betalen. Uit de grafiek blijkt dat de gemeente ruim onder de signaalwaarde is gebleven. Een hoge schuldquote beperkt de mogelijkheden voor bezuinigingen, omdat de leningen een langdurig karakter hebben.
Treasurystatuut 2024 - pagina 15 van 21
8 - Belangrijkste bevoegdheden en verantwoordelijkheden De belangrijkste bevoegdheden en verantwoordelijkheden voor de treasuryfunctie staat in de onderstaande tabel gedefinieerd. Orgaan/functie
Bevoegdheden en verantwoordelijkheden
Raad
Vaststellen en bijstellen treasurydoelstelling, richtlijnen en limieten Het houden van toezicht op het treasurybeleid en de uitvoering hiervan door het treasurystatuut
Uitvoeren van het treasurybeleid
Achteraf bekrachtigen van afgesloten langlopende transacties Rapporteren aan de raad over uitvoering van het treasurybeleid
Accountant
Het in het kader van haar reguliere controletaak adviseren en controleren over de feitelijke naleving van het treasurystatuut
Medewerker Interne Controle
Budgetbeheerders
Toetsen of de processen aansluiten op de administratieve richtlijnen, limieten en rapportages Zorgdragen voor een goede kwaliteit van de informatie over hun uitgaven en inkomsten Goedkeuren van betalingen en ontvangsten ten laste/gunste van hun budgetten
College
Medewerker financiële administratie
Medewerker betalingsverkeer
Medewerker planning en controlcyclus/controller
Treasurystatuut 2024 - pagina 16 van 21
Zorgdragen voor de liquiditeit Beheersen van risico’s op het gebied van de treasury Aantrekken en uitzetten van geldleningen Het overboeken van saldi tussen bankrekeningen Het beheren van debiteuren en crediteuren Controleren of afgesloten transacties overeenstemmen met werkelijk ontvangen of betaalde gelden Uitvoeren van de regeling schatkistbankieren Beoordelen omvang en gewenste looptijd van nieuwe leningen aan de hand van meerjarige prognoses en afschrijvingsduur van investeringen Mede opstellen van de paragraaf financiering
9 - Bijlagen 9.1 - Werkwijze aangaan nieuwe geldlening Signaleren dat er behoefte is aan een langlopende financiering
Medewerker planning en controlcyclus/controller
Beoordelen omvang en gewenste looptijd aan de hand van meerjarige prognoses en afschrijvingsduur van investeringen
Medewerker planning en controlcyclus/controller i.s.m. Teammanager Financiën, concerncontrol, directeur bedrijfsvoering en de wethouder Financiën Medewerker financiële
Opvragen ten minste twee aanbiedingen bij Nederlandse banken met een status van AAA of AA en bepalen welke wordt gekozen Vastleggen gevolgde procedure en uitkomst in een collegebesluit Informeren over de afgesloten overeenkomst
administratie en Teammanager Financiën Medewerker financiële administratie en Teammanager Financiën Teammanager financiën + Directie + wethouder Financiën
Informeren gemeenteraad over de omvang van de nieuwe lening, duur en rente-percentage
Wethouder Financiën
Vastleggen lening in financiële administratie
Medewerker financiële administratie
Toets of de gevolgde procedure aansluit bij de landelijke en lokale uitgangspunten en richtlijnen Rapportage uitbrengen over de bevindingen van de toets aan management en bestuur
Medewerker Interne Controle en de accountant
Treasurystatuut 2024 - pagina 17 van 21
Medewerker Interne Controle en de accountant
9.2 - Berekening van meerjarige geldstromen In de paragraaf Financiering van de begroting 2024 is de volgende berekening opgenomen om een beeld te hebben van de te verwachte omvang van de bank – en kassaldi over de jaren 2024 – 2026.
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
-10.608
2.004
4.686
1
Kas- en banksaldi per 1 januari
2
Kasstroom uit operationele activiteiten
4.523
7.211
2.495
3
Kasstroom uit investeringsactiviteiten
-17.456
-19.148
-13.481
4
Kasstroom uit financieringsactiviteiten
25.545
14.619
3.953
5
Kas- en banksaldi per 31 december
2.004
4.686
-2.347
Toets op de kasgeldlimiet 6
Kasgeldlimiet
10.100
10.000
10.100
7
Ruimte onder de kasgeldlimiet (6 >5)
12.104
14.686
7.753
8
Overschrijding van de kasgeldlimiet (5>6)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
In de programmabegroting 2025 en volgende begrotingen wordt deze werkwijze voortgezet.
Treasurystatuut 2024 - pagina 18 van 21
9.3 - Begrippenlijst In de verschillende wet- en regelgeving zijn diverse begrippen opgenomen. De belangrijkste hiervan zijn hierna vermeld. Algemeen Rentevisie
Solvabiliteit Liquiditeitspositie Liquiditeitsopslag
Near banking
Rating
Netto schuldquote
Wet fido Rentetypische looptijd
Toekomstverwachting over de renteontwikkeling, uitgaande van een aantal rentebepalende factoren, op basis waarvan een financierings- en beleggingsbeleid wordt gevoerd. De mate waarin een organisatie op lange termijn aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen. De mate waarin op korte termijn aan de opeisbare verplichtingen kan worden voldaan. De liquiditeitsopslag is naast de basisrente en de debiteurenopslag één van de drie componenten van de rentevoet voor het vreemd vermogen. Met de liquiditeitsopslag worden de liquiditeitskosten voor de bank gedekt, oftewel de kosten die banken moeten maken om geld aan te kunnen trekken en die vervolgens vertaald worden naar de klant. Het is decentrale overheden verboden om te lenen met het enkele doel de middelen tegen een hoger rendement uit te zetten (near banking). Dit verbod, impliciet geregeld in artikel 2, tweede lid, van de Wet fido, is expliciet opgenomen in artikel 2a, eerste lid, van de Ruddo. Overzicht ratingkwalificaties Moody’s, Standard & Poor’s en Fitch Lange termijn ratings: Aaa AAA Extreem kredietwaardig Aa AA Zeer kredietwaardig. Veiligheidsmarge echter niet zo hoog als bij de AAA-categorie. AA Zeer kredietwaardig. Er zijn echter factoren aanwezig waardoor afbetaling in de toekomst enig gevaar loopt. A Goede kredietwaardigheid. De kans op betalingsproblemen bij de partij is niet groot.
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat bij leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug worden betaald wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal te berekenen, zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden.
Het tijdsinterval gedurende de looptijd van een geldlening, waarin op basis van de leningsvoorwaarden van de geldlening sprake is van een door de verstrekker van de geldlening niet beïnvloedbare constante rentevergoeding.
Treasurystatuut 2024 - pagina 19 van 21
Financiële derivaten
Financiële instrumenten belichaamd in contracten waarin de voorwaarden zijn vastgelegd waartegen een transactie op een bepaald moment zal of kan plaatsvinden en waarvan de waardeafhankelijk is van één of meer onderliggende activa, referentieprijzen of indices. Kasgeldlimiet Een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de jaarbegroting van het openbare lichaam bij aanvang van het jaar Renterisico op de vaste schuld Mate waarin het saldo van rentelasten en rentebaten van een openbaar lichaam verandert door wijzigingen in het rentepercentage op leningen en uitzettingen met een oorspronkelijke rentetypische looptijd van één jaar of langer Renterisiconorm Een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van het begrotingstotaal van het openbare lichaam bij aanvang van het jaar. Begrotingstotaal De totale lasten op de begroting. Deposito Het creditbedrag op een aan de rekening-courant gekoppelde rekening, waarover een vooraf vastgestelde rente wordt vergoed en waarover gedurende een vooraf vastgestelde periode door het openbaar lichaam niet vrij beschikt kan worden; Regeling schatkistbankieren decentrale overheden Schatkistbankieren Het aanhouden van publieke middelen bij het ministerie van Financiën. Meer informatie is te vinden op www.schatkistbankieren.nl.
Actuele marktwaarde De waarde die kan worden berekend aan de hand van de actuele marktrente van de resterende looptijden van de toekomstige kasstromen (rente en aflossing) van een deposito. Agentschap Het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiën. Basispunt Een honderdste van een procent (0,01%). Borgstelling Het recht van een derde partij om op eerste afroep te kunnen beschikken over een maximaal overeengekomen bedrag van een openbaar lichaam die middelen in rekening-courant bij ’s Rijksschatkist aanhoudt. Deposito Het creditbedrag op een aan de rekening-courant gekoppelde rekening, waarover een vooraf vastgestelde rente wordt vergoed en waarover gedurende een vooraf vastgestelde periode door het openbaar lichaam niet vrij beschikt kan worden. Daggeldrente: De dagelijkse vaststelling door de Europese Centrale Bank van de rente waartegen gemiddeld genomen overnight en zonder onderpand liquiditeiten zijn geleend in de eurogeldmarkt door een panel van banken (EONIA, afgerond op 2 decimalen). DSL-rente De dagelijks door een door de minister van Financiën aangewezen elektronisch handelsplatform vastgestelde rentes voor Nederlandse staatsleningen (Dutch State Loans) van verschillende looptijden.
DTC-rente De dagelijks door een door de minister van Financiën aangewezen elektronisch handelsplatform vastgestelde rentes voor Nederlands schatkistpapier (Dutch Treasury Certificates) van verschillende looptijden. Intradaglimiet Het maximumbedrag dat gedurende de dag rood mag worden gestaan op de tussenrekening.
Treasurystatuut 2024 - pagina 20 van 21
Tussenrekening
De rekening die het openbaar lichaam aanhoudt bij een bank via welke de zero-balancing plaatsvindt.
Treasurystatuut 2024 - pagina 21 van 21