Bijlage 1 - Speelbeleid 'Spelen in het Hart 2026-2035'

Spelen in het Hart 2026-2035 Ruimte voor ontdekken en verbinden voor iedereen!

Inhoudsopgave 1

Voorwoord ......................................................................................................................................................... 3

2

Inleiding .............................................................................................................................................................. 4

3

Kaders en richtlijnen ...................................................................................................................................... 5 3.1 Nationale wetgeving .................................................................................................................................... 5 3.2

4

5

Gemeentelijke kaders ......................................................................................................................... 5

Van ambitie naar uitvoering ........................................................................................................................ 6 4.1

Ambitie..................................................................................................................................................... 6

4.2

Visie ........................................................................................................................................................... 6

4.3

Inrichtingsdoelstellingen ................................................................................................................... 8

4.4

Uitvoeringsstrategie ..........................................................................................................................10

Monitoring en evaluatie ..............................................................................................................................12

Bijlagen.......................................................................................................................................................................13 1

Inventarisatie en analyse huidige situatie ............................................................................................13

2

Huidig areaal formele speelvoorzieningen ...........................................................................................14

3

Inwonerparticipatie bij het opstellen van het beleid ........................................................................15 3.1 Enquête......................................................................................................................................................15 3.2 Ketenpartners..........................................................................................................................................16

4

Inwonerparticipatie en communicatie ...................................................................................................17 4.1 Principes van inwonerparticipatie ....................................................................................................17 4.2 Participatie in de praktijk .....................................................................................................................17

5

Beheer, onderhoud en planning ...............................................................................................................18 5.1 Beheermethodiek ...................................................................................................................................18 5.2 Beheerinterventies ................................................................................................................................18

6

Financiën ..........................................................................................................................................................19

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 2

1 Voorwoord Spelen is een avontuur, een ontdekkingstocht en een manier om de wereld te verkennen. In De Ronde Venen willen wij speelse plekken creëren, waar kinderen hun fantasie de vrije loop kunnen laten, waar jongeren en volwassenen elkaar ontmoeten en waar iedereen zich welkom voelt. Onze visie sluit aan bij het coalitieakkoord "In het hart", waarin kwaliteit, gezondheid en sociale verbondenheid centraal staan. We bouwen aan een gemeente waarin speelplekken niet alleen veilig en toegankelijk zijn, maar ook inspireren tot creativiteit en avontuur. Van natuurlijke speelgelegenheden tot uitdagende beweegruimtes, van groene ontmoetingsplekken tot toegankelijke speelzones. Daarom zetten we ons met elkaar in voor een speelbeleid waarin beweging dichtbij huis vanzelfsprekend is, veiligheid en toegankelijkheid vooropstaan. Waarin ontmoetingsplekken de sociale dynamiek versterken en biodiversiteit en klimaatadaptatie onze leefomgeving verrijken. Vrij spel krijgt extra aandacht omdat het de creativiteit van kinderen stimuleert en hen de vrijheid geeft om te ontdekken en te groeien. We betrekken inwoners actief bij het ontwerp van speellocaties, zodat deze optimaal aansluiten bij hun behoeften en wensen. Zo zorgen we ervoor dat spelen niet alleen een plezierige activiteit is, maar een fundamenteel onderdeel van een gezond en gelukkig samenleven.

College van burgemeester en wethouders De Ronde Venen

Figuur 1 - Groepsfoto van alle huidige collegeleden.

“Samen bouwen we aan een gemeente waarin spelen, bewegen en ontmoeten niet ophouden bij de kindertijd, maar een levenslange bron van energie, verbinding en inspiratie blijven”.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 3

2 Inleiding Buitenspelen is belangrijk voor opgroeiende kinderen. Het geeft hen niet alleen plezier, maar is ook belangrijk voor hun fysieke, sociale en cognitieve ontwikkeling. Tijdens het samen spelen worden kinderen uitgedaagd om hun krachten te gebruiken, problemen op te lossen, nieuwe dingen te ontdekken en hun fantasie te gebruiken. Spelen heeft ook positieve invloed op het leren plannen, beslissingen nemen en concentratie. Een fijne speelplek biedt daarbij kansen voor ontmoeting, beweging en verbinding tussen jong en oud. De afgelopen jaren is de manier waarop naar spelen wordt gekeken veranderd. Er is meer aandacht voor vrij spel, natuurlijke speelvormen en toegankelijke plekken waar álle kinderen, ongeacht hun leeftijd, achtergrond of beperking, zich welkom voelen. Tegelijkertijd staat de openbare ruimte onder druk door verstedelijking, klimaatverandering en veranderende mobiliteit. Woningen, groenvoorzieningen, wegen, parkeerplaatsen en andere functies die we belangrijk vinden concurreren om de beschikbare ruimte. Dit vraagt om een toekomstbestendige visie op spelen en bewegen om zo te zorgen voor voldoende speelruimte van voldoende kwaliteit en daarmee bij te dragen aan een gezonde leefomgeving. Het laatste speelruimtebeleid dateert uit 2008 en had een looptijd van vijf jaar. Om eerdergenoemde opgaven te borgen is een nieuw speelbeleid opgesteld.

De Ronde Venen heeft een groot aanbod aan speelplekken. Hiervoor is een samenhangend en actueel speelbeleid nodig, dat richting geeft bij het maken van keuzes over inrichting, beheer, vervanging en participatie en kaders stelt om bewonersinitiatieven te ondersteunen. En daarbij de koppeling maakt met andere beleidsvelden, zoals sport, gezondheid, duurzaamheid en jeugdbeleid. Het speelbeleid ‘Spelen in het Hart 2026-2035’ beschrijft de visie, ambitie en uitvoeringsstrategie van de gemeente De Ronde Venen voor speel- en beweegplekken. Het speelbeleid biedt kaders voor de inrichting, beheer, participatie en monitoring van speel- en beweegplekken. Het speelbeleid richt zich op alle leeftijden: van peuters tot pubers, van sportieve jongeren tot ouderen die willen bewegen. Speel- en beweegplekken worden toegankelijk voor kinderen en volwassenen met een beperking, met aandacht voor rolstoeltoegankelijkheid, prikkelarme zones en sociale veiligheid.

“Een fijne speelplek biedt kansen voor ontmoeting, beweging en verbinding tussen jong en oud.”

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 4

3 Kaders en richtlijnen 3.1 Nationale wetgeving Er is geen wettelijke verplichting om speel- en beweegplekken aan te leggen. Buitenspelen is op zichzelf een fundamenteel recht. Net als volwassenen heeft de jeugd behoefte aan ontspanning en recreatie. Dit recht is vastgelegd in artikel 31 van het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind. Dit verdrag is in Nederland in 1995 officieel van kracht geworden. Volgens artikel 31 van de VN-Rechten van het Kind hebben kinderen recht op rust en vrije tijd, om te spelen en te recreëren, en om deel te nemen aan kunst en cultuur. Hoewel formele speel- en beweegplekken niet verplicht zijn, worden ze wel sterk aanbevolen om buitenspelen te bevorderen en toegankelijk te maken. Gemeenten hebben hierin de vrijheid om zelf invulling te geven aan hun speelbeleid. Voor de inrichting van formele speelplekken geldt wél specifieke regelgeving, vastgelegd in het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS). Hierin staat onder meer: -

Iedereen die betrokken is bij de ontwikkeling, het beheer of de inspectie van speelplekken en speeltoestellen moet voldoen aan de regels van het WAS. Speelplekken en toestellen moeten bij plaatsing en beheer veilig zijn. De regelgeving verwijst naar Europese normen voor speeltoestellen (zoals EN 1176). Toestellen die hieraan voldoen, worden als veilig beschouwd. Alternatieve manieren om de veiligheid aan te tonen, zoals een risicoanalyse, moeten worden geregistreerd. Gedurende de levensduur van een speelplek moeten speeltoestellen periodiek worden geïnspecteerd en goed onderhouden. Van elke speelplek en elk speeltoestel moet een gedetailleerde registratie worden bijgehouden, inclusief inspecties, onderhoud, reparaties en eventuele ongevallen.

-

-

3.2 Gemeentelijke kaders Om een veilige, groene, toegankelijke en duurzame speel- en beweegomgeving te creëren, zijn er een aantal belangrijke gemeentelijke kaders:    



Omgevingsvisie: Richtlijnen voor de inrichting van de openbare ruimte, inclusief speelplekken. Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR): Normen voor toegankelijkheid, veiligheid en esthetiek. Klimaatadaptatieplan 2024-2027: Speelplekken worden groen/blauw ingericht en aangepast aan klimaatveranderingen. Maatschappelijke agenda: Beleidsdoelen gericht op sociale cohesie, sporten, gezondheid en participatie (Inclusie-agenda: Iedereen doet mee in De Ronde Venen; gezondheidsnota: Gezond, nu en in de toekomst; Lokaal Sportakkoord-Sport verenigt De Ronde Venen; Gezond en Actief Leven (GALA): Samenhang in de Ronde VenenVan een strategisch kader naar een brede SPUK). Inwonerparticipatiebeleid ‘Afspraken voor een lokaal samenspel’: Kaders voor de inwonerparticipatie bij de (her)inrichting van speel- en beweegplekken.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 5

4 Van ambitie naar uitvoering 4.1 Ambitie De gemeente De Ronde Venen wil dat alle kinderen, jongeren en hun (groot)ouders kunnen spelen in een veilige, leuke en toegankelijke omgeving. De ruimte om te spelen, bewegen, ontmoeten en ontspannen is dichtbij huis en in het groen. Jong en oud zijn hier actief bij betrokken en werken mee aan een gezonde leefomgeving.

Figuur 2 - Kind hangt aan rekstok van houten klimtoestel.

4.2 Visie Bij nieuw aan te leggen speel- en beweegplekken en/of bij het vervangen van bestaande speelen beweegplekken werken we aan: 1. Beweging en ontmoeting dichtbij huis De Ronde Venen creëert plekken die uitnodigen tot lopen en fietsen, zowel in wijken als tussen wijken en voorzieningen en het centrum. Speel- en beweegplekken zijn centrale, groen/blauwe ontmoetingsplekken voor jong en oud. Dit is belangrijk voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving, die stimuleert tot gezonde keuzes en sociale interactie. 2. Veiligheid als fundament met toekomstbestendig beheer Veiligheid vormt de basis voor elke speel- en beweegplek. Kinderen moeten vrij kunnen spelen in een omgeving die technisch veilig is én sociaal veilig aanvoelt. Daarom zetten we in op veilige inrichting, zorgvuldig beheer met heldere vervangingsplannen en betrokkenheid van bewoners bij het signaleren en oplossen van onveilige situaties. Zo maken we van veiligheid geen beperking, maar een voorwaarde voor spel, ontmoeting en ontwikkeling. 3. Toegankelijk voor iedereen Speelruimte voor alle leeftijden: van peuters tot pubers, van sportieve jongeren tot ouderen die willen bewegen. Speel- en beweegplekken worden toegankelijk voor kinderen en volwassenen met een beperking, met aandacht voor rolstoelSpelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 6

toegankelijkheid, prikkelarme zones en sociale veiligheid. Dit kan door het aanpassen van bestaande plekken, maar ook door het creëren van nieuwe, meer toegankelijke speeltoestellen en -aanleidingen. 4. Vrij spel en natuurlijke uitdaging We bieden meer ruimte voor vrij spel, natuurlijke duurzame speelplekken en avontuurlijke elementen met oog voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Niet elk kind wil klimmen op een toestel. Sommigen willen bouwen, ontdekken of gewoon ‘chillen’. Daarom kiezen we voor variatie, verrassing en verbeelding in onze speelruimte. Dit draagt bij aan de fysieke, sociale en emotionele ontwikkeling van kinderen. 5. Betrekken van inwoners en andere partijen Spelen verbindt. Daarom betrekken we kinderen, (groot)ouders, scholen en buurten actief bij het ontwerpen, verbeteren en beheren van de speel- en beweegplekken. Dit kan door het organiseren van buurtsafari’s, het houden van enquêtes, inspraakmomenten, de inzet van digitale participatieplatforms, het betrekken van buurtorganisaties en het samenwerken met andere partijen. We kiezen elke keer de manier van participatie die het meest passend is. Zo bouwen we aan speel-en beweegplekken die bijdragen aan een levendige en betrokken buurt.

Figuur 3 - Kinderen uit de omgeving spelen op toestellen tijdens de Buurtsafari 2025.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 7

4.3 Inrichtingsdoelstellingen Voor het concretiseren van de visie zijn doelstellingen voor de inrichting nodig. De doelstellingen geven richting aan de nieuw in te richten speel- en beweegplekken. Daarnaast blijft de gemeente De Ronde Venen meebewegen en inspelen op actuele trends, maatschappelijke opgaven en technologische mogelijkheden die bijdragen aan een gezonde, toegankelijk en toekomstbestendige leefomgeving. 1. Speel- en beweegplekken zijn natuurlijk en avontuurlijk. Er is een groeiende behoefte aan speelplekken die kinderen uitdagen om te ontdekken, te bewegen en hun fantasie te gebruiken. Natuurlijke speelplekken – met boomstammen, water, hoogteverschillen en zand – bieden ruimte voor vrij spel en stimuleren de motorische en sociale ontwikkeling. Deze plekken sluiten aan bij de wens om kinderen meer in contact te brengen met natuur en dragen bij aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. 2. Speel- en beweegplekken zijn voor iedereen toegankelijk. Spelen is voor iedereen, daarom zetten we in op toegankelijke speelplekken voor iedereen. Dit vraagt om aandacht voor fysieke toegankelijkheid (zoals rolstoeltoegankelijke paden en toestellen), maar ook voor sociale veiligheid, prikkelarme zones en speelaanleidingen voor verschillende leeftijden en behoeften. Doel is om in De Ronde Venen in elke kern minimaal 1 speel- en beweegplek in te richten volgens het 100-70-50 principe.

100% welkom Iedereen voelt zich welkom op de speelplek. * De inrichting is uitnodigend voor alle leeftijden en achtergronden * Er is aandacht voor sociale veiligheid, zichtlijnen, verlichting en sfeer * participatie van bewoners bij ontwerp en evaluatie is belangrijk 70% toegankelijk Minstens 70% van de speelplek is fysiek toegankelijk voor mensen met een beperking *Toegankelijke paden, ondergronden en entreepunten * Speeltoestellen zijn bereikbaar met een rolstoel of loophulpmiddel * Bewegwijzering, rustplekken en schaduwplekken zijn meegenomen in het ontwerp 50% bespeelbaar voor iedereen Minstens de helft de speelvoorzieningen is daadwerkelijk bruikbaar voor kinderen met en zonder beperking * Speeltoestellen zijn inclusief * Speelwaarde is breed: zintuigelijk, motorisch, sociaal en cognitief

‘’Spelen is voor iedereen, daarom zetten we in op toegankelijke speelplekken voor iedereen.’’

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 8

3. Speel- en beweegplekken vormen een samenhangend speelnetwerk In plaats van losse speeltoestellen ontwikkelen we centrale speel- en beweegplekken in een samenhangend speelnetwerken. Deze bestaan uit formele en informele speelaanleidingen, beweegroutes, ontmoetingsplekken en bovenwijkse voorzieningen die logisch met elkaar verbonden zijn. Zo ontstaat een netwerk dat uitnodigt tot bewegen, spelen en ontmoeten – dichtbij huis én tussen wijken. 4. Speel- en beweegplekken komen samen met bewoners tot stand. Bewoners worden actief betrokken bij de (her)inrichting van speel- en beweegplekken. Op deze manier hebben bewoners direct invloed op het inrichten van hun leefomgeving. Anderzijds kan actieve betrokkenheid van bewoners draagvlak en verantwoordelijkheid creëren waardoor een speel- en beweegplek veelvuldig en op een zorgvuldige manier gebruikt wordt.

Figuur 4 - Houten speeltuin in Wilnis.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 9

4.4 Uitvoeringsstrategie De uitvoering vraagt om een aanpak die richting geeft en flexibel is. In plaats van een vast meerjarenplan kiest de gemeente De Ronde Venen voor een dynamische uitvoeringsstrategie, gebaseerd op actuele inzichten, inspectieresultaten en participatie. Sinds 2024 maakt de gemeente De Ronde Venen gebruik van Playmapping, een digitale applicatie, waarmee we het volledige areaal aan speelvoorzieningen in kaart hebben en actueel houden. Deze tool vormt een belangrijke pijler onder het data gedreven speelbeleid en biedt tal van voordelen voor zowel beleidsvorming als uitvoering (onderhoudsplanning, budgetprognoses). Playmapping maakt het gemakkelijk om speelplekken visueel te analyseren op basis van locatie, type, doelgroep, bereikbaarheid en gebruiksintensiteit. Hierdoor kunnen we strategisch sturen op spreiding, kwaliteit en vervanging. De applicatie ondersteunt bovendien de samenwerking met toezichthouders, aannemers en inspecteurs door actuele informatie te bieden over de status van speeltoestellen, onderhoudsplanning en inspectieresultaten. Dit bevordert een efficiënte uitvoering en verhoogt de veiligheid en kwaliteit van de speelruimte. Uitgangspunten voor uitvoering: 





  

Inspectie gestuurd: Jaarlijkse inspecties vormen de basis voor onderhouds- en vervangingsbesluiten. Hierbij wordt gekeken naar veiligheid, technische staat en gebruiks- en speelwaarde. Speelwaarde van een speeltoestel of speelplek: De speelwaarde van een speeltoestel of speel- en beweegplek verwijst naar de mate waarin deze bijdraagt aan de ontwikkeling, het spelplezier en de beleving van kinderen. Een speel- en beweegplek met hoge speelwaarde stimuleert verschillende vormen van spel, zoals fysiek actief spel, fantasiespel, sociaal spel en ontdekkend spel. Daarbij sluit de speel- en beweegplek aan bij de behoeften en belevingswereld van kinderen van verschillende leeftijden en achtergronden. Speelwaarde wordt vergroot door variatie in materialen, uitdaging, toegankelijkheid, veiligheid en de mogelijkheid tot interactie met andere kinderen en de omgeving. Een lage speelwaarde of mogelijkheden om speelwaarde te verhogen geven aanleiding om een speeltoestel of speel- en beweegplek te vervangen. Focus op centrale speel- en beweegplekken in de wijk: Plekken waar maximaal 2 speeltoestellen staan worden waar mogelijk opgeheven. Indien toestellen nog bruikbaar zijn dan zullen deze centraler in de wijk worden geclusterd, of verplaatst naar andere wijken. Gebruiksintensiteit: Drukbezochte speel- en beweegplekken krijgen prioriteit bij onderhoud en vervanging.

Levensduur: De verwachte levensduur van toestellen, zoals opgegeven door leveranciers, geeft een sturend principe voor vervangingsmomenten. Participatiesignalen: Meldingen en wensen vanuit bewoners, scholen en wijkteams worden actief meegenomen.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 10

Jaarlijks maken we een ‘Speelkaart in uitvoering’ waarin opgenomen is welke speel- en beweegplekken dat jaar worden aangepakt en gerealiseerd. De ‘Speelkaart in uitvoering’ toont per wijk:   

Welke speel- en beweegplekken in het komende jaar worden aangepakt (onderhoud, vervanging of herinrichting); Welke speel- en beweegplekken in de komende 2 jaar mogelijk aan de beurt zijn (indicatief); Welke speel- en beweegplekken op niveau zijn.

De ‘Speelkaart in uitvoering’ wordt opgesteld op basis van inspectiegegevens, gebruiksdata (via Playmapping), participatie-uitkomsten en wijkanalyses. Zo ontstaat een transparant en adaptief uitvoeringskader dat ruimte laat voor inspraak én bestuurlijke sturing.

Figuur 5 - Houten speeltuin in Abcoude.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 11

5 Monitoring en evaluatie Om de voortgang en effectiviteit van het speelbeleid Spelen in het Hart! te waarborgen, hanteren we een dynamisch monitoringskader dat bestaat uit: 









Kwantitatieve en kwalitatieve Indicatoren Jaarlijkse meting van indicatoren zoals gebruik, spreiding, onderhoud, tevredenheid en inclusiviteit (zie KPI-tabel). Participatiesignalen Meldingen, wensen en ideeën van bewoners, scholen en wijkteams worden actief meegenomen in de planning en prioritering. Jaarlijkse speelplekkenmonitor Een visuele 'Speelkaart in Uitvoering' toont per wijk welke speelplekken worden aangepakt, welke stabiel blijven en waar herinrichting gepland staat. Inspectie gestuurde evaluatie Jaarlijkse inspecties vormen de basis voor onderhouds- en vervangingsbesluiten, gekoppeld aan speelwaarde en gebruiksintensiteit. Feedbackmechanismen voor continue verbetering We implementeren laagdrempelige en toegankelijke feedbackkanalen waarmee inwoners en stakeholders opmerkingen, suggesties en zorgen kunnen delen over speelplekken. Dit gebeurt via: o Digitale platforms (zoals Signalen voor meldingen openbare ruimte); o Periodieke enquêtes onder gebruikers; o QR-codes op speel- en beweegplekken die leiden naar een feedbackformulier.

Indicator Aantal meldingen van onveilige situaties per jaar

Omschrijving Inzicht in fysieke en sociale veiligheid op speelplekken Aantal uitgevoerde Mate waarin inspecties en gepland onderhoudsinterventies onderhoud en inspecties worden uitgevoerd Aantal speelplekken Mate van met natuurlijke natuurlijk en speelaanleidingen avontuurlijk spelen Aantal speelplekken Aantal ingericht volgens het speelplekken die 100-70-50 principe voor iedereen toegankelijk zijn Tevredenheid van Beleving van gebruikers over kwaliteit, speelplekken veiligheid en aantrekkelijkheid

Meetmethode Registratie via meldsysteem Signalen

Norm / Streefwaarde Jaarlijkse daling van 10% in herhaalde meldingen op dezelfde locatie

Vergelijking tussen ≥95% van geplande acties geplande en uitgevoerd binnen het uitgevoerde acties kwartaal (inspectielogboeken) Inventarisatie via Playmapping en inspecties Inventarisatie via Playmapping en inspecties

Jaarlijkse stijging van 10%, doel: 50% in 2030

Jaarlijkse enquête onder kinderen, ouders en buurtbewoners (digitale kanalen)

≥80% van respondenten geeft een score van 7 of hoger (op schaal van 1– 10)

1 speelplek per kern

Tabel 1 – KPI Model, indicator-overzicht voor monitoring van het speelbeleid.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 12

Bijlagen 1 Inventarisatie en analyse huidige situatie Voor het opstellen van het speelbeleid is een nulmeting uitgevoerd: wat is er nu, hoe wordt het gebruikt en wat vinden kinderen, ouders en stakeholders daarvan? Kwantitatieve gegevens (zoals Playmapping-overzichten, areaal, inspecties) zijn aangevuld met kwalitatieve input uit onder andere de enquête onder inwoners en de expertmeeting met de kinderburgemeesters. De nulmeting is het vertrekpunt voor keuzes over veiligheid, variatie, toegankelijkheid en het clusteren van speelvoorzieningen. De nulmeting is bepalend voor de uitvoeringsrichting: waar vergroten we speelwaarde, waar vindt vervanging of herinrichting plaats en hoe betrekken we de buurt daarbij.

Figuur 6 – Expertmeeting met kinderburgemeesters en hun vrienden (2025).

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 13

2 Huidig areaal formele speelvoorzieningen Onderstaande tabel is een weergave van het aantal inwoners per wijk en het aantal speelplekken en toestellen in deze betreffende wijken. Kern Abcoude

Wijk/Buurt

AbcoudeZuidwest AbcoudeNoordoost Abcoude Buitengebied Baambrugge Baambrugge Dorp Baambrugge Buitengebied Waverveen Waverveen Dorp Waverveen Buitengebied Amstelhoek Amstelhoek Vinkeveen Vinkeveen Dorp ZuiderwaardWesterheul Vinkeveen Plassengebied Vinkeveen Buitengebied De Hoef De Hoef De Hoef Buitengebied Mijdrecht Proostdijland TwistvliedWickelhof Mijdrecht Dorp Molenland Hofland Mijdrecht Buitengebied Bedrijventerrein Mijdrecht Wilnis Wilnis Dorp Wilnis Buitengebied De MarickenVeenzijde Totaal

Inwoners 1.795

0-15 jaar 270

65+ jaar 305

Aantal Aantal speeltoestellen speelplekken 38 6

1.337

215

348

42

7

250

40

50

464

70

102

15

3

135

20

28

4

1

119

17

24

8

2

194

28

45

451 1.098 2.103

70 174 333

95 264 463

10 34 20

2 6 4

449

71

103

21

4

146

23

31

7

1

347 195

50 28

87 57

6

1

1.635 1.362

260 217

343 354

29 27

5 5

1.005 1.299 1.488 222

160 208 238 34

442 247 357 51

28

5

31 5

6 1

169

26

15

2

1

834 170

132 27

200 44

18 4

3 1

1.967

312

315

16

3

365

67

Tabel 2 - Gemeente De Ronde Venen – Inwoners, kinderen (0-15 jaar) en 65-plussers per wijk (2025).

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 14

3 Inwonerparticipatie bij het opstellen van het beleid Voorafgaand aan het opstellen van dit beleid is een brede enquête uitgezet onder inwoners van de hele gemeente. Daarmee hebben we waardevolle inzichten opgehaald bij kinderen, ouders, begeleiders en andere betrokkenen. Wanneer er aanleiding is om meer te doen dan klein onderhoud, bijvoorbeeld bij vervanging van toestellen, wordt de speelplek in de bredere context van de wijk beoordeeld. Op dat moment worden passende concepten uit dit beleid toegepast en zetten we participatie opnieuw en concreter in, om samen met de buurt tot een gedragen ontwerp te komen.

3.1 Enquête Via de ouderportalen van alle basisscholen in De Ronde Venen is een enquête uitgezet over buiten spelen in De Ronde Venen, de veiligheid en de inrichting van de speel- en beweegplekken. In totaal hebben 385 respondenten de enquête ingevuld. De ervaringen van respondenten over buitenspelen in De Ronde Venen laten een genuanceerd beeld zien. Veel ouders en kinderen waarderen de aanwezigheid van diverse speelplekken, het groene karakter van de omgeving en de sociale samenhang in de buurt. Er zijn plekken waar goed onderhoud, moderne toestellen en veilige, autoluwe straten bijdragen aan een prettige speelervaring. Kinderen spelen samen, ontmoeten makkelijk vriendjes en ouders ervaren voldoende toezicht en betrokkenheid. Dit zorgt voor een positieve sfeer waarin buitenspelen wordt gestimuleerd. Tegelijkertijd zijn er duidelijke zorgen over het beperkte en soms verouderde aanbod van speelvoorzieningen, vooral voor oudere kinderen. Onveiligheid door verkeer, sociale overlast en onvoldoende onderhoud worden regelmatig genoemd als belemmeringen. Veel respondenten geven aan dat er behoefte is aan meer uitdagende, inclusieve en goed onderhouden speelplekken, waar kinderen van alle leeftijden veilig en met plezier kunnen spelen.

De beleving van buitenspelen wordt dus sterk bepaald door zowel de positieve aspecten van de huidige voorzieningen als de wens tot verbetering op het gebied van veiligheid, variatie en onderhoud. Dit gevarieerde beeld en deze beleving worden ondersteund door de experts, de kinderen zelf, de stakeholders (GGZ, Cazas Wonen, de visuele inspecties door de gemeente en onafhankelijke inspecteurs).

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 15

Wat gaat goed? Er zijn veel grote speelplekken beschikbaar. Er is een overvloed aan speelplekken. Natuurspeelplekken: Speelwoud is een voorbeeld van een natuurspeelplek. Er zijn voldoende schommels. Er zijn klimrekken beschikbaar. Er zijn voetbalveldjes waar kinderen kunnen spelen. Kinderen spelen samen en ontmoeten elkaar. De speelplekken zijn veilig. Schoolpleinen zijn openbaar toegankelijk.

Wat kan er beter? Voorkeur voor grotere speelplekken in plaats van meerdere kleine. Er is behoefte aan meer variatie in speeltoestellen. Er is behoefte aan meer uitdagende klimtoestellen. Er is weinig groen en veel bestrating, wat het in de zomer te warm maakt. Er is behoefte aan waterspeelelementen. Er is behoefte aan meer ruimte voor oudere kinderen (9 jaar en ouder). Voetbaldoelen hebben netten nodig. Hondenpoep is een probleem. Er is behoefte aan apps en social media mogelijkheden. De speelplekken moeten beter schoongemaakt worden.

Tabel 3 - Een korte impressie van de antwoorden.

3.2 Ketenpartners Door middel van gesprekken en bijeenkomsten is advies ingewonnen bij relevante ketenpartners zoals Sociaal beheerders van Cazas Wonen, kinderoefentherapeut, opbouwwerker van Samens, directeuren van diverse basisscholen, buurtsportcoaches en de JOGG regisseur. De stakeholders maken zich in sommige gevallen zorgen over de veiligheid van speelplekken, vooral als deze dicht bij drukke wegen of water liggen. Deze locaties worden als minder toegankelijk en veilig ervaren, wat hen weerhoudt om met name de jongere kinderen daar zelfstandig buiten te laten spelen. De speelplekken worden daarnaast ook vaak gehinderd door praktische onderhoudsproblemen. Waaronder grasvelden die door hondenbezitters als uitlaatplekken worden gebruikt bijvoorbeeld. Daarnaast staan sommige speeltoestellen onder bomen, wat ervoor zorgt dat ze snel vies worden. Deze ongemakken ontmoedigen ouders om hun kinderen op deze plekken te laten spelen. Variatie in spelmogelijkheden vormt de grootste uitdagingen voor buitenspelen in de buurt. Stakeholders denken dat verbeteringen op deze bovenstaande gebieden een positieve invloed zullen hebben op het buitenspelen en het gemeenschapsgevoel versterken.

Extra aandacht voor de inrichting van afwisselende speelroutes en/of uitnodigende speelplekken kan zowel kinderen als ouders stimuleren om meer tijd buiten door te brengen en draagt bij aan een sterkere sociale structuur in de buurt.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 16

4 Inwonerparticipatie en communicatie Een speelplek is pas echt waardevol als deze aansluit bij de wensen en behoeften van de kinderen en hun ouders die er gebruik van maken. Daarom is participatie een essentieel onderdeel van het speelbeleid. We geloven dat het betrekken van inwoners (jong en oud) leidt tot betere keuzes, meer draagvlak en een sterkere verbondenheid met de leefomgeving.

4.1 Principes van inwonerparticipatie De gemeente De Ronde Venen hanteert in haar inwonerparticipatiebeleid acht heldere afspraken voor lokaal samenspel. Deze afspraken gelden voor alle participatieprocessen, dus ook voor het speelbeleid ‘Spelen in het Hart 2025-2035. De kern hiervan is dat participatie bijdraagt aan vier hoofddoelen, dat het proces transparant en inclusief is en dat inwoners op verschillende niveaus kunnen meedoen: van informeren tot meebeslissen. De gemeente communiceert helder over het doel, het proces en de invloed van participatie, koppelt resultaten terug en verantwoordt gemaakte keuzes. Dit alles is vastgelegd in het inwonerparticipatiebeleid ‘Afspraken voor lokaal samenspel’ en de participatieverordening. Participatie is een continu proces, waarbij de gemeente blijft leren en verbeteren op basis van ervaringen en signalen uit de samenleving.” Bij het herinrichten van speel- en beweegplekken gelden de volgende afspraken: 1. De inwonerparticipatie-aanpak draagt bij aan de vier doelen van het inwonerparticipatiebeleid: zorgvuldige besluiten nemen, betere plannen maken, prettig samenleven, draagvlak creëren. 2. Direct geraakt? Dan meer te zeggen! 3. Ieders belang weegt mee. 4. Samenwerken begint met luisteren. 5. Elk vraagstuk heeft zijn eigen aanpak (maatwerk per wijk of kern 6. Inwonerparticipatie start zo vroeg mogelijk. 7.

Communicatie over inwonerparticipatie is duidelijk. 8. Inwoners met een initiatief voelen zicht welkom bij de gemeente. )

4.2 Participatie in de praktijk De gemeente zet bij het vervangen van speel- en beweegplekken verschillende methoden in om herinrichtingvorm te geven:     

Buurtsafari’s: interactieve wandelingen door de wijk waarbij bewoners hun ideeën en zorgen delen over speelplekken. Enquêtes: om meningen, ervaringen of voorkeuren te onderzoeken. Digitale platforms: zoals een online kaart waarop inwoners kunnen reageren op speelplekken of zelf voorstellen kunnen doen. Bijeenkomsten: voor het ontwerpen of herinrichten van speelplekken. Bewonersinitiatieven: waarmee inwoners zelf speelvoorzieningen kunnen aandragen.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 17

5 Beheer, onderhoud en planning 5.1 Beheermethodiek De gemeente De Ronde Venen werkt met een vaste jaarlijkse onderhoudscyclus voor speelvoorzieningen. In de wintermaanden worden alle speeltoestellen en locaties geïnspecteerd door onafhankelijke inspecteurs. De uitkomsten van deze inspecties leiden tot een overzicht van noodzakelijke maatregelen, die in principe vóór de start van het buitenspeelseizoen (april–oktober) worden uitgevoerd. Er is een duidelijk onderscheid tussen:  

Correctief onderhoud: krijgt altijd prioriteit, gericht op veiligheid en gebruikswaarde. Preventief onderhoud: wordt uitgevoerd op basis van beschikbare middelen en planning.

De levensduur van toestellen wordt primair bepaald op basis van de brongegevens van de leverancier.

5.2 Beheerinterventies Binnen het beheer van speelvoorzieningen onderscheidt de gemeente De Ronde Venen vijf typen interventies. Elk type heeft een eigen doel, toepassingsmoment en verantwoordingsgrond. Deze indeling draagt bij aan een transparante en doelmatige uitvoering van het speelruimtebeheer. Schoonhouden Het structureel verwijderen van zwerfafval, organisch materiaal (zoals bladeren en takken), glas, dierlijke uitwerpselen en overige vervuiling op en rondom speelplekken. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd op 6 wekelijkse basis en zijn onderdeel van het reguliere wijkonderhoud. Hiermee waarborgen we een hygiënische, veilige en uitnodigende speelomgeving die het gebruik van de speelplek bevordert en bijdraagt aan de leefbaarheid van de wijk. Dagelijks onderhoud Dagelijks onderhoud is het uitvoeren van kleine herstelwerkzaamheden aan speeltoestellen en bijbehorende voorzieningen. Denk hierbij aan het vastzetten van losse onderdelen, het vervangen van eenvoudige componenten of het herstellen van kleine beschadigingen. Dit gebeurt Op basis van meldingen, visuele inspecties of signalen vanuit de buitendienst. De uitvoering vindt voornamelijk plaats door medewerkers van de buitendienst. Met als doel om de veiligheid te waarborgen en het voorkomen van grotere gebreken..

Groot onderhoud Groot onderhoud zijn ingrijpendere onderhoudswerkzaamheden, zoals bijvoorbeeld het vervangen van slijtagedelen, het herstellen of vernieuwen van valondergronden, en het uitvoeren van structurele aanpassingen aan speelvoorzieningen. Op basis van jaarlijkse inspecties door gecertificeerde externe inspecteurs worden deze werkzaamheden ingepland. De werkzaamheden worden bij voorkeur uitgevoerd in de winterperiode, voorafgaand aan het buitenspeelseizoen.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 18

Vervanging We vervangen speeltoestellen of – elementen die technisch of economisch zijn afgeschreven en niet langer voldoen aan de gestelde veiligheidseisen of gebruiksverwachtingen. Deze vervangingen worden noodzakelijk geacht wanneer uit inspecties blijkt dat herstel niet langer verantwoord of kosteneffectief is. De levensduur van de toestellen wordt primair bepaald op basis van specificaties van de leveranciers en de uitkomsten van de inspecties. Het doel van deze vervangingen is om een veilige en aantrekkelijke speelomgeving te waarborgen. Daarnaast biedt het vervangingsmoment de kans om door middel van buurtparticipatie de speelvoorzieningen beter af te stemmen op de actuele behoeften in de wijk, waardoor de speelplek niet alleen veilig blijft, maar ook aantrekkelijker en functioneler wordt voor de gebruikers. Herinrichting De aanleiding voor een herinrichting kan een verzoek vanuit de buurt zijn, of een grotere vervangingsopgave van individuele speeltoestellen. Wanneer een van deze aanleidingen zich voordoet, voeren we een wijkanalyse uit en streven we ernaar het doel te bereiken zoals hier beschreven: het realiseren van toekomstbestendige, inclusieve en multifunctionele speelplekken die bijdragen aan gezondheid, ontmoeting en sociale cohesie conform dit speelbeleid.

6 Financiën De gemeente De Ronde Venen investeert structureel in het onderhoud en beheer van speelplekken, zodat kinderen veilig en met plezier kunnen spelen – nu én in de toekomst. Deze inzet is gericht op het behouden van kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid van de speelvoorzieningen. Het onderhoud bestaat onder andere uit het aanvullen van valondergronden, het schoonhouden van speelplekken en het vervangen van onderdelen. Jaarlijkse inspecties helpen om risico’s op letsel te voorkomen. Op basis van deze inspecties, gebruiksgegevens (zoals Playmapping), participatie met bewoners en wijkanalyses wordt bepaald waar ingrepen nodig zijn. Deze informatie wordt verwerkt in de jaarlijkse “Speelkaart in Uitvoering”, waarin per wijk staat welke speelplekken worden aangepakt. Zo ontstaat een transparante en flexibele werkwijze. Bedrag

Onderhoud inclusief schoonhouden Valondergronden en veiligheid Vervangingen Herinrichting Totaal

€ 125.000 € 85.000 € 132.000 € 158.000 € 500.000

Tabel 4 – Kostenoverzicht uitvoering speelbeleid ‘Spelen in het Hart 2026-2035’ per jaar.

Spelen in het Hart 2026-2035 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 19