Bijlage 1 Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026
Tekst van het document
POSTADRES
BEZOEKADRES
Postbus 250
T
0297 29 16 16
3640 AG Mijdrecht
F
0297 28 42 81
Croonstadtlaan 111
E
gemeente@derondevenen.nl
3641 AL Mijdrecht
I
www.derondevenen.nl
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Doorgaan op de goede weg met nieuwe accenten
Inhoud Voorwoord ................................................................................................................................................... 3 Inleiding ....................................................................................................................................................... 4 •
1.
Leeswijzer .................................................................................................................................... 4 Evaluatie IVP 2019-2022 ............................................................................................................ 5
1.1 - Zorg en Veiligheid ............................................................................................................................. 5 1.2 - Aanpak ondermijning ........................................................................................................................ 5 1.3 - Cyberveiligheid ................................................................................................................................. 6 1.4 - Communicatie & veiligheid ............................................................................................................... 6 1.5 - Verkeersveiligheid & openbare ruimte.............................................................................................. 7 2.
Criminaliteitsontwikkeling ......................................................................................................... 8
3.
Veiligheidstrends Midden Nederland ....................................................................................... 9
4.
Regionale veiligheidsstrategie ............................................................................................... 10
5.
Veiligheidsenquête onder inwoners....................................................................................... 11
6.
Coalitie-akkoord 2023-2026 ..................................................................................................... 13
7.
Prioriteiten IVP 2023-2026 ....................................................................................................... 14 1.
Bestrijding van georganiseerde ondermijnende criminaliteit ..................................................... 14
2.
Vergroten digitale veiligheid en bestrijding cybercrime .............................................................. 16
3.
Behouden van maatschappelijke stabiliteit ................................................................................ 16
4.
Borgen en versterken verbinding domein Zorg & Veiligheid ...................................................... 17
5.
Versterking integraal toezicht en handhaving ............................................................................ 18
Andere belangrijke thema’s .................................................................................................................... 20 Financiën ................................................................................................................................................... 21 Uitvoering, monitoring en verantwoording ............................................................................................ 22 Overzicht betrokken portefeuilles per thema ........................................................................................ 23 Lijst van begrippen en afkortingen ......................................................................................................... 24
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 2 van 26
Voorwoord Wat leeft er onder de inwoners op het gebied van veiligheid? Wat zijn de ervaringen van de afgelopen jaren met het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 ? Hoe kunnen we samen met inwoners, bedrijven en organisaties nog beter zorgen voor een veilige en plezierige omgeving? Meer dan 1.000 inwoners hebben gereageerd op onze veiligheidsenquête en meegedacht over wat belangrijk is op het gebied van veiligheid. Ook professionals vanuit politie, het regionaal informatie- en expertisecentrum, bureau regionale veiligheidsstrategie, team veiligheid, jongerenwerk, handhavers en andere deskundigen hebben hun inbreng geleverd. Vanzelfsprekend werkt de gemeente met vele andere partners, binnen en buiten de gemeente, samen aan een veilige omgeving. Dit alles is verwerkt in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 dat nu voor u ligt. Voor deze nieuwe bestuursperiode ligt het accent niet alleen op de openbare orde en veiligheid. Het is nadrukkelijk de bedoeling dat het thema veiligheid wordt betrokken ook op alle andere beleidsterreinen van de gemeente. Als iedereen zicht heeft op wat hij of zij hieraan kan bijdragen en die verantwoordelijkheid neemt, werken we daadwerkelijk samen aan een veilige en plezierige leefomgeving.
Binnen het college van Burgemeester en Wethouders is afgesproken dat elke wethouder kijkt hoe binnen de werkzaamheden op de verschillende terreinen integrale veiligheid een onlosmakelijk verbonden onderdeel is. Eén wethouder houdt zich specifiek bezig met de coördinatie daarvan. Tot slot willen we bij voorbaat iedereen weer hartelijk danken voor de inzet: veiligheid is niet iets van het gemeentebestuur, maar van en voor iedereen in onze gemeente. Maarten Divendal, Burgemeester Openbare en Veiligheid Anja Vijselaar Wethouder (coördinatie) Veiligheidsontwikkeling en handhaving
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 3 van 26
Inleiding In juni 2022 is het nieuwe college aangetreden. Het college-akkoord In het hart heeft een duidelijke visie op veiligheid: “Veilig zijn en je veilig voelen zijn eerste levensbehoeften en noodzakelijk om jezelf te zijn en jezelf te ontwikkelen”. Tegelijkertijd vraagt het realiseren van zo’n visie om concretisering en onvermijdelijk: het maken van keuzes. Wat inwoners een gevoel van (on)veiligheid geeft is voor iedereen verschillend; dit past binnen het begrip subjectieve veiligheid. Hiervan hebben we een beeld gekregen aan de hand van een enquête die onder ruim 1.000 inwoners van De Ronde Venen is gehouden. Daarnaast hebben we ook een objectief beeld van politiecijfers en een overzicht van activiteiten en maatregelen die afgelopen jaren uitgevoerd zijn. Tevens weten we van experts welke trends en behoeften er op het veiligheidsdomein liggen de komende jaren. En niet in de laatste plaats zijn er in het college-akkoord ook een aantal specifieke doelen benoemd. Dit alles samen vormt de inhoud van dit Integrale Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026. De thema’s die in de vorige planperiode belangrijk waren zijn grotendeels ook in dit plan opgenomen. De rode draad is dat er sprake is van doorgaan op de goede weg en doorontwikkeling; daarbij worden ook een aantal nieuwe prioriteiten (accenten) benoemd. De gemeente werkt aan veiligheid met heel veel externe partners.
Daarnaast delen we de verantwoordelijkheid met bijvoorbeeld inwoners en ondernemers. Goede samenwerking is op dit thema van cruciaal belang. Dat doen we al jaren en dat gaan we nóg beter doen.
Leeswijzer Zoals hiervoor aangegeven worden de prioriteiten voor de komende jaren bepaald aan de hand van de ervaringen en evaluatie van het IVP 2019-2022, de politiecijfers, de regionale veiligheidsstrategie, de inwonersenquête en het college-akkoord. Deze vormen de bouwstenen van het nieuwe IVP 2023-2026. Om de leesbaarheid te vergroten zijn deze gegevens (rapporten etc.) zoveel mogelijk in bijlagen opgenomen. In de hoofdstukken 1 tot en met 6 worden de bouwstenen samengevat weergegeven en wordt zo logischerwijs toegewerkt naar de prioriteiten voor de komende 4 jaar die in hoofdstuk 7 (pag 14 e.v.) staan beschreven.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 4 van 26
1. Evaluatie IVP 2019-2022 In bijlage 1 is de evaluatie van het IVP 2019-2022 opgenomen. Daarin waren 5 speerpunten vastgesteld: zorg & veiligheid, aanpak ondermijning, cyberveiligheid, communicatie & veiligheid en verkeersveiligheid & openbare ruimte. Deze zullen in dit hoofdstuk de revue passeren met de belangrijkste punten uit deze evaluatie. Voor verdere achtergronden wordt verwezen naar de bijlage.
1.1 - Zorg en Veiligheid Belangrijkste punten: 1. De samenwerking tussen Sociaal Domein (Zorg) en Veiligheid heeft structuur en vaste vorm gekregen. 2. Deze samenwerking heeft duidelijke resultaten binnen het Jongeren Op Straat (JOS)-overleg, Top X, Persoonsgebonden Aanpak (PGA) en Nazorg gedetineerden bereikt. Partners weten elkaar in een vroeg stadium snel te vinden. Het is nog niet 100 % effectief omdat er in veel casussen sprake moet zijn van vrijwillige medewerking van de betreffende personen. Dit kost meer inzet en energie voor een positief resultaat. 3. Vorig jaar zijn we in samenwerking met de politie gestart met de groepscan overlastgevende jeugdgroep. Aan de hand van een stappenmodel wordt een groep nauwkeurig in kaart gebracht. Op basis van dat beeld wordt in samenwerking met gemeente, jongerenwerk en andere partners een aanpak georganiseerd. In 2022 is bijvoorbeeld een groepsaanpak gestart op een jeugdgroep in Wilnis. Op deze groep wordt een plan van aanpak gemaakt gericht op de groep als geheel, op de jongens afzonderlijk en op het domein. Deze aanpak is recent ook gestart ten aanzien van eenzelfde groep in Mijdrecht. 4. Blijvende samenwerking tussen de domeinen Zorg en Veiligheid is noodzakelijk en effectief. Met het komen en gaan van nieuwe (jeugd)generaties blijft het van belang voor alle partners om zichtbaar, herkenbaar en nabij te zijn.
Dit vraagt van alle partners om flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Zeker ook om in te kunnen spelen en hen niet uit het oog te verliezen. Doordat zich ook steeds meer online afspeelt, de “digitalisering van de straat”, is het een uitdaging voor de komende jaren om die zichtbaarheid en nabijheid dáár in stand te houden.
1.2 - Aanpak ondermijning Belangrijkste punten: 1. De geplande integrale controles (vastgelegd in het uitvoeringsplan Ondermijning in 2020) kende wat oponthoud door de beperkende COVID maatregelen. In 2020 werden 2 panden gecontroleerd, maar de integrale controles zijn vanaf 2021 (73 bedrijfspanden) in 2022 (65 panden, 14 zeecontainers, 2 woningen en 372 opslagboxen) pas goed op stoom gekomen en liggen sindsdien goed op schema. Het ging vooral om locaties op de bedrijventerreinen in Mijdrecht, Vinkeveen en Abcoude. Een enkele keer daarbuiten.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 5 van 26
2. De samenwerking tussen gemeente, politie, belastingdienst, milieudienst, Stedin en Douane verloopt effectief. Met name door soepele informatie-uitwisseling waardoor ieder zijn eigen taak (monodisciplinair) maar ook gezamenlijk (multidisciplinair) makkelijker kan doen. 3. In het lokaal ondermijningsoverleg (LOO) zijn er in 2022 circa 59 signalen besproken tussen gemeente, politie, Belastingdienst en het RIEC-MN. In 2021 waren dat er nog 35. Dit is te verklaren door de intensivering van de (lokale) samenwerking tussen de partners, die hierdoor eerder iets inbrengen voor een integrale aanpak. 4. Sinds 2018 lijkt er een trend te zijn waarbij er steeds minder hennepkwekerijen worden aangetroffen en steeds meer vondsten van harddrugs, ofwel drugspanden. Deze trend is overigens landelijk. 5. In maart 2021 is gestart met het keurmerk Veilig Buitengebied. Het doel van het project is om het buitengebied meer leefbaar en veiliger te maken door bewoners en bedrijven te wijzen op hun verantwoordelijkheden en mogelijkheden en een blijvende samenwerking tussen de verschillende partners te waarborgen. Daarnaast is het de bedoeling meer inzicht te krijgen in eventuele ondermijnende activiteiten. De eerste bijeenkomst in oktober 2020 was voor agrariërs uit onze gemeente én Stichtse Vecht.
1.3 - Cyberveiligheid Belangrijkste punten: 1. De doelstelling was de afgelopen jaren om als gemeente een stimulerende rol te spelen voor inwoners en ondernemers om te werken aan hun persoonlijke en zakelijke weerbaarheid tegen cybercriminaliteit. 2. De nadruk lag de afgelopen jaren op specifieke doelgroepen: jongeren (“Hackshield”), senioren (communicatiecampagnes) en bedrijven (webinars voor ondernemers). Direct en indirect hebben we hier honderden inwoners uit De Ronde Venen mee bereikt. 3. Omdat cyberveiligheid een heel breed begrip is blijft het van belang te kaderen en te begrenzen om beter grip te houden de preventie en aanpak.
1.4 - Communicatie & veiligheid Belangrijkste punten: 1. We intensiveren het betrekken van inwoners en buurten bij de aanpak van onveiligheid. We benutten de uitbreidingsmogelijkheden die Burgernet biedt, zoals opsporingsverzoeken en preventieve waarschuwingen via burgernetmail. 2. Verder zoeken we daarin ook verbreding met het gebruik van de 24 buurtwhatsappgroepen. Deze zijn er nu in alle 8 dorpen in De Ronde Venen waaronder ook buitengebied. 3. Door beperking van fysieke ontmoeting als gevolg van COVID moest er in 2020 en 2021 veel digitaal geregeld worden. 4. We communiceren steeds intensiever via de (sociale) media om inwoners te informeren over acties die zijn ondernomen op gebied van ondermijning (integrale controles met aanvullende voorlichtingsinformatie), verkeersveiligheid en veiligheidszaken in het algemeen. De BOA’s hebben sinds 2022 een eigen instagramaccount en via dat medium wordt veel gecommuniceerd over acties en projecten (fietsverlichting, vuurwerkoverlast, weesfietsenproject etc.).
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 6 van 26
1.5 - Verkeersveiligheid & openbare ruimte Belangrijkste punten: 1. Toezicht en handhaving in de openbare ruimte is effectief en ontwikkelt zich naar wens. Daar waar we in november 2019 begonnen met het inhuren van 1 BOA, is het team inmiddels uitgegroeid tot 2 vaste BOA’s (per 1/2/2023 zijn dat er 3 – coalitieakkoord) en 2 werkervaringsplekken en elke tien weken 3 tot 4 BOA-stagiairs. 2. Er wordt door BOA’s niet (meer) alleen in de blauwe zone gecontroleerd, maar op veel meer knelpunten op gebied van verkeer en openbare ruimte. Algemeen toezicht vindt plaats in alle dorpen. Dit heeft zich ook verbreed naar andere domeinen in het kader van ondermijning, fraude en andere strijdigheid met regelgeving, zoals onder andere adrescontroles (spookbewoning), sociale zekerheid, gebruiksvoorschriften omgevingsrecht, integrale controles. 3. Jaarlijks wordt in februari/maart een uitvoeringsplan vastgesteld ter voorbereiding op het vaarseizoen Vinkeveense plassen dat van 1 april tot 1 oktober loopt. Gemeente, politie en Recreatieschap Midden Nederland (per 1 januari 2023 Staatsbosbeheer) trekken gezamenlijk op als het gaat om toezicht en handhaving op snelvaren, verkeersdrukte richting de plassen en drukte op de eilanden zelf.
Covid en Oorlog in Oekraïne In de vorige beleidsperiode (2019 – 2022) kreeg Nederland te maken met twee crises. Het virus Covid-19 leidde tot een pandemie, met langdurige lockdowns en massavaccinaties. De taken van de overheid bij dit soort crises worden gecoördineerd door de Veiligheidsregio. De gemeente heeft bij dit soort crises ook meerdere taken. Bij Covid-19 ging het onder andere om het handhaven van de Rijksregels ten aanzien van de pandemie. Maar ook het faciliteren en steunen van (horeca)ondernemers die rechtstreeks getroffen werden door de pandemie. Door slagvaardig handelen en actief en creatief meedenken hebben we vaak maatwerkoplossingen kunnen bieden. Hierbij is veelvuldig contact geweest met bijvoorbeeld recreatieondernemers in Vinkeveen, ondernemersverenigingen in Mijdrecht en Abcoude en tal van andere organisaties. Demonstraties in onze gemeente zijn goed verlopen door in een vroegtijdig stadium contact te zoeken en afspraken te maken met de organisatoren. De oorlog in Oekraïne leidde tot de noodopvang van vluchtelingen. De gemeente De Ronde Venen heeft met behulp van particulier initiatief drie gemeentelijke opvanglocaties gerealiseerd in Abcoude, Vinkeveen en Wilnis en daarnaast vangen veel particulieren tot op de dag van vandaag Oekraïners op in de hele gemeente.
Ondanks dat deze gebeurtenissen heel bepalend zijn geweest voor de werkzaamheden in het veiligheidsdomein kan over het algemeen gesteld worden dat de uitvoering van de maatregelen voor bovengenoemde 5 speerpunten grotendeels op schema is gebleven.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 7 van 26
2. Criminaliteitsontwikkeling In 2022 is de totale geregistreerde criminaliteit in De Ronde Venen met +1% vrijwel gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Deze ontwikkeling is in lijn met de regionale ontwikkeling van +3%. 1. Opvallende dalers in De Ronde Venen zijn fraude (-26%) en wapenhandel/bezit dat met – 33% is afgenomen ten opzichte van 2021. Dit terwijl in de regio Midden-Nederland een toename te zien is van +13%. 2. Opvallende stijgers zijn geslaagde woninginbraken, waar een toename te zien is van +51% (van 39 naar 59), inbraak/diefstal bedrijf en instelling +67% en zakkenrollen, van 1 naar 6, terwijl er het jaar ervoor (mede door Covid-19) juist een sterke daling te zien was. Het aantal meldingen van personen met verward gedrag blijft sinds 2019 een stijgende lijn vertonen. In 2022 steeg dit aantal met +35% ten opzichte van het jaar ervoor. Daar waar de stijging van zakkenrollen relatief (in procenten) hoog is het in absolute getallen laag. Het absolute aantal personen met verward gedrag is in absolute aantal hoog en past binnen regiobrede trendontwikkelingen. Ten opzichte van 2019 zijn in totaal de criminaliteitscijfers gedaald. Er is echter wel een verschuiving van welke delictsoorten zich vaker voordoen. Dat wordt in de hiernavolgende trendontwikkeling verder toegelicht.
2022 tov 2021 ontwikkeling 2022 t.o.v . 2021
januari tm dec ember
c riminalit eit t ot aal
2019
2020
2021
2022
1392
1385
1242
1257
criminaliteit
+ 3%
Midden gemeent e Nederland + 1%
+ 3%
Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken totaal ...waarv an geslaagd ...waarv an pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld
83 50 33 124 6 5 0 6 42 62 3 44
86 65 21 98 12 0 1 3 40 40 2 35
60 39 21 115 8 5 0 7 43 50 2 33
77 59 18 104 4 4 0 6 36 46 8 32
– 14% – 16% – 8% + 300% – 3%
+ 4% + 6% – 2% + 4% + 5% – 12% + 28% + 23% – 11% + 13% + 27% + 0%
Veel voorkom ende crim inalit eit autokraken brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal
53 57 123 4 25 23
94 55 102 7 28 37
79 59 114 1 12 25
83 61 111 6 20 27
+ 5% + 3% – 3% + 500% + 67% + 8%
– 10% + 19% – 7% + 66% – 0% + 40%
Overig fraude totaal …wv : gedigitaliseerde c riminaliteit wapenhandel en/of bezit drugshandel,-v erv aardiging,-bezit
214 211 12 22
296 290 11 25
292 283 9 17
216 212 6 12
– 26% – 25% – 33% – 29%
– 28% – 28% + 13% – 3%
meldingen jongerenov erlast ov erlast pers. met v erward gedrag ongev allen op de weg
222 128 414
390 110 345
357 116 337
285 157 387
– 20% + 35% + 15%
– 32% + 3% + 9%
+ 28% + 51% – 14% – 10% – 50% – 20%
+ 1% 1392
1385
1242
1257
2019
2020
2021
2022
gemeente
daling woninginbraak geweld autokraak (brom)fietsdiefstal
vernielingen zakkenrollen fraude wv gedigitaliseerde criminaliteit
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 8 van 26
jongerenoverlast verward persoon gemeente
Midden Nederland
stijging
Midden Nederland
3. Veiligheidstrends Midden Nederland In bijlage 2 zijn de Veiligheidstrends in Midden Nederland van 2022 geïnventariseerd. Deze zijn grotendeels ook van toepassing op De Ronde Venen en de weerslag hiervan is ook te vinden in bovengenoemde criminaliteitsontwikkeling. Belangrijkste punten: 1. Er is in Midden-Nederland sprake van een verschuiving van de meer ‘traditionele’ criminaliteit (‘High Impact Crime’) naar de harde wereld van de drugscriminaliteit, cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit (‘Hidden Impact Crime’). 2. De politie Midden-Nederland signaleert dat Internetcriminelen steeds jonger en gewelddadiger worden. Waar jonge criminelen voor corona hun ‘carrière’ vaak startten met auto- of woninginbraken, kiezen ze nu voor verschillende vormen van online oplichting. 3. Midden-Nederland is een kraamkamer voor jongeren die verstrikt raken in de (drugs)criminaliteit. Dit komt vooral door de aanwezigheid van een grote hoeveelheid drugsclusters die geen enkel middel schuwen om kwetsbare jongeren te dwingen of te lokken zich te mengen in de drugswereld. 4. Maatschappelijk ongenoegen neemt toe. De toename van demonstraties en het doelbewust verspreiden van desinformatie, gaat gepaard met een veranderend vertrouwen richting overheidsinstanties. 5. De onrust wordt vaak aangejaagd via websites en sociale media.
Regelmatig is daarbij sprake van desinformatie: opzettelijk onware of onnauwkeurige informatie die wordt verspreid om personen, groepen, organisaties of landen te beschadigen of om geld mee te verdienen. 6. Afgenomen vertrouwen in de (landelijke) overheid. Er is sprake van kruisbestuiving tussen actiegroepen die zich tegen het overheidsbeleid afzetten en complotdenkers. Objectieve feiten doen er steeds minder toe, terwijl emoties, meningen en politieke overtuigingen aan gewicht winnen in het maatschappelijke debat. 7. Uitdaging: samenleven in verscheidenheid. Driekwart van de samenleving ervaart polarisatie en tegenstellingen en een kwart van de samenleving ervaart discriminatie. Sociale samenhang is cruciaal voor kwaliteit van leven en een thuisgevoel. 8. Mensenhandel: groot maatschappelijk probleem. Mensenhandel vormt een grove inbreuk op de menselijke waardigheid en lichamelijke en geestelijke integriteit van slachtoffers. We onderscheiden drie vormen: arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en seksuele uitbuiting. Nederland telt jaarlijks naar schatting 5000 slachtoffers van mensenhandel. In Midden-Nederland is het aantal meldingen van mensenhandel gestegen met +140% (absoluut: van 63 naar 151) in 2021 ten opzichte van 2018 (Bron: Meld Misdaad Anoniem). Er is gebrek aan zicht op het werkelijke probleem. 9.
Veel inwoners voelen zich betrokken bij hun wijk of omgeving en zetten zich daar vrijwillig voor in. In brede zin voor leefbaarheid en klimaat, maar ook op het gebied van veiligheid. Als mensen zelf meer ideeën hebben, vraagt dat om een andere rol van de overheid (overheidsparticipatie). Actieve burgers willen niet dat de overheid alles voor hen oplost met een standaardoplossing. Ze willen maatwerk en een overheid die met hen meedenkt. En in veiligheidszaken in hun eigen buurt actief betrokken worden als volwaardig partner. Zo kan er een nieuwe samenwerking tussen burger en overheid ontstaan, met nieuwe verhoudingen en werkwijzen.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 9 van 26
4. Regionale veiligheidsstrategie In bijlage 3 is de concept-versie van de Regionale veiligheidsstrategie 2023-2026 opgenomen. In de Regionale Veiligheidsstrategie worden op regionaal niveau prioriteiten gesteld om samen focus te kunnen aanbrengen op regionale inzet van politie en partners in het veiligheidsdomein. Op de gekozen prioriteiten worden krachten gebundeld waarbij de samenwerking zorgt voor het organiseren van meer slagkracht en kennis. Op deze manier kan De Ronde Venen gebruik maken van (specifieke) deskundigheid die niet in de eigen organisatie aanwezig is. Samenvattend komt uit de veiligheidstrends naar voren: •
Sterke bevolkingsgroei: regio Midden Nederland twee keer zo groot als in de rest van Nederland en vijf keer zoveel 0-30 jarigen
•
Crime change: van klassieke criminaliteit naar drugscriminaliteit en cybercrime
•
Ondermijnende drugscriminaliteit en jonge aanwas als groeiend probleem
•
Mensenhandel is een groot maatschappelijk probleem waar gebrek aan zicht op is
•
Ramen en deuren van ons digitale huis nog onvoldoende beveiligd
•
Maatschappelijke onrust gaat soms voorbij aan grenzen van de wet
Voorgestelde regionale prioriteiten Georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit •
Voorkomen jonge aanwas en doorgroeiers
•
Verstoren en terugdringen criminele geldstromen
•
Aanpakken branches en locaties
•
Mensenhandel: ontmoedigen en vervolgen daders, hulp slachtoffers
Digitale veiligheid en cybercrime •
Aanjagen en stimuleren gebruik van beschikbare interventies
•
Meer inzicht in dader- en slachtofferschap
•
Vergroten kennis bestuurlijke bevoegdheden
Maatschappelijke onrust (of beter:) Maatschappelijke stabiliteit •
Verbinding met de samenleving
•
Versterken online informatiepositie
•
Duidings- en handelingsperspectief voor (deels online aangejaagde) ordeverstoringen
•
Inzicht in bronoorzaken van polarisatie en radicalisering
In periode 2019-2022 is sterk ingezet op de verbinding van zorg met veiligheid als speerpunt, hetgeen ook in ons IVP is opgenomen. Dat dit nu niet als prioriteit genoemd wordt wil niet zeggen dat hier minder aandacht voor komt. Het onderwerp blijft belangrijk en actueel. Verward en gevaarlijk, jeugd/jonge aanwas en radicalisering blijven thema’s die ook in bovengenoemde prioriteiten voor komen. We versterken en behouden wat is opgebouwd: Persoonsgerichte Aanpak (PGA) in gemeenten, PGA lab (subsidie voor drie jaar) voor extra doe- en denkkracht in gemeente en Zorg- en Veiligheidshuis.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 10 van 26
5. Veiligheidsenquête onder inwoners Om de veiligheidsbeleving onder onze inwoners te monitoren heeft Dimensus in december 2022 de veiligheidsscan uitgevoerd. Het onderzoeksrapport is in bijlage 4 opgenomen. Voor dit onderzoek zijn 2 groepen door de gemeente benaderd via de mail, namelijk het inwonerspanel van de gemeente De Ronde Venen en de groep burgernetdeelnemers. Om recht te doen aan de werkelijke verdeling naar wijk, geslacht en leeftijdsgroep zijn de data van het inwonerspanel gecorrigeerd door middel van weging. Een weging houdt in dat je corrigeert voor de werkelijke verdeling in de populatie naar leeftijd, geslacht en kern. Voorbeeld: het aandeel vrouwen in de leeftijd van 35 tot 55 jaar in Mijdrecht bedraagt 15% van de totale populatie. In de respons is dit aandeel 20% omdat zij meer dan evenredig hebben meegewerkt. Alle respondenten die tot die groep behoren krijgen dan een weegfactor 15% / 20% = 0,75. Hierdoor voorkom je dat groepen die meer dan evenredig vertegenwoordigd zijn in de respons te zwaar meetellen en groepen die minder dan evenredig zijn vertegenwoordigd juist minder zwaar meetellen. In totaal zijn er 900 deelnemers van het inwonerspanel aangeschreven waarvan 346 inwoners deel hebben genomen aan het onderzoek, een responspercentage van 38%.
Voor de burgernetdeelnemers die via de open link deel hebben genomen zijn 5 480 inwoners aangeschreven, hiervan hebben 682 inwoners deelgenomen aan het onderzoek, wat neerkomt op een responspercentage van 12%. In totaal hebben dus 1.028 inwoners hun input geleverd voor dit IVP. Naast de totaalrapportage in bijlage 4 zijn in onderstaande infographic de belangrijkste resultaten weergegeven. Vanuit het team Omgevingszaken was de vraag gesteld om in deze enquête ook aan de inwoners te vragen naar onderwerpen die de gemeente moet oppakken in het domein van omgevingszaken. Het gaat hierbij om zaken zoals illegale bebouwing, gebruik in strijd met het bestemmingsplan, toezicht op bouwwerken enzovoorts. De resultaten van dit onderdeel worden niet direct in dit IVP betrokken, maar zullen terug komen in het integrale handhavingsplan dat door het team Omgevingszaken opgesteld zal worden.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 11 van 26
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 12 van 26
6. Coalitie-akkoord 2023-2026 De visie Veilig zijn en veilig voelen is in het college-akkoord In het hart vertaald in de volgende doelstellingen en acties. Doelstellingen Continu aandacht voor preventie Betrokkenheid inwoners bij het nieuwe (veiligheids-) / handhavingsbeleid
Acties 1) Communicatie over handhaving en de resultaten hebben een preventieve werking. 2) Inwoners worden betrokken bij het opstellen van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 3) We verstevigen de inzet van de Wet BIBOB, met name bij het toetsen van omgevingsvergunningen. 4) Weerbaarheid tegen (ondermijnende) criminaliteit versterken. Zoals bijvoorbeeld het Keurmerk Veilig Buitengebied. 5) Prioriteit aan een digitaal weerbare gemeente. Inwoners en bedrijven helpen weerbaar te maken tegen cybercriminaliteit. 6) Betrokkenheid bij de brandweer en de taken van de Veiligheidsregio: ontwikkeling van taken en (verzorgingsgebied)specifiek materieel, revitalisering kazernes en aandacht voor jubileums. 7) Informatiebeveiliging van gemeente op orde en goed voorbereid zijn op cybercrisis en online aangejaagde ordeverstoringen
Handhavingscapaciteit uitbreiden en taken terughalen naar de gemeente
8) BOA domein 1 wordt uitgebreid met één FTE 9) Onderzoek naar de mogelijkheid om het vaartoezicht op de VVP in eigen beheer van de gemeente te brengen. 10) We bevorderen de samenwerking tussen hulpverleningsdiensten en inwoners. Focus ligt op onderlinge communicatie. Handhavers werken nauw samen met de politie. 11) We benutten kansen om de integraliteit en samenwerking tussen alle hulpverlenings- en handhavingsorganisaties duidelijk te maken. 12) Ook wordt bekeken of een centraal gebouw voor handhaving, toezicht en incidentbestrijding voor de VVP (eiland 4) hier een toegevoegde waarde kan hebben.
Integrale samenwerking met 13) Handhaving wordt integraal - dat is: preventie, (veiligheids)partners en gedeelde handhaving, beroep en bezwaar - opgepakt door de verantwoordelijkheid met inwoners en inhoudelijk verantwoordelijke portefeuillehouder ondernemers; wordt gecoördineerd door één wethouder. Communicatie over handhaving wordt uitgebreid. Meer zichtbaar maken wat we doen en wat de resultaten zijn.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 13 van 26
14) Twee keer per jaar een rapportage door de portefeuillehouder
7. Prioriteiten IVP 2023-2026 Op basis van de voorgaande hoofdstukken die we als de pijlers van het nieuwe IVP beschouwen, stellen we de volgende prioriteiten voor de komende jaren vast: 1. Bestrijding van georganiseerde ondermijnende (drugs)criminaliteit 2. Vergroten digitale veiligheid en bestrijding cybercrime 3. Behouden van maatschappelijke stabiliteit 4. Borgen en versterken verbinding domein Zorg en veiligheid 5. Versterking integraal toezicht & handhaving Dit zijn de prioriteiten in het IVP. Vanzelfsprekend komen andere prioriteiten die een relatie hebben met andere beleidsterreinen daar terecht. Zoals bijvoorbeeld de door inwoners gewenste aandacht voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in het programma Hart voor Groen en verkeersveiligheid in het Mobiliteits- en VerkeersVeiligheidsplan.
1. Bestrijding van georganiseerde ondermijnende criminaliteit a. Risicolocaties Problematiek Criminelen maken gebruik van kwetsbare locaties, branches en bedrijfsvormen. Het gaat met name om: bedrijven- en industrieterreinen, het buitengebied, de horeca en auto(verhuur)branche. Maar ook makelaars en notarissen spelen een rol in de ondermijnende criminaliteit. Zoals uit de evaluatie blijkt zijn de integrale controles van risicolocaties sinds 2021 goed op gang gekomen. Een zichtbare, nabije en optredende overheid blijft ook de komende jaren van groot belang. Aanpak •
We gaan door met de aanpak van branches en locaties door (het voortzetten van) twee grootschalige preventieve controles per jaar (vooral op de bedrijventerreinen) en gerichte of informatiegestuurde controles als daar aanleiding voor is op andere plekken.
•
In samenwerking met politie, Stedin en Cazas Wonen controleren we op basis van signalen panden op illegale hennepteelt. Dit vindt plaats in alle acht dorpen.
•
Bij integrale controles leggen we meer nadruk op het buitengebied onder andere via project spookbewoning.
•
In het lokaal ondermijningsoverleg veredelen we informatie een mono/multidisciplinaire aanpak
•
We intensiveren de bestuurlijk juridische aanpak, door onder andere verstevigen en verbreden van de inzet van de Wet BIBOB. Hiervoor genereren we extra capaciteit in de vorm van een BIBOB functionaris (0,5 fte).
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 14 van 26
b. Jonge aanwas en doorgroeiers Problematiek Een toenemend aantal jongeren in Midden Nederland raakt verstrikt in de (drugs)criminaliteit. Drugscriminaliteit heeft aantrekkingskracht op jongeren en jongvolwassenen, met name het geld en de status van de drugshandel. Hun ouders hebben weinig of geen grip op de jongeren. Eenmaal toegetreden tot het criminele circuit is het door afhankelijkheid van de criminelen en het ‘snelle geld’ en gebrek aan toekomstperspectief, moeilijk om eruit te stappen. In de afgelopen jaren is opgevallen dat jonge aanwas in de (hard)drugscriminaliteit een gevarieerdere, bredere groep jongeren betreft dan doorgaans wordt gedacht. Eind 2022 is voor De Ronde Venen op basis van interviews met experts een lokaal beeld uit het regionale onderzoeksprogramma ‘Straatwaarden’ opgeleverd. Aanpak •
Op basis van het lokale beeld Straatwaarden maken we een plan van aanpak, inventariseren we welk netwerk nodig is en wat al beschikbaar is.
•
We zetten een aanpak op voor (vroeg)signalering, bewustwording en een aanpak van jongeren en hun sociale omgeving.
•
We initiëren interne bewustwording en voorlichting onder professionals en (in samenwerking met HALT) op het Veenlanden College en in specifieke situaties in het basisonderwijs.
•
Samen met de politie ontwikkelen we een aanpak op dealers en dealerlocaties en onderzoeken we of een repressieve aanpak ondersteunend kan zijn aan de preventieve aanpak. Dit doen we door negatieve rolmodellen (“NeRo’s”) aan te pakken en de ’jonge aanwas’ en ‘doorgroeiers’ via Zorg en Veiligheid. c. Mensenhandel (seksuele uitbuiting en arbeidsuitbuiting)
Problematiek In onze gemeente zijn er relatief weinig signalen en bestaat het beeld dat er geen groot probleem is. De vraag is of dit wel zo is. Daarom willen we een completer beeld hebben van de problematiek. Met als achterliggend doel: ontmoedigen en vervolgen van daders en hulp aan slachtoffers. Aanpak •
Er komt een districtelijke quickscan mensenhandel om beter beeld te krijgen van de problematiek, waarna gemeenten hun behoefte en vervolgstappen bepalen.
•
Op basis van het beeld investeren we op interne bewustwording en alertheid. Met aandacht voor voorlichting en bewustwordingsacties voor gemeenteambtenaren, de interne meldroute en bewustwording voor buiten de gemeentelijke organisatie.
•
We ontwikkelen een gerichte aanpak per uitbuitingsvorm. Verschillende acties gericht op seksuele uitbuiting, criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting. Goede hulp en opvang van slachtoffers. d. Weerbare overheid
Problematiek Een weerbare overheid is een overheid waar inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners op kunnen vertrouwen. En een overheid die tegenstand biedt aan ondermijnende criminaliteit. Dat vraagt doorlopend om versterking, want een weerbare overheid is nooit af. Het afgelopen jaar is er geïnvesteerd
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 15 van 26
in het bewust en alert maken van met name boa’s en toezichthouders. Daar is veel mee bereikt. Tegelijk is er nog veel te doen. Een goed opgebouwde gemeentelijke informatiepositie ligt niet voor de hand. De afdelingen van een gemeente hebben wel veel informatie, maar de gemeente is van zichzelf geen informatieorganisatie. Dat lukt alleen door daar gezamenlijk in te investeren. Aanpak •
De komende beleidsperiode gaan we nog meer aandacht besteden aan alert omgaan met signalen, een goed opgebouwde gemeentelijke informatiepositie, gegevensdeling, integriteit en betrouwbaarheid.
•
We vergroten de bestuurlijke en ambtelijke weerbaarheid. We organiseren interne sessies gericht op bewustzijn en handelingsperspectief
2. Vergroten digitale veiligheid en bestrijding cybercrime Problematiek Digitale criminaliteit neemt de afgelopen jaren fors toe. Van het stelen verkopen of vernielen van onze (persoons)gegevens tot het platleggen van systemen die we dagelijks gebruiken. En van het hacken van onze webshopaccounts tot afpersing met gijzelsoftware. Dit is een gevolg van de steeds verdergaande digitalisering. We weten als inwoners, bedrijven ons fysieke huis goed te beveiligen, maar de ramen en deuren van ons digitale huis staan soms nog wagenwijd open. Aanpak: •
Eigen huis op orde: we nemen verantwoordelijkheid voor het goed functioneren van de eigen digitale systemen. In samenwerking met de gemeentelijke Chief Information Security Officer (CISO) en functionele afdelingen zetten we in op gegevensveiligheid, risicobewustzijn en gedrag van medewerkers.
•
We bereiden ons voor op cyberincidenten en cybercrises. In samenwerking met de VRU organiseren we minimaal twee cyberoefeningen in deze planperiode.
•
Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit: we helpen bewoners en ondernemers weerbaarder te maken. We behouden een stimulerende en faciliterende rol voor de verschillende doelgroepen. We gaan actief “de straat” met behulp van bijvoorbeeld het mobiele medialab van de politie.
•
We intensiveren samenwerking binnen district West Utrecht en regionaal, met name ook op gebied van kennis- en leersessies.
3. Behouden van maatschappelijke stabiliteit Problematiek Het maatschappelijk debat over onderwerpen die raken aan het (dagelijks) leven van grote aantallen Nederlanders wordt volop gevoerd. Denk hierbij aan de oorlog in Oekraïne, COVID, klimaat, vluchtelingen, stikstof, jaarwisseling en complottheorieën. Het kunnen uiten van je mening en dus ook ongenoegen is – zolang dit binnen de grenzen van de wet gebeurt – essentieel voor een vitale
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 16 van 26
democratie. Er is landelijk echter een trend zichtbaar waarbij dit debat aan de grenzen van de wet voorbijgaat. In onze gemeente is dat zeker nog niet het geval. Niettemin bestaat er een kans dat dit zich ook in De Ronde Venen voor kan doen. Spanningen bestaan niet alleen tussen individuen en groepen, maar richten zich – mede door het afnemend vertrouwen in de overheid – vaker tegen publieke ambtsdragers en de overheid in het algemeen. Het is aan de burgemeesters om het grondrecht tot demonstreren te beschermen en hieraan ruim baan te bieden, zonder dat dit leidt tot strafbare feiten en/of wanordelijkheden. Aanpak •
We blijven in verbinding met de samenleving en investeren in het opzetten van een lokaal netwerk. In zo’n netwerk zijn sleutelfiguren met diverse achtergronden vertegenwoordigd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan wijkagenten, jongerenwerkers, trainers van sportclubs, betrokken buurtbewoners en voorgangers/leidinggevenden van religieuze organisaties.
•
We versterken onze online informatiepositie. Een verdiepingsslag maken in de ‘digitalisering van de straat’; we zoeken naar mogelijkheden voor samenwerking met het Lectoraat van de Haagse Hogeschool. Wat is het hoe en hoe kunnen we er als gemeente mee omgaan? Ook daarin de verbinding zoeken met de ‘digitale wijkagent’.
•
We ontwikkelen een duidings- en handelingsperspectief voor (deels online aangejaagde) ordeverstoringen; hier ligt ook een verbinding met digitale veiligheid en cybercrime. Kunnen burgemeesters met een internetverbod optreden tegen een verstoring van de openbare orde met een aanleiding in het onlinedomein?
4. Borgen en versterken verbinding domein Zorg & Veiligheid Problematiek Nog steeds hebben we te maken met complexe casussen (personen/huishoudens) met kenmerken als (woon)overlast, (huiselijk) geweld, schulden, ‘onbegrepen gedrag’, criminaliteit, overlast op straat. Dit heeft stevige impact op de woonomgeving. Mede in dit kader worden we ook geconfronteerd met overlastgevende (jeugd)groepen. Met name momenteel in Mijdrecht, Wilnis en Abcoude. Hierbij spelen ook motivatieproblemen voor school en werk een rol. “School is nutteloos, je kunt op andere manieren veel sneller geld verdienen”. In de periode 2019-2022 is al sterk ingezet op de verbinding van zorg met veiligheid als speerpunt. Het onderwerp blijft belangrijk en actueel. Verward en gevaarlijk, jeugd/jonge aanwas en radicalisering blijven thema’s die ook in bovengenoemde prioriteiten voor komen. Aanpak •
We versterken en behouden wat is opgebouwd: Persoonsgerichte Aanpak (PGA) in gemeenten, PGA lab voor extra doe- en denkkracht in gemeente en Zorg- en Veiligheidshuis.
•
Voortzetting en uitbreiding van de in 2022 gestarte groepscan overlastgevende jeugdgroep. Aan de hand van een stappenmodel is een groep in Wilnis nauwkeurig in kaart gebracht. Op basis van dat
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 17 van 26
beeld wordt in samenwerking met gemeente (team veiligheid, sociaal domein, leerplicht), jongerenwerk, Cazas Wonen en andere partners een aanpak georganiseerd. •
We zetten extra capaciteit in voor specialistisch jongerenwerk (Streetwise) om in contact te komen met specifieke doelgroepen binnen jongeren op straat. Met als doel verbinding te maken en perspectief te bieden om te voorkomen dat ze in de criminaliteit belanden. Hier zit ook een connectie met het Straatwaarden project (Ondermijning).
•
Met name de “digitalisering van de straat” is een uitdaging voor de komende jaren om als overheid zichtbaarheid en nabijheid in stand te houden. Hierin zoeken we verbinding met Cyberveiligheid waar we de mogelijkheden onderzoeken van samenwerking met bijvoorbeeld de Haagse Hogeschool waar op dit onderwerp praktijkgericht onderzoek gedaan wordt. We zoeken hierbij ook aansluiting bij de ‘digitale wijkagent’.
•
We zetten de noodzakelijke en effectieve samenwerking voort tussen Sociaal Domein en Veiligheid. Niet alleen op zorg- casusniveau. Met het komen en gaan van nieuwe (jeugd)generaties blijven we voor alle partners zichtbaar, herkenbaar en nabij. Dit vraagt om flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Zeker ook om hierop in te kunnen spelen en hen niet uit het oog te verliezen.
5. Versterking integraal toezicht en handhaving Problematiek Uit de veiligheidsenquête onder de inwoners blijkt dat op de vraag hoe veiligheid(sbeleving) verbeterd kan worden vindt 52% van de inwoners dat er voldoende toezicht moet zijn door politieagenten en gemeentelijke handhavers. Daarnaast ziet 42% het verbeteren van de verkeersveiligheid in de woonstraten als belangrijk punt. De zichtbare aanwezigheid van toezichthouders en handhavers draagt zeker bij aan het gevoel van veiligheid. We hebben echter ook te maken met schaarste verdeling. Zeker in tijden van personeelstekorten in alle sectoren en het daardoor moeten maken van keuzes. Bovendien ligt de verantwoordelijkheid voor het bewaken van “goed” gedrag niet alleen bij de toezichthouders en handhavers, maar bij ons allemaal. Van inwoner, tot maatschappelijke organisatie tot bedrijf. Daarnaast is het van belang om zoveel mogelijk samenhang te brengen in toezicht en handhaving in de diverse domeinen. Binnen elk domein, bijvoorbeeld openbare ruimte, omgevingszaken, uitvoering participatiewet, jeugd- en WMO, basisregistratie personen, heeft ieder zo een eigen informatiepositie. Door hierin meer samenhang aan te brengen en zaken zo meer integraal te benaderen krijgt toezicht en handhaving een absolute meerwaarde. Aanpak •
We stimuleren sociale controle, het vergroten van meldingsbereidheid en signalering, en zelf aanspreken op gedrag en daar waar mogelijk corrigeren. We bevorderen de samenwerking tussen hulpverleningsdiensten en inwoners. Focus ligt op onderlinge communicatie. Handhavers werken nauw samen met de politie.
•
We gaan op het gebied van toezicht en handhaving in de het domein van de BOA’s samenwerking aan met andere gemeenten zoals bijvoorbeeld Utrecht en Stichtse Vecht voor de inzet van specialistische taken, extra inzet bij onverwachte gebeurtenissen of calamiteiten.
•
We stellen een of meer handhavingsarrangementen op, waarin afspraken en samenwerking tussen toezichthoudende en handhavende partners worden vastgelegd. Thema in elk arrangement is: welke
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 18 van 26
partijen zijn betrokken bij de aanpak van welke veiligheidsthema’s en welke partij is de trekker. Hierin kunnen dus ook veiligheidsthema’s uit hiervoor genoemde prioriteiten aan de orde komen. •
We doen onderzoek naar de mogelijkheid om het vaartoezicht op de Vinkeveense Plassen in eigen beheer van de gemeente te brengen. Per 1 januari 2023 is het vaartoezicht overgegaan van Recreatieschap Midden Nederland naar Staatsbosbeheer. Gelet op de daarin gemaakte afspraken zal dit onderzoek uiterlijk in 2025 van start gaan.
•
In aansluiting op voorgaande punten bekijken we of een centraal gebouw voor handhaving, toezicht en incidentbestrijding voor de VVP (eiland 4) hier een toegevoegde waarde kan hebben.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 19 van 26
Andere belangrijke thema’s In dit onderdeel worden de overige belangrijke veiligheidsthema’s van dit IVP behandeld. Deze thema’s hebben een voortgezet beleid-karakter: de huidige aanpak ervan wordt in hoofdlijn voortgezet. De bestuursagenda VRU 2024-2027 kan mogelijk wel nieuwe thema’s bevatten. De aanpak van onderstaande thema’s wordt uitgewerkt in het uitvoeringsplan van het IVP en soms in het beleid van de andere beleidsterreinen. thema Vergunningverlening evenementen, Alcoholwet Brandveiligheid, externe veiligheid en crisisbeheersing
Communicatie & veiligheid
Veilig winkelgebied en veilig bedrijventerrein Verkeersveiligheid
Toezicht en handhaving omgevingszaken Veilige publieke taak, veilig werken
aanpak - Klantgericht en met duidelijke spelregels - Risicobeheersing - Gevaarlijke stoffen - Crisisbeheersing/bevolkingszorg - Uitvoering van nieuwe thema’s die uit de nieuwe bestuursagenda voortkomen - We communiceren intensiever via de (sociale) media om inwoners te informeren over acties die zijn ondernomen op gebied van ondermijning verkeersveiligheid en veiligheidszaken in het algemeen. - We investeren ook meer in ‘nazorg’, zoals het bijvoorbeeld terugkoppelen over de afhandeling van een melding etc Cameratoezicht c.a. door Stichting Beveiliging Bedrijventerrein - Bij de uitvoering van het mobiliteits- en verkeersveiligheidsplan werken we aan fysiek veiligere situaties in de acht dorpen - Gedragsbeïnvloeding via communicatie (preventieprojecten) en educatie (verkeersexamens) - Handhaving, met name risicovolle plekken - Ondersteuning vanuit BOAteam - Medewerkers in de frontoffice moeten zich veilig voelen in hun publiekscontacten - Op gebied van fysieke veiligheid moeten medewerkers hun taak veilig uit kunnen voeren
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 20 van 26
gerelateerd beleid Evenementenbeleid, Apv Regionaal Risicoprofiel Bestuursagenda VRU 20242027 Crisisbeheersingsplan Veiligheidsregio Utrecht
Economische zaken Mobiliteits- en Verkeersveiligheidsplan
Integraal Handhavingsplan Arbo veiligheidsbeleid
Financiën Met het vastleggen van de nieuwe prioriteiten zullen ook middelen vrijgemaakt moeten worden om de genoemde doelstellingen te realiseren. Concreet hierin is het verbreden en versterken van de inzet van de Wet BIBOB om ondermijning tegen te gaan. Daarnaast het inhuren van gespecialiseerd jongerenwerk Streetwise (Zorg en Veiligheid). De bedoeling is om het totale budget voor jongerenwerk in de kadernota 2024 en de dienstverleningsovereenkomst met Tympaan de Baat op te nemen. Voor 2023 wordt Streetwise nog gefinancierd via het domein Veiligheid en in 2024 via Sociaal Domein. Daarnaast worden we sinds 2022 geconfronteerd met dumpingen van drugsafval in de openbare ruimte. De verwachting is dat dit in deze planperiode zich voor zal blijven doen. De opruimkosten worden voor 50% vergoed door de Rijksoverheid met een maximum van 50.000 euro. Tot slot is op basis van het coalitieakkoord in 2022 reeds ingezet op uitbreiding van het BOA-team met 1 fte. Een en ander vertaalt zich concreet als volgt.
jaarschijf Nieuw incidenteel
2023
2024
2025
2026
35.000
Nieuw structureel Nieuw structureel
gespecialiseerd jongerenwerk gespecialiseerd jongerenwerk via Sociaal Domein BIBOB-functionaris (0,5 fte)
nvt nvt 35.000 35.000 35.000
nvt 35.000
Nieuw incidenteel
Opruimkosten drugsafval
15.000 15.000 15.000
15.000
Budgetaanvraag voor IVP
2025
2026
incidenteel structureel
35.000 0 0 50.000 50.000 50.000
0 50.000
Structureel (reeds beschikbaar) 1 fte BOA coalitieakkoord
55.000 55.000 55.000
55.000
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 21 van 26
2023
2024
Uitvoering, monitoring en verantwoording 1. De prioriteiten en de daarbij behorende aanpak worden opgenomen in een (intern) uitvoeringsplan met een jaarplanning. 2. We rapporteren tweemaal per jaar aan de raad over de voortgang van de uitvoering. 3. De ambtelijke coördinatie is belegd bij het team Veiligheid en Facilitair. De bestuurlijke coördinatie ligt primair bij de portefeuillehouder Veiligheid, burgemeester Maarten Divendal. De coördinatie van veiligheidsontwikkeling en handhaving ligt bij wethouder Anja Vijselaar. Gezamenlijk bewaken zij de integraliteit met andere beleidsterreinen die hier raakvlakken mee hebben. 4. Het thema veiligheid wordt dus ook betrokken op alle andere beleidsterreinen van de gemeente. Als iedereen zicht heeft op wat hij of zij hieraan kan bijdragen en die verantwoordelijkheid neemt, werken we daadwerkelijk samen aan een veilige en plezierige leefomgeving. Binnen het college van Burgemeester en Wethouders is afgesproken dat elke wethouder kijkt hoe binnen de werkzaamheden op de verschillende terreinen integrale veiligheid een onlosmakelijk verbonden onderdeel is. Dit kan dus ook gaan over het reduceren van ergernissen, zoals rommel op straat, vandalisme, onderhoud openbare buitenruimte, verkeersveiligheid.
Maar ook de aanpak van fraude in de sociale zekerheid, veiligheid en duurzaamheid (energietransitie) of het veilig werken in de openbare ruimte. Deze zaken zijn veelal te vinden in beleid en uitvoeringsprogramma’s van andere domeinen, maar ze hangen wel allemaal met elkaar samen. 5. Een overzicht van de betrokken portefeuilles per thema wordt in het hiernavolgende overzicht beschreven.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 22 van 26
O
Brandveiligheid
X
X
Externe veiligheid
X
O
Crisisbeheersing
X
O
Veilig ondernemen
X
X
Verkeersveiligheid Toezicht en handhaving omgevingswet
X
O
Veilige publieke taak
X
KCC / Burgerzaken
X
ICT
X
personeel en organisatie
Zorg en Veiligheid Integraal toezicht & handhaving
milieu
O
duurzaamheid
X
Mobiliteit / wegen
Maatschappelijke stabiliteit
integraal plan Vinkeveen
O
Economie en bedrijventerrein
X
openbare ruimte
Digitale veiligheid/cybercrime
afval
O
participatiewet WMO
O
Gezondheid
Communicatie
X
ouderenbeleid
Omgevingswet en vergunningen
Ondermijning
Thema's
jeugd- en jongerenbeleid
Veiligheid en handhaving OOV
Overzicht betrokken portefeuilles per thema
O
O X X
O
O
X O
O
O
O
O
O
O O
X
O
X
X
Veilig werken
X > portefeuille/domein voert (mede) uit en is (mede) trekker O > portefeuille/domein voert (mede) uit
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 23 van 26
O
X
X
X
X
Lijst van begrippen en afkortingen BIBOB De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan de bevoegde overheidsinstantie de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Om de mate van gevaar te bepalen, kan de overheidsinstantie een advies aanvragen bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB). Cazas Wonen Cazas wonen is de woningbouwcoöperatie die in De Ronde Venen en Woerden aanwezig is. Dit is de opvolger van Groenwest. Zij bezitten een groot aantal sociale huurwoningen in alle kernen van De Ronde Venen. Cybercrime / cyberincidenten / cybercrisis Cybercrime betekent hetzelfde als computercriminaliteit of cybercriminaliteit. Cybercrime zijn misdaden die gepleegd worden met een ICT-middel, dus een computer, smartphone, smartwatch of tablet, gericht op een ander ICT-middel. Dus met een computer een virus verspreiden op andere computers is cybercrime. Andere voorbeelden van cybercrime zijn hacking , DDoS-aanvallen, ransomeware en malware. Digitale wijkagent De digitaal wijkagent doet onderzoek naar gedigitaliseerde criminaliteit.
Denk daarbij aan online smaad, sexting, internetoplichting, klassieke misdaad met een digitaal component. Hij geeft tips aan collega’s en inwoners over het veilig gebruik van internet. Samen met collega’s verzorgt hij de social media van zijn team, zoals de Facebookpagina en het Instagramaccount van de politie in jouw buurt. Hij plaatst posts op die pagina’s, beantwoordt vragen van inwoners, maar geeft ook voorlichting op scholen over bijvoorbeeld sexting en digitaal pesten. De digitaal wijkagent is er voor de online basis politiezorg. Inwoners kunnen bij hem terecht voor het doorgeven en verkrijgen van informatie over zaken die zich in de digitale wereld afspelen. Hackshield Hackshield is een cybersecurity game voor kinderen tussen de 8 en 12 jaar oud. Op een speelse manier leren kinderen zich wapenen tegen digitale ervaringen. Kinderen worden gestimuleerd het geleerde over te brengen op hun (groot)ouders. De gemeente speelt in dit project een belangrijke rol aangezien de (kinder)burgemeester de kinderen zelf oproept op het spel te spelen. HALT Halt staat voor Het Alternatief. De jongeren van 12 tot 18 jaar die een strafbaar feiten hebben gepleegd krijgen een alternatieve straf in plaats van een stafblad. In 2022 zijn er totaal 22 jongeren verwezen naar HALT, waarvan 16 jongens en 6 meisjes.
De gemiddelde leeftijd is ongeveer 16 jaar en de delicten zijn divers (vermogensdelicten (diefstal), alcoholen druggerelateerde zaken, mishandeling, baldadigheid en online delicten). Het slagingspercentage van
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 24 van 26
de HALT afdoening is hoog. De ouders worden in alle gevallen betrokken bij de afdoening. In alle gevallen moet de jongere zijn excuus maken bij het slachtoffer. Naast HALT doorverwijzingen verzorgt bureau HALT voor ons ook voorlichtingen op basis- en middelbare scholen. Hidden Impact Crime Traditionele criminaliteit zoals High Impact Crime maakt plaats voor Hidden Impact Crime. De afnemende criminaliteitscijfers geven een beeld dat criminaliteit afneemt, maar de hedendaagse criminaliteit wordt steeds minder zichtbaar terwijl het nog steeds veel slachtoffers maakt. Denk aan georganiseerde ondermijnende criminaliteit, cybercrime en polarisatie. High Impact Crime High Impact Crime (HIC) is een verzamelnaam voor delicten die een grote impact hebben op het slachtoffer. Niet alleen voor het slachtoffer, maar ook voor de directe omgeving. Het veiligheidsgevoel in de maatschappij kan door HIC worden aangetast. Denk bij HIC aan woninginbraken, overvallen, straatroven en geweldsmisdrijven. Deze delicten hebben veel overeenkomsten qua aard als qua dadergroepen en aanpak. Integrale controle (ondermijning) Een integrale controle is een controle waarbij de gemeente samen met politie, Douane, Belastingdienst, UWV en vele andere (veiligheids)partners controles uitvoert in panden waar de gemeente een toezichthoudende taak heeft.
Doordat er integraal samengewerkt wordt kunnen partners tijdens dergelijke controles gebruik maken van elkaars kennis en expertise. De controles vinden meestal plaats bevoegdheid van de gemeente (artikel 5:15 van de Algemeen Wet Bestuursrecht). JOS = Jongeren Op Straatoverleg In het JOS bespreken gemeente, jongerenwerk, HALT en politie de trends, overlastmeldingen en locaties om vroeg signalering mogelijk te maken. Ook de samenwerking met scholen of specifieke jeugdthema’s worden tijdens het JOS gedeeld en er worden acties uitgezet. Het JOS komt elke maand bijeen. Meld Misdaad Anoniem Meld Misdaad Anoniem (M.) is het onafhankelijke meldpunt waar je anoniem informatie kunt geven over criminaliteit. Het is geen onderdeel van de politie. Je kunt bij M. melden over bijvoorbeeld moord en doodslag, mishandeling, overvallen, brandstichting, wapen- of mensenhandel. Maar ook met informatie over fraude en corruptie kun je bij M. terecht. Alleen als jouw anonimiteit gewaarborgd kan worden stuurt M. de anonieme melding door naar diverse partners, zoals de politie en andere opsporingsdiensten. Nazorg gedetineerden - Uitvoering van de gemeentelijke taak De taak van Nazorg gedetineerden is neergelegd bij de nazorg coördinator, die deze taak voor de regio Utrecht West uitvoert. De nazorgcoördinator is gestationeerd in Nieuwegein. Zij ontvangt alle in- en uit detentie meldingen.
Dit wordt vastgelegd in een systeem (PGAx) waarin de gemeente (medewerkers van team Veiligheid) inzage heeft. De nazorgcoördinator zoekt contact met de gedetineerde in de penitentiaire inrichting (PI) en met de casemanager. Dan wordt geïnventariseerd welke hulpvragen de gedetineerde heeft (werk, wonen, schulden, ID, zorg). Samen met de case manager wordt een plan opgesteld. De nazorgcoördinator legt contact met de contactpersonen binnen de gemeente. De casemanager en de nazorgcoördinator hebben contact met de gemeente om de acties uit het plan van aanpak op te pakken.
Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 - pagina 25 van 26
PGA = Persoonsgebonden Aanpak (PGA) De PGA heeft tot doel dat het proces van recidive stopt en dat personen begeleidt terugkeren naar een volwaardige deelname aan de samenleving. Personen waar zorgen om zijn worden ingebracht door alle aangesloten partijen zoals politie, woningcorporatie CazasWonen (voorheen Groenwest), leerplicht en het team Toegang van de gemeente. Gezamenlijk wordt bekeken of de PGA een effectief middel is voor de betrokken inwoner. RIEC De RIEC’s ondersteunen de samenwerking tussen gemeenten, politie, OM, belastingdienst, Kmar, ISZW, provincies, UWV, Douane, FIOD, IND en NVWA. Deze samenwerking heeft als doel om de overheid en maatschappij weerbaarder te maken om zo ondermijning tegen te gaan. RVS Midden Nederland Het Bureau Regionale Veiligheidsstrategie is een bureau van en voor de 39 gemeenten in MiddenNederland, het OM en de politie. De missie van het Bureau RVS is het werk van veiligheidspartners laten excelleren. Het Bureau RVS ondersteunt de veiligheidspartners om effectief de krachten te bundelen in het veiliger maken van de regio. Straatwaarden In het programma Straatwaarde(n) wordt gefocust op het voorkomen van (de doorgroei van) jonge aanwas op de criminele ladder.
Het doel is om vanuit een integraal informatiebeeld en met de combinatie van preventieve en repressieve maatregelen jonge aanwas in de cocaïnehandel te stoppen en de doorgroei van jongens in de cocaïnehandel een halt toe te brengen. Het regioprogramma Straatwaarde(n) faciliteert de ketenpartners zowel op lokaal als op districtelijk/regionaal niveau bij het terugdringen van de aanwas van in de cocaïnehandel in MiddenNederland en jaagt een aanpak aan. Binnen Straatwaarde(n) worden drie niveaus van de doelgroep onderscheiden: jonge aanwas, doorgroeiers en negatieve rolmodellen. Top X Bij de Top X aanpak worden verschillende juridische zorginterventies vanuit strafrecht, civiel recht en bestuursrecht gecombineerd en afgestemd. Dit vindt plaats in het Zorg- en Veiligheidshuis Utrecht. Op deze manier kan een sluitende aanpak worden bereikt om recidive te voorkomen. De meeste situaties hebben betrekking op criminaliteit en extreme overlast. Maar in voorkomende gevallen gaat het ook om situaties met een gevaarzetting als gevolg van verward gedrag, huiselijk geweld of radicalisering. Hierbij wordt de situatie van overige gezinsleden betrokken bij de aanpak Betrokken partners: Openbaar Ministerie, (Jeugd)Reclassering, Geestelijke gezondheidszorg, Samen Veilig, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming, politie en gemeente.
Zorg- en Veiligheidshuis Het Zorg- en Veiligheidshuis Regio Utrecht (ZVHRU) bundelt de krachten van justitiële organisaties, zorgorganisaties en gemeenten door casus overleggen met deze partijen te organiseren over complexe casussen. In het casusoverleg analyseren de partijen elk vanuit hun eigen perspectief en expertise de individuele problematiek binnen elke casus en stellen zij een gezamenlijk gedragen plan van aanpak op. In de uitvoering van het plan is elke betrokken partij verantwoordelijk voor haar eigen aandeel. Het ZVHRU monitort de uitvoering en de voortgang van deze persoonsgerichte aanpak.