Document · PDF

Bijlage 1 Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026 2027 (1)

Gemeenteraad 30 oktober 2025, gemeente De Ronde VenenBij agendapunt: Raadsvoorstel Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 (akkoordstuk)8.710 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies planperiode 2026-2030

Inhoud Inhoud .......................................................................................................................................................................... 2 Samenvatting............................................................................................................................................................. 5 Doelstelling........................................................................................................................................................ 5 Speerpunten komende jaren ....................................................................................................................... 5 Meerjarenplanning, budgetten en financiële dekking ........................................................................ 5 Inleiding ....................................................................................................................................................................... 9 1.

Opzet en leeswijzer ......................................................................................................................................10

Deel A

Oppervlaktewateren .........................................................................................................................11

2. Kaders en verplichtingen.................................................................................................................................12 2.1. Verdeling watertaken in Nederland.....................................................................................................12 2.2. Bevoegdheden waterschap ....................................................................................................................13 Onderhoudsverplichting .............................................................................................................................13 Onderhoudsplichtige ...................................................................................................................................13 Gedeelde onderhoudsplicht ......................................................................................................................13 Ontvangstplicht .............................................................................................................................................14 Handboek Onderhoud oppervlaktewater.............................................................................................14 2.3. Waterkwaliteit ............................................................................................................................................14 2.4.

Zorgplicht uit het Water- en Rioleringsplan (WRP) .....................................................................15 2.5. Verordening Fysieke Leefomgeving ....................................................................................................15 3. Huidige situatie ..................................................................................................................................................16 3.1.

Areaal oppervlaktewater .................................................................................................................16

Primaire watergangen .................................................................................................................................16 Secundaire watergangen ............................................................................................................................17 3.2. Onderhoudstoestand ...............................................................................................................................18 4. Uitgangspunten en speerpunten..................................................................................................................19 4.1. Uitgangspunten primaire watergangen .............................................................................................19 Baggeren van primaire watergangen .....................................................................................................19 Schonen van primaire watergangen .......................................................................................................19 Ontvangstplicht .............................................................................................................................................19 Verwerking van bagger en maaisel .........................................................................................................20 4.2.

Uitgangspunten secundaire watergangen ........................................................................................21 Ontvangstplicht bagger en maaisel ........................................................................................................21 Verwerken bagger en maaisel op de oever of in depot ....................................................................21 Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 2

4.3. Uitgangspunt inzet van weilanddepots .............................................................................................21 4.4. Uitgangspunten bij gedeelde onderhoudsplicht .............................................................................22 Handelswijze gemeente bij een gedeelde onderhoudsplicht voor een watergang ................22 4.5. Uitgangspunten vaarwegbeheer ..........................................................................................................23 4.6. Uitganspunten duikers.............................................................................................................................23 Duikers in primaire watergangen ............................................................................................................23 Duikers in secundaire watergangen .......................................................................................................24 Duikers in toegangsdammen naar particuliere percelen.................................................................24 4.6. Uitgangspunt verwijderen drijfvuil ......................................................................................................24 Watergangen stedelijk gebied ..................................................................................................................24 4.7.

Speerpunt wegwerken baggerachterstand ......................................................................................24 5. Financiën ...............................................................................................................................................................25 5.1. Activiteiten en kosten ..............................................................................................................................25 5.2 Financiering ..................................................................................................................................................25 5.3. Financiële risico’s .......................................................................................................................................27 5.4. Jaarlijkse indexatie ....................................................................................................................................27 Deel B Oeverconstructies ...................................................................................................................................28 6. Kaders en verplichtingen.................................................................................................................................29 6.1.

Verantwoordelijkheden oeverconstructies .......................................................................................29 6.2. Kaderrichtlijn water (KRW) ...................................................................................................................29 6.3. Handboeken met het waterschap ........................................................................................................30 Handboek Onderhoud oppervlaktewater.............................................................................................30 Handboek samenwerken op dijken .........................................................................................................30 7. Huidige situatie ..................................................................................................................................................30 Conditie oeverconstructies........................................................................................................................32 Noodzakelijke uitbreiding oeverconstructies ......................................................................................34 8.

Uitgangspunten en speerpunten..................................................................................................................35 8.1 Uitgangspunt natuurvriendelijke oevers in uitbreidingsgebieden en bij vervangingswerkzaamheden .........................................................................................................................35 8.2 Uitgangspunten beheer oeverconstructies .......................................................................................35 Vervangingsstrategie oeverconstructies ..............................................................................................35 8.3 Speerpunt vervanging oeverconstructies ..........................................................................................37 9. Financiën ...............................................................................................................................................................39 9.1 Activiteiten en kosten ...............................................................................................................................39 9.2. Financiële dekking .....................................................................................................................................40 Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 3

9.3 Financiële risico’s ........................................................................................................................................40 9.4. Jaarlijkse indexatie ....................................................................................................................................40 Bijlage 1 Toetsingskader bodemkwaliteit ......................................................................................................41 Bijlage 2 Verantwoordelijkheden bij de instandhouding van de oevers ..............................................42

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 4

Samenvatting De gemeente De Ronde Venen ligt in een waterrijk gebied. De watergangen binnen onze gemeente vormen een belangrijk onderdeel van de openbare ruimte en hebben een zeer belangrijke functie in de waterhuishouding. Dit plan beschrijft de huidige staat van onze oppervlaktewateren en de oeverconstructies, de uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, en de strategieën die we zullen invoeren om deze uitdagingen aan te pakken. De scope van dit plan ligt op het baggeren en maaien en het in standhouden van de oeverconstructies. Grote kunstwerken zoals bruggen, grote duikers en overige civiele constructies vallen buiten de scope. Deze objecten vallen onder het Beheerplan civiele kunstwerken

Doelstelling Het doel van het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies is het vaststellen en vastleggen van de visie, kaders en activiteiten voor de komende jaren waarmee de gemeente De Ronde Venen gestructureerd invulling geeft aan het efficiënt en doelmatig beheren van de gemeentelijke watergangen waarvoor zij een beheer- en onderhoudsplicht heeft. Met het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies pakt de gemeente De Ronde Venen de regie. We bepalen heldere kaders, stellen concrete doelen en plannen onze activiteiten zodat het beheer en onderhoud van de gemeentelijke watergangen efficiënt en doelmatig gebeurt. Zo zorgen we ervoor dat onze watergangen en oeverconstructies op orde blijven, nu en in de toekomst.

Speerpunten komende jaren In hoofdlijn wordt het huidige beleid van reactief beleid naar proactief beleid. Hiervoor zijn de volgende speerpunten benoemd. 1. Het wegweken van baggerachterstanden 2. Het planmatig vervangen van oeverconstructies op basis van een volgens een prioriteringscriterium.

Meerjarenplanning, budgetten en financiële dekking Het plan voorziet in een overzicht waarin per onderdeel de jaarlijkse werkwijze en activiteiten met bijbehorende kostenramingen en financiële dekking die nodig zijn voor het uitvoeren van het onderhoud en beheer van de gemeentelijke watergangen zijn opgenomen en de wettelijke ontvangstplicht voor de wateren waar het waterschap zorgdraagt voor het beheer. Het gaat hier dan om de zogenaamde primaire wateren. In de onderstaande overzichtstabel zijn alle kosten van het beheer van oppervlaktewater en oeverconstructies in beeld gebracht. In de daaropvolgende tabel staat opgenomen hoe deze kosten gedekt gaan worden.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 5

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

2030

Ontvangstplicht en depots bagger primair water

€ 160.000

Ontvangstplicht maaisel primair water

€ 15.000

Schonen watergangen secundair water

€ 132.000

Bijhouden beheersysteem

€ 5.000

Inhuur externe ondersteuning

€ 40.000

Invoering planmatig baggeren

€ 135.000

Totaal A.

€ 487.000

B. Oeverconstructies

2026

2027

2028

2029

2030

calamiteitenonderhoud

€ 50.000

A. Beheer oppervlaktewater

€ 100.000

5-jaarlijkse inspectie nieuw beheerplan Rente en afschrijving investeringen

€ 85.000

€ 181.000

€ 308.000

Totaal B.

€ 50.000

€ 135.000

€ 231.000

€ 458.000

Totaal A. en B.

€ 537.000

€ 622.000

€ 718.000

€ 945.000

Tabel kostenoverzicht

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 6

Financiële dekking

2026

2027

2028

2029

2030

Benodigd budget

€ 537.000

€ 622.000

€ 718.000

€ 945.000

Beschikbaar budget

€ 403.000

€ 603.000

(1) Aanvullend budget nodig voor

€ 134.000

€ 19.000

€ 115.000

€ 342.000

Aandeel baggeren

€ 487.000

50% ten laste van de riool- en waterzorgheffing

€ 243.500

In begroting 2025 ten laste van de riool- en waterzorgheffing

€ 82.000

(2) aanvullende dekking uit toerekening riool- en waterzorgheffing

€ 161.500

Effect begrotingsresultaat (verschil tussen 1. en 2.)

€ 27.500

€ 142.500

€ 46.500

€ -180.500

€8

Stijging riool- en waterzorgheffing Tabel: dekkingsoverzicht

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 7

Hieronder staat in tabelvorm een overzicht weergegeven van de projecten op gebied van de vervanging van oevervoorzieningen. Naam project Angstel Molenweg t/m hsnr 19 en koppelkade

Uitvoeringsjaar 2026

Kosten € 1.780.000

Kapitaallast in het jaar 2028

Herenweg Vinkeveen

2027

€ 1.214.000

2029

Stationsstraat Abcoude

2027

€ 540.000

2029

Molenweg 19 t/m de punt

2028

€ 1.886.000

2030

Zand en Jaagpad t/m RSW 95

2029

€ 1.261.000

2031

RSW 95 t/m Donkervliet

2030

€ 1.592.000

2032

Tabel: investeringswerken oeverconstructies De prijzen dienen jaarlijks te worden geïndexeerd op basis van de geldende inflatiecijfers om te zorgen voor een accurate en actuele begroting.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 8

Inleiding De gemeente De Ronde Venen ligt in een waterrijk gebied. De watergangen binnen onze gemeente vormen een belangrijk onderdeel van de openbare ruimte. Het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies beschrijft de huidige staat van onze oppervlaktewateren en de oeverconstructies, de uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd, en de strategieën die we zullen invoeren om deze uitdagingen aan te pakken. Onze watergangen zijn van groot belang voor het verwerken van het regenwater en het grond- en oppervlaktewaterpeil. Voor het functioneren van de watergangen is het belangrijk dat de watergangen: •

Breed en diep genoeg zijn voor het aan- en afvoeren van water;

•

Voldoende diep zijn in verband met de waterkwaliteit;

•

De oeverconstructies in orde zijn.

Zonder onderhoud slibben watergangen langzaam dicht. Op de bodem van watergangen ligt altijd een laagje slib. Door natuurlijke processen en andere invloeden groeit deze sliblaag in de loop der tijd. Voorbeelden hiervan zijn afspoeling van organisch materiaal en gronddeeltjes via hemelwateruitlaten, lozing van slib vanuit een riooloverstort (dit gebeurt alleen bij hevige regenval) en bladinval. Zonder onderhoud slibben watergangen daardoor langzaam dicht. Dat is onwenselijk en op basis van de Waterschapsverordening van het waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) ook niet toegestaan. Het gevolg is dat de afvoer- en bergingscapaciteit wordt beperkt, de waterkwaliteit achteruitgaat en zelf zou kunnen gaan stinken. Daarnaast groeien in veel wateren waterplanten. Een overvloedige begroeiing belemmert de doorstroming van water en de afvoercapaciteit van het systeem. Watergangen en constructies moeten daarom periodiek worden gebaggerd, geschoond en onderhouden. Het Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies omschrijft niet alleen het baggeren en maaien van de gemeentelijke watergangen, maar ook het beheer van oeverconstructies. Ook het vrijhouden van de wateren van (zwerf)vuil vormt onderdeel van dit beheerplan. Het bouwkundig beheer van grote kunstwerken van bruggen en duikers valt buiten de scope. Deze objecten zijn opgenomen in het Beheerplan civiele kunstwerken.

De gemeente moet de watergangen beheren volgens de wettelijke kaders. Eén van die wettelijke kaders is de waterschapsverordening van het waterschap AGV. Andere wettelijke kaders zijn de Omgevingswet, het Besluit kwaliteit leefomgeving en de kaderrichtlijn Water (KRW). Bij het beheren en onderhouden van de watergangen spelen, naast de gemeente en het waterschap AGV, ook de particulieren een belangrijke rol. Watergangen vormen vaak de fysieke eigendomsgrens tussen kadastrale percelen. Veel watergangen hebben daardoor twee of zelfs meerdere eigenaren die ook verantwoordelijk zijn voor de onderhoudstaken. Dit beheerplan gaat daarom ook in op de wijze waarop de gemeente omgaat met deze gedeelde onderhoudsplicht

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 9

1. Opzet en leeswijzer Het plan bestaat uit twee delen. Het eerste deel (A) gaat over het oppervlaktewaterbeheer en het tweede deel (B) gaat over het beheer van de oeverconstructies. Per deel zoomen we in op de onderdelen: Kaders en de verplichtingen Welke kaders staan vast, wat zijn de (wettelijke) verplichtingen van de gemeente, maar ook van het waterschap AGV, particulieren en overige partijen en wat betekent dit voor de gemeente De Ronde Venen? Huidige situatie Wat hebben we aan areaal, hoe hebben we het de afgelopen planperiode gedaan en waar staan we nu? Uitgangspunten en speerpunten Wat zijn de uitgangspunten van dit beheerplan daarnaast nemen we ook speerpunten op om tot een goed werkend watersysteem te komen en waar willen we naartoe. Kortom hier wordt de strategie uiteengezet. Financiën Hier zijn de kosten in beeld gebracht. Daarnaast wordt hier de dekking van de kosten aangegeven.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 10

Deel A Oppervlaktewateren

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 11

2. Kaders en verplichtingen Dit hoofdstuk beschrijft de wettelijke kaders die relevant zijn voor het beheer van het gemeentelijke oppervlaktewater en de belangrijkste ontwikkelingen daarin.

2.1. Verdeling watertaken in Nederland De bevoegdheid tot regulering van het oppervlaktewaterbeheer is in de Nederlandse wetgeving aan verschillende bestuursorganen toegekend. Zowel Rijk, provincies, waterschappen, gemeenten en particulieren (bewoners/bedrijven) voeren taken uit binnen het oppervlaktewaterbeheer. Hieronder staat een overzicht van wie waarvoor verantwoordelijk is: Rijksoverheid: •

•

Verantwoordelijk voor het nationale waterbeleid, inclusief de bescherming tegen overstromingen, de kwaliteit van het oppervlaktewater en de beschikbaarheid van zoetwater. Zorgt voor het beheer en onderhoud van de grote wateren, zoals rivieren, kanalen en de kust.

Provincies: • •

Stelt regionaal waterbeleid op en zorgt voor de afstemming tussen verschillende waterbeheerders binnen de provincie. Houdt toezicht op de waterschappen en gemeenten.

Waterschappen: • • •

Beheren de regionale watersystemen, zoals polders, sloten en kleinere rivieren. Zorgen voor waterveiligheid, waterkwaliteit en voldoende water in hun gebied. Beheren dijken, gemalen en waterzuiveringsinstallaties.

Gemeenten: • •

Verantwoordelijk voor het stedelijk waterbeheer, zoals de afvoer van regenwater en het beheer van stedelijke wateren (grachten, vijvers). Zorgen voor de riolering en de afvoer van afvalwater.

Particulieren •

Het beheer van het oppervlaktewater dat in haar bezit is.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 12

2.2. Bevoegdheden waterschap De landelijke overheid heeft de waterschappen aangewezen als de (juridische) waterbeheerder voor de regionale watersystemen. In onze regio is het waterschap Amstel Gooi en Vecht, verder te noemen AGV. De waterschappen zijn hierdoor wettelijk bevoegd regels op te stellen voor het onderhoud van al het oppervlaktewater (de onderhoudsplicht). Ze zijn ook bevoegd om onderhoudsplichtigen aan te wijzen. Het waterschap heeft de taak erop toe te zien dat de onderhoudsplichtigen voldoen aan hun onderhoudsplichten en heeft hierin handhavingsbevoegdheden.

Onderhoudsverplichting Het waterschap legt de onderhoudsverplichtingen vast in de waterschapsverordening. Deze is daarmee juridisch afdwingbaar door het waterschap. De onderhoudsverplichting bestaat onder andere uit het op diepte en doorstroombaar houden van de watergang. Zo moet bijvoorbeeld de baggeraanwas en de plantengroei periodiek worden verwijderd. De onderhoudsverplichting draagt bij aan een goede waterkwaliteit.

Onderhoudsplichtige AGV heeft zichzelf als onderhoudsplichtige aangewezen voor de watergangen die zij van groot belang acht voor een goede waterhuishouding in een polder of wijk. Deze watergangen zijn door het waterschap AGV zelf aangewezen als ‘primaire water’. Primair water wordt dus onderhouden door, of in opdracht van, het waterschap AGV zelf. Binnen stedelijk gebied heeft het waterschap AGV een groot deel van de watergangen aangewezen als primair water; deze watergangen worden dus onderhouden door het waterschap AGV, ongeacht wie de watergangen of de oevers in eigendom heeft. Voor het secundaire water heeft het waterschap AGV de eigenaar van de watergang en oever aangewezen als onderhoudsplichtige.

Gedeelde onderhoudsplicht Veelal ligt de (kadastrale) grens van twee percelen in de lengterichting van een watergang. In die situaties is iedere eigenaar verplicht het op zijn perceel gelegen deel van de watergang te onderhouden. Wanneer een watergang meerdere onderhoudsplichtigen heeft, dan zijn zij gezamenlijk verantwoordelijk voor het onderhoud van de watergang (ieder voor zijn deel). Zij kunnen elkaar niet dwingen tot gelijktijdig onderhoud. Ook een gemeente heeft bij een gedeelde onderhoudsverplichting geen bevoegdheden richting andere onderhoudsplichtigen en kan de ander dus niet dwingen gelijktijdig te baggeren en/of mee te delen in de kosten voor baggeren. Dit maakt de planning, voorbereiding en uitvoering van benodigd onderhoud lastig. Als de perceeleigenaren niet tot overeenstemming komen dan heeft het waterschap AGV op grond van de waterschapsverordening voldoende juridische middelen om de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden te (laten) uitvoeren.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 13

Ontvangstplicht De Omgevingswet geeft in artikel 10.3, lid 1 aan dat eigenaren van percelen die grenzen aan watergangen een gedoogplicht hebben om op die gronden de baggerspecie en maaisel te ontvangen die op grond van de onderhoudsverplichtingen vrijkomt uit die watergangen. Dit geldt voor alle watergangen. Dus ook bagger die vrijkomt uit primaire watergangen moet door de aangrenzende eigenaren kosteloos in ontvangst worden genomen. Een uitzondering hierop is dat bij een bepaalde mate van vervuiling van uitkomende bagger uit primaire watergangen het waterschap AGV de kosten draagt voor het transporteren en storten van de uitkomende bagger. Voor de vervuilde bagger in het secundair water zijn de kosten voor de gemeente zelf.

Handboek Onderhoud oppervlaktewater Het waterschap Amstel, Gooi en Vecht en al de inliggende gemeenten (dus ook gemeente De Ronde Venen) hebben in 2018 gezamenlijk een handboek Onderhoud oppervlaktewater opgesteld, vanuit het BOWA (Bestuurlijk Overleg Water AGV-gebied). Dit handboek bevat afspraken tussen gemeenten en waterschap AGV over ‘wie doet wat’. De afspraken zijn een verdere uitwerking en verduidelijking van bovenstaande wettelijke verplichtingen. Hiermee is helder hoe de taken en verantwoordelijkheden tussen gemeente en waterschap AGV in de basis zijn verdeeld.

2.3. Waterkwaliteit In het jaar 2000 is de Europese kaderrichtlijn Water (KRW) van kracht geworden. In deze richtlijn zijn voor alle watergangen doelen en normen opgenomen voor het verbeteren van de waterkwaliteit. De richtlijn verplicht vooral tot de bescherming van de wateren door het voorkomen en beperken van verontreiniging, het bevorderen van duurzaam gebruik van water en het beschermen van het milieu. Deze verplichting geldt niet alleen voor het waterschap, maar voor iedereen, waaronder alle andere overheidslichamen, grondeigenaren en gebruikers. Het waterschap kan dit namelijk niet zelfstandig bereiken. Ook de gemeente moet, gezamenlijk met alle verantwoordelijken, een bijdrage leveren aan een betere waterkwaliteit om de doelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) voor 2027 te halen. Dit betekent bijvoorbeeld dat de gemeente haar watergangen goed moet onderhouden en de lozingen vanuit de gemengde riolering beperkt moet houden. Wat de gemeente daartoe minimaal moet doen, is echter nergens concreet vastgelegd in dwingende beheer- of onderhoudsmaatregelen.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 14

2.4. Zorgplicht uit het Water- en Rioleringsplan (WRP) Watergangen hebben een grote rol in het grond- en oppervlaktewaterpeil en het opvangen van extreme regenval. Regenwater stroomt via het maaiveld, via het hemelwaterriool en regenwateruitlaten en door de bodem af naar de watergangen. De gemalen van het waterschap AGV slaan dit water uit naar het boezemwater. Vervolgens wordt dit water afgevoerd naar zee, al het bestaande oppervlaktewater draagt daardoor bij aan het voorkomen van wateroverlast. Dit willen we in stand houden. In droge perioden voeren watergangen juist water aan, waardoor de grondwaterstand in de nabijheid van een watergang, ondanks een hoge verdamping, enigszins op peil zal blijven. Zo draagt al het bestaande oppervlaktewater ook bij aan het voorkomen of beperken van droogteschade. Bomen en andere begroeiing in de buurt van een watergang kunnen hierdoor ook langer blijven beschikken over water, waardoor zij minder snel zullen verdorren en hun verkoelende werking langer zullen behouden.

2.5. Verordening Fysieke Leefomgeving Watergangen voegen biodiversiteit toe aan de leefomgeving. Ze zijn een belangrijk onderdeel van gemeente De Ronde Venen. Goed onderhouden oppervlaktewater draagt bij aan de uitstraling en belevingswaarde van de omgeving, wat de leefbaarheid bevordert. In de Verordening Fysieke Leefomgeving is opgenomen dat sloten en andere wateren zich niet mogen bevinden in een toestand die gevaar oplevert voor de veiligheid, nadeel voor de gezondheid of hinder voor de gebruikers van de gebouwen of voor anderen.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 15

3. Huidige situatie 3.1. Areaal oppervlaktewater In dit hoofdstuk staat aangegeven wat ons areaal is op het gebied van oppervlaktewater en hoe de onderhoudstoestand is.

Primaire watergangen Hoewel primaire watergangen niet tot het areaal van onze gemeente behoren, beschrijven we ze toch in dit in beheerplan. Dit omdat ook uit deze watergangen kosten voor de gemeente voortvloeien. Primaire watergangen zijn hoofdwatergangen die door het waterschap AGV beheerd worden. Het waterschap AGV verzorgt jaarlijks het schonen van de watergangen en baggert de watergangen elke 10 tot 15 jaar. Vanwege de ontvangstplicht moet de gemeente de vrijgekomen bagger ontvangen. Binnen de gemeente is ruim 346 km aan primair water aanwezig. Wat houdt ontvangstplicht voor de gemeente in? De ontvangstplicht voor bagger en het vrijgekomen maaisel houdt in dat eigenaren of gebruikers van percelen die grenzen aan watergangen verplicht zijn om bagger die vrijkomt bij onderhoudswerkzaamheden te ontvangen. Dit is geregeld in de Omgevingswet. De gemeente ontvangt het materiaal op de kant. Mocht op de kant geen ruimte beschikbaar zijn dan stelt de gemeente een depot ter beschikking. Het waterschap verzorgt het transport naar een depot binnen de gemeentegrens of draagt de kosten tot maximaal 5 km afstand van het werk.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 16

Figuur: overzicht primaire watergangen

Secundaire watergangen Voor haar eigen “secundaire” watergangen voert de gemeente het beheer uit. Dat wil zeggen dat de gemeente jaarlijks de watergangen schoont en het vrijgekomen maaisel verwerkt en afvoert. Daarnaast is de gemeente voor haar eigen deel van de secundaire watergangen verantwoordelijk voor het uitvoeren van baggerwerkzaamheden inclusief de verwerking van de bagger. In totaal is er binnen de gemeente ruim 240 km aan gemeentelijk secundair water aanwezig

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 17

Figuur: overzicht gemeentelijk aandeel secundair water

3.2. Onderhoudstoestand Het schonen van de watergangen verloopt goed. Jaarlijks controleert het waterschap AGV of er geen onderhoudsachterstand is. Momenteel heeft de gemeente geen baggerplanning. Baggeren vindt alleen plaats na aanwijzing door het waterschap AGV of bij overlastsituaties. Als gevolg hiervan ligt er een dikke laag bagger op de waterbodems. Deze baggerlaag is schadelijk voor het leven in het water en vermindert de waterkwaliteit. Bovendien belemmert het de doorstroming van de watergangen De totale hoeveelheid aanwezige bagger in de secundaire watergangen bedraagt 75.000m3.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 18

4. Uitgangspunten en speerpunten In dit hoofdstuk vertalen we de kaders en verplichtingen naar uitgangspunten en doelen. Hierbij wegen we de kosten, de opbrengsten en de te accepteren risico’s tegen elkaar af. Dit doen we op basis van speerpunten.

4.1. Uitgangspunten primaire watergangen De primaire wateren staan beschreven in de legger van het waterschap AGV. De legger beschrijft per watergang de ligging, de onderhoudsverantwoordelijkheden en het voor de waterhuishouding minimaal benodigde stromingsprofiel. De legger uitgelegd Een legger van het waterschap is een verzameling van kaarten en documenten die informatie bevatten over watergangen, dijken. Deze documenten beschrijven de ligging, vorm, afmetingen en constructie van deze werken. De legger is essentieel voor het beheer en onderhoud van waterstaatswerken en helpt bij het vaststellen van wie verantwoordelijk is voor het onderhoud Voor de primaire watergangen zijn met het waterschap AGV onder andere de volgende afspraken gemaakt (deze staan in meer detail beschreven in het Handboek Onderhoud Oppervlaktewater):

Baggeren van primaire watergangen De primaire watergangen worden gebaggerd door het waterschap AGV. Dit vindt ongeveer 1x per 10 à 15 jaar plaats, afhankelijk van de omstandigheden. Het waterschap AGV bepaalt wanneer deze watergangen moeten worden gebaggerd en stemt het moment van uitvoering af met de gemeente en andere aanliggende perceeleigenaren.

Schonen van primaire watergangen Het schonen vindt één tot meerdere malen per jaar plaats. Het waterschap AGV onderhoudt het natte profiel (de gehele waterbreedte). De gemeente onderhoudt vanaf de waterlijn het droge gedeelte van de oever.

Ontvangstplicht De ontvangstplicht van bagger uit primaire watergangen ligt bij de kadastrale eigenaren van de aangrenzende percelen. Wanneer de uitkomende bagger als ‘niet verspreidbaar’ is geclassificeerd neemt het waterschap AGV de kosten van afvoer en verwerking op zich. (Lokaal) verspreidbare bagger moet door de aanliggende eigenaren worden ontvangen en verwerkt. Voor de primaire watergangen in stedelijk gebied zijn afspraken gemaakt met het waterschap AGV. Deze afspraken zijn uitgewerkt in het Handboek Onderhoud Oppervlaktewater.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 19

Verwerking van bagger en maaisel Het is gebruikelijk dat verspreidbare bagger en maaisel tijdelijk op de kant wordt gelegd. Het blijft hier enkele dagen liggen, voordat het wordt afgevoerd naar een verzamelplaats of verwerker. Dit wordt gedaan omdat: • •

Waterdieren die op kant zijn geschept de tijd krijgen terug te keren naar de sloot. Dit is een verplichting vanuit de Wet natuurbescherming; De bagger en het maaisel de tijd nodig hebben om uit te lekken en in te drogen. Zo hoeft minder materiaal te worden getransporteerd en gestort.

Bij een voldoende brede berm wordt het gemaaide maaisel in de berm verwerkt. In het stedelijk gebied is het niet wenselijk bagger en maaisel te laten liggen. Dit geeft een rommelig beeld, verrijkt de bodem te veel doordat het voedingsstoffen bevat en kan gaan stinken. Bovendien is in stedelijk gebied de ruimte beperkt. In het stedelijk gebied voert het waterschap AGV daarom de bagger en het maaisel uiterlijk binnen enkele dagen, nadat het op de kant is gezet, af. Als de uitkomende verspreidbare bagger en maaisel niet ter plaatse kan worden verwerkt, voert het waterschap AGV het materiaal voor haar rekening af naar een door de gemeente beschikbaar gesteld depot. Als het depot buiten de gemeentegrens ligt, worden de transportkosten boven de 5 km in rekening gebracht bij de gemeente. De kosten voor de inrichting, of de stortkosten in het geval van een commercieel depot, zijn voor rekening van de gemeente.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 20

4.2. Uitgangspunten secundaire watergangen Ook de secundaire watergangen slibben en groeien in de loop van de tijd dicht. Deze watergangen moeten eveneens met enige regelmaat gebaggerd en geschoond worden. Volgens de regels uit de waterschapsverordening van het waterschap AGV zijn hier de aanliggende perceeleigenaren zelf aan zet. De gemeente is voor haar deel van de watergang aangewezen als onderhoudsplichtig.

Ontvangstplicht bagger en maaisel De eigenaren van de aanliggende percelen dienen de bagger- en schoonwerkzaamheden zelf (te laten) uitvoeren. Ook de kosten voor de ontvangst, verwerken zijn voor rekening van de perceeleigenaar.

Verwerken bagger en maaisel op de oever of in depot Het is gebruikelijk dat bagger en maaisel tijdelijk op de kant wordt gelegd. Het blijft hier enkele dagen liggen, voordat het wordt afgevoerd naar een verzamelplaats of verwerker. Dit wordt gedaan omdat: • •

Bij een voldoende brede berm in het buitengebied wordt het maaisel in de berm verwerkt. In het stedelijk gebied is het niet wenselijk het maaisel te laten liggen. Dit heeft een rommelig beeld, verrijkt de bodem te veel doordat het voedingsstoffen bevat en het maaisel kan gaan stinken. Bovendien is in stedelijk gebied veelal beperkt ruimte om het maaisel te laten liggen.

4.3. Uitgangspunt inzet van weilanddepots Vanwege deze ontvangstplicht voor de gemeente is het noodzakelijk om in de buurt een weilandbaggerdepot aan te leggen. Hiermee bespaart de gemeente op kosten en wordt de uitstoot van CO2 zoveel mogelijk beperkt. Wat is een weilanddepot? Een weilanddepot is een tijdelijke opslagplaats voor bagger op een weiland. Dit wordt gebruikt wanneer er onvoldoende ruimte is om de bagger direct op de oever te leggen. Na een periode van rijping (de natte bagger is door uitdroging grond geworden) wordt de grond verspreid over het perceel. Om ervoor te zorgen dat de gemeente tijdig voldoende depotcapaciteit beschikbaar heeft, maakt het waterschap AGV vooraf een planning van de geplande baggerwerkzaamheden met een inschatting van de hoeveelheden vrijkomende bagger. Het streven is om dit drie jaar van tevoren te doen. Het toetsingskader dat bepaalt of de vrijgekomen bagger geschikt is voor een bepaalde locatie is opgenomen in bijlage 1.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 21

4.4. Uitgangspunten bij gedeelde onderhoudsplicht De gemeente is niet altijd de enige onderhoudsplichtige voor een watergang. Wanneer bijvoorbeeld de (kadastrale) grens van twee percelen in de lengterichting door een watergang loopt, dan is iedere eigenaar verplicht het op zijn perceel gelegen deel van de watergang te onderhouden. Dit komt in de praktijk geregeld voor. Wanneer een watergang meerdere naastgelegen perceeleigenaren heeft, dan zijn zij gezamenlijk verantwoordelijk voor het onderhoud van de watergang (ieder voor zijn deel). De gemeente is dan alleen voor haar eigendomsdeel van de watergang onderhoudsplichtig. Bij een gedeelde onderhoudsplicht kunnen de partijen elkaar niet dwingen tot gelijktijdig onderhoud. Ook een gemeente heeft bij een gedeelde onderhoudsverplichting geen bevoegdheden richting andere onderhoudsplichtigen en kan de ander dus niet dwingen gelijktijdig te baggeren en/of mee te delen in de kosten voor baggeren. Dit maakt de planning, voorbereiding en uitvoering van benodigd onderhoud complex. Met name voor baggeren geldt dat het weinig zinvol is om bij een gedeelde onderhoudsplicht alleen het eigen deel van de watergang te baggeren. De bagger zal zich dan namelijk snel opnieuw verdelen over de watergang (als gevolg van het uitzakken van bagger).

Bij een gedeelde onderhoudsplicht is het daarom noodzakelijk dat de gezamenlijke onderhoudsplichtigen gelijktijdig baggeren. De gemeente wil voorkomen dat er veel tijd en geld wordt besteed aan organisatie en afstemming met andere eigenaren. Dit kan ertoe leiden dat de kosten voor het organiseren, afstemmen en ontvangen van bijdragen hoger zijn dan de te ontvangen bedragen, vooral bij meerdere eigenaren met klein eigendom.

Handelswijze gemeente bij een gedeelde onderhoudsplicht voor een watergang Bij een gedeelde onderhoudsplicht voor een watergang maakt de gemeente onderscheid tussen drie situaties, waarbij zij als volgt handelt: 1. De gemeente is onderhoudsplichtig voor (vrijwel) de gehele watergang. • De gemeente kan (nagenoeg) zelfstandig besluiten tot het plegen van onderhoud. • De gemeente initieert daarom zelfstandig het baggeren van de volledige watergang. • De gemeente neemt alle kosten voor eigen rekening. 2. De gemeente is voor de helft of meer onderhoudsplichtig voor de watergang. • De gemeente kan niet zelfstandig besluiten tot het plegen van onderhoud en is dus afhankelijk van de medewerking van anderen. • Wanneer de gemeente voor de helft of meer eigenaar is, heeft zij echter wel een grote (maatschappelijke) verantwoordelijkheid tot baggeren en initiatiefnemen. • De gemeente initieert daarom wel zelfstandig het baggeren van de volledige watergang. De overige onderhoudsplichtigen worden daarbij ontzorgd: alle eigenaren kunnen tegelijkertijd laten baggeren door dezelfde aannemer onder regie van de gemeente.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 22

•

De gemeente neemt al de kosten voor voorbereiding en organisatie op zich. De gemeente neemt daarnaast ook de uitvoeringskosten voor het baggeren van ‘kleine, particuliere delen’ van de watergang voor haar rekening, inclusief de kosten voor de verwerking van de uitkomende bagger. De gemeente doet dit om te voorkomen dat de gemeentelijke kosten voor het afstemmen over meebetalen nagenoeg gelijk of hoger zijn dan de werkelijk te verrekenen kosten.

3. De gemeente is voor minder dan de helft onderhoudsplichtig voor de watergang. • De gemeente kan niet zelfstandig besluiten tot het plegen van onderhoud en is dus afhankelijk van de medewerking van andere onderhoudsplichtigen. • Doordat zij maar voor een klein deel onderhoudsplichtig is, moet worden voorkomen dat de gemeente (de gemeenschap) een onnodig groot deel van de kosten draagt. • Voor deze watergangen neemt de gemeente een afwachtende houding aan en bekostigt zij alleen haar eigen deel van het baggeronderhoud. • De gemeente neemt bij deze watergangen alleen een initiatief tot baggeren wanneer er een aanschrijven is vanuit het waterschap AGV voor het niet voldoen aan de keurdiepte. • Als de overige particuliere deeleigenaren nadrukkelijk zelf initiatief nemen tot gezamenlijk baggeren van de watergang sluit de gemeente zich hier uiteraard bij aan. Met deze aanpak wordt de afhankelijkheid van andere onderhoudsplichtigen verlaagd voor de watergangen waarvoor de gemeente voor de helft of meer onderhoudsplichtig Watergangen waar de gemeente voor minder dan de helft onderhoudsplichtig is, zullen met deze houding naar verwachting in de praktijk pas worden gebaggerd wanneer het waterschap AGV alle onderhoudsplichtigen dwingt tot baggeren via een formele aanschrijving.

Een formele aanschrijving zal echter naar verwachting de medewerking tot gezamenlijk baggeren verhogen en daarmee de afstemmingskosten verlagen.

4.5. Uitgangspunten vaarwegbeheer De vaarwegen binnen de gemeente De Ronde Venen (watergangen met een scheepsvaart bestemming) zijn in het beheer van het waterschap AGV of bij recreatieschap Stichtse Groenlanden. In de Omgevingsverordening provincie Utrecht staan deze vaarwegen aangegeven. Ten aanzien van de diepte heeft de gemeente hier geen onderhoudsplicht

4.6. Uitganspunten duikers Duikers in primaire watergangen Hoewel de duikers in primaire watergangen eigendom zijn van de gemeente, wordt het onderhoud en de doorstroombaarheid verzorgd door het waterschap AGV. De gemeente is verantwoordelijk voor de constructie en de juiste ligging van deze duikers, terwijl AGV toeziet op een goede doorstroming en het uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 23

Duikers in secundaire watergangen Voor gemeentelijke duikers geldt dat de gemeente voor 100% eigenaar en onderhoudsplichtig is en zelf beslist tot het plegen van onderhoud. Het beheer van de gemeente is gericht op het doorstroombaar houden(reiniging) en in stand houden van de gemeentelijke duikers (reparaties en vervanging).

Duikers in toegangsdammen naar particuliere percelen Bij toegangsdammen is de gerechtigde, perceeleigenaar van het desbetreffende perceel verantwoordelijk voor het vrijhouden van het stromingsprofiel. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor het onderhoud van de buisconstructie en de oeverconstructie of opsluiting van deze duikers.

4.6. Uitgangspunt verwijderen drijfvuil Watergangen stedelijk gebied De gemeente verwijdert het vuil uit alle primaire watergangen in het stedelijk gebied. Het betreft het verwijderen van drijvend vuil, gezonken vuil, voorwerpen, kadavers etc. De gemeente is hiertoe verplicht vanuit de legger van het waterschap AGV. De gemeente verwijdert het drijfvuil na meldingen of eigen constateringen.

4.7. Speerpunt wegwerken baggerachterstand Tot op heden wordt er alleen gebaggerd als de gemeente wordt aangeschreven door het waterschap AGV of als de situatie op een bepaalde plaats niet meer houdbaar is. Vanwege deze werkwijze is er een grote achterstand in het baggeren ontstaan. Om de waterkwaliteit te verbeteren en om te voorkomen dat we door het waterschap AGV worden aangeschreven gaan we de komende jaren de achterstand inlopen. Met dit plan gaan wij planmatig over een periode van 15 jaar ons gehele areaal baggeren. Met deze werkwijze werken wij toe aan een betere waterkwaliteit en een betere doorstroming. De gemeente is verantwoordelijk voor het verwijderen van 75.000m3 aan bagger. Dit betekent dat er jaarlijks ongeveer 5.000m3 bagger verwijderd zou moeten worden (1/15e deel). Op basis van een steekproef naar vervuilde bagger binnen de gemeente hanteren we de éénheidsprijs van € 27,- /m³ (prijspeil 2025). De totale kosten van het baggeronderhoud van één cyclus komen daarmee op €2.025.000,-.

Wanneer de gemeente structureel baggeronderhoud aan de secundaire watergangen gaat verrichten, om te voldoen aan de wettelijke verplichtingen, maar vooral om bij te dragen aan de verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater betekent dit een jaarlijkse kostenpost van € 135.000, - In de Kadernota van het jaar 2026 is voor het jaar 2028 rekening gehouden met deze toename aan kosten.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 24

5. Financiën In dit hoofdstuk is inzichtelijk gemaakt welke activiteiten de gemeente gaat ondernemen. Wat het gaat kosten en de wijze hoe de activiteiten gefinancierd gaan worden.

5.1. Activiteiten en kosten In onderstaande tabel staan de jaarlijkse activiteiten met de kosten voor het oppervlaktewaterbeheer weergegeven Omschrijving Ontvangstplicht en depots bagger primair water

2026 € 160.000

2027 € 160.000

2028 € 160.000

2029 € 160.000

2030 € 160.000

Ontvangstplicht maaisel primair water

€ 15.000

Schonen watergangen secundair water

€ 132.000

Bijhouden beheersysteem

€ 5.000

Inhuur externe ondersteuning

€ 40.000

Invoering planmatig baggeren

€ 135.000

Totaal

€ 487.000

Tabel: activiteiten met kosten

5.2 Financiering Momenteel worden de lasten voor het beheer van het gemeentelijke oppervlaktewater gedekt vanuit de Algemene Middelen en deels vanuit de riool- en waterzorgheffing. In het Water- en Rioleringsplan 2023-2027 is opgenomen dat een deel van de baggerkosten wordt gedekt door de riool- en waterzorgheffing. Per saldo betekent dit dat jaarlijks €243.500,- toegerekend kan worden aan de riool- en waterzorgheffing (50% van € 487.000). Momenteel wordt een bedrag van € 82.000 uit de rioolen waterzorgheffing ingezet voor dekking van kosten van het beheer van oppervlaktewater. Door de norm van 50% toerekening aan de riool- en waterzorgheffing te hanteren is financiële dekking beschikbaar voor het benodigde budget voor de uitvoering van onderdeel A van dit beheerplan.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 25

In de onderstaande tabel zijn de kosten en de wijze van dekking voor het oppervlaktewaterbeheer in beeld gebracht. In het Water- en Rioleringsplan (WRP) 2023-2027 is opgenomen dat het oppervlaktewater onderdeel uitmaakt van het hemelwaterstelsel, het speelt een belangrijke rol in de berging en afvoer van hemelwater uit het bebouwd gebied. Hiervoor worden 50% van de kosten aan de riool- en waterzorgheffing toegerekend. Het resterende deel 50% van het benodigde bedrag komt ten laste van de algemene middelen. Deze verdeling leidt vanaf 2026 tot een herziening van het tarief voor de riool- en waterzorgheffing van € 8,00. Dit geeft een herziening van het tarief van de heffing van € 250,80 naar € 258,80 Door deze toerekening aan de riool- en waterzorgheffing ontstaat een structureel positief effect op het begrotingsresultaat van € 27.500. A. beheer oppervlaktewater Totaal budget volgens tabel 5.1

2026

2027

2028

2029

2030

€ 487.000

Beschikbaar budget

€ 353.000

Aanvullend budget nodig

€ 134.000

50% ten laste van de riool- en waterzorgheffing

€ 243.500

Ten laste van algemene middelen (1)

€ 243.500

Beschikbaar budget

€ 353.000

Gedekt binnen voorziening riool- en waterzorgheffing

€ 82.000

Ten laste van algemene middelen (2)

€ 271.000

Effect begrotingsresultaat (verschil tussen 1 en 2) Tabel: Kostendekking

€ 27.500

Dekking

In programmabegroting 2025:

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 26

5.3. Financiële risico’s De hoeveelheden zijn met een inventarisatie tot stand gekomen. De watergangen kunnen wisselend zijn qua breedte en diepte. De genoemde hoeveelheden kunnen niet gelezen worden als een absoluut aantal. Daarnaast is er sprake van baggeraanwas. Deze aanwas ontstaat onder andere door bladval en afspoeling. Door de jaren heen zal de baggeraanwas over het algemeen toenemen. Om een indicatie te krijgen van de aanwezige vervuiling in de Bagger zijn diverse baggermonsters genomen. Uit deze baggermonsters is gebleken dat een groot deel van de bagger verspreid mag worden over de aangrenzende percelen. De bagger dat niet verspreid mag worden moet worden afgevoerd. In de calculatie is rekening gehouden met enige vervuiling in de baggerspecie.

5.4. Jaarlijkse indexatie De prijzen dienen jaarlijks te worden geïndexeerd op basis van het indexcijfer behorende bij de programmabegroting om te zorgen voor een accurate en actuele begroting.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 27

Deel B Oeverconstructies

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 28

6. Kaders en verplichtingen Dit hoofdstuk beschrijft de wettelijke kaders die relevant zijn op het gebied van oeverconstructies en de belangrijkste ontwikkelingen daarin.

6.1. Verantwoordelijkheden oeverconstructies Perceeleigenaren van aangrenzende oevers zijn volgens de waterschapsverordening verantwoordelijk voor de goede staat van onderhoud van de oever(s) en oeverconstructie langs hun perceel. De verplichtingen ten aanzien van oeverconstructies zijn voornamelijk gericht op het onderhoud en eigenaarschap. Hier zijn enkele belangrijke punten: 1. Eigenaarschap: De eigenaar van de grond waarop de oeverconstructie staat, is verantwoordelijk voor het onderhoud ervan. Dit eigenaarschap wordt bepaald door natrekking, wat betekent dat de oeverconstructie als onderdeel van de grond wordt beschouwd 2. Onderhoudsplicht: De eigenaar heeft de verplichting om de oeverconstructie goed te onderhouden. Dit omvat het repareren van beschadigingen en het vervangen van versleten onderdelen. Slecht onderhoud kan leiden tot aansprakelijkheid voor eventuele schade die hierdoor ontstaat Er zijn echter ook situaties waarbij de instandhouding van de oever naast het in stand houden van het aangelegen perceel een algemeen maatschappelijk belang dient. In bijlage 2 staat het overzicht van de mogelijke belangen, verantwoordelijkheden en de wettelijke kaders weergegeven. Het waterschap gaat samen met de inliggende gemeenten uniforme afspraken maken over de verantwoordelijkheden en de bekostiging van deze oeverconstructies.

Op dit moment zijn de uitkomsten nog niet bekend en is er geen rekening gehouden met een eventuele bijdrage.

6.2. Kaderrichtlijn water (KRW) De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die op 22 december 2000 van kracht is geworden. Het doel van de KRW is om de waterkwaliteit van oppervlaktewateren en grondwater in Europa te verbeteren en te behouden. De belangrijkste doelstelling is om te komen tot een goede chemische en ecologische toestand van alle waterlichamen. Dit betekent dat wateren schoon moeten zijn en een gezond leefgebied moeten vormen voor planten en dieren. De KRW heeft als doel dat uiterlijk in 2027 een goede toestand van alle waterlichamen bereikt moet zijn. De Kaderrichtlijn Water (KRW) heeft invloed op het type oeverconstructies, vooral omdat deze richtlijn streeft naar het verbeteren van de waterkwaliteit en ecologische toestand van oppervlaktewateren. Door het omvormen van harde oevers naar natuurvriendelijke oevers wordt de ecologische kwaliteit van de watergangen verbeterd.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 29

6.3. Handboeken met het waterschap

Handboek samenwerken op dijken Het waterschap Amstel, Gooi en Vecht en al de inliggende gemeenten (dus ook gemeente De Ronde Venen) hebben in 2020 gezamenlijk een handboek Samenwerken op dijken opgesteld, vanuit het BOWA (Bestuurlijk Overleg Water AGV-gebied). Dit handboek bevat afspraken tussen gemeenten en waterschap AGV over ‘wie doet wat’. De afspraken zijn een verdere uitwerking en verduidelijking van bovenstaande wettelijke verplichtingen. Hiermee is helder hoe de taken en verantwoordelijkheden tussen gemeente en waterschap AGV in de basis zijn verdeeld.

7. Huidige situatie In dit hoofdstuk staat aangegeven wat ons areaal is op het gebied van oeverconstructies en hoe de onderhoudstoestand is. Een oeverconstructie is een constructie die de oevers van watergangen, zoals rivieren, kanalen en vijvers beschermen tegen afkalving. De constructie kan bijvoorbeeld bestaan uit houten of kunststof schotten, houten damwandplanken of stalen damwanden. Het doel is om de stabiliteit van de oever te behouden en te voorkomen dat de oever afbrokkelt, wat kan leiden tot instabiliteit van wegen, verlies van land en verminderende waterafvoer.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 30

Figuur: locaties oeverconstructies

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 31

De oeverconstructies bestaan uit verschillende soorten materialen. In onderstaande tabel is de verdeling van de materialen in meters te zien.

Type oeverconstructies Azobé damwand

Lengte in m¹ 11.049

Stalen damwand

798

Kunststof

2.592

Palenrij met dubbele gording

5.254

Schotten beschoeiing

63.385

Totaal

83.078

Tabel: verdeling van de materialen in meters

Conditie oeverconstructies Uit een inspectie is gebleken dat meer dan de helft van de oeverconstructies in zeer slechte staat verkeert. Klasse Zeer slecht

% 53%

Slecht

13%

Matig

12%

Goed Uitstekend

16% 6%

Totaal 100% Tabel: verdeling onderhoudsstaat over het gehele areaal

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 32

In de onderstaande tabellen is de onderhoudsstaat per type oeverconstructie weergegeven. Azobé damwand Zeer slecht Slecht Matig Goed Uitstekend Eindtotaal

Lengte in m¹

Stalen damwand Zeer slecht Slecht Matig Goed Uitstekend Eindtotaal

Lengte in m¹

Kunststof Zeer slecht Slecht Matig Goed Uitstekend Eindtotaal

Lengte in m¹

Palenrij met dubbele gording Zeer slecht Slecht Matig Goed Uitstekend Eindtotaal

Lengte in m¹

Schotten beschoeiing Zeer slecht Slecht Matig Goed Uitstekend Eindtotaal

Lengte in m¹

% 6.708 2.170 1.136 662 370 11.049

61% 20% 10% 6% 3% 100% %

139 659 798

0% 0% 0% 17% 83% 100% %

70 1.882 640 2.592

0% 0% 3% 72% 25% 100%

% 4.261 245 113 635 5.254

81% 5% 2% 12% 0% 100%

% 32.776 8.722 8.364 9.949 3.574 63.385

52% 14% 13% 16% 6% 100%

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 33

Noodzakelijke uitbreiding oeverconstructies Uit inspectie is gebleken dat er een uitbreiding van ongeveer 18 kilometer aan oeverconstructies noodzakelijk is. Op veel van deze locaties zijn de eerder aangelegde oeverconstructies volledig vergaan, of is vanwege afkalving de weg te dicht bij het water gekomen, wat de stabiliteit van de oevers in gevaar brengt. In deze situaties is het raadzaam om een nieuwe oeverconstructie aan te brengen.

Beheerplan oppervlaktewater en oeverconstructies 2026-2030 | Gemeente De Ronde Venen | Pagina: 34

8. Uitgangspunten en speerpunten In dit hoofdstuk vertalen we de kaders en verplichtingen naar uitgangspunten en doelen. Hierbij wegen we de kosten, de opbrengsten en de te accepteren risico’s tegen elkaar af. Dit doen we op basis van speerpunten. Oevers zijn die plekken waar oppervlaktewater en land elkaar ontmoeten. In stedelijk gebied is meestal sprake van een constructies die ervoor zorgt dat de oever in stand blijft. Voorbeelden hiervan zijn beschoeiing, kade of damwand Er zijn echter ook plekken waar het grondtalud tot onder water doorloopt. Veelal wordt dit een natuurvriendelijke oever genoemd. Omdat deze oevers geen bouwkundige elementen bevatten zijn ze in het beheerplan niet als een aparte categorie opgenomen.

8.1 Uitgangspunt natuurvriendelijke oevers in uitbreidingsgebieden en bij vervangingswerkzaamheden Bij uitbreidingsgebieden en bij vervangingswerkzaamheden is het uitgangspunt dat de oevers natuurvriendelijk worden ingericht. Een natuurvriendelijke oever draagt bij aan de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze oevers helpen de ecologische en chemische waterkwaliteit te verbeteren, wat een van de belangrijkste doelen van de KRW is. Door een geleidelijke overgang van land naar water te creëren, bevorderen natuurvriendelijke oevers de biodiversiteit en ondersteunen ze een gezond ecosysteem. Daarnaast zijn deze oevers minder steil zodat afkalving minder kans krijgt. Bovendien dragen water- en oeverplanten bij aan de stabiliteit van de oever: hun wortelstelsels verankeren de bodem en zorgen zo voor het behoud van de oeverstructuur.

8.2 Uitgangspunten beheer oeverconstructies Het onderhoud en de vervanging van oeverconstructies zijn cruciaal voor de veiligheid en duurzaamheid van onze infrastructuur. Oeverconstructies beschermen wegen en de openbare ruimte tegen afkalving en watererosie, en zorgen ervoor dat onze wegen veilig en toegankelijk blijven. Momenteel worden de werkzaamheden aan oeverconstructies reactief en ad hoc uitgevoerd. Bij calamiteiten worden oeverconstructies gerepareerd of vervangen. De kosten voor deze werkzaamheden worden gedekt door het budget voor dagelijks onderhoud. Deze werkwijze is niet meer langer houdbaar. In de nabije toekomst zal dit gaan leiden tot een toenemend aantal calamiteiten met daarbij een hogere tijdsbesteding en stijgende kosten.

Vervangingsstrategie oeverconstructies In deze vervangingsstrategie richten we ons op de prioriteiten die essentieel zijn voor het behoud van onze oeverconstructies. We geven voorrang aan oeverconstructies die in zeer slechte of slechte staat verkeren, koppelen vervangingen aan wegenprojecten om overlast te minimaliseren en kosten te besparen, en richten ons op oeverconstructies naast rijwegen om de veiligheid te waarborgen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16085368/1