Bijlage 1. Beheerplan openbare verlichting 2024-2030 De Ronde Venen

Beheerplan openbare verlichting 2024-2030

Gemeente De Ronde Venen

Colofon Beheerplan OVL periode 2024-2030 Openbare Verlichting Gemeente De Ronde Venen

Versie: Status: Datum:

V1.2 concept 23 oktober 2023

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 - 2030

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................. 1 1

Huidige situatie ......................................................................................................................... 2 1.1 Beleid openbare verlichting ................................................................................................ 2 1.2 Realisatie ............................................................................................................................. 3 1.3 Areaaloverzicht ................................................................................................................... 3

2

Hoe gaan we verder? ................................................................................................................ 5 2.1 Duurzaamheid ..................................................................................................................... 5 Reductie energieverbruik ...................................................................................... 5 Circulariteit ............................................................................................................ 5 2.2 Innovatie ............................................................................................................................. 6 Zhaga connector .................................................................................................... 6 Dynamisch verlichten ............................................................................................ 6 Laadpaal via de lichtmast. ..................................................................................... 7

3

Scenario’s .................................................................................................................................. 8 3.1 Beleid .................................................................................................................................. 8 3.2 Uitwerking scenario’s.......................................................................................................... 8 Scenario 1: Volledig LED in 2030 ........................................................................... 8 Scenario 2: Volledig LED in 2027 ......................................................................... 12 Vergelijking scenario’s ......................................................................................... 14

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

1

1

Huidige situatie Dit deel beschrijft het gevoerde beleid, de huidige situatie en de kwaliteit en kwantiteit van de aanwezige openbare verlichting binnen onze gemeente.

1.1

Beleid openbare verlichting In het huidige beleidsplan openbare verlichting is het uitgangspunt: De gemeente De Ronde Venen investeert in betrouwbare, veilige, innovatieve en duurzame openbare verlichting. Hierbij wordt de gewenste verlichtingskwaliteit gerealiseerd tegen economische en maatschappelijke verantwoorde kosten. Om dit te bereiken is daarbij het volgende beleid vastgesteld: Voorschriften ● Nieuwe openbare verlichting wordt op basis van de Nederlandse richtlijn (NPR 13201) geplaatst. In bestaande situaties en bij vervanging mag de gemeente niet meer dan 20% afwijken van de NPR; ● De OVL installatie dient wat betreft installatietechnische veiligheid te voldoen aan de NEN 1010 en NEN 3140; ● De gemeente conformeert zich niet standaard aan het PolitieKeurmerk Veilig Wonen (PKVW); ● De gemeente maakt gebruik van thermisch verzinkte en gecoate stalen masten die in 40 jaar worden afgeschreven. Deze masten van staal worden periodiek geschilderd; ● De LED-armaturen worden in 20 jaar afgeschreven; Veiligheid ● De gemeentelijke gebiedsindeling en de functies van de weg, zijn leidend voor het soort openbare verlichting; ● De gemeente verlicht vrij liggende voet- en fietspaden alléén indien er geen verlichte alternatieve route beschikbaar is.

Wordt bij deze paden tóch verlichting aangebracht, dan wordt bij het lichtontwerp rekening gehouden met het voorkomen van schijnveiligheid (een situatie waarin de aanwezigheid van verlichting een gevoel van veiligheid creëert, maar mogelijk geen werkelijke veiligheid biedt);

● LED-verlichting in warm witte (3000K) lichtkleur wordt toegepast in woonwijken en op wijkontsluitingswegen; ● LED-verlichting in neutraal witte (4000K) lichtkleur wordt toegepast op doorgaande wegen en industriegebieden; Duurzaamheid ● Bij nieuw te plaatsen verlichting (uitbreiding) wordt LED-verlichting toegepast; ● Led-verlichting vervangt conventionele verlichting (daarom zijn we ook met een groot vervangingsprogramma gestart in 2020); ● De gemeente streeft energiebesparing na. In het beleidsplan zijn de doelstellingen vanuit het Nationaal Energieakkoord als ambitie opgenomen; ● De gemeente past standaard dimmen toe om het energieverbruik verder terug te dringen; ● De gemeente verlicht alleen waar en wanneer dat nodig is. De gemeente probeert lichtvervuiling, strooilicht en lichthinder te voorkomen; ● Nieuw toe te passen producten (lichtmasten en armaturen) voldoen aan het landelijk criterium voor duurzaam inkopen en hebben een CE-keurmerk.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

2

1.2

Realisatie Sinds het begin van het huidige beleidsplan (2020) zijn er 967 masten en 4.842 armaturen vervangen. Door de vervangingen van de openbare verlichting is een substantiële vermindering van het energieverbruik gerealiseerd. In het kader van het Energieakkoord 2013 monitort Rijkswaterstaat de energiebesparing van gemeenten en provincies, ten opzichte van peildatum 1 januari 2013. Het aantal lichtpunten in de gemeente De Ronde Venen is met 784 stuks toegenomen. Desondanks is het verbruik (op peildatum september 2023) met 35,9% gedaald, zie onderstaande tabel. Element

2013

2019

2023

Energieverbruik Aantal armaturen

1.221.611 kWh 8.570 st

1.155.676 kWh 9.019 st

782.610 kWh 9.354 st

Verschil t.o.v. peildatum 2013 -439.0013 kWh (- 35,9%) + 784

Tabel 1. Energieverbruik en aantal armaturen

1.3

Areaaloverzicht Aantallen Vanuit het areaalbestand is een selectie gemaakt met de areaalopbouw van masten, armaturen en lichtbronnen. Het OVL areaal binnen de gemeente De Ronde Venen is als volgt samengesteld (peildatum september 2023): Aantal lichtmasten: 9.266 stuks Aantal armaturen: 9.354 stuks Aantal lampen: 9.459 stuks Genoemde aantallen betreffen de verlichtingsobjecten in beheer van de gemeente. In onderstaande grafieken is de leeftijdsopbouw van masten en armaturen weergegeven, en de verdeling in lampsoorten en hun aandeel in het energieverbruik.

Energieverbruik

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

3

Van alle armaturen is 64% uitgevoerd in een energiezuinige LED variant. Hiervan is 87% voorzien van een statische dimfunctionaliteit. 34% van het areaal is uitgevoerd met een laag vermogen lichtbron (PL/TL). Slechts 2% van het areaal voorzien is van een hoog vermogen lichtbron. Dit is goed voor 9% van het energieverbruik. Voor laag vermogen en LED is dit 43% en 48% (respectievelijk). Categorie

Gemiddeld vermogen

%Areaal (aantal)

LED Laag vermogen (PL / TL) Hoog vermogen (SOX / SON / Overig) Totaal

14 Watt 28 Watt 78 Watt

64% 34% 2%

Energieverbruik (kWh) 337.255 378.181 67.173

%Areaal (verbuik) 43% 48% 9%

782.609

Wanneer het volledige areaal voorzien is van LED verlichting zal het energieverbruik dalen van 782 MWh naar ongeveer 479 MWh, een reductie van 39%.

Specials Op circa 100 armaturen in het centrumgebied van Mijdrecht is als pilot dynamische verlichting aangebracht. Hierbij kan een softwaresystemen het dimmen op afstand aansturen. Dit heeft als voordeel dat ingespeeld kan worden op externe factoren zoals calamiteiten, weersomstandigheden en verkeersintensiteiten. In de praktijk blijkt dit systeem minder gebruikt te worden, mede doordat er nauwelijks tot geen calamiteiten zijn geweest in dit gebied, waarbij het systeem gebruikt zou kunnen worden.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

4

2

Hoe gaan we verder? We blijven het beleid volgen zoals dat is vastgesteld in 2019 en is benoemd in paragraaf 1.1. Wel zijn er enkele kleine wijzigingen die hieronder worden benoemd.

2.1

Duurzaamheid Reductie energieverbruik Terugdringen van het gebruik van energie en de daarmee gepaard gaande reductie van de CO2emmissie is essentieel voor het behalen van de duurzaamheidsdoelstelling. Het terugdringen wordt bereikt door het verminderen van het verbruik van energie en inkoop van duurzame energie. Door de sterk gestegen energieprijzen van de afgelopen jaren is een snelle afname van het energieverbruik nog interessanter geworden. Er zal daarom worden ingezet op het vervangen van alle conventionele verlichtingsarmaturen naar LED in een versneld schema. De gemeente gaat zo snel mogelijk alle conventionele verlichtingsarmaturen vervangen door LED.

Circulariteit Circulariteit gaat verder dan recycling. Circulariteit gaat uit van een langere termijn; kan het product aan het einde van de levensduur opnieuw in de keten worden genomen en daarna nogmaals. Het samenwerkingplatform van overheden en bedrijven in de openbare verlichting, OVLNL, heeft op basis van de R-lijst van het Planbureau voor de Leefomgeving een handvat voor gemeenten ontwikkeld om aan de hand van tien strategieën tot meer circulariteit te komen. In de tabel hieronder worden met behulp van dit handvat de uitgangspunten van de gemeente De Ronde Venen beschreven.

Slimmer maken/ gebruiken

Label

Omschrijving

R0 Refuse

Weigeren: Verlichting overbodig maken door van z’n functie af te zien of die met een wezenlijk ander product te leveren.

R1 Rethink

Anders denken: Bijvoorbeeld bij het maken van het lichtontwerp of bij het ontwerpen van een lichtmast of armatuur.

Uitgangspunt gemeente De Ronde Venen Er zijn niet veel gebieden in de gemeente waar de verlichting gesaneerd kan worden. Deze maatregel wordt als afzonderlijk actiepunt opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Er wordt doelgericht onderzocht waar lichtmasten verwijderd kunnen worden. Bij het ontwerp van verlichting streeft de gemeente - binnen de richtlijn - het minimaal te plaatsen lichtpunten na. Indien verlichting nodig is worden andere functies gekoppeld (VRI, borden). Dit bespaart materialen.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

5

Levensduur verlengen

R2 Reduce

Verminderen: Lichtbronnen, armaturen, masten efficiënter fabriceren / gebruiken, waardoor minder materiaal nodig is.

R3 Re-use

Hergebruiken: Afgedankt maar nog goed armatuur of mast hergebruiken in dezelfde functie. Repareren: Onderhouden en repareren van armaturen en masten. Renoveren: Opknappen en moderniseren van een verouderde mast of armatuur. Opnieuw maken: Onderdelen van afgedankte armaturen of masten hergebruiken in nieuw product met dezelfde functie. Herbestemmen: Afgedankt product of onderdelen hergebruiken in een nieuw product met een andere functie. Herwinnen: Materialen uit armaturen, masten, lichtbronnen, etc. verwerken tot nieuwe grondstoffen.

R4 Repair

R5 Refurbish

R6 Remanufacture

R7 Repurpose

Materialen nuttig gebruiken

R8 Recycle

R9 Recover

2.2

Energieterugwinning: Door het verbranden van afvalmaterialen.

Het verwijderen van bestaande lichtpunten brengt hoge netwerkkosten met zich mee. Bij het herontwerp van verlichting worden deze kosten meegewogen in het (her-) verlichtingsplan. Standaard LED-verlichting plaatsen en te zijner tijd vervangen (en hergebruiken). De gemeente kiest voor armaturen waarvan losse onderdelen makkelijk te vervangen en dus uitwisselbaar zijn. De gemeente kiest voor armaturen waarvan losse onderdelen makkelijk te vervangen en dus uitwisselbaar zijn. De gemeente kiest voor armaturen waarvan losse onderdelen makkelijk te vervangen en dus uitwisselbaar zijn. Dit is mogelijk vanuit de fabrikant.

In de vervangings- en onderhoudsbestekken wordt voorgeschreven dat niet voor hergebruik of renovatie in aanmerking komende producten dienen te worden gerecycled. (gecertificeerde verwerker). Niet mogelijk (staal en aluminium kunnen niet worden verbrand).

Innovatie Zhaga connector Een Zhaga connector is een door alle leveranciers toepasbare universele aansluitvoorziening, waardoor het mogelijk gemaakt wordt om een sensor- en/of communicatiemodule te koppelen aan een ledarmatuur. Zo kan bijvoorbeeld een licht/donker sensor op de connector worden aangebracht, maar ook een camera of een luchtkwaliteitssensor. In het beleidsplan van 2020-2024 is er voor gekozen om armaturen bij nieuwbouw te voorzien van een Zhaga connector. Dat was destijds een keus om op de toekomst voorbereid te zijn. Tegenwoordig kan een Zhaga connector ook vaak naderhand worden ingebouwd. Omdat connectiviteit van lichtmasten niet op grote schaal wordt voorzien is er, mede vanuit kostenoverweging voor gekozen om deze later pas in te bouwen indien deze nodig zijn. De gemeente voorziet armaturen bij nieuwbouw en vervanging niet standaard van een Zhaga connector.

Dynamisch verlichten In het centrumgebied van Mijdrecht is als pilot dynamische verlichting aangebracht, waarbij een softwaresysteem het dimmen op afstand kan aansturen. De aanleiding van deze pilot waren de vele ongeregeldheden die in het centrumgebied voorkwamen. In de praktijk blijkt dat het systeem nog niet is gebruikt. Dit komt doordat hier nog geen noodzaak voor is geweest. Dit blijkt ook uit de halfjaarrapportages vanuit het integraal veiligheidsplan. In het

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

6

centrumgebied van Mijdrecht worden de afgelopen perioden geen ongeregeldheden gerapporteerd, waarbij men van het systeem gebruik wil/kan maken. Er zijn hoofdzakelijk meldingen van diefstal. Omdat het systeem nog niet is gebruikt wordt er geen noodzaak gezien in een verdere uitrol hiervan naar andere centrumgebieden. De gemeente gaat de pilot voor dynamische verlichting niet uitbreiden naar andere locaties.

Laadpaal via de lichtmast. De vraag naar laadpunten voor auto’s in de openbare ruimte neemt toe. Het lijkt logisch om bestaande objecten in de openbare ruimte te voorzien van een laadpunt. Lichtmasten zijn aangesloten op het OVstroomnet van de netbeheerder Stedin. Zij schakelen via dit OV-stroomnet de gemeentelijke openbare verlichting in en uit. Wanneer er ook een laadfunctie in de lichtmast moet komen, dan kan dit niet via deze geschakelde stroomaansluiting. Per lichtmast moet daarvoor een aparte, permanente, stroomaansluiting worden gemaakt, naast de OV-aansluiting. In het nieuwbouwproject Maricken 2 gaan we een pilot houden. Hier wordt een lichtmast geplaatst met daarin een geïntegreerde laadvoorziening voor auto’s. Naast het feit dat er een aparte stroomafsluiting voor moet komen, komt er juridisch een verandering in de lantaarnpaal. Want niet alleen de gemeente is beheerder van het object, maar ook de eigenaar van het laadpunt. Zo is het maken van werkafspraken bij plaatsing, onderhoud en schades een item. Naast de gemeentelijke aannemer moet ook de beheerder van het laadpunt erbij komen (en het betreft een aansluiting van de netbeheerder). Bij deze pilot gaan we hier ervaring mee opdoen.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

7

3 3.1

Scenario’s Beleid Het huidige beleid, zoals benoemd in paragraaf 1.1, wordt voortgezet in combinatie met de toevoegingen beschreven in hoofdstuk 2.

3.2

Uitwerking scenario’s Hoe de gemeente de openbare verlichting (OVL) de komende beleidsperiode kan verbeteren is hieronder uitgewerkt. Hierdoor wordt inzicht geven in de investeringen en de gevolgen die deze investeringen hebben. Investeringen hebben impact op het energieverbruik en op de exploitatiekosten. Deze exploitatiekosten bestaan uit energiekosten, beheer- en onderhoudskosten. De kosten zijn op basis van het prijspeil 2023 en zijn niet geïndexeerd. Daarnaast hebben deze investeringen effect op meer kwalitatieve aspecten, die lastiger uit te drukken zijn in cijfers. Denk aan het gevoel van veiligheid of beleving van de kwaliteit van de openbare ruimte. Per scenario is in een kwalitatieve richting aangegeven wat een inwoner waarschijnlijk ervaart bij deze kwalitatieve aspecten. Hoe de gemeente de openbare verlichting de komende periode kan verbeteren, is uitgewerkt in twee scenario’s: 1. Volledig LED in 2030; 2. Volledig LED in 2026. De scenario’s geven inzicht in de investering en de gevolgen die deze investeringen hebben. Voor de scenario’s is een score gegeven op de thema’s veiligheid, duurzaamheid, kwaliteit en kosten efficiëntie. Deze score is relatief aan het alternatieve scenario en daarmee een inschatting van het effect van het scenario voor de betreffende thema’s, afgezet tegen de huidige situatie.

De scenario’s zijn uitgewerkt op basis van het huidige prijspeil (2023) en niet geïndexeerd. De tarieven zijn gebaseerd op tarieven uit recente aanbesteding, de vaste tarieven van netbeheerder Stedin in 2023 en de energiebelasting zoals vastgesteld voor het kalenderjaar 2023. Eventuele areaaluitbreiding is hier niet in meegenomen. De besparing op energieverbruik wordt gerealiseerd vanaf het moment dat de conventionele verlichting wordt vervangen. Voor de berekening van de energiekosten is het uitgangspunt dat de energiebesparing medio het kalenderjaar wordt gerealiseerd: het gemiddelde van het jaarverbruik op basis van het areaal op 1 januari en op 31 december van het jaar. De energiekosten worden berekend op basis van: ● het vermogen van de lichtbron en het voorschakelapparaat ● het brandrooster (avond- of nachtbrander) ● het dimregime

Scenario 1: Volledig LED in 2030 In gemeente De Ronde Venen worden lichtmasten vervangen op basis van technische levensduur. De technische levensduur van lichtmasten is gesteld op 40 jaar. Op peildatum medio oktober 2023 is van 525 masten bekend dat deze ouder zijn dan 40 jaar en de technische levensduur hebben overschreden.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

8

Van 96 masten zijn de schilderdatum en de plaatsingsdatum onbekend. Deze lichtmasten worden beschouwd als achterstand. De totale achterstand van masten zijn deze waarvan de technische levensduur is overschreden en deze waarvan plaatsings- en schilderdatum onbekend is. Dit zijn 621 masten. Deze achterstand in mastvervangingen word ingehaald in drie jaar. Bij deze berekening wordt uitgegaan van een gewogen gemiddeld tarief voor masten (€ 774). In het Klimaatakkoord wordt de ambitie uitgesproken om het energieverbruik met 50% te reduceren ten opzichte van 2013. Het verbruik van gemeente De Ronde Venen was op peildatum 2013 1.221.611 kWh. Wanneer de gemeente 559 armaturen per jaar vervangt, wordt de doelstelling uit het Klimaatakkoord in 2027 al gehaald.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

9

Scenario 1: Volledig LED in 2030 Kosten OV (totaal) Beheer- en onderhoudskosten Beheerkosten Correctief onderhoud Incidentele werkopdrachten Schilderen Energie- en netwerkkosten Energiekosten Energiebelasting Netbeheerkosten Investering masten en armaturen Aantal te vervangen masten Investering masten Rente en afschrijving masten Aantal te vervangen armaturen Investering armaturen Rente en afschrijving armaturen Rente en afschrijving totaal Energiebesparing t.o.v. 2013 Overige kosten Instandhouding installatie verantwoordelijkheid Inspectie IV Incidentele stabiliteitsmetingen Opstellen bestek

€

2024 509.351 145.614 46.330 46.940 17.344 35.000 339.237 157.061 33.137 149.039 573.577 385 297.990 559 275.587 40% 24.500

€

2025 493.949 142.840 46.330 46.507 15.003 35.000 326.609 146.466 31.104 149.039 615.373 439 339.786 559 275.587 44% 24.500

€

16.000 €

16.000

€ € €

6.000 € 2.500 € - €

6.000 € 2.500 € - €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2026 491.568 119.780 46.330 46.015 12.435 15.000 314.014 135.899 29.076 149.039 570.481 381 294.894 13.708 559 275.587 19.567 33.274 48% 24.500

€

16.000

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2027 525.649 116.704 46.330 45.521 9.853 15.000 301.420 125.333 27.048 149.039 378.529 133 102.942 29.181 559 275.587 38.844 68.025 53% 39.500

€

6.000 € 2.500 € - €

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

10

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2028 520.805 113.579 46.330 45.017 7.232 15.000 282.483 114.740 25.015 149.039 353.268 101 78.174 42.412 558 275.094 57.832 100.243 57% 24.500

16.000

€

6.000 2.500 15.000

€ € €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2029 528.199 110.584 46.330 44.539 4.715 15.000 269.927 104.178 22.988 149.039 451.566 228 176.472 46.657 558 275.094 76.531 123.188 61% 24.500

16.000

€

6.000 2.500 -

€ € €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2030 Totaal '24-'30 577.275 € 3.659.385 110.584 € 859.685 46.330 € 324.310 44.539 € 319.078 4.715 € 71.297 15.000 € 145.000 269.927 € 2.116.206 98.911 € 882.588 21.977 € 190.345 149.039 € 1.043.273 11.901 € 2.954.695 2 1.669 1.548 € 1.291.806 57.827 € 189.785 21 3.373 10.353 € 1.662.889 114.436 € 307.209 172.264 € 496.994 61% 24.500 € 186.500

16.000

€

16.000

€

112.000

6.000 2.500 -

€ € €

6.000 € 2.500 € - €

6.000 17.500 15.000

€ € € € € € € € € € € € € € € €

Vergelijking met beleidsplan 2020-2024 Wanneer dit scenario wordt vergeleken met de doorrekening in het huidige beleidsplan, vallen verschillende dingen op: ● Het aantal te vervangen armaturen per jaar ligt lager dan berekend in het beleidsplan. De reden hiervan is dat er in de afgelopen jaren meer armaturen zijn vervangen dan in het beleidsplan is gepland. Dit mede door incidentele armatuurvervangingen bij schades of onderhoud. ● In de jaren 2019 tot en met 2023 zijn er op het moment van schrijven 5.514 armaturen vervangen. Dit zijn gemiddeld 1.103 armaturen per jaar. Dit zijn er jaarlijks 264 méér dan gepland in het beleidsplan (839 armaturen per jaar) ● De maximale besparing ten opzichte van 2013 (referentiejaar Klimaatakkoord) is volgens het beleidsplan 49%. Volgens de berekeningen gemaakt ten behoeve van deze notitie blijkt deze besparing 61% te zijn. De reden hiervan zijn de verschillende technologische ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden. LED armaturen zijn nu efficiënter dan ten tijde van het schrijven van het beleidsplan. Er kan nu een gelijke lumenstroom (lichtopbrengst) worden gerealiseerd met een lager verbruik. Hetgeen de mogelijke energiebesparing groter maakt.

Effect op kernthema’s In het onderstaande overzicht zijn de effecten van het scenario op de doelstellingen weergegeven: Doelstelling Veilig Duurzaam Kostenefficiënt Kwaliteit

Effect scenario 1

Toelichting op score: ● Veiligheid: De huidige situatie wordt structureel verbeterd. Lichtmasten en armaturen worden planmatig vervangen en onderhouden, en hiervoor wordt voldoende budget beschikbaar gesteld. Met planmatige instandhouding wordt voldaan aan alle relevante normen en richtlijnen. Het risico op schade wordt beperkt. Hetgeen een positieve invloed heeft op de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Omdat het tempo van armatuurvervangingen fors lager ligt dan in het tweede scenario zal het aantal storingen minder snel verminderen. Hierdoor is de score op veiligheid lager dan in het tweede scenario. ● Duurzaamheid: Dimbare LED-verlichting wordt toegepast en alle conventionele armaturen worden vóór 2030 vervangen. Het tempo van de armatuurvervangingen bepaalt ook het tempo waarmee op energieverbruik wordt bespaard. De maximale energiebesparing zal hierdoor in 2030 worden bereikt. ● Kosten efficiëntie: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen. Omdat het aantal armatuurvervangingen lager ligt dan in het tweede scenario zal het aantal storingen minder snel verminderen. De onderhoudskosten nemen uiteindelijk af. De energiekosten nemen in hetzelfde tempo af, (dimbare) ledverlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan conventionele verlichting.

Door benodigde investeringen gelijkmatig te verdelen in de periode 2023-2029 wordt een beheersbaar ritme gecreëerd voor planmatige efficiënte voorbereiding en uitvoering én kan gebruik worden gemaakt van jaarlijkse verbetering (prijs, kwaliteit, efficiëntie) van toe te passen materialen. Een deel van de armaturen wordt vervangen vóór het verstrijken van de technische levensduur, hetgeen de kostenefficiëntie beperkt. Dit aandeel is echter lager dan in het tweede scenario. ● Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit, de kwaliteit van technische installaties en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gaat er op vooruit door het planmatig uitvoeren van

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

11

onderhoud en vervangingen. De inwoner ervaart een verbetering van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte. Dit echter in een lager tempo dan bij scenario 2.

Scenario 2: Volledig LED in 2027 De mastvervanging gaat gelijk op met de mastvervanging van scenario 1. Er is echter één verschil. Omdat armaturen eerder worden vervangen, moeten de oude masten die daarbij horen ook iets eerder worden vervangen. Dit betekent dat tot 2027 ook deze worden vervangen. Bij deze berekening wordt uitgegaan van een gewogen gemiddeld tarief voor masten (€ 774). Alle conventionele armaturen worden in de periode 2024 tot en met 2026 vervangen, zodat vanaf 2027 het volledige areaal voorzien is van energiezuinige LED-verlichting. In de aankomende periode worden tot en met 2026 gemiddeld 1.117 armaturen per jaar vervangen (raming € 550.700). Vanaf het jaar 2030 bereiken de eerste LED-armaturen de technische levensduur van 20 jaar. LED armaturen zijn minder storingsgevoelig en verbruiken minder energie vergeleken met conventionele armaturen. Door het versneld overstappen naar LED wordt in 2027 de maximale besparing op exploitatiekosten bereikt. Ook wordt in 2027 de maximale energiebesparing gerealiseerd. De ambitie uit het Klimaatakkoord om het energieverbruik met 50% te reduceren ten opzichte van 2013wordt in 2025 al gehaald. In 2026 kan de maximale reductie worden bereikt van 61% ten opzichte van 2013.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

12

Scenario 2: Volledig LED in 2027 Kosten OV (totaal) Beheer- en onderhoudskosten Beheerkosten Correctief onderhoud Incidentele werkopdrachten Schilderen Energie- en netwerkkosten Energiekosten Energiebelasting Netbeheerkosten Investering masten en armaturen Aantal te vervangen masten Investering masten Rente en afschrijving masten Aantal te vervangen armaturen Investering armaturen Rente en afschrijving armaturen Rente en afschrijving totaal Energiebesparing t.o.v. 2013 Overige kosten Instandhouding installatie verantwoordelijkheid Inspecties Incidentele stabiliteitsmetingen Opstellen bestek

€

2024 494.958 137.530 46.330 41.386 14.814 35.000 332.928 151.768 32.121 149.039 968.360 539 417.186 1.118 551.174 44% 24.500

€

16.000 €

16.000

€ € €

6.000 € 2.500 € - €

6.000 € 2.500 € - €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

2025 € 463.012 € 130.818 € 46.330 € 39.730 € 9.758 € 35.000 € 307.694 € 130.597 € 28.058 € 149.039 € 1.009.663 593 € 458.982 € 1.117 € 550.681 € € 53% € 24.500

€

2026 469.455 104.125 46.330 38.080 4.715 15.000 282.506 109.464 24.003 149.039 964.771 535 414.090 19.191 1.117 550.681 39.133 58.324 61% 24.500

€

16.000

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2027 531.290 104.125 46.330 38.080 4.715 15.000 269.927 98.911 21.977 149.039 40.085 77.653 117.738 61% 39.500

€

2028 572.819 104.125 46.330 38.080 4.715 15.000 269.927 98.911 21.977 149.039 58.673 115.594 174.267 61% 24.500

€

16.000 €

16.000

6.000 € 2.500 € - €

6.000 € 2.500 € 15.000 €

6.000 € 2.500 € - €

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

13

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2029 570.407 104.125 46.330 38.080 4.715 15.000 269.927 98.911 21.977 149.039 57.995 113.859 171.855 61% 24.500

€

16.000

€ € € € € € € € € € € € € € € €

€

2030 Totaal '24-'30 567.994 € 3.669.935 104.125 € 788.973 46.330 € 324.310 38.080 € 271.516 4.715 € 48.147 15.000 € 145.000 269.927 € 2.002.836 98.911 € 787.473 21.977 € 172.090 149.039 € 1.043.273 11.901 € 2.954.695 2 1.669 1.548 € 1.291.806 57.318 € 233.262 21 3.373 10.353 € 1.662.889 112.124 € 458.364 169.442 € 691.626 61% 24.500 € 186.500

€

16.000

€ € € € € € € € € € € € € € € €

6.000 € 2.500 € - €

€

112.000

6.000 € 2.500 € - €

6.000 17.500 15.000

Effect op kernthema’s In het onderstaande overzicht zijn de effecten van het scenario op de doelstellingen weergegeven: Doelstelling Veilig Duurzaam

Effect scenario 2

Kostenefficiënt Kwaliteit Toelichting op score ● Veiligheid: De huidige situatie wordt structureel verbeterd. Lichtmasten en armaturen worden planmatig vervangen en onderhouden, en hiervoor wordt voldoende budget beschikbaar gesteld. Met planmatige instandhouding wordt voldaan aan alle relevante normen en richtlijnen. Het risico op schade en uitval wordt beperkt. Omdat het tempo van armatuurvervanging substantieel hoger ligt dan in scenario 1 zal het aantal storingen sneller verminderen en is de score op veiligheid hoger dan in scenario 1. ● Duurzaamheid: Dimbare LED-verlichting wordt toegepast en armaturen worden versneld vervangen om in 2026 de maximale besparing op energieverbruik te realiseren. Transport en vervoer van monteurs vanwege storingen en groepsremplace zal sneller afnemen dan in scenario 1. Deze positieve invloeden op de score worden (iets) tenietgedaan omdat een deel deel van het areaal vervroegd wordt vervangen, hetgeen de score op duurzaamheid beperkt. De score is daarom slechts net hoger dan deze van scenario 1. ● Kosten efficiënt: Het aantal storingen neemt af, omdat de uitval van LED-lichtbronnen minder is dan bij conventionele lichtbronnen. Omdat het tempo van de armatuurvervagingen hoger ligt (vervanging conventionele armaturen uiterlijk in 2026 ongeacht leeftijd) zal het aantal storingen sneller dan bij scenario 1 verminderen.

De onderhoudskosten nemen uiteindelijk fors af. De energiekosten nemen in hetzelfde tempo af, (dimbare) ledverlichting verbruikt aanzienlijk minder energie dan conventionele verlichting. Door de benodigde investeringen gelijkmatig te verdelen in de periode 2023-2026 wordt een beheersbaar ritme gecreëerd voor planmatige efficiënte voorbereiding en uitvoeren én kan gebruik worden gemaakt van jaarlijkse verbetering (prijs, kwaliteit, efficiëntie) van toe te passen materialen. Een deel van de armaturen wordt vervangen vóór het verstrijken van de technische levensduur vanwege deze kapitaalvernietiging wordt de score iets beperkt, en is de score iets lager dan bij scenario 1. ● Kwaliteit: De algemene verlichtingskwaliteit, de kwaliteit van de elektrische installatie en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte gaat er op vooruit door het planmatig uitvoeren van onderhoud en vervanging. Achterstand in armatuurvervanging wordt in de komende periode 2023 tot en met 2026 ingelopen. De inwoner ervaart een verbetering en veiligheid in de openbare ruimte, in een hoger tempo dan bij scenario 1 en daarom is de score hoger dan bij scenario 1.

Vergelijking scenario’s Beide scenario’s hebben een positieve invloed op de doelstellingen van De Ronde Venen. Scenario 2 scoort beter op veiligheid, duurzaamheid en kwaliteit. Scenario 1 scoort beter op kostenefficiëntie. Doelstelling Veilig Duurzaam

Effect scenario 1

Effect scenario 2

Kostenefficiënt Kwaliteit

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

14

In beide scenario’s worden armaturen vervangen door zuinigere, dimbare LED-varianten. Hiermee wordt in beide scenario’s op energie bespaard. Volgens de doelstellingen zoals geformuleerd in het Klimaatakkoord wordt van de gemeente verwacht 50% energiebesparing te realiseren in 2030, ten opzichte van 2013. In 2013 was het energieverbruik van de OVL installatie van De Ronde Venen ongeveer 1.221 MWh. Op peildatum september 2023 is het verbruik 782 MWh. Dit is een besparing van 36% ten opzichte van 2013.

In beide scenario’s wordt de doelstelling uit het Klimaatakkoord ruimschoots behaald. In scenario 2 wordt 50% besparing net na 2024 bereikt. In scenario 1 wordt de doelstelling uit het Klimaatakkoord in 2026 bereikt. In beide scenario’s is in 2030 de maximale besparing gerealiseerd van 61% besparing.

Beheerplan openbare verlichting gemeente De Ronde Venen 2024 – 2030

15