Bibliotheek; Bijlage 1 Basisdienstverlening 2021
Tekst van het document
Basisdienstverlening Bibliotheek Angstel, Vecht en Venen
1
AVV, juni 2020
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ......................................................................................................... 3
2.
Basisdienstverlening en organisatie. ................................................................... 6
BIJLAGEN ............................................................................................................10
2
AVV, juni 2020
1.
Inleiding
De uitvoering van lokaal Bibliotheekwerk is vastgelegd in de Wet stelsel Openbare Bibliotheken. Uitgangspunt van een Openbare Bibliotheekvoorziening is vastgelegd in artikel 4 en 5 van de WsOB, waarbij Openbare Bibliotheekvoorziening in ieder geval de volgende functies omvat die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling en verbetering van de maatschappelijke kansen van het algemene publiek: a. het ter beschikking stellen van kennis en informatie b. het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie c. het bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur d. het organiseren van ontmoeting en debat e. het laten kennis maken met kunst en cultuur. In artikel 6 t/m 8 zijn de netwerkverantwoordelijkheden en functioneren van het netwerk vastgelegd, in art. 11 de verplichte gegevenslevering en in art. 11 en 12 lidmaatschap en contributievrijstelling. In art. 15 zijn de verplichtingen ten aanzien van Interbibliothecair leenverkeer vastgelegd. De Bibliotheek Angstel, Vecht en Venen (AVV) heeft haar prestatieafspraken met de afzonderlijke gemeenten vastgelegd middels een subsidie-overeenkomst of uitvoeringsovereenkomst 2016-2019. In deze overeenkomsten zijn met Stichtse Vecht specifieke afspraken gemaakt over het aantal vestigingen, als ook de bepalingen; - Bibliotheek AVV werkt volgens de Bibliotheekwet. - Bibliotheek AVV werkt volgends de richtlijnen van de VOB.
- De Bibliotheek AVV verzorgt het bibliotheekwerk in Stichtse Vecht door uitvoering van het Beleidsplan 2015-2020 en zet in op een bibliotheek als kennis- en informatieplatform van een lerende gemeenschap. - Bibliotheek AVV verzorgt het bibliotheekwerk in Stichtse Vecht door een zo ruim mogelijke openstelling en het organiseren van activiteiten in a. drie bibliotheekvestigingen in Breukelen, Loenen en Maarssenbroek b. twee bibliotheekservicepunten in Maarssendorp en Kockengen. - De Bibliotheek AVV verzorgt het bibliotheekwerk in Stichtse Vecht door uitvoering van het Beleidsplan 2015-2020 en zet in op een bibliotheek als kennis- en informatieplatform van een lerende gemeenschap. Met de gemeente De Ronde Venen zijn geen specifieke afspraken gemaakt over aantal vestigingen, echter de doelstellingen het realiseren van doelstellingen als het verhogen van sociale cohesie, participatie, terugdringen en preventiel taal- en digitale achterstanden en vergroten woordenschat. In de Ronde Venen verzorgt Bibliotheek AVV bibliotheekwerk en activiteiten drie bibliotheekvestigingen in Mijdrecht, Vinkeveen en Abcoude en een servicepunt in Wilnis.
Om antwoord te geven op maatschappelijke en regionale ontwikkelingen heeft de Bibliotheek AVV sinds 2013, in samenspraak met de gemeenten Stichtse Vecht en De Ronde Venen en conform haar beleidsplan 2015-2020, zelf vernieuwingen ingezet en netwerksamenwerkingen opgezet welke belangrijke maatschappelijke bijdragen teweeg brengen. Deze vernieuwingen zijn in lijn met de ‘Gezamenlijke innovatieagenda netwerk openbare bibliotheekvoorzieningen’, waarin prioriteiten zijn beschreven welke in onderstaande figuur zijn weergegeven.
3
AVV, juni 2020
De laatste jaren is de Bibliotheek AVV uitgegroeid tot een netwerkorganisatie. We werken intensief samen met gemeenten, onderwijs, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers, inwoners, andere Bibliotheken en met provinciale en landelijke organisaties. Door kennis te delen creëren we samen ruimte voor ontwikkeling en innovatie. Daarmee kunnen wij een nog grotere bijdrage leveren aan de (digi)taalvaardige, ontwikkelde en zelfredzame Ronde Vener en Stichtse Vechter. De behoefte aan de Bibliotheek als aantrekkelijke laagdrempelige ontmoeting-, werk- en leerfunctie en als plek waar je in de gemeente aan activiteiten kunt deelnemen groeit. In alle vestigingen groeit de behoefte aan werk-, leer en activiteitenruimte. De Bibliotheek AVV ziet dat samenwerking met partijen ook kan bijdragen aan het vervullen van deze groeiende behoefte aan ruimte. Een voorbeeld hiervan in is de Bibliotheek in Loenen en Vinkeveen, waar door samenwerking meer ruimte beschikbaar komt voor de inwoner én de bezoekmogelijkheden ruimer zijn doordat er meer openingsuren zijn. De basisdienstverlening wordt sinds 2015 in beide gemeentes uitgevoerd. Er is sprake van afhankelijkheden in de dienstverlening tussen beide gemeenten.
Dit betreft collectie, bedrijfsvoering en programmering en dit houdt in dat indien er maatregelen genomen worden in de ene gemeente ten aanzien van deze factoren dit ook gevolgen heeft voor de dienstverlening in de andere gemeente. Onafhankelijke factor is huisvesting en aantal c.q. bezetting van de vestigingen. De dienstverlening en de programmalijnen worden constant getoetst aan maatschappelijke en regionale ontwikkelingen, de gemeentelijke beleidsdoelen, waarde en behoefte van de inwoners en samenwerkingspartners, opbouw van de bevolking en doelgroepen. Nieuwe diensten en activiteiten worden ontwikkeld aan de hand van deze parameters. Deze ontwikkelingen, waarde en gemeentelijke thema’s zijn eind 2018 opnieuw beschreven en in bijlage 1 van dit document toegevoegd. Op basis hiervan zijn de visie en missie aangescherpt. Visie op de regio en maatschappij We zien een steeds sneller veranderende samenleving met een groeiend aantal media, informatie- en communicatiebronnen. Mensen en organisaties verbinden zich gezamenlijk rond doelen, nieuwe generaties richten zich meer op delen middels platformen dan op bezit en digitalisering en sociale media zijn samen met 21ste-eeuwse vaardigheden noodzakelijk om mee te kunnen doen in de maatschappij, eenzaamheid ligt op de loer.
4
AVV, juni 2020
De vraag is hoe mensen regie houden over alle technologische en maatschappelijk ontwikkelingen. Er zijn mensen die mee kunnen in de maatschappij, maar er is ook een grote groep mensen, jong en oud, die dit (nog) niet kunnen. Dit zien wij ook terug in onze regio evenals de tweedeling tussen welvarendenen minder welvarenden. Overheden kunnen niet alles alleen en zoekt samen met de samenleving naar oplossingen voor problemen. Om deze uitdagingen aan te kunnen is ontwikkeling en kennis noodzakelijk. De openbare bibliotheek, de plaatselijke toegangspoort tot kennis, schept een essentiële voorwaarde voor leven lang leren, onafhankelijke besluitvorming en de (culturele) ontwikkeling van individuen en maatschappelijke groeperingen. Missie Bibliotheek AVV Wij zijn dé spin in het web op het gebied van kennis en informatie en verbinden hierin mensen en organisaties. Wij zetten onze deskundigheid in voor leesbevordering en het vergroten van taal-, en informatievaardigheden. De Bibliotheek heeft kennis over de regio en daarmee een verbindende rol tussen mensen, organisaties en de lokale samenleving. Wij hebben speciale aandacht voor kinderen en kwetsbare groepen. Wij zijn proactief, jagen aan en werken vanuit kansen en mogelijkheden in samenwerking met inwoners en partners. Dit doen wij door ieder individu de kans te geven zichzelf te ontwikkelen met: • • • •
Een flexibele organisatie en mensen die vanuit talent werken. Een organisatie en mensen die werken vanuit de focus op een langdurige en persoonlijke relatie met de klant. Een organisatie en medewerkers die vanuit de kernwaarden werken. Inspelend op vragen en behoeften uit de lokale samenleving.
“De Bibliotheek AVV is binnen de gemeente Stichtse Vecht en De Ronde Venen is dé proactieve, toekomstgerichte en verbindende maatschappelijke onderneming die op het gebied van informatiebemiddeling, leesbevordering en kennisdeling een bijdrage levert aan de samenleving op terreinen zelfredzaamheid, participatie en sociale cohesie.” Dát is onze missie. Hoe doet Bibliotheek AVV dit? Voor inwoners die bewust of onbewust op zoek zijn naar ontwikkeling, kennis of informatie, verbindt Bibliotheek AVV mensen aan content. Als onafhankelijke en objectieve partij wijzen wij mensen de weg naar die kennis en informatie waar zij behoefte aan hebben. Als ondernemende intermediair en spil in de regio brengen wij verbindingen tot stand en helpen daarmee zelfredzaamheid van de inwoner actief te simuleren. Iedereen ervaart een welkome ervaring wanneer ze gebruik maken van onze diensten en vestigingen. Wij zijn een veilige plek waar mensen onbevangen binnen kunnen lopen, waar ze niets moeten maar alles kunnen vragen. Wij zorgen voor het 2e huiskamer gevoel, een open en berouwbare plaats waar inwoners objectieve content kunnen vinden, elkaar kunnen ontmoeten, informatie uitwisselen of deelnemen aan activiteiten of evenementen. Door mensen en content te verbinden helpen wij iedereen zich ontwikkelen, geeft mensen perspectief en draagt bij aan het geluk en een trotse samenleving met een trots team.
5
AVV, juni 2020
De Bibliotheek AVV doet dit door middel van basisdienstverlening welke bestaat uit diverse programmalijnen, publieksservice, vestigingen en bedrijfsvoering. Deze basisdienstverlening wordt gefinancierd middels de basissubsidie en inkomsten van leden en programma’s. Daarnaast worden door gemeentes subsidies verleend voor extra diensten zoals Taalvisite, Taalhuis, Cultuurconsulent en Boekenpret. Deze Extra diensten zijn specifieke keuzes van gemeente voor uitvoering van projecten en werkzaamheden en worden in dit document buiten beschouwing gelaten.
2. Basisdienstverlening en organisatie. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de huidige basisdienstverlening en organisatie om dit mogelijk te maken. De basisdienstverlening wordt uitgevoerd middels vier programmalijnen; Lezen; Leren lezen en mediawijsheid Leren; Basisvaardigheden volwassenen Informeren; Persoonlijke ontwikkeling d.m.v. informatie, kennis en bronnen Publieksservice; Verblijf, ontmoeting en ontwikkeling. Alle diensten staan in verbinding met elkaar, waarbij de collectie en vestigingen dragers zijn voor alle programmalijnen. In bijlage 2 worden de programmalijnen omschreven. Organisatie In deze paragraaf wordt inzichtelijk gemaakt welke basisvereisten nodig zijn in middelen en personeel om de dienstverlening mogelijk te maken en waarde te creëren. Deze zijn opgedeeld in de volgende onderdelen: 1. 2. 3. 4. 5.
Personeel programmering lezen, leren en informeren Personeel en ICT publieksservice Collectie Bedrijfsvoering Huisvesting.
Om hieraan uitvoering te geven zijn voor beide gemeenten gelijke kengetallen van toepassing. Eventuele afwijkingen tussen gemeentes zijn expliciet aangegeven. Voor huisvesting worden geen gelijke kengetallen gehanteerd, aangezien deze afhankelijk zijn van lokale keuzes t.a.v. aantal vestigingen en groot verschil in huisvestingskosten per vestiging.
6
AVV, juni 2020
1. Personeel programmering lezen, leren en informeren Binnen de basisdienstverlening wordt uitgevoerd: • Lezen: Programmering, (door)ontwikkeling, organisatie en uitvoering van educatieve ondersteuning voor (regulier, voor-, na- en buitenschools) onderwijs. Organisatie en uitvoering van Boekstart, Voorleespret, Voorleeswedstrijd, Bibliotheek op School. • Leren: Centraal toegangspunt voor aanmeldingen en adviesgesprekken taal en digitaal, coördineren Taalhuis, toeleiding en aanmelding, bereiken van de doelgroep, coördinatie en uitvoering non-formeel en informeel (digi)taal aanbod, (door)ontwikkeling van programmering basisvaardigheden voor volwassen inwoners. • Informeren; Verbinden van mensen aan kennis en informatie. Ontwikkeling en uitvoering van Boekenweek en landelijke CPNB acties, faciliteren van spreekuren, workshops, inloop-informatiespreekuren, Walk en Talk netwerkbijeenkomsten voor werkzoekenden, (door)ontwikkeling van programmering door, voor en met inwoners op gebied van persoonlijke ontwikkeling. Uitvoering geschiedt door professionele medewerkers op HBO en MBO niveau, in samenwerking met vrijwillige medewerkers. 2.
Publieksservice Elke vestiging heeft service-openingsuren waar door professionele medewerkers informatie & advies wordt verstrekt, waarbij de medewerker de functie heeft van intermediair en inwoners toegang hebben tot informatie en advies, met ondersteuning van 160 vrijwilligers bij AVV (waarvan 90 in Stichtse Vecht). De dienstverlening is mogelijk door inzet van 2 tot 3 vrijwilligers per openingsuur en 1 professionele medewerker. De bezetting van de vestigingen, de personeelsopleidingen en het faciliteren van gebouwen voor activiteiten van partners en inwoners vraagt om 1,2 personeelsuren per openingsuur op minimaal MBO niveau, coördinatie van vrijwilligers (HBO) niveau, invalpool en klantenservice en een jaarlijkse attentie en uitje voor de vrijwilligers. De Publieksservice kent zo ruim mogelijke bemenste en onbemenste openingstijden. Deze is in onderstaande tabel 2 weergegeven. Tabel 2 Openingstijden vestigingen Locatie Maarssenbroek Maarssendorp Breukelen Loenen Kockengen Totaal SV
Bemenste openingsuren per week 42 27 22 23 6,5 190,5 openingsuren
Zelfbediening openingsuren* 0 0 12 68 0 80 openingsuren
Mijdrecht 35 0 Vinkeveen 16 27 Abcoude 16 0 Wilnis 3 9 Totaal DRV 70 openingsuren 36 openingsuren Totaal 260,5 openingsuren 116 openingsuren *Zelfbedieningsuren zijn mogelijk als meerdere partners in een gebouw elkaars openingstijden regelen. *De personeelskosten per inwoner zijn per gemeente niet gelijk. In SV zijn meer bemenste openingsuren per inwoner dan in DRV.
7
AVV, juni 2020
ICT De collectie wordt in elke vestiging middels zelfservice aan haar gebruikers aangeboden. Voorts beschikt elke vestiging (afhankelijk van grootte) over voor publiek vrij te gebruiken computerplekken en Wifi t.b.v. werk en studie. 3. Collectie De collectie wordt tevens ingezet bij alle programmalijnen binnen de organisatie en is derhalve een aparte drager voor de programmering. Een goede fysieke collectie binnen de Bibliotheek AVV bestaat (in lijn met Provinciaal beleid) uit 1,3 materiaal per inwoner met een aanschaf-, vervangingspercentage van 10%. De collectie bestaat uit 55% jeugd en 45% volwassen collectie (ter vergelijking: in 2015 was dit 49% jeugd en 51% volwassen collectie. De collectie binnen de Provincie Utrecht staat voor iedereen ter beschikking, waarbij elke Bibliotheek 98% van de collectie in haar eigen werkgebied moet kunnen leveren. Dit kengetal betreft fysieke materialen. Hiermee voldoet AVV aan artikel 8 a t/m c WsOB. De aanschaf van de collectie is in de Provincie Utrecht gezamenlijk georganiseerd. De digitale collectie bestaat uit het landelijke E-bookplatform (ca. 13.000 E-books, digitale dossiers, toegang tot 830.000 items van Muziekweb en toegang tot digitale databanken). De kosten bestaan uit; aanschaf en vervanging collectie, interbibliothecair leenverkeer, transport, afdracht St. Leenrecht.
*Door stijging van de materiaalprijzen en niet kunnen indexeren van het budget kan AVV op dit moment op basis van 1,1 titel per inwoner haar vervanging doen. Het huidige budget voor aanschaf vervanging van materialen is ontoereikend. Om aan het kengetal te voldoen is een verhoging van totaalbudget van ca. € 37.000 nodig, wat resulteert in een benodigd budget van € 420.400, bijdrage per inwoner € 3,88 (prijspeil 2019). 4. Bedrijfsvoering Onder bedrijfsvoering vallen: Personeel: bestuur- en directievoering, management van de organisatie en ondersteuning hiervan, financiële administratie, PR/communicatie, webredactie en ICT. Inkoop voor telefonie, porti, kantoorbenodigdheden en kosten voor administratie, advies, representatie en bestuur. De inwoner wordt bereikt middels digitale kanalen (website, digitale collectie, sociale media) en fysieke kanalen (vestigingen, professionele medewerkers, collectie, activiteiten, lokale media). Deze kanalen worden uitgevoerd en georganiseerd vanuit de algehele bedrijfsvoering. Tevens worden PR materialen voor landelijke activiteiten rondom NL Leest, Boekenweek, Kinderboekenweek etc. centraal ingekocht. Bibliotheek AVV werkt actief aan versterking van de relatie met de inwoners van onze gemeenten, zodat wij nog beter kunnen aansluiten op de behoefte van de inwoner.
Bibliotheek Angstel, Vecht en Venen maakt deel uit van het Utrechts bibliotheeknetwerk. Binnen het netwerk wordt constant gekeken naar effectieve samenwerking, bijvoorbeeld op het terrein van marketing. De Bibliotheek maakt ook deel uit van het landelijke netwerk en maakt gebruik van landelijk ontwikkelde producten en acties. In provinciaal verband, met subsidie van de Provincie, is in 2019 gestart Customer Relation Management, wat in 2020-2021 verder zal worden uitgebouwd. De uitvoering, beheer en onderhoud van het bibliotheeksysteem en ICT wordt verzorgd door Provinciale Ondersteuning Instelling BiSC.
8
AVV, juni 2020
5. Huisvesting De vestiging is een publieke voorziening van en voor elke inwoner. Elke vestiging heeft een op de inwoner gerichte collectie, waarbij in een kleine vestiging gemiddeld meer materialen per inwoner staan dan in een grote vestiging. Dit is om de inwoners van de kleinere kernen toch een aantrekkelijke collectie te kunnen bieden. De huisvestingslasten (zoals huurprijs) zijn voor elke vestiging anders, en mede afhankelijk van de verhurende partij. Als gevolg hiervan is het niet mogelijk om de huisvesting te verdelen naar kosten per inwoner. Huisvesting is de basis voor het kunnen uitvoeren van de dienstverlening als genoemd onder punt 1. Deze aspecten vragen om een inrichting welke voldoet aan de tijd en inspeelt op de wensen van de klant. Vanuit dat perspectief zal de inventaris (meubilair, kasten, vloerbedekking en schilderwerk) om de 15 jaar vernieuwd en veranderd moeten worden. De kosten bestaan uit alle kosten die betrekking hebben op de huisvesting van de bibliotheek, dus energiekosten, verzekeringen, telefonie en dergelijke. Deze kosten zijn excl. afschrijving/reserveringen inventaris. * Op basis van herwaarderingstaxaties is op basis van de huidige inrichting eind 2018 een investeringsoverzicht per vestiging opgesteld. Op basis hiervan zal per 2024 vervanging in de vestigingen plaats moeten vinden, die om hogere investeringen vragen dan nu het geval is.
In lijn met het document “Lokaal Bibliotheekwerk, een handreiking voor gemeenten”, VNG 2015, dienen gemeente en AVV nog afspraken te maken over afschrijvingsnormen en bekostiging van inventaris. Derhalve wordt in dit document uitgegaan van de huidige situatie, waarbij in Bijlage 3 een overzicht ‘investeringen in de toekomst’ is opgenomen. Inkomsten De inkomsten van de organisatie bestaan uit exploitatiesubsidie voor de basisdienstverlening, ledeninkomsten, inkomsten uit dienstverlening aan scholen en inkomsten toegewezen aan de algehele bedrijfsvoering uit projectsubsidies. In 2017 heeft de Bibliotheek AVV, uit service en inkomstenoverweging, het lidmaatschap veranderd naar een ‘boetevrij lidmaatschap’. Voor volwassenen (18 jaar en ouder) is een ‘Plus lidmaatschap’ geïntroduceerd; een veel-gebruiker van collectie betaalt een hoger tarief. Dit heeft het ledenverlies onder volwassenen van ca. 5% per jaar niet gekanteld, maar in 2018 constateerden wij voor het eerst, na vele jaren van daling, een stabilisering van de ledeninkomsten. Wel is uit ledenraadpleging duidelijk geworden dat het lidmaatschapstarief binnen onze regio aan de top is gekomen; hogere tarieven zullen leiden tot minder leden, dus lezers, wat weer gevolgen heeft voor de ontwikkeling van de inwoners. Inwoners tot 18 jaar kunnen, conform WsOB) gratis lid worden van de Bibliotheek.
Voor de dienstverlening aan scholen, groepsbezoeken, wordt een aanvullende bijdrage aan de school berekend. De uitvoeringskosten voor Bibliotheek op School worden 100% aan de school doorberekend. Voor de activiteiten op het gebied van Leren wordt, gelet op de doelgroep, geen bijdrage aan de deelnemers gevraagd.
9
AVV, juni 2020
BIJLAGEN Bijlage 1 Ontwikkelingen, gemeentelijke thema’s en waarde Ontwikkelingen. We zien een steeds sneller veranderende samenleving met een groeiend aantal media, informatie- en communicatiebronnen. Mensen en organisaties verbinden zich gezamenlijk rond doelen, nieuwe generaties richten zich meer op delen middels platformen dan op bezit en digitalisering en sociale media zijn samen met 21ste eeuwse vaardigheden noodzakelijk om mee te kunnen doen in de maatschappij. Daarnaast ligt eenzaamheid op de loer. De vraag is hoe mensen regie houden over alle technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Er zijn mensen die mee kunnen in de maatschappij, maar er is ook een grote groep mensen, jong en oud, die dit (nog) niet kunnen. Dit zien wij ook terug in onze regio, net als de tweedeling tussen welvarenden en minder welvarenden. In samenwerking met de samenleving zoeken overheden oplossingen voor deze problematiek/vraagstukken. Gemeentelijke thema’s De Bibliotheek AVV sluit actief aan op beleidsprogramma’s van beide gemeentes. Hierover zijn met de Bibliotheek nog geen afspraken vastgelegd, echter in de programmering is opgenomen bij welke beleidsthema’s een programma aansluit.
Een greep uit de gemeentelijke beleidsthema’s leert dat meedoen, eigen kracht, actief in de samenleving, preventie, ontplooiing, bieden van perspectief, gezond leven en duurzaamheid belangrijke elementen zijn. Om deze uitdagingen aan te kunnen is ontwikkeling en kennis noodzakelijk. De openbare bibliotheek, de plaatselijke toegangspoort tot kennis, schept een essentiële voorwaarde voor leven lang leren, onafhankelijke besluitvorming en de (culturele) ontwikkeling van individuen en maatschappelijke groeperingen. De waarde van de Bibliotheek AVV De Bibliotheek AVV is dé spin in het web op het gebied van kennis en informatie en verbindt hierin mensen en organisaties. Wij zetten onze deskundigheid in voor leesbevordering en het vergroten van taal-, en informatievaardigheden. De Bibliotheek heeft kennis over de regio en daarmee een verbindende rol tussen mensen, organisaties en de lokale samenleving. Wij hebben speciale aandacht voor kinderen en kwetsbare groepen. Wij zijn proactief, jagen aan en werken vanuit kansen en mogelijkheden in samenwerking met inwoners en partners. Dit doen wij door ieder individu de kans te geven zichzelf te ontwikkelen.
De Bibliotheek AVV is binnen de gemeenten Stichtse Vecht en De Ronde Venen dé proactieve, toekomstgerichte en verbindende maatschappelijke onderneming die op het gebied van informatiebemiddeling, leesbevordering en kennisdeling een bijdrage levert aan de samenleving op terreinen zelfredzaamheid, participatie en sociale cohesie. Dát is onze missie.
10
AVV, juni 2020
Ons ultieme doel is, door mensen en content te verbinden, de inwoners van gemeente Stichtse Vecht en De Ronde Venen perspectief te geven en te stimuleren om het beste uit zichzelf te halen. Zo willen we iedereen als individu en daarmee uiteindelijk de lokale samenleving helpen ontwikkelen. Geen kwetsbare mensen, maar een trotse samenleving, gediend door een trots team. Uiteindelijk dragen we bij aan het geluk van mensen in onze regio, waarbij de definitie van geluk is: ‘Geluk is het zien van mogelijkheden....‘. Waarde van de Bibliotheek AVV vanuit klantperspectief In dit hoofdstuk is het klantperspectief beschreven; welke waarde voegt de Bibliotheek AVV toe aan haar klanten / bezoekers? Hiervoor is in 2017 een maatschappelijke waarde onderzoek gedaan onder leden en nietleden, in 2018 onder leden van Biebpanel, is in AVV een enquête gehouden en zijn gesprekken met gebruikers van de diensten gevoerd. Uit het Biebpanel onderzoek naar de maatschappelijke waarde van de Bibliotheek AVV blijkt dat inwoners, leden en bezoekers als belangrijkste voordeel voor de samenleving het volgende aangeven: “Het voordeel van de Bibliotheek voor de samenleving is dat de Bibliotheek een (ontmoetings-en verblijf)plek is voor iedereen, waar informatie voor iedereen beschikbaar is, waar je kennis kunt verwerven, voor weinig of geen geld. Stimuleren van lezen is heel belangrijk.”1
BiebPanel onderzoek 2018/6 – Maatschappelijke waarde
1
11
AVV, juni 2020
Wat is de toegevoegde waarde van de Bibliotheek voor de samenleving? Dat is volgens de panelleden de laagdrempeligheid. Iedereen is welkom en heeft allerlei mogelijkheden om kennis op te doen, te ontspannen en zich te ontwikkelen, voor weinig of geen geld. Panelleden kennen de Bibliotheek een grote maatschappelijke waarde toe. Ze zien deze waarde vooral op het gebied van ontspanning en inspiratie, economisch welzijn en persoonlijke ontwikkeling. Zo zeggen rond negen van de tien panelleden dat de Bibliotheek kennis toegankelijk maakt voor mensen die minder geld hebben en dat de Bibliotheek de mogelijkheid biedt om te ontspannen. Maar ook op de domeinen zelfredzaamheid en sociale binding zien de meesten een meerwaarde van de Bibliotheek. Zo zegt bijvoorbeeld twee derde van de panelleden dat de Bibliotheek ervoor zorgt dat mensen beter mee kunnen doen in de samenleving. De rol van AVV als netwerkpartner op het gebied van kwetsbare groepen wordt door de panelleden als steeds belangrijker gezien. Een veel grotere groep dan in 2015 zou een laaggeletterde (driekwart) of digitaal niet-vaardige kennis (zeven op de tien) doorverwijzen naar de Bibliotheek. Daarnaast is één op de tien panelleden zelf dankzij de Bibliotheek bij een andere organisatie terecht gekomen, bijvoorbeeld bij Welzijn Stichtse Vecht, de gemeente Stichtse Vecht, Seniorweb of het Taalhuis.
Panelleden van Gemeente Stichtse Vecht krijgen vaker hulp of advies van medewerkers van de Bibliotheek dan de leden in De Ronde Venen. Deze waarden sluiten aan bij de resultaten uit het Maatschappelijke waardenonderzoek 2017 onder bijna 2.000 inwoners en 30 instellingen binnen de gemeenten Stichtse Vecht en De Ronde Venen. Uit gesprekken en interviews met gebruikers van de diensten van de Bibliotheek AVV komen de volgende reacties naar voren: “Ik vind het heel fijn dat jullie dit soort Walk en Talk bijeenkomsten organiseren: voor iedereen die nog twijfelt aan zijn of haar capaciteiten en mogelijkheden op de arbeidsmarkt biedt dit net even dat laagdrempelige steuntje in de rug” aldus een bezoeker van Walk en Talk in 2018 (Jaarverslag 2018). “Afgelopen jaar heb ik een jonge vrouw uit Afghanistan geholpen. Zij wilde graag een opleiding volgen op het niveau MB0-4. Helaas werd ze iedere keer afgewezen vanwege onvoldoende schrijfvaardigheid. Samen met haar heb ik extra geoefend met spreken en schrijven. Afgelopen september is ze alsnog toegelaten op de opleiding. Na haar studie hoopt ze aan de slag te kunnen in de kinderopvang.” vertelt een taalvrijwilliger (Jaarverslag 2018). “Door Boekstart ben ik mijn kind meer gaan voorlezen, meer met mijn kind gaan lezen en heeft mijn kind meer plezier in lezen” (Maatschappelijke effectmeting 2017).
“Door de Bibliotheek heb ik informatie gekregen over activiteiten binnen de gemeente en ben ik meer op de hoogte van informatie over de omgeving “ aldus 1 op de 3 leden en bezoekers van de Bibliotheek (Maatschappelijke Effectmeting 2017). “Door de Bibliotheek heb ik snel de juiste weg binnen de gemeente weten te vinden” zeggen 1 op de 10 leden en bezoekers van de Bibliotheek, en “door de Bibliotheek ben ik me meer betrokken gaan voelen met de woonplaats, ben ik met andere mensen in contact gekomen” zeggen 1 op de 5 leden en bezoekers van de Bibliotheek. (Maatschappelijke waarde Bibliotheek AVV, 2017). 12
AVV, juni 2020
“Ik dacht altijd, o jee, dat is moeilijk, er gebeurde van alles zonder dat ik dat snapte, dan zette ik de computer maar weer snel uit. Je hebt het gevoel dat je heel veel fout kan doen. Ik heb geen achterban, moet het allemaal zelf doen. Toen zag ik een advertentie voor Klik & Tik. Toen heb ik toch moed verzameld en ben ik begonnen. Het was heel leuk om te doen, het wordt allemaal goed uitgelegd en als je met de oefeningen bezig bent kan je niets fout doen. Die angst heb ik nu niet meer, je durft van alles te proberen en dat lukt. En door de cursus kwam ik er achter dat ik recht had op huursubsidie. Dus dat ga ik weer aanvragen, en dat kan ik nu op de computer!” vertelt een deelnemer aan de Klik en Tik cursus
13
AVV, juni 2020
Bijlage 2 Programmalijnen Lezen; Leren lezen en mediawijsheid Omschrijving; “Alle kinderen gelijke kansen: Kinderen zijn de volwassenen van de toekomst. Alle kinderen moeten kansen krijgen zich te ontwikkelen en te ontplooien om zo volwaardig mee te kunnen doen in onze samenleving.” De Bibliotheek is een kennis- en informatiecentrum en heeft een programmering waar met samenwerkingspartners wordt gewerkt aan het leren lezen, lezen en verhogen van mediawijsheid bij kinderen vanaf 0 jaar totdat zij de lagere school verlaten. Maatschappelijk doel; Ontwikkeling en ontplooiing van kinderen, zodat zij volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. Specifiek doel; Verhogen van vaardigheden, specifiek lees -en mediavaardigheden Maatschappelijke impact; 70% van Boekstartouders gaat meer voorlezen, positieve invloed op eerste taal en luistervaardigheden. Bibliotheek op school; leesvaardigheid leerlingen stijgt. Effect Taalvisite (meting leerkrachten); Hogere woordenschat, ouders gaan meer voorlezen, zien vorderingen bij begrijpend lezen. Maatschappelijke bate verbetering taalvaardigheid op productiviteit 12 jarige leden = € 3.400.000 (per lid € 34.500, 10% van 12 jarige met lagere productiviteit). Verbetering taalvaardigheid en minder werkloosheid onder deze groep € 465.000.
Voorlezen babies heeft positieve effecten op de woordenschat zijn al zichtbaar zijn als kinderen 15 maanden oud zijn. Het positieve effect duurt voort naarmate de kinderen ouder worden. (Van den Berg, 2015). Onderzoek Uni Leiden Bibliotheek op School: Door de toename van het lezen op school, gaat de leesvaardigheid van bijna alle leerlingen op dBos-scholen sterk vooruit. Lezen/informatie heeft positieve invloed op toekomstig burgerschap, werknemerschap, gezondheid en welzijn. Aansluiting bij gemeentelijke doelen: Ontplooiing, deelname aan samenleving, iedereen zelfde kansen, opvoeden met vertrouwen: zelfvertrouwen, talent, zelfredzame volwassenen, meedoen: doorgaande leerlijn, behalen startkwalificatie. Leren; Basisvaardigheden volwassenen Omschrijving “In Nederland zijn 2,5 miljoen volwassenen niet in staat om mee te doen in de samenleving. Zij kunnen niet genoeg lezen, rekenen of met computers omgaan. Zonder deze vaardigheden loop je tegen problemen aan op het gebied van werk, gezondheid, geldzaken en is het moeilijker om te zorgen voor een goede opvoeding van je kinderen. Daarom heeft: De Bibliotheek een kennis- en informatiecentrum waar met samenwerkingspartners wordt gewerkt aan terugdringen van laaggeletterdheid en digitale achterstanden onder volwassenen”.
Maatschappelijk doel Het bieden van perspectief bij inwoners 18+ en stimuleren het beste uit zichzelf te halen, waarbij de Bibliotheek bijdraagt aan persoonlijke ontwikkeling en mensen weer mogelijkheden biedt. Specifiek doel; Ontwikkeling van inwoners met een taal- of digitale achterstand. 14
AVV, juni 2020
Maatschappelijke impact; Zonder deze vaardigheden loop je tegen problemen aan op het gebied van werk, gezondheid, geldzaken en is het moeilijker om te zorgen voor een goede opvoeding van je kinderen. Positieve impact op inclusie. "Ik durfde nu bij de kassa te zeggen dat de prijs niet klopt.” "Ik durf nu mee te helpen op de school van mijn kind." “Dankzij de spreektaalgroep heeft een aantal deelnemers betaald werk gevonden of promotie gemaakt. Anderen zijn zelf een bedrijfje gestart.” “Ik dacht altijd, o jee, dat is moeilijk, er gebeurde van alles zonder dat ik dat snapte, dan zette ik de computer maar weer snel uit. Je hebt het gevoel dat je heel veel fout kan doen. Ik heb geen achterban, moet het allemaal zelf doen. Toen zag ik een advertentie voor Klik & Tik. Toen heb ik toch moed verzameld en ben ik begonnen. Het was heel leuk om te doen, het wordt allemaal goed uitgelegd en als je met de oefeningen bezig bent kan je niets fout doen. Die angst heb ik nu niet meer, je durft van alles te proberen en dat lukt. En door de cursus kwam ik er achter dat ik recht had op huursubsidie.
Dus dat ga ik weer aanvragen, en dat kan ik nu op de computer!” Aansluiting bij gemeentelijke doelen; iedereen zelfde kansen, eigen kracht en meedoen (talent inzetten, actief in samenleving, meer zelfvertrouwen), gezond leven (verantwoordelijk eigen gezondheid), financiële zelfstandigheid, werk, verbinding, langer zelfredzaam, minder kans op achterstand (gebruik voorzieningen). Informeren; Persoonlijke ontwikkeling d.m.v. informatie, kennis en bronnen Omschrijving De Bibliotheek is een vitale schakel in de kennissamenleving. De Bibliotheek is het knooppunt waar de kennis samenkomt, wordt gedeeld en doorontwikkeld. Het gaat daarbij om samenbrengen van kennis uit de lokale samenleving; verbinden van mensen en content in samenwerking met maatschappelijke partners die in feite ‘bronnen van content’ zijn. Als spil in onze regio brengen de Bibliotheek verbindingen tot stand. Maatschappelijk doel Ontwikkeling en ontplooiing van de inwoner, wat de zelfredzaamheid en participatie van de inwoner stimuleert. Maatschappelijke impact; Verhoogde kennis, wat effect heeft op eigen kracht en zelfredzaamheid, nieuwe ontmoetingen , meer sociale contacten wat leidt tot meer inclusie. Verhoogde sollicitatievaardigheden en uitbreiding netwerk werkzoekenden -> 70% netwerk uitgebreid, 60% helpt in zoektocht naar werk, 50% meer zelfvertrouwen, meer geïnformeerd, meer enthousiast.
Informeel Leven lang leren wordt gefaciliteerd. Informatie heeft positieve invloed op burgerschap, werknemerschap, gezondheid (o.a. dementie) en welzijn. "Door de Bibliotheek heb ik informatie gekregen over activiteiten binnen de gemeente en ben ik meer op de hoogte van informatie over de omgeving ". "Als je geen baan hebt vallen ook je contacten weg, door de netwerkbijeenkomsten kan ik nu een nieuw netwerk opbouwen". Aansluiting bij gemeentelijke doelen; eigen kracht, lokale kennis, cultuurbeleving, iedereen dezelfde kansen en niemand aan de zijlijn, participatie, veilig leven, gezondheid, opvoeden met vertrouwen, voor jezelf zorgen. 15
AVV, juni 2020
Publieksservice; Verblijf, ontmoeting en ontwikkeling Omschrijving “De Bibliotheekvestiging is de laagdrempelige, ruim toegankelijke, goed bereikbare en waardevrije plek voor ontmoeting en verblijf voor alle inwoners. De plek waar kennis samenkomt, verrijkt en gedeeld wordt.” De publieksservice is een open en betrouwbare plaats waar je objectieve content kunt vinden; waar je elkaar kunt ontmoeten, informatie uitwisselen of deelnemen aan activiteiten of evenementen. De bieb zorgt voor het 2e huiskamer gevoel Maatschappelijk doel Het bieden van perspectief bij inwoners en stimuleren het beste uit zichzelf te halen, waarbij de Bibliotheek bijdraagt aan persoonlijke ontwikkeling en het zien van mogelijkheden. Maatschappelijke impact; Toegang tot collectie en informatie, ontmoeting/sociaal contact/ inloop en groepsactiviteiten. Lezen/informatie heeft positieve invloed op burgerschap, werknemerschap, gezondheid (o.a. dementie) en welzijn.
Maatschappelijke waarde vermindering eenzaamheid € 300.000 “Door de Bibliotheek heb ik snel de juiste weg binnen de gemeente weten te vinden” zeggen 1 op de 10 leden en bezoekers van de Bibliotheek, en “door de Bibliotheek ben ik me meer betrokken gaan voelen met de woonplaats, ben ik met andere mensen in contact gekomen” zeggen 1 op de 5 leden en bezoekers van de Bibliotheek." “Het voordeel van de Bibliotheek voor de samenleving is dat de Bibliotheek een (ontmoetings-en verblijf)plek is voor iedereen, waar informatie voor iedereen beschikbaar is, waar je kennis kunt verwerven, voor weinig of geen geld. Stimuleren van lezen is heel belangrijk" Aansluiting bij gemeentelijke doelen: Het opdoen van sociale contacten en nieuwe kennis en vaardigheden bij inwoners, zodat inwoners mee kunnen doen in de samenleving, gezond leven en voor zichzelf kunnen zorgen, naar anderen omkijken en betrokken zijn bij hun wijk, buurt of dorp. Stimuleren van eigen kracht van de samenleving.
16
AVV, juni 2020
Bijlage 3 Inventaris: Locatie
m2
jaar aanschaf
Jaar vervanging (uit. 15 jr)
Investering vervanging
Maarssenbroek
730
2013
2028
249.400
Maarssendorp
370
2016
2031
160.200
Breukelen
300
2013
2028
145.000
Loenen
220
2016
2031
129.000
Kockengen Totaal SV
100
2000
2024
55.200
950
1985/ deel 2010 2016 2015 1995
2025 2031 2030 2020
303.500 116.600 91.900 58.000
Mijdrecht Vinkeveen Abcoude Wilnis Totaal DRV
220 200 100
Op dit moment is de afschrijving voor DRV en SV op basis van 10 jaar afschrijven op reeds gedane investeringen. Nieuwe investeringen in inventaris kunnen vanwege uitputting van de reserves in toekomstig niet meer hieruit onttrokken worden.
17
AVV, juni 2020