Beantwoording technische vragen CUSGP inzake RES 1.0

RES U16 1. Op pag. 25 worden een aantal beperkingen genoemd vanuit de POVI. Welke omvang van onze gemeente wordt hierdoor geraakt en hoe gaat dit uitwerken richting de zoekgebieden gezien het feit dat DRV voor uitsluitend zon heeft gekozen. In bijna de hele gemeente gelden beperkingen vanuit de POVI Het gaat bijvoorbeeld om weidevogelkerngebied, NatuurNetwerk Nederland (NNN), en Unesco Werelderfgoed. De beleidsbeperkingen zijn meegewogen in de keuze voor zoekgebieden Het college heeft de verschillende beleidsbeperkingen, de resultaten van participatie, en kwaliteiten van gebieden over De Ronde Venen heen gelegd. En is zo tot een voorstel voor zoekgebieden gekomen. De raad heeft het geamendeerde voorstel aangenomen. We hebben contact met de provincie over de mogelijkheden binnen de regelgeving De beperkingen vanuit de POVI verschillen in hoeveel ruimte ze bieden aan zonnevelden. Per zoekgebied verschilt het ook wat er mogelijk is qua inpassing, preventieve maatregelen en compensatie. Samen met de provincie bekijken we wat er mogelijk is volgens de regelgeving binnen de zoekgebieden. 2. Uit de kaart (figuur 3.1) op pag 29 leiden we af dat driekwart van DRV niet geschikt is voor grootschalige opwek op daken (boven 15 kWp). Hoeveel % van de theoretisch opwek in DRV is naar uw idee feitelijk realiseerbaar en over hoeveel TWh hebben we het dan.

Dus wat is de theoretische capaciteit in DRV en wat is de werkelijk haalbare capaciteit? Het zijn vooral andere zaken dan het netwerk die de aanleg van zonnepanelen op grote daken belemmeren De afbeelding en de kaart in de RES 1.0 geven de indruk dat een deel van de potentie van zon op grote daken niet gerealiseerd kan worden. Dit lijkt te komen door een gebrek aan netwerkcapaciteit. Maar dat is meestal niet het geval. Kosten voor de aansluiting zorgen er soms voor dat zonnepanelen geen winst opleveren voor een (boeren) bedrijf. Verzekeraars stellen soms hoge eisen of het dak is niet sterk genoeg. Door deze en andere redenen zal de aanleg van zonnepanelen op grote daken een stuk lager liggen dan de theoretische potentie die in bouwblok 2 staat. In het transitieontwerp elektriciteit De Ronde Venen is onderstaande opgenomen

Technische vragen ChristenUnie-SGP De Ronde Venen mbt raadsvoorstellen september 2021 30 augustus 2021 / Pagina 1 van 5

De gemeente is van plan de cijfers uit het spoorboekje en het transitieplan elektriciteit volgend jaar te updaten. Daarbij kijken we ook naar zon op dak. 3. Klopt onze conclusie op basis van de tabel op pag 32, dat de overige 15 gemeenten samen inmiddels een opwekcapaciteit van 1,6 TWh hebben aangedragen, dat De Ronde Venen (nav het aangenomen amendement bij het besluit over de zoekgebieden) 0,114 TWh zal inbrengen en dat we gezamenlijk dan dus niet de 1,8 TWH (doelstelling) halen? De RES 1.0 onderbouwt het bod van 1,8 TWh De RES 1.0 onderbouwt de 1,8 TWh met 4 bouwblokken. Bouwblok 1 (gerealiseerde opwek + pijplijn ‘zeker’), bouwblok 2 (zon op dak) en bouwblok 3 (lokale zoekprocessen) tellen samen op tot 1,9- 2,1 TWH. Het bod van De Ronde Venen komt daar nog bij. Deze bandbreedte maakt dat het bod realistisch en haalbaar is. Tegelijkertijd zijn er veel afhankelijkheden waardoor realisatie hoger of lager uit kan vallen. 4. Op bladzijde 36 wordt verwezen naar de “zonneladder” zonder dat ergens in het document wordt uitgelegd wat dit is en wat de consequenties daarvan zijn. Graag een toelichting op wat de zonneladder is, hoe dat wordt toegepast en welke consequenties dat heeft mbt hoe we onze doelstelling in De Ronde Venen dan gaan realiseren. De Natuur en Milieufederaties ontwikkelden de zonneladder Zie de zonneladder hieronder.

Het streven van de zonneladder is om zo veel mogelijk zonnepanelen op daken te leggen. Zodat er zo min mogelijk zonnevelden nodig zijn. Daarnaast geeft de zonneladder aan welke gebieden beter geschikt zijn voor zonnevelden dan andere gebieden. De zonneladder is geen harde richtlijn maar een denkrichting. De RES en de gemeente De Ronde Venen volgen deze manier zo veel mogelijk.

5. Op pag. 43 wordt aangegeven dat het Rijk financiële ondersteuning biedt voor proefprojecten om wijken aardgasvrij te maken. Wat houdt dit ondersteuning feitelijk in, in welke mate compenseert dat daadwerkelijk eventueel te maken kosten voor zo’n Technische vragen ChristenUnie-SGP De Ronde Venen mbt raadsvoorstellen september 2021 30 augustus 2021 / Pagina 2 van 5

proefproject, en geldt dat ongeacht de wijze waarop aardgasvrij bereikt wordt (dus ongeacht welke alternatieve techniek voor warmte wordt gebruikt)? Het gaat hier om het project Proeftuinen Aardgasvrije Wijken Een gemeente kan hier een wijk van rond de 500 woningen voor opgeven. De Rijksbijdrage in deze proeftuin kan gebruikt worden voor de financiering van de extra kosten bij de uitvoering van het project vergeleken met het voortzetten van de huidige kosten (onrendabele top). Het gaat om het gedeelte van het geld wat niet afgedekt kan worden uit het gebruik. De financiering kan alleen gebruikt worden voor het aardgasvrij maken van de wijk. In de huidige ronde van de proeftuinen wordt geen Rijksbijdrage gegeven voor de opwek van groen gas en de productie en infrastructuur voor waterstof. 6. Op pag 46 wordt aangegeven dat er “maar enkele warmtebronnen die mogelijk door meerdere gemeenten kunnen worden benut en dus een regionale rol kunnen spelen.” zijn. Welke zijn dat en raakt dit De Ronde Venen? De Ronde Venen heeft geen bovengemeentelijke warmtebronnen Ook is de kans groot dat de gemeente geen gebruik gaat maken van warmtebronnen van buurgemeenten omdat de afstanden te groot zijn. 7. Op pag 51 wordt iets gezegd over het opzetten van een “ontzorgingsprogramma”.

We kennen nu al wel het energieloket, maar dat is niet meer dan een soort adviesdienst waarbij de inwoner het verder toch zelf moet uitzoeken (aanbieder, subidies, etc…). Wat moet dit “ontzorgingsprogramma” dus in gaan houden? De “beschrijving” mbt “U-Thuis” in één van de bijlagen zien wij niet als afdoende. De U16 zet het ontzorgingsprogramma de komende periode op. Ook werken zij dit dan verder uit. 8. Op pag. 52 en 53 wordt ingegaan op biomassa en biowarmte. Met het oog op het agrarisch karakter van onze (en aanliggende) gemeenten, de problematiek van mestoverschotten, ammoniakuitstoot en stikstofproblematieken: is er enig idee in welke mate die problematieken qua oplossing gecombineerd kunnen worden met bv biowarmte en biogas (groen gas) en wat zijn de belangrijkste knelpunten daarbij? In de Transitievisie Warmte staan biomassa en biogas. Deze visie biedt het college de raad dit jaar nog aan. De raad kan dan ook een besluit nemen over biomassa en biogas. 9. Op pag. 53 schrijft u dat waterstof uit groene stroom nog te kostbaar is. Tegelijk weten we dat opwek van groene stroom regelmatig wordt afgeschakeld of zelfs niet (volledig) wordt uitgelegd omdat het netwerk dat niet aankan.

Is er een businesscase om op kleine schaal dan de (overtollige) groene stroom toch in waterstof om te zetten die vervolgens ingezet kan worden bv in het gasnetwerk (zie experimenten die nu in bv Hoogeveen plaatsvinden)? De gemeente blijft de potentie en haalbaarheid van alle innovatieve technieken volgen en onderzoeken de komende jaren. Waterstof is een van deze technieken. Dit komt ook terug in de Transitievisie Warmte die eind 2021 aan de raad wordt aangeboden. 10. Op pag 59 zegt u dat waterstof niet meetelt in de doelsteling van de 35 TWh, maar geldt dit ook als dit geproduceerd wordt door overtollige groene stroom die niet via het net afgevoerd kan worden (en anders zou worden afgeschakeld); we tellen toch de capaciteit aan opgewekte zon en wind energie, niet de wijze van toepassen of gebruik? Waterstof is een energiedrager Technische vragen ChristenUnie-SGP De Ronde Venen mbt raadsvoorstellen september 2021 30 augustus 2021 / Pagina 3 van 5

De RES telt de opgewekte energie door zonnepanelen op grote daken, zonnevelden en windmolens mee. De RES telt waterstof niet mee omdat het geen elektriciteit maakt maar energie draagt. De RES kan wel de elektriciteit meetellen die in de waterstof is gegaan. 11. Nav de passage over het Uitvoeringsplan (pag. 69) hebben wij ons afgevraagd: wat kost ons als U16 resp. als De Ronde Venen de RES (inhuur expertise, inzet ambtelijke capaciteit, etc…). Kunt u aangeven wat ons dit tot nog toe heeft gekost, in welke mate dit door het Rijk (of andere overheden) is vergoed en wat de toekomstig verwachte kosten (en bijbehorende dekking uit bijdragen van andere overheden)? De gemeente heeft dezelfde vragen al eerder beantwoord bij de behandeling van de zoekgebieden. Hieronder vindt u het antwoord Wij hebben niet rechtstreeks middelen van het Rijk ontvangen voor de uitvoering van de RES Er komt mogelijk wel een vergoeding van het Rijk voor de uitvoering van de afspraken in het klimaatakkoord. In het klimaatakkoord is afgesproken dat decentrale overheden, waaronder gemeenten, door het Rijk worden gecompenseerd voor de taken die voorvloeien uit het klimaatakkoord. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft deze kosten inzichtelijk gemaakt. Het is nog onzeker of en zo ja welk bedrag gemeenten krijgen. Het kabinet besluit hierover. Het Rijk heeft wel geld verstrekt voor het organiseren van de RESsen.

Dat geld krijgen gemeenten niet rechtstreeks, maar hierdoor is de eigen bijdrage aan de RES wel lager. De gemeente betaalt mee aan de RES De Ronde Venen heeft in 2020 €11.064 betaald aan de RES. Wij verwachten dit jaar weer eenzelfde bedrag te betalen. Daarnaast zetten wij ongeveer 4 uur per week in voor deelname aan RES overleggen en de voorbereiding daarvan. De RES wordt hoofdzakelijk betaald met een vergoeding vanuit het Rijk. We verwachten dat we in 2022 ook een financiële bijdrage aan de RES moeten leveren De RES wordt iedere 2 jaar herijkt. Het is een continu proces. Welke vorm de werkorganisatie gaat krijgen en welke kosten dit met zich meebrengt wordt nog uitgewerkt. De bestuurlijke trekkers van de RES nemen hier vervolgens een besluit over. 12. Nav bijlage 2 “Onderzoek zon op dak” en daarin de tabel 4.5 concluderen wij dat De Ronde Venen de slechts presterende gemeente binnen de U16 is voor wat betreft de opwek aan zonnestroom op daken. Klopt die conclusie en wat gaan we eraan doen om dit percentage de komende jaren fors te verhogen? Uit het onderzoek van de RES blijkt een grotere potentie van zon op dak dan volgens onze eigen berekeningen uit 2018 Bij veel gemeenten in de U16 geeft het onderzoek een positievere inschatting van de potentie van zon op dak dan dat de gemeenten zelf hebben berekend. Dat geldt ook voor de Ronde Venen.

Dit komt door een verschil in aannames en werkwijze. De gemeente kan nog lastig verklaren waar het verschil exact door komt. Binnenkort onderzoekt de U16 waardoor dit komt. We plaatsen daarbij de kanttekening dat de uiteindelijke realisatie van zonnepanelen op daken doorgaans een stuk lager ligt dan de potentie. Om allerlei redenen vallen daken af in de praktijk. Daarnaast zijn we van plan de cijfers uit het spoorboekje en het transitieplan elektriciteit volgend jaar te updaten. Daarbij kijken we ook naar zon op dak. De raad heeft een motie aangenomen om kleinschalige opwek te stimuleren Technische vragen ChristenUnie-SGP De Ronde Venen mbt raadsvoorstellen september 2021 30 augustus 2021 / Pagina 4 van 5

Zon op grote en kleine daken valt hier ook onder. Het college gaat met die motie aan de slag. 13. Nav bijlage 4 en dan de paragraaf 4.2 over geothermie: er worden twee gemeenten expliciet genoemd (Nieuwegein en Houten); betekent dit dat geothermie voor De Ronde Venen niet in aanmerking komt? Daarnaast wordt hier vooral gesproken over financiële risico’s, maar wij maken ons nog meer zorgen over risico’s mbt gedrag van de bodem (met het debacle van het Gronings gas in gedachten). Hier komen we in de RES nauwelijks iets over tegen (m.u.v. een enkele passage in bijlage 6). Hoe wordt daar bij het verder onderzoek mee omgegaan? De Ronde Venen heeft geen bovengemeentelijke warmtebronnen De gemeente verwacht geen gebruik te maken van warmtebronnen van buurgemeenten omdat de afstanden te groot zijn. De Ronde Venen onderzoekt de haalbaarheid voor geothermie (aardwarmte) voor onze gemeente Dit doet de gemeente samen met enkele lokale bedrijven. De raad heeft op 8 september 2021 hierover een raadsinformatienota ontvangen.

Technische vragen ChristenUnie-SGP De Ronde Venen mbt raadsvoorstellen september 2021 30 augustus 2021 / Pagina 5 van 5