Aanvulling op raadsvoorstel Budget voor Pijlstaart

Uitwerking toezegging 8/22 Commissie Vergadering Politieke commissie RZ & PW & SI 12-012022 inzake raadsvoorstel ‘Beschikbaar stellen investeringsbudget onderwijshuisvesting Obs De Pijlstaart’ Inleiding -

De gemeente is wettelijk verplicht te zorgen voor adequate huisvesting van de scholen voor basisonderwijs en voortgezet onderwijs die binnen de gemeentegrenzen zijn gelegen.

-

Indien een school een ruimtebehoefte heeft van meer dan 55 m2, die volgens de gemeentelijke prognose langer dan 15 jaar duurt, heeft de school recht op permanente huisvestiging.

-

Er is in dit geval sprake van een acute situatie, de gemeente moet voor 1-8-2022 permanente huisvesting hebben gerealiseerd of toegewezen. Zicht geven op permanente huisvestiging op korte termijn in combinatie met tijdelijke huisvestiging is ook toegestaan.

-

De gemeente ontvangt binnen de Algemene Uitkering vanuit het Gemeentefonds een bedrag van afgerond € 2,5 mln. Dit bedrag is niet geoormerkt. In de gemeentebegroting 2022-2025 worden de kosten voor onderwijshuisvesting in 2022 geraamd op € 1.091.000.

-

Nadat de gemeente heeft geïnvesteerd in onderwijshuisvesting zijn de schoolbesturen als juridisch eigenaar van de onderwijsgebouwen en -terreinen verplicht deze ‘als goed huisvader’ te gebruiken. Zodra de school ophoudt te bestaan, dan vervalt deze eigendommen -om niet- aan de gemeente.

Raadsvoorstel in het kort De openbare basisschool De Pijlstaart heeft aangetoond gedurende tenminste 15 jaar een huisvestingsbehoefte van 666 m² bvo te hebben. Op grond van de regelgeving voor onderwijshuisvesting mag de gemeente de school verwijzen naar leegstand in een ander schoolgebouw. VeenLanden College heeft meerjarig voldoende leegstand om de extra huisvestingsbehoefte van De Pijlstaart op te vangen. Tijdens de bestuurlijk gesprekken hierover is er geen oplossing op korte termijn bereikt. Om toch te kunnen voldoen aan de wettelijke zorgplicht vraagt het college de raad een investeringsbudget ad € 1.890.000 beschikbaar te stellen. Hiermee kan het schoolbestuur het hoofdgebouw geschikt maken voor meer groepen leerlingen, alsmede de dislocatie uitbreiden met 185 m² permanente huisvesting en zo meerjarig alle leerlingen -voor wat betreft de reguliere vakken- huisvesten. Daarnaast wordt ook de oude kleuterschool uitgebreid gerenoveerd (“vernieuwbouw”) waardoor dit gebouw weer 40 jaar mee kan. De school gaat voor de niet curriculaire vakken de overige 481 m² bvo (= 666-185) medegebruiken in de gebouwen van rkbs Sint Jozef en VLC. De besturen van De Pijstaart, Sint Jozef en VeenLanden College hebben hiervoor gezamenlijk een Samenwerkingsovereenkomst afgesloten.

De SOK laat ruimte om bij veranderende leerlingenaantallen samen andere keuzen te maken over de invulling van de genoemde 481 m² bvo. Overigens heeft het schoolbestuur de realisering van dit alles reeds voorzichtig in gang gezet, zonder financiële verplichtingen aan te gaan. De inzet is dat bij de start van het schooljaar 2022-2023 zoveel gereed is, dat er geen noodlokalen behoeven te worden gehuurd. Alternatieven Verschillende alternatieven zijn in de commissie gewisseld. Hieronder beschrijven we er drie. Goed is om als gezamenlijk uitgangspunt te nemen dat elk alternatief niet voor het nieuwe schooljaar gerealiseerd kan worden. Hierdoor moeten er kosten worden gemaakt om zes tijdelijke lokalen te plaatsen in het Zwanenpark totdat de definitieve oplossing is gerealiseerd. De kosten voor deze tijdelijke

oplossing worden geraamd tussen de € 60 en € 100 duizend per jaar. Er loopt momenteel een offertetraject; het college hoopt voor de raad hier meer duidelijkheid over te geven. Naast kosten voor tijdelijke huisvestiging zal ook een voorbereidingsbudget benodigd zijn van tussen de € 200 en € 500 duizend euro, afhankelijk van de gekozen variant. Alternatief 1: Terrein tussen Schakel en obs De Pijlstaart ‘dichtbouwen’ Aan Pijlstaartlaan liggen de gebouwen van obs De Pijlstaart en de pc basisschool Schakel naast elkaar. Tussen deze gebouwen ligt over een afstand van circa 33 meter - een deel van het schoolplein van Schakel - een openbaar voetpad ‘Zwanenhof’ dat naar het Zwanenpark voert - een strook buitenterrein langs het gebouw van De Pijlstaart Op deze locatie kan in beginsel 666 m² permanente huisvesting worden gerealiseerd. Hierbij wordt het volgende aangetekend: 1. Schoolbestuur Schakel is eigenaar van de haar grond. Hierop bouwen voor obs De Pijlstaart veronderstelt het bereiken van overeenstemming met het schoolbestuur over het eigendom van deze grond. 2. Schoolbestuur Schakel heeft aangegeven dit terrein mogelijk zelf te willen gebruiken voor verdere uitbreiding van haar gebouw. 3.

Een mogelijkheid om de benodigde overeenstemming te bereiken is: - het schoolbestuur Schakel financieel compenseren in haar recente eigen investering in onderwijsvesting - de benodigde 666 m² voor obs De Pijstaart te verhogen met bijv. 115 m² voor een volgend groepslokaal voor Schakel, - een extra gemeentelijke investering in het compenseren van het alsdan ‘verdwenen’ deel van het schoolplein van Schakel in het Zwanenpark (verharding, hekken etc.) 4. De oppervlakte ad 851 m² bvo moet vanwege de krappe ruimte meerlaags worden gerealiseerd. Bijv. een ‘doos’ van twee maal vier lokalen (en nevenruimten). 5. Het vigerende bestemmingsplan laat meerlaags bouwen op die locatie niet toe; dit veronderstelt een aanvullende bestemmingsplanprocedure. 5. Deze eventuele nieuwe locatie sluit dan relatief kort aan op de appartementen die boven het gebouw van De Pijlstaart gesitueerd zijn; bedenkingen en procedures van de betrokken bewoners zijn dan zeker te verwachten. 6. Het Zwanenhofpad wordt veel gebruikt door de bewoners van Vinkeveen als toegang tot het Zwanenpark. Het opheffen van dit pad heeft ongetwijfeld ophef tot gevolg. 7.

Het bereiken van: - schoolbestuurlijke overeenstemming - de bestemmingsplanprocedure - de bezwarengevoelige omgevingsvergunningprocedure, - het aanleggen van een nieuw schoolplein in het Zwanenpark, - een oplossing voor het opheffen van het Zwanenhofpad gaat veel tijd in beslag nemen. Zeker is, dat Obs De Pijlstaart niet op de start van het nieuwe schooljaar 2022-2023 over deze nieuwe huisvesting kan beschikken. 8. De kosten voor het realiseren van dit eventuele nieuwe permanente gebouw worden, gerelateerd aan de recente nieuwbouw voor het Kindcentrum Hofland te Mijdrecht, geraamd op een bedrag van

afgerond € 2,2 mln.; dit is exclusief de kosten voor het noodzakelijke nieuwe schoolplein in het Zwanenpark en de mogelijke kosten van de oplossing voor het verdwijnen van het Zwanenhofpad. 9. Het nieuwe onderwijsgebouw kan ook nog worden uitgevoerd met appartementen erboven. Heel globaal berekend kan dit -afhankelijk van de keuze voor het soort woningen- maximaal € 8 ton voor de gemeente opleveren. Hierbij wordt nog wel aangetekend dat een derde en vierde bouwlaag wellicht op nog meer bezwaren van omwonenden stuit. Alternatief 2: Vorderen leegstand VeenLanden College en deel van het schoolgebouw bestemmen voor Obs De Pijlstaart Ook de Cedergroep (schoolbestuur VeenLanden College) is juridisch eigenaar van haar terreinen, haar gebouwen en de inventarissen, voor zover die met overheidsmiddelen zijn gerealiseerd. De mogelijke huisvesting van een deel van Obs De Pijlstaart in het schoolgebouw van VLC is met VLC besproken. Omdat Obs De Pijlstaart recht heeft op permanente huisvesting dient het schoolgebouw en -terrein (zoals speelplein met hekken, buitenberging, fietsenstalling) van VLC bouwkundig geschikt te worden gemaakt ten behoeve van Obs De Pijlstaart. Hiertegen heeft VLC grote bezwaren en de school stemt dan ook niet in met de bedachte bouwkundige aanpassingen van haar schoolgebouw.

In de regelgeving voor onderwijshuisvesting is opgenomen dat het college leegstand onder voorwaarden van het schoolbestuur kan vorderen. Gelet op het standpunt van VLC is een jarenlange juridische procedure (bezwaar, beroep, hoger beroep) onvermijdelijk. En vermoedelijk zakken de verhoudingen tussen de twee scholen, en die met de gemeente, naar een dieptepunt, wat de samenwerking van de twee scholen binnen het gebouw niet ten goede zal komen. Het vraagt grote investeringen om een basisschool en een school voor voortgezet onderwijs gezamenlijk in één gebouw te kunnen huisvesten. Een eerdere bouwkundige en financiële verkenning het schoolbestuur van Obs De Pijlstaart sloot op een bedrag van € 510.000 (prijspeil begin 2021), toen nog voor vier groepen leerlingen. Dat is omgerekend en bedrag van afgrond € 7½ ton voor 666 m². Dit is exclusief de kosten voor het aanleggen van een nieuwe brug over de sloot ter hoogte van de Reigerstraat aldaar; en exclusief de kosten van het aanleggen van een voet-/fietspad van de Bonkestekersweg naar het gebouw van het VLC. Voor deze laatste twee aspecten is nu nog geen kostenraming, omdat deze kosten erg afhankelijk zijn van de situatie ter plaatse en de keuzen die gemaakt moeten worden.

Hierbij komen ook nog de kosten voor de vernieuwbouw van de voormalige kleuterschool (dislocatie) en de kosten van € 425.600 en die voor de permanente uitbreiding van deze dislocatie ad € 499.500. Ook in dit alternatief dient rekening te worden gehouden met de kosten van tijdelijke noodlokalen in het Zwanenpark. Alternatief 3: Alle basisscholen verplaatsen richting VLC en vrijkomende terreinen herontwikkelen met woningbouw Gelet op de meest recente leerlingenprognose van november 2021 (basis teldatum 1 oktober 2021) hebben de drie basisscholen in Vinkeveen (Obs De Pijlstaart, Schakel en Rkbs Sint Jozef) binnen een periode van 15 jaar gezamenlijk een ‘piekbehoefte’ aan permanente onderwijshuisvesting voor 4.313 m² bvo. De beoogde plek is een gemeentelijke grasveld van circa 6.700 m² ten westen van het gebouw van VLC, dat incidenteel nog door de sportvereniging Hertha wordt gebruikt. Er is gelet op het tijdsbestek geen onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van dit alternatief. Maar een meerlaags gebouw voor drie basisscholen past hier in beginsel wel. Wél moet ook nog rekening worden gehouden met voldoende schoolpleinen met fietsenstallingen en buitenbergingen. Daarnaast zal wellicht ook een ruimte voor kinderopvang in het gebouw moeten worden opgenomen, om er direct een kindcentrum van te maken. Bovendien dient ter plaatse tegelijk ook een nieuw gebouw voor

bewegingsonderwijs (met – gelet op de huisvestingsbehoefte van de scholen- twee zalen) te worden gerealiseerd, omdat de afstand tussen deze nieuwe schoollocatie en de gymzalen in Dorpshuis De Boei de afstand te groot wordt. In dit scenario wordt nu niet rekening gehouden met gelijktijdige verplaatsing van Dorpshuis De Boei. Daar moet eerst echt nader onderzoek naar gedaan worden. Tenslotte dienen infrastructuur en parkeermogelijkheden te worden gerealiseerd. De kosten worden grofweg geraamd op: - € 11,1 mln. voor een nieuw permanente gebouw voor drie basisscholen - € 1,5 mln. voor een inpandige extra ruimte voor kinderopvang - € 3 mln. voor een gebouw met twee gymzalen - Ook in dit alternatief dient nog rekening te worden gehouden met de kosten van tijdelijke noodlokalen in het Zwanenpark. Er is nog geen kostenraming beschikbaar voor de kosten van de nieuwe infrastructuur en parkeren, omdat de omvang hiervan erg afhankelijk zijn van de situatie ter plaatse en de keuzen die gemaakt moeten worden. Ditzelfde geldt voor de grondopbrengsten van de vrijkomende locaties van de drie huidige basisscholen. Een kanttekening bij dit alternatief is dat dan sprake is van een concentratie van onderwijsvoorzieningen, kinderopvang en kinderen. Dit gaat een grote druk geven op de omgeving en omwonenden (verkeer, parkeer, geluid etc).

Resumé Samenvattend vindt u het financiële overzocht op de volgende pagina. Voor het bepalen van de bedragen is gebruik gemaakt van een afgeleide vierkantenmeterprijs, gelijk aan het nieuw te realiseren Kindcentrum Hofland. Waarbij opgemerkt moet worden dat de varianten een relatief hoge graad van onzekerheid hebben. Om meer zekerheid te krijgen zullen deze opties verder moeten worden uitgewerkt. Tot slot Voor de variant in het raadsvoorstel is met drie schoolbesturen overeenstemming bereikt. Voor geen van de andere varianten is dit zeker. Het college gelooft dat de kans op desinvestering in de voorgelegde variant laag is. Er wordt weinig extra ruimte toegevoegd, vooral efficiënter gebruikt. Als de leerlingenaantallen tussen de scholen wijzigen kunnen nieuwe afspraken over de verdeling van de bestaande ruimte worden gemaakt. De samenwerkingsovereenkomst en de positieve gesprekken bieden hiervoor een kansrijke bodem.

Onderdeel Verbouw hoofdlocatie Vernieuwbouw dislocatie Uitbreiding dislocatie Voorbereidingskosten Aan elkaar vast bouwen scholen Tijdelijke huisvestiging (3 jaar) Kosten nieuwe schoolplein en aanpassingen park Aanpassingen VLC Nieuwbouw Grondopbrengsten Algemeen en onvoorzien (20%) Totaal

Raadsvoorstel € 390.000 € 510.000 € 605.000

Variant ‘alles naar VLC’

Variant nieuwbouw tussen Pijlstaart en Schakel

Variant vorderen VLC

€ 510.000

€ 510.000

€400.000 € 2.200.000 € 240.000 meerkosten

€200.000

€500.000

€ 240.000

€ 240.000

€ 750.000 € 385.000 € 1.890.000

- € 800.000 € 670.000 € 3.220.000

€ 340.000 € 2.040.000

€ 15.500.000 Afhankelijk gekozen variant Afhankelijk gekozen variant € 16.240.000