7a Informatienota Maatregelen op de wachtlijst van het kernteam en problematiek uithuisplaatsingen jeugd

Informatienota raad AAN DATUM ORGANISATIEONDERDEEL PORTEFEUILLEHOUDER BEHANDELEND AMBTENAAR TOESTELNUMMER

de gemeenteraad 7 december 2021 SD-S Cees van Uden Femke Vleij 0682053122

REGISTRATIENUMMER TER INZAGE BIJLAGE(N)

Onderwerp Maatregelen op de wachtlijst van het kernteam en problematiek uithuisplaatsingen jeugd.

Waarom naar de raad De raad is op 25 november 2021 geïnformeerd over een oplopende wachtlijst bij het kernteam. De wethouder heeft toegezegd om terug te komen op het verloop van de wachtlijst (toezegging 138/21). Met deze nota wordt de raad geïnformeerd over de maatregelen die worden genomen om de wachtlijst weg te werken. Daarnaast zijn in de commissievergadering van 14 oktober 2021 verschillende vragen gesteld over de problematiek rondom uithuisplaatsingen. De raad wil graag geïnformeerd worden over het aantal kinderen dat uit huis wordt geplaatst en hoe dat wordt gevolgd. Ook is gevraagd of kinderen zelf iemand mee mogen nemen naar moeilijke gesprekken. De wethouder heeft aangegeven dat het streven is om nul kinderen per jaar uit huis te plaatsen, maar dat dit door veel verschillende redenen niet realistisch is. In deze raadinformatienota wordt ingegaan op de gestelde vragen.

Inleiding De wachtlijst loopt op vanwege ziekte en verloop van medewerkers Het aantal wachtende cliënten in het kernteam is sinds september 2021 opgelopen tot 117 jeugd zaken (peildatum 25-11) mede vanwege zieke en vertrekkende collega’s. Op de formele jeugd aanmeldlijst staan 43 zaken. Op de WMO aanmeldlijst staan 197 zaken. In de praktijk staan echter nog zaken open op naam van collega’s die niet meer in het kernteam werken of langdurig ziek zijn. Ook deze cliënten hebben dus geen vaste consulent. Voor het overzicht spreken wij om die reden over wachtende cliënten. De meeste van deze cliënten hebben wel ondersteuning via een beschikking. Het knelpunt zit nu in het evalueren van zorg en verlengen van beschikkingen. De meldingen van Veilig Thuis moeten snel worden opgepakt Naast reguliere wachtende cliënten hebben wij op dit moment (meetdatum 25-11) een wachtlijst van 25 zogenoemde Veilig Thuis zaken. Deze meldingen krijgen wij sinds september 2021 binnen vanuit

Informatienota raad - documentnummer: 53584

de pilot Bescherming in Beweging van de regio Utrecht West. Veilig Thuis meldingen zijn meldingen waarbij de politie, het ziekenhuis, een school enz. contact hebben opgenomen met Veilig Thuis vanwege ernstige zorgen. Er kan daarbij gedacht worden aan huiselijk geweld, zelfdestructief gedrag of kindermishandeling. De meer ernstige zaken worden direct doorverwezen naar de gecertificeerde instelling (GI). In de zaken waar wel zorgen zijn, maar hulpverlening in het vrijwillig kader nog een optie zou kunnen zijn, verwijst Veilig Thuis sinds september 2021 door naar het kernteam.

Kernboodschap Er worden twee consulenten voor de duur van zes maanden ingezet om de reguliere wachtlijst weg te werken. Om de alle wachtende cliënten zo snel mogelijk te kunnen helpen is er besloten om voor de duur van 6 maanden twee consulenten aan te nemen. Deze twee consulenten (één jeugdconsulent en één WMO consulent) vervangen de langdurig zieke collega’s. De verwachting is dat in de komende zes maanden een aantal consulenten zullen herstellen en dat zij hun werkzaamheden verder kunnen oppakken. Er wordt ingezet op samenwerking in de regio Utrecht West met Bescherming in Beweging. In het samenwerkingsverband U16 heeft de gemeente de Ronde Venen een contract afgesloten met Samen Veilig Thuis (SAVE). SAVE bestaat uit twee grote organisaties, namelijk Veilig Thuis en de gecertificeerde instelling (GI). Veilig Thuis is een landelijke organisatie waar elke gemeente een contract mee heeft. Veilig Thuis treedt op nadat zij een melding krijgt van een crisissituatie zoals huiselijk geweld, kindermishandeling of uitbuiting. De meldingen komen vaak van instanties als politie, het ziekenhuis of scholen. Veilig Thuis onderzoekt of de meldingen terecht zijn gedaan. Op het moment dat een melding terecht is, kunnen zij de melding doorzetten naar een GI of het lokale team. De GI of het lokale team zijn dan verantwoordelijk voor de verdere inzet van hulpverlening.

In de meeste gevallen wordt er voor een GI gekozen op het moment dat hulpverlening in het vrijwillig kader niet meer toereikend is. In alle andere gevallen wordt doorverwezen naar het lokale team. In de samenwerking met SAVE is er echter voor een andere route gekozen. In het contract staat dat Veilig Thuis alle meldingen die zij als terecht beoordelen doorzetten naar de GI. De gemeenten in Utrecht West hebben dit geen goede ontwikkeling gevonden. Door het direct inzetten van de GI verliest de gemeente haar eigen controle op de jeugdhulp. Daarnaast moet een gemeente dubbel betalen voor trajecten die via een GI lopen. Er wordt op dat moment betaald voor de regierol van de GI en de inzet van hulpverlening. De regio Utrecht West wil de regierol voor zaken waarin hulpverlening in het vrijwillig kader nog mogelijk is bij de consulenten houden. Door zelf de regie te hebben, kan er beter gestuurd worden op onze doelstellingen. Onder andere deze ontwikkeling wordt Bescherming in Beweging genoemd. De gemeente de Ronde Venen is tot september 2021 niet aangesloten bij Bescherming in Beweging. Dat heeft te maken met ontwikkelingen in ons kernteam. In de afgelopen jaren zijn er veel stappen genomen om het kernteam zo stevig mogelijk te maken.

Tot op heden is de werkdruk in het kernteam hoog, mede door beleidswisselingen en een beperkt aantal consulenten door ziekte en een krappe arbeidsmarkt. Door de hoge werkdruk in het kernteam is er weinig ruimte voor het opvangen van onvoorziene omstandigheden en het implementeren van nieuwe werkwijzen. Dit maakt het team kwetsbaar.

Informatienota raad - documentnummer: 53584 - pagina 2

Niet meegaan met de ontwikkeling Bescherming in Beweging is echter niet langer een optie. De subsidie van SAVE voor de regio Utrecht West is vanwege Bescherming in Beweging gekort. De gedachte daarachter was dat de gemeenten zelf een deel van de taken zouden overnemen. In de gemeente de Ronde Venen werden deze taken echter niet overgenomen. Om als regio de afspraken na te komen worden sinds september 2021 de Veilig Thuis meldingen, waarin hulpverlening in het vrijwillig kader mogelijk is, doorgezet naar het kernteam. Er worden twee gespecialiseerde consulenten ingezet om de meldingen van Veilig Thuis weg te werken. Het is van belang dat door Veilig Thuis zaken zo spoedig en adequaat mogelijk worden opgepakt. Er is geconstateerd dat de consulenten op dit moment onvoldoende uitgerust zijn om de complexe Veilig Thuis zaken goed op te kunnen pakken. Er is geen ruimte om hen daarin te trainen of te begeleiden vanwege de reguliere wachtlijst. Om die reden moeten er medewerkers worden aangetrokken die bij aanvang gespecialiseerd zijn in het handelen in complexe casussen. De gespecialiseerde consulenten richten zich hoofdzakelijk op complexe zaken en zullen om die reden een andere werkdynamiek hebben dan de reguliere consulenten. Naast het oppakken van complexe zaken zullen de gespecialiseerde consulenten ingezet worden om de reguliere consulenten te begeleiden.

In 2022 wordt het jeugdbeleidsplan geëvalueerd. In deze evaluatie wordt onder andere de inzet van consulenten, het functioneren van het kernteam en de wachtlijst meegenomen. Ook wordt er een lange termijn plan voor het kernteam opgesteld. Dit plan zal samen met de evaluatie naar de raad worden verzonden. De kosten voor 2022 worden meegenomen in de bestuursrapportage. Er wordt niet bijgehouden hoeveel kinderen er paar jaar uit huis worden geplaatst. Bij de technische vragen voor de besluitvormende raad van 28 oktober 2021 is gevraagd wat de status was van het aantal kinderen dat tot juli 2021 uit huis geplaatst zijn. Als antwoord is gegeven dat er in totaal op dat moment 59 kinderen uit huis waren geplaatst. Er wordt onder andere voor de monitor sociaal domein elk jaar bijgehouden hoeveel kinderen er uit huis geplaatst zijn. De gemeente de Ronde Venen houdt echter niet bij hoeveel kinderen terug naar huis geplaatst zijn. Dit maakt dat er in de cijfers niet gezien wordt hoeveel nieuwe of verlengde uithuisplaatsingen er zijn. Op casusniveau kan dit wel bekeken worden. Het monitoren op casusniveau kost echter veel ambtelijk capaciteit. Kinderen mogen in de huidige werkwijze zelf iemand mee nemen naar moeilijke gesprekken In de afgelopen jaren is hier landelijk een ontwikkeling in geweest.

Aan kinderen werd in de praktijk zelden gevraagd of zij iemand wilde meenemen naar gesprekken. Verschillende nieuwe initiatieven proberen de inzet van een vertrouwenspersoon voor kinderen te borgen. Een voorbeeld van een methodiek is ‘Jouw ingebrachte Mentor’ (JIM). Deze en andere methodieken volgen wij. Bij de evaluatie van het jeugdbeleid in 2022 kijken we welke methodiek het beste aansluit bij Toegang 2.1.

Consequenties Door de inzet van extra consulenten worden het beschikbare bedrag voor het personeel overschreden. Dit zal worden opgenomen in de bestuursrapportage 2022. In de kadernota zal er (indien nodig) gevraagd worden om aanvullende middelen voor 2023.

Informatienota raad - documentnummer: 53584 - pagina 3

Communicatie Niet van toepassing.

Vervolg In 2023 wordt de raad via de evaluatie jeugdbeleid en toegang 2.1 geïnformeerd over het effect van de maatregelen en het lange termijnplan. Daarnaast wordt de raad jaarlijks geïnformeerd over onder andere uithuisplaatsingen in de monitor sociaal domein.

Informatienota raad - documentnummer: 53584 - pagina 4