26030511 Bijlage 1 Kostenreductie WMO

Is een kostenreductie in de WMO door Knarrenhof© haalbaar? Sociaal actieve mensen zijn 7 jaar langer gezond en gelukkig Hoogleraren in Utrecht en Groningen geven aan dat het voor ouderen belangrijk is een actief sociaal netwerk te hebben om gezond en gelukkiger oud te worden. Een goed sociaal netwerk voorkomt veel eenzaamheid en sociaal alleen staan bij bijvoorbeeld ziekte, als men veel mantelzorg moet geven of als de partner overlijdt. Toch blijven veel ouderen in de eigen woning wonen. Onderstaande sheet laat zien dat 55% er wel rekening mee houdt dan men langer zelfstandig thuis zal blijven wonen, maar niets doet. 15% houdt er helemaal nog geen rekening mee ofwel 70% van de mensen doet nog niets.

Het Knarrenhof©-concept Het Knarrenhof© concept is gebaseerd op het realiseren van een actieve sociale omgeving waar burenhulp, zelfregie en samen verantwoordelijk nemen belangrijke pijlers zijn. De sfeer is gericht op ontmoeting en aandacht voor elkaar. Het bouwen van Knarrenhof© hofjes zorgt voor gemeente en verzekeraars een reductie van de zorgkosten op, omdat:  De woningen zijn aangepast voor mensen met een zorgvraag waardoor ze geen woningaanpassing hoeven aan te vragen bij de gemeente.  Het hofhuis zorgt voor een gezamenlijk ontmoetingspunt.  De werkwijze CPO-begeleiding zorgt ervoor dat mensen elkaar leren kennen tijdens het ontwikkelproces en dat de stap om te verhuizen makkelijker is. De mensen verhuizen vaak juist omdat de groep leuk is: 24 aardige buurmannen/vrouwen.  De bewoners zijn samen verantwoordelijk voor het beheer en de activiteiten: iedereen blijft onderdeel van de community en heeft een toegevoegde waarde.  Bewoners vormen een eigen community met burenhulp en gezamenlijke activiteiten waardoor men minder snel gebruik zal maken van bv een regiotaxi (een mede hofbewoner brengt me wel), minder snel gebruik van individuele begeleiding/dagbesteding (mensen kunnen heel lang

 

een oogje in het zeil houden of een demente oudere kan langer veilig in de tuin of hofhuis bij het hofleven betrokken worden) en de mantelzorger kan door de medebewoners meer ontlast worden (ik let wel even op uw man - met dementie - dan kunt u rustig boodschappen doen). Minder overbelaste mantelzorgers en pas later gebruik maken van specifiek WMO-aanbod. Bewoners die sociaal actief zijn 7 jaar langer gezond en gelukkig (onderzoek van de universiteit Groningen), gaan minder vaak naar de huisarts en andere gezondheidsaanbieders. Bewoners die hun partner verliezen komen in een minder groot zwart gat dan als men alleen woont. Zoals men in Zwolle zei: "het woonhof was als een warme deken om mij heen".

De woonvorm en het vormen van een community zorgen ervoor dat bewoners veel minder zullen leunen op gemeentelijke voorzieningen in de WMO. Positieve sociale buurthulp en onderdeel zijn van een maatschappij maakt mensen gezonder en gelukkiger.

Hoe groot is de kostenreductie in de WMO? Is het mogelijk te onderbouwen hoeveel een gemeente bespaart door woonhofjes zoals Knarrenhof© te realiseren. Enerzijds is een berekening te maken dat het kosten bespaart omdat bewoners al in een aangepaste woning wonen en dat minder gebruik gemaakt wordt van bepaalde diensten. Berekent is dat het de gemeente dit ca € 750/800 per persoon per jaar scheelt aan WMO – kosten ofwel bij 30 personen is dit al snel € 22-24.000 per jaar. Naast een berekening van aanpassingskosten en het berekenen van het mogelijke gebruik van WMOvoorzieningen hebben we ook met macro cijfers doorgerekend met het volgende rapport: file:///d:/Sophieke%20Klaver/Downloads/monitor-zorg-voor-ouderen-2018(1).pdf) Hierna in een aantal stappen de beredenering voor de kostenberekening:

Stap 1: wat zijn de WMO-kosten 2.4 Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) In tegenstelling tot de Wlz en Zvw kent de Wmo geen recht op zorg. De Wmo is een voorzieningenwet. Dit betekent dat de gemeente mensen moet compenseren bij beperkingen. Zo moet de gemeente iemand wel helpen om een huishouden te kunnen voeren als deze dit door bepaalde beperkingen niet zelfstandig kan, maar heeft een persoon hierdoor niet automatisch recht op huishoudelijke hulp. De gemeente kan bijvoorbeeld kijken of mantelzorg een oplossing is. De gemeente biedt algemene en individuele voorzieningen aan. Algemene

voorzieningen zijn voor iedereen vrij toegankelijk. Dit zijn bijvoorbeeld boodschappendiensten of buurthuizen. Individuele voorzieningen (of maatwerkvoorzieningen) zijn afgestemd op de individuele situatie. Dit zijn bijvoorbeeld hulp bij het huishouden of woningaanpassingen. De Wmo kent geen afzonderlijke premiefinanciering, maar wordt uit de algemene middelen en eigen bijdrage betaald. Er geldt een eigen bijdrage van minimaal € 17,50 per periode van 4 weken. De eigen bijdrage is verder afhankelijk van inkomen en vermogen, het individuele gemeentebeleid en de aard van de voorziening. Toegang Algemene voorzieningen zijn in beginsel voor iedereen toegankelijk. Voor maatwerkvoorzieningen stellen gemeenten meestal voorwaarden voor de toegang. De wijze waarop dit wordt geregeld kan per gemeente verschillen. Bekostigingsmodellen Het staat iedere gemeente vrij om zelf de prestaties en vergoedingen te bepalen. Uurtarieven, aanneemsommen en andere vormen kunnen naast elkaar en in combinatie worden toegepast

In onze berekening gaan wij alleen uit van de maatwerkvoorzieningen voor bewoners. Per gemeente kan dit verschillen. De uitgave van maatwerk zorgarrangement binnen de WMO is voor 37 % voor de doelgroep 65+.

Stap 2: hoe hoog zijn de zorguitgaven

Bovenstaande tekst uit het rapport betreft alle zorgkosten. De toename aan kosten voor de 85+ zit men name in het feit dat ze onderdeel worden van de wet langdurige zorg. Onderstaand schema laat wel zien dat WMO maatwerk voor gemeentes de doelgroep 75-85 een iets hogere kostenpost is (ouderen maken nog geen gebruik van de langdurige zorg).

In Tabel 3.1 staan de gemiddelde uitgaven in euro’s per ouder zorggebruiker in 2016. Voor de WMO maatwerkarrangementen staan de volgende bedragen genoemd.  € 4.716 voor 65-75  € 2.906 voor 75-85  € 2.757 voor 85+

Stap 3: de rekensom Stel nu dat ouderen door sociaal actief te zijn en onderdeel te zijn van een community pas 7 jaar later gebruik gaan maken van WMO maatwerkvoorzieningen dan scheelt dat voor een 65+ € 4.700 per jaar, een 75+ € 2.900 en een 85+ € 2.700 per jaar (pp 2016). Nu het volgende rekensommetje: 10 jaar x 4700 voor 65+ 10 jaar x 2900 voor 75+ 10 jaar x 2700 voor 95+ = € 103.000 euro ofwel gemiddeld over 30 jaar € 3.400 Stel een oudere maakt gebruik van de WMO vanaf 65 jaar. Dan kost het de gemeente aan maatwerkarrangementen in de WMO gemiddeld €3.400 /jaar over 30 jaar. Stel de oudere vraagt door het hofconcept (ze zijn 7 jaar langer gezond en gelukkig door een actief sociaal concept) pas 7 jaar later individuele WMO-ondersteuning aan dan scheelt dat 7 jaar x gemiddeld € 3.400 = € 23.800. Stel de oudere wordt 95 jaar dan is dat gemiddeld (€ 23.800/30 jaar) € 800 per persoon per jaar kostenreductie voor de WMO-maatwerkarrangementen in de gemeente.

Tot slot De berekening is op macro niveau. De werkelijkheid zal altijd anders zijn. Onze verwachting is zelfs dat deze doelgroep nog langer gezond en sociaal actief zijn. De Knarrenhof©-groep is onderzoek gestart bij het eerste woonhof in Zwolle om met dit onderzoek in de toekomst het effect op de WMO en zorgverzekeringen te kunnen onderbouwen. September 2019