26.008 Colleges van BenW van gemeenten in Utrecht - Aandacht voor mentale impact UPLG

t: e: w: Aan: Colleges van Burgemeester en Wethouders van de gemeenten in de provincie Utrecht

088 888 6666 info@ltonoord.nl www.ltonoord.nl Postadres: Postbus 240 8000 AE Zwolle Hoofdkantoor: Dr. Stolteweg 2 8025 AV Zwolle

Datum:

14 januari 2026

Referentie: UT/DH/MvD/26.008

Betreft: Aandacht voor mentale impact van UPLG-beleid op boeren en tuinders

Geacht College, Naar aanleiding van zorgelijke geluiden uit verschillende gemeenten in de provincie Utrecht richt LTO Noord zich tot u met een dringend verzoek: heb in het proces rondom het UPLG niet alleen oog voor beleid maar ook voor de mens achter de ondernemer. We ontvangen zorgelijke signalen over de wijze waarop het proces rondom het UPLG in Utrecht verloopt. De gevolgen van het UPLG zijn groot. In de provincie zijn brieven bezorgd bij alle boeren en tuinders, waarbij sommige bedrijven het nieuws hebben gekregen dat hun bedrijf voortzetten niet mogelijk lijkt te zijn. Dat heeft impact - niet alleen zakelijk, maar vooral persoonlijk. Met deze brief vragen we expliciet aandacht voor de mentale impact die dit soort beleidskeuzes heeft op agrarische ondernemers en hun gezinnen. Recent onderzoek onder 300 LTO Noord-leden toont aan dat 14% van de boeren en tuinders ernstige mentale klachten ervaart, terwijl 33% aangeeft stress te ondervinden. De belangrijkste stressfactoren zijn veranderende wet- en regelgeving (42%), onzeker toekomstperspectief (31%), maatschappelijke druk (28%) en financiële zorgen (19%) (Bron: TABOER.nl).

Daarnaast kent de agrarische sector relatief het hoogste risico om te overlijden door zelfdoding, vooral onder veehouders en mannen tussen de 50 en 69 jaar (Bron: 113.nl) LTO Noord investeert in initiatieven zoals TABOER* die bijdragen aan het bespreekbaar maken van de mentale gezondheid van boeren en tuinders in Nederland. Hoewel initiatieven zoals TABOER waardevolle ondersteuning bieden, kunnen zij niet voorkomen dat de mentale belasting blijft toenemen. Het is daarom van essentieel belang dat beleidskeuzes en communicatieprocessen zó worden ingericht dat verdere mentale druk wordt voorkomen. Dat vraagt om zorgvuldigheid, betrokkenheid en transparantie richting boeren en tuinders. LTO Noord vraagt gemeenten om boeren en tuinders actief te betrekken en mee te nemen in processen, en daarbij aandacht te hebben voor de mens achter de ondernemer. Wij hebben hiervoor een brochure opgesteld die kan dienen als leidraad in de komende periode. Wij verzoeken u dan ook met klem om bij toekomstige besluitvorming: • •

De mentale en maatschappelijke impact op boeren en tuinders en hun gezinnen expliciet mee te wegen in beleidskeuzes. Voldoende sectorkennis te borgen in gebiedsprocessen en te zorgen voor continuïteit in projectteams.

• •

Boeren en tuinders vanaf het begin te betrekken en hen te waarderen voor de tijd en kennis die zij inbrengen. Te werken vanuit vertrouwen, met heldere doelen en ruimte voor agrarisch ondernemers om zelf te bepalen hoe zij die doelen bereiken.

Graag lichten wij deze brief en bijlage desgewenst toe in een vervolggesprek. We vertrouwen erop dat u de menselijke maat centraal stelt en blijft stellen. Met vriendelijke groet,

Sophie van Roomen Themabestuurder Mens, Ondernemerschap en Onderwijs LTO Noord Utrecht

* Taboer is een initiatief van LTO Noord, ZLTO, LTTB en Zorg om Boer en Tuinder, fungeert als onafhankelijk loket voor boeren en tuinders en helpt bij het vinden van passende hulp.

2 UT/DH/MvD/26.008