250418 Bijlage inspraak Gerard Korthals aanpak onbebouwde zone3

Natuurvereniging De Groene Venen over het Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen 2025: Ideeën voor behoud legakkers in een onbebouwde Zone 3 Concept DGV 16-4-2025

Recreatie, natuur en cultureel erfgoed in balans In de eindspurt naar het vaststellen van het Bestemmingsplan Vinkeveense Plassen 2025 wil De Groene Venen nog één keer een oproep doen om in het plan de positie van de natuur te versterken. Wij vinden dat het algemene belang van natuur, en dat is een belang voor álle inwoners en gebruikers in het bestemmingsplan, in Zone 3 zwaarder zou moeten wegen dan de -private- belangen van recreanten en recreatieondernemers. De focus van De Groene Venen ligt daarbij op de gevolgen van verhoogde recreatiedruk door bebouwing op en gebruik van legakkers in extra kwetsbare natuurzones in Zone 3. In het nu voorliggende bestemmingsplan Vinkeveense Plassen dat in mei 2025 wordt vastgesteld mag in alle zones gebouwd worden. Op dit moment staan er zo’n 50 huizen en blokhutten in Zone 3. Daarnaast zijn op dit moment nog veel legakkers in het gebied onbebouwd, waarvan de verwachting is dat er na vaststelling van het bestemmingsplan gebouwd gaat worden. De Groene Venen pleit ervoor om Zone 3 te transformeren naar een onbebouwde zone waarin de natuur haar gang kan gaan. Met oevers en vissenbossen die op natuurvriendelijke wijze worden vormgegeven. Wij geven in deze notitie ook aan hoe we dit met z’n allen (financieel) kunnen gaan uitvoeren.

Waarom geen bebouwing in Natuurzone 3? Er zijn minstens drie argumenten vóór het onbebouwd houden van zone 3: versterking van de -potentiële- natuurkwaliteit, behoud van het cultuurhistorische legakkerlandschap en van de beleving van de pure natuurrecreant die daar op een mooie dag doorheen vaart of lekker voor anker gaat. Versterking natuur Zone 3 onderscheidt zich van de Zones 1 en 2 door de grotere meerwaarde voor de natuur. Deze zone zou een buffer moeten zijn voor het aangrenzende Natura 2000-gebied Botshol, en ook voor het gebied bij de Geuzensloot grenzend aan Polder Demmerik. En tenslotte is daar Vinkenrust, een waardevolle natuurenclave die extra bescherming verdient. Daar heeft zich door de inspanningen van de eigenaar een specifiek ecosysteem kunnen ontwikkelen waarin bijzondere vogels zoals de lepelaar, de zilverreiger en de purperreiger zich thuis voelen. In een onbebouwde Zone 3 ontstaan meer mogelijkheden voor het aanleggen van natuurvriendelijke oevers (NVO’s) en vissenbossen. Dat levert meerwaarde op voor de biodiversiteit en daarmee ook voor de waterkwaliteit in het hele gebied. Ook neemt het

risico van schade aan de (op Europees niveau beschermde) vogelstand in Botshol af. Denk daarbij aan minder geluids- en lichtoverlast. Landschap Door bebouwing van de legakkers, zeker met de in het voorliggende plan toegestane intensiteit, verdwijnt het oorspronkelijke cultuurhistorische open legakkerlandschap volledig. De kleine verschillen in de toegestane bebouwingsvolumes tussen de drie zones zullen niet of nauwelijks zichtbaar zijn en maakt Zone 3 niet onderscheidend. Beleving natuurrecreant Een open legakkerlandschap, de grotere rust en de nabijheid van de natuur zullen de aantrekkingskracht van de plassen voor de natuur- en rustminnende watersportrecreant behouden en versterken. Wat is er tegen het niet bebouwen van Zone 3? Het niet bebouwen van de legakkers in Zone 3 zal leiden tot enkele grote vraagstukken. De belangrijkste is wie zorg gaat dragen voor het behoud van de legakkers. Zonder beschoeiing en passende inrichting, beheer en onderhoud gaan deze verlorenen dat zou zonde zijn. De verantwoordelijkheid voor het behoud van de legakkers en van de natuur kan volgens ons niet puur op de schouders van particulieren worden afgeschoven. Er zijn maatschappelijke (natuur, cultuur) en recreatieve belangen mee gemoeid en dat moet in de verantwoordelijkheden worden verdisconteerd.

Dat betekent vervolgens ook dat van zowel overheden, als maatschappelijke organisaties en particulieren steun en financiële bijdragen mogen worden verwacht. Volgens ons is dit voor Zone 3 goed te realiseren, mits er in het bestemmingsplan eindelijk duidelijkheid komt over de inrichting van Zone 3. Het onderzoek naar de diverse mogelijkheden voor het oplossen van deze vraagstukken heeft in de voorbereiding van het voorliggende bestemmingsplan nooit aandacht gekregen. Zonder dat wij diepgaand onderzoek hebben gedaan, maar mede door ervaringen uit het verleden, zien wij echter meerdere oplossingsrichtingen: 1. Onderzoek naar subsidies voor natuurherstel van openbare legakkers en aankoop van particuliere legakkers. De Provincie kan o.a. een beroep doen op subsidie voor NNN-gronden uit Europese fondsen. 2. Crowdfunding voor natuurherstel en aankoop van legakkers. 3. Subsidie van goede doelen fondsen zoals de Postcodeloterij en diverse andere fondsen die natuur en/of cultuur beschermen. 4. Sommige huidige eigenaren zullen akkoord gaan met een natuurbestemming mits er een langetermijnoplossing wordt geboden voor inrichting, beheer en onderhoud van de legakker. 5.

Mochten er binnen Zone 1 en 2 onverwachts meer woningen worden gelegaliseerd of andere keuzes gemaakt worden die leiden tot een grotere compensatie-opgave, dan is dit binnen Zone 3 relatief eenvoudig en goedkoper te realiseren.

Waarschijnlijk zal het voor het realiseren van de opgaven noodzakelijk zijn een nieuwe stichting in het leven te roepen. Steun Maar allereerst moet er steun zijn vanuit de (lokale) overheid. Zowel financieel (vanuit middelen die op de begroting staan voor het BP VVP) maar zeker zo belangrijk is menskracht bij de transitie; de inzet van ambtenaren op juridisch, financieel, communicatie en organisatorisch gebied. De transitie kan worden gerealiseerd met behulp van alle stakeholders in het gebied waaronder: SBB/recreatieschap, Provincie, Natuurorganisaties en met behulp van vrijwilligers. Er zal vanuit alle betrokken organisaties een werkgroep en een stuurgroep moeten worden samengesteld. Een bebouwingsvrije zone 3 helpt zowel mens als natuur! Wij willen ons heel graag hard maken voor het vrijhouden van bebouwing van Zone 3. We willen niet alleen meedenken over hoe we dit kunnen bereiken, maar ook -met ondersteuning van de gemeente- actief participeren in de zoektocht naar en aanvraag van subsidies en het aanboren van alle mogelijke geldbronnen. Wij zijn ervan overtuigd dat een onbebouwde Zone 3 een meerwaarde gaat opleveren voor de Vinkeveense Plassen. Niet alleen voor de natuur, maar vooral ook voor de recreanten die gebruik maken van dit prachtige NNN-gebied.

Dit document wordt ondersteund door de volgende organisaties: Stichting De Bovenlanden Vechtplassencommissie Stichting De Kleine Natuur