250324 Toelichting HS-Station Bedrijventerrein de Bocht - Zwerfstromen en Magneetvelden v1.1 (geanonimiseerd)

WS[) TOELICHTING HS-STATION BEDRIJVENTERREIN DE BOCHT- ZWERFSTROMEN EN MAGNEETVELDEN AUTEUR

AAN

Gemeente De Ronde Venen

CONTACT

DATUM

1

24 maart 2025

INLEIDING

ACHTERGROND

Begin maart 2025 is er contact geweest tussen de Gemeente De Ronde Venen, en WSP ingenieurs en adviesbureau over de behoefte aan een toelichting met betrekking tot de zorgen vanuit de gemeenteraad en inwoners rondom de aanleg van een nieuw 150 kV hoogspanningsstation van Stedin voor de energievoorziening en voor de uitbreiding in Mijdrecht. Deze dient gevoed te worden door een ondergrondse kabelverbinding vanuit Amstelveen. Deze wordt gelegd in een kabelbed van circa 40 meter breed. Hieruit is aangegeven dat er specifieke zorgen zijn over zwerfstromen en magneetvelden. Deze memo heeft als doel om een toelichting te geven, voor een geinformeerde besluitvorming.

OVER WSP

WSP is een wereldwijd ingenieurs- en adviesbureau met het hoofdkantoor in Canada. De Nederlandse tak van WSP, werkzaam in de energiesector, was oorspronkelijk Petersburg Consultants. WSP Nederland specialiseert zich in hoogspanning en verduidelijking rondom elektromagnetische compatibiliteit (EMC). Wij zijn een van de hoofdaannemers voor EMC- en aardingsstudies voor TenneT, in het elektriciteitstransmissienet. Daarnaast voeren wij ook regelmatig studies uit in opdracht van regionale netbeheerders, waaronder Stedin. WSP Nederland is daarnaast ook één van het door het RIVM aangewezen adviesbureaus die erkende ervaring hebben met magneetveldberekeningen.

wsp.com/nl

pagina 1/3

WS[) 2

TOELICHTING

ZWERFSTROMEN

Een zwerfstroom is een elektrische stroom die door een ongewenste weg vloeit buiten de normale stroomkring. Deze kan leiden tot corrosie, storingen of tehoge spanningen waarmee mensen in aanraking kunnen komen. Zwerfstromen komen voor bij gelijkstroom (DC) systemen die onder andere te vinden zijn bij de spoorwegen en grote internationale interconnectoren. In het energiesysteem in Nederland hebben we hoofdzakelijk te maken met wisselstroom oftewel AC. In een regulier wisselspanningssysteem (AC), zoals het 150 kV-net van de kabelverbinding, worden drie fasen gehanteerd. Deze drie fasen zijn symmetrisch ten opzichte van elkaar. In deze normale situatie is er geen sprake van mogelijke zwerfstromen; het systeem is immers in balans. In een gebalanceerd wisselspanningssysteem zullen de stromen altijd via de fasen lopen. Gedurende een fout in het net van tijdelijke aard kan deze balans verstoord raken.Voor de situatie gedurende een fout is het net op meerdere plekken voorzien van beveiligingen (aardlek en differentiaal) die leiden tot afschakeling van de spanning. Problematiek rondom zwerfstromen speelt bij gelijkstroom (DC) systemen, zoals bij de spoorwegen. De NEN 50162 wordt gangbaar toegepast op DC-systemen en de IEC 62128 bij tractiesystemen. Van beide is geen sprake bij de aanleg van een AC- systeem oftewel een wisselspanningsverbinding.

Voor de aanleg van een nieuwe (AC) hoogspanningsverbinding ziet WSP daarom geen aanleiding dat er problemen rondom zwerfstromen zullen optreden.

MAGNEETVELDEN

In Nederland hanteert de overheid een voorzorgbeleid [2] voor magneetvelden van het elektriciteitsnetwerk. Dit beleid is erop gericht om, zoveel als redelijkerwijs mogelijk, te voorkomen dat mensen langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die gemiddeld over een jaar sterker zijn dan 0,4 microtesla. Er zijn namelijk aanwijzingen, echter wetenschappelijk niet bewezen, dat kinderen die dichtbij bovengrondse hoogspanningslijnen wonen mogelijk een hoger risico op leukemie hebben. Het is daarom geadviseerd om bij de planning van de bouw van nieuwe woningen, scholen, kinderdagverblijven en créches deze niet nabij deze bovengrondse hoogspanningslijnen te plaatsen. Echter in de situatie op het bedrijventerrein van Mijdrecht hebben we niet te maken met deze situatie daar de hoogspanningslijn niet bovengronds is. Vanuit de techniek schrijft het RIVM een handreiking voor [3] op basis waarvan ingenieursbureaus de berekeningen maken wanneer de magneetvelden van nieuwe of bestaande hoogspanningsverbindingen getoetst worden. Deze is van toepassing op verbindingen boven een spanning van 50 kV. Vanuit de natuurkunde is het zo dat magneetvelden ontstaan nabij stroom voerende geleiders. De sterkte van de stroom, de geleider configuratie en de nabijheid tot de geleider bepalen de sterkte van het magneetveld.

Op enige tientallen meters afstand is het verwachte magneetveld bij een bovengrondse verbinding de gezondheidsproblematiek verwaarloosbaar.

wsp.com/nl

pagina 2/3

WS[) Situatiebeschrijving Het RIVM adviseert enkel bij bovengrondse hoogspanningsverbindingen de magneetveldzone, met grenswaarde van 0,4 microtesla, te bepalen. Het voorzorgbeleid van EZK [2] schrijft een aantal bronmaatregelen voor om de magneetvelden te reduceren. Eén van de maatregelen is het toepassen van ondergrondse hoogspanningskabels. Deze kabels worden vaak op een specifieke manier uitgevoerd of gelegd die de magneetvelden ver reduceren ten opzichten van bovengrondse hoogspanningslijnen. Daarnaast maakt WSP op vanuit de geleverde documentatie [1] dat het gaat om de ontwikkeling van een bedrijventerrein. Het is dan niet de verwachting dat kinderen hier voor een langere duur aanwezig kunnen zijn. Er is dan ook geen reden om extra zorgen te hebben boven het RIVM advies en het voorzorgbeleid, ook al omdat de kabelverbinding ondergronds wordt gebracht. WSP ziet daarom geen aanleiding dat er woningen ofandere relevante locaties blootgesteld gaan worden aan een te hoog magneetveld door de komst van het hoogspanningsstation. Deze wordt immers niet gevoed door een bovengrondse hoogspanningsverbinding.

3

REFERENTIES

[1] Kuiper Compagnons- Bijlage 1 - Ruimtelijk kader bedrijventerrein de bocht (623.124.01 -

12-02-2025)

[2] EZK - Voorzorgbeleid voor magneetvelden bij elektriciteitsvoorziening - DGKE-DRE / 22496549 - 16 november 2022 [3] RIVM - Handreiking voor het berekenen van de magneetveldzone bij bovengrondse hoogspanningslijnen, versie 5.0, 1 april 2023

wsp.com/nl

pagina 3/3