250210 Beantwoording technische vragen B - CU-SGP participatiewet

Gemeente De Ronde Venen Vragen vanuit de Raad aan het college: A. Schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 40 Reglement van Orde (beantwoording binnen 30 dagen) B. Technische vragen vergadering (beantwoording zo snel mogelijk) C. Technische vragen overig

Naam indiener: Fractie: Datum van indienen: Onderwerp:

Categorie:

A/B/C (Doorhalen wat niet van toepassing is)

Wim Stam ChristenUnie-SGP 6-2-2025 Participatiekoers

In te vullen door organisatie Portefeuillehouder: Cees van Uden Datum beantwoording: 10-2-2025 Inleiding

Vragen (Antwoorden volgen direct onder de vragen)

1. U schrijft “We verhogen de uitstroom naar betaald werk jaarlijks met 5%”: a. Hoe berekent u dit? 1x per jaar op totale bestand? Houdt u rekening met wisseling in instroom? Wordt dat bepaald over totale bestand (wetend dat ca 80% in de niveau 1-3 zit en de uitstroom niet erg waarschijnlijk is) b. Hoe realistisch is dit doel als we zien dat slechts 20% in de niveau 4-6 zit. Antwoord Op 21 oktober 2024 stemde u als raad in met een motie om het uitkeringsbestand binnen 1 jaar tijd te reduceren met 15%. Tijdens de voorbereidende raadsbijeenkomst op 20 november jl. is uitgelegd hoe ver de inwoners die een Participatiewet uitkering ontvangen zich verhouden op de VNGparticipatieladder en welke dienstverlening wij bieden, gericht op het ontwikkelen van inwoners om ze dichter bij een betaalde baan te brengen. Preventief werken we samen met scholen voor speciaal voortgezet- en praktijkonderwijs om te zorgen dat jongeren die de opleiding afronden, doorstromen naar werk en hierbij begeleid worden. Daarnaast nodigen we in samenwerking met het UWV inwoners met een max WW uit om onze banenmarkten te bezoeken. Doel hiervan is dat zij tijdig werk vinden en daardoor geen bijstand hoeven aan te vragen.

De meeste invloed heeft de gemeente echter in het begeleiden en ontwikkelen van inwoners met een Participatiewet uitkering. Doel is om hen te ontwikkelen richting de arbeidsmarkt zodat zij economisch zelfstandig worden en niet langer bijstandsafhankelijk zijn. Afgelopen jaar zijn er 40 inwoners uitgestroomd naar betaald werk. Wij achten het reëel om door extra inspanningen te leveren en accenten te leggen in de dienstverlening, zoals beschreven in de Participatiekoers 2025-2030, dit aantal jaarlijks met minstens 5% te laten groeien. De peildatum die wij hierbij hanteren is december 2024. 2. U geeft op pag 14 een verdeling naar ladderniveau. U geeft ook aan dat in onze gemeente de gemiddelde verblijfsduur in de uitkering korter is dan vergelijkbare gemeentes en dat wij een lager uitkeringspercentage hebben dan het landelijk gemiddelde. Is bekend hoe de verdeling over de 6 niveaus gemiddeld in Nederland is dan wel gemiddeld bij vergelijkbare gemeentes? Antwoord Niet alle gemeenten hanteren de indeling op de VNG-participatieladder voor hun klantenbestand. Dat is ook niet verplicht, gemeenten kunnen een eigen indeling maken. Een verdeling van inwoners over de treden op de Participatieladder wordt dan ook niet opgenomen in de Divosa Benchmark W&I.

Op pagina 48 van de Participatiekoers 2025-2030 ziet u in figuur 4 de bijstandsdichtheid (= aantal uitkeringen als percentage van het aantal inwoners in de leeftijd van 15-70 jaar) van gemeente De Ronde Venen afgezet ten opzichte van Nederland, de provincie en een aantal omliggende gemeenten. In figuur 10 op pagina 52 van de Participatiekoers ziet u de beëindiging van de uitkering naar verblijfsduur. In dit figuur wordt De Ronde Venen afgezet tegen het benchmarkgemiddelde en tegen gemeenten van vergelijkbare grootte. Er kan gesteld worden dan inwoners naarmate zij langer een beroep doen op een bijstandsuitkering, zich op een lagere trede van de Participatieladder bevinden (een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben).

3. Bij inburgering zet u in op taalontwikkeling. Maar in hoeverre wordt ook aandacht besteed aan: a. culturele verschillen (die bij zowel de communicatie met de gemeente dan wel het gedrag bij een werkgever beïnvloeden; statushouders uit niet westerse landen hebben vaak andere gewoonten en daarmee samenhangend gedrag) b. Opleidings en kennisniveau (iemand die in zijn eigen land een goede opleiding en bijbehorende baan heeft, moet je hier niet aan de lopende band zetten, maar kun je met een stuk aanvullende opleiding op een passender baan inzetten). Antwoord 3a Verplichte onderdelen van het inburgeringstraject zijn het zgn ‘Participatieverklaringstraject’ (PVT) en de “Module Arbeidsmarkt en Participatie” (MAP) Via het PVT laten gemeenten nieuwkomers kennismaken met de rechten, plichten en waarden van de Nederlandse samenleving. De inburgeraar maakt kennis met de Nederlandse kernwaarden vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en participatie. U kunt hierbij denken aan gelijke rechten voor mannen en vrouwen, het recht om jezelf te ontplooien door onderwijs, het mogen kiezen van je partner en het recht om je mening te uiten. De MAP bestaat uit een theorie en praktijk (stage) gedeelte. In de MAP-training komen o.a. werkcultuur, werknemerscompetenties en werk vinden aan bod.

Antwoord 3b Onderdeel van de MAP-training vormen de onderdelen realistisch beroepsbeeld, beroepskansen en beroepscompetenties. Het inzetten van jobcoaches draagt bij om de match tussen inburgeraars en

werkgevers te verbeteren en te bespoedigen.

4. We begrijpen dat we ca 8 ton overhouden van de BUIG uitkering die we vervolgens inzetten elders in de begroting. Vervolgens hebben we nog aanvullende kosten in dit domein zodat de totale uitgaven 13, 5 miljoen zijn. Wat is het aandeel in het gemeentefonds of andere doeluitkeringen voor die domein en is dat dekkend om het verschil (13,5-7,9=5,6 miljoen) af te dekken? Antwoord Het totale budget van 13,5 miljoen wordt bekostigd uit 2 onderdelen: BUIG (€ 7,9 mln) en gemeentefonds (5,6 mln). De hoogte van het bedrag dat wordt uitgekeerd in het gemeentefonds, wordt gebaseerd op basis van ca. 80 indicatoren. De 5,6 miljoen die in het gemeentefond terecht komt, is de sturingsruimte voor de raad. De daadwerkelijke sturing is echter beperkt tot ongeveer 4 miljoen, want bijvoorbeeld de uitvoering van de Wsw (1,6 miljoen) is verplicht voor de gemeente.

5. We zien aan de tabel op pag 49 dat het “overschot” in de afgelopen jaren wel is teruggelopen. Hoe reeel is het dan om voor de komende jaren vast met 8 ton te rekenen? En hoe groot is de kans dat het rijk op basis van de overschotten de BUIG uitkering voor onze gemeente gaat reduceren? Antwoord De berekening van het BUIG budget is een complexe aangelegenheid. Het is gebaseerd op een objectief verdeelmodel dat rekening houdt met het macrobudget (het totale beschikbare budget voor het landelijk buigbudget dat jaarlijks wordt vastgesteld in de Rijksbegroting). Dit bedrag is afhankelijk van de economische situatie en prognoses van het aantal uitkeringsgerechtigden. Het objectieve verdeelmodel bepaalt vervolgens de verdeling van het budget over gemeenten op basis van kenmerken die van invloed zijn op de ‘uitkeringsbehoefte’. Dit zijn factoren zoals werkloosheid, het aantal sociale huurwoningen, het aantal één ouder gezinnen en nog een heel scala aan demografische kenmerken en sociaaleconomische indicatoren. Bij het toekennen van het BUIG budget kijkt het Rijk ook naar het aantal uitkeringen in het voorgaande jaar. Op basis van dit aantal vindt eventueel bijstelling plaats. Maar het exacte bedrag is, zoals hiervoor beschreven, dus ook afhankelijk van andere factoren. Hierdoor is niet met zekerheid te voorspellen wat het overschot is.

Als basis voor de 8 ton genoemd in de Participatiekoers, gebruiken we dan ook de meest recente historische gegevens.