240620 Raadsinformatiesessie Berenschot Besparingsmogelijkheden WMO en Jeugdzorg De Ronde Venen

Besparingsmogelijkheden binnen de Wmo en Jeugdzorg Gemeenteraad De Ronde Venen Wouter Poels en Anne van Schothorst

DATUM: 20-06-2024

Programma Introductie Grip op kosten De rol van de toegang Verbeteringen versus besparingsmaatregelen Het proces Dialoog

Introductie

Wouter Poels

Anne van Schothorst

Managing consultant

Junior consultant

w.poels@berenschot.nl

a.vanschothorst@berenschot.nl

+31(0) 6 10660173

+31 (0) 6 45938075

Doel van de bijeenkomst De gemeente De Ronde Venen wordt geconfronteerd met budgetoverschrijdingen in het sociaal domein (met name in de jeugdhulp). Deze ontwikkeling roept op tot het maken van scherpere keuzes en het doorvoeren van besparingsmaatregelen. Vandaag nemen wij jullie mee in het proces dat wij doorlopen om tot inhoudelijke besparingsmaatregelen te komen. Wij delen vandaag nog geen (voorlopige) uitkomsten

Onderzoeksvragen Onderzoek Berenschot Hoofdvragen: 1. Hoe wordt er binnen het sociaal domein (samen)gewerkt en welke verbeteringen dragen bij aan het verkrijgen van grip op de kosten? 2. Welke besparingsmaatregelen kan de gemeente treffen om de zorgkosten (Wmo en jeugdzorg) te verlagen?

Grip op kosten

Introductie Waar komen we vandaan? 2015

Hoe richten we de bedrijfsvoering in? En met wie werken we hierin samen?

Decentralisaties Wmo, Jeugdzorg en Participatiewet

Wie willen we helpen en hoe snel doen we dat?

2015 – 2017

Insluiting versus uitsluiting

Focus op continuïteit van zorg en ondersteuning

2018 – 2021 Aanzienlijke kostenstijging Focus op grip en kostenbeheersing 2022 – 2023 Inclusieve en integrale benadering van zorg & sociaal domein, waarborgen van bestaanszekerheid en menselijke maat.

Waar staan we voor? En waar gaan we voor?

Wat is de kern van de opgave? Ken je de ‘donuteconomie’ van Kate Raworth?

Dit is de donut toegepast op gemeente de De Ronde Venen

RT KO E T

ST EN W GE ON

Invalshoeken besparingsopgaven Prijs

Programmakosten per product

Intensiteit en duur

Aantal cliënten

Opgave/domein

Eigen beheer Uitvoeringskosten

Regio

72716-Vertrouwelijk

Subsidies voorliggende voorzieningen / regelingen

9

Evenwicht als leidende gedachte in het onderzoek Wat betekent evenwicht in het sociaal domein concreet? 1. Evenwicht tussen inhoud & financiën: de inhoudelijke consequenties (voor inwoners, partners en ambtelijke organisatie) moeten transparant zijn en meegewogen worden met de financiële consequenties. 2. Evenwicht tussen ombuigingen algemene voorzieningen (subsidies) & maatwerkvoorzieningen. 3. Evenwicht tussen inspanning & resultaat: het moet duidelijk zijn welke stappen gezet moeten worden, wat dit kost, of het resultaat ertegenop weegt en of de stappen haalbaar zijn.

Lessen uit andere gemeenten •

Consulenten zijn de sleutel voor het bereiken van inhoudelijk en financieel effect op maatwerkvoorzieningen (ze worden daarom ook bij diverse stappen van het onderzoek betrokken).

•

Sluit niet op voorhand begrotingsposten uit van ombuigingen, anders neemt de bezuinigingsdruk op de andere begrotingsposten onevenredig toe (tot ver boven de 10%).

•

Zorg voor een duidelijke rolverdeling tussen ambtelijke organisatie en bestuur: de ambtelijke organisatie adviseert en werkt uit, het bestuur beslist en draagt uit.

•

Voorkom gesteggel over ombuigingscijfers; richt de aandacht op inhoud, risico’s en randvoorwaarden. De cijfers moeten een reëel doel stellen, gebaseerd op ervaringen van andere gemeenten.

•

Implementatiekracht is minstens zo belangrijk als de besparingsopties zelf.

Er is al een heel proces doorlopen vóór dit onderzoek. Er gaan veel zaken goed! Wij concentreren ons met name op verbeteringen en besparingsmaatregelen die financieel bijdragen.

De rol van de toegang

De organisatie van de toegang Sturen op de toegang is besparen •

Het sociaal domein beslaat doorgaans zo’n 40-45% van de gemeentebegroting, hiervan heeft doorgaans ongeveer 70% betrekking op de zorgkosten (maatwerkvoorzieningen).

•

Vanuit de toegang zijn gemeenten in staat te sturen op deze kosten door bijvoorbeeld instroom te beperken en doorstroom en uitstroom te bevorderen.

•

Het doel is om (I) het aantal cliënten dat in zorg zit en (II) de gemiddelde zorgkosten te beperken.

•

Binnen de toegang bepaalt u de kwaliteit van ondersteuning aan (kwetsbare) inwoners.

•

Het verkrijgen van grip op de zorgkosten vraagt om een strategische rol van de toegang.

Kernvraag: insluiting vs. uitsluiting Mensen die echt niet kunnen niet uitsluiten

Mensen die het kunnen niet insluiten

Verbeteringen versus besparingsmaatregelen

Onderscheid tussen verbeteringen en besparingsmaatregelen • De inrichting van de bedrijfsvoering is nauw verbonden met het verkrijgen van financiële grip •

Samenwerking

•

Inzicht in cliëntpaden

•

Monitoring en sturing

• Besparingsmaatregelen kunt u zien als interventies die zijn gebaseerd op een businesscase • Herbeoordeling complexe casussen • Voorliggend aanbieden van individuele begeleiding • Inzet POH (is in praktijk gebracht)

Proces

Toelichting op de aanpak

Voorbereidende analyse

Interne analyse

Deskresearch

Procesanalyse, interviews professionals toegang en beleidsadviseurs, kwaliteitsmedewerkers

Inzichten per domein (Wmo en Jeugd)

Opleveren rapportage

Werksessies, interviews portefeuillehouders

We leveren een conceptrapportage op, daarna het definitieve rapport

Dialoog

Dialoog Heeft u vragen, aanvullingen of suggesties?