240305 Beantwoording Technische vragen B - CDA - Raadsvoorstel aandeelhouderschap Stedin

Gemeente De Ronde Venen Vragen vanuit de Raad aan het college: A. Schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 39 Reglement van Orde (beantwoording binnen 30 dagen) B. Technische vragen vergadering (beantwoording zo snel mogelijk) C. Technische vragen overig

Categorie: A

LOGO Naam indiener: Jan Rouwenhorst Fractie: CDA Datum van indienen: 4 maart 2024 Onderwerp: Technische vragen raadsvoorstel ‘Aanschaf aandelen Stedin’ In te vullen door organisatie Portefeuillehouder: Anja Vijselaar Datum beantwoording: Geacht college, Inleiding Met interesse heeft het CDA kennis genomen van het raadsvoorstel ‘Aanschaf aandelen Stedin’. De tekst van het raadsvoorstel geeft aanleiding tot het stellen van onderstaande (technische) vragen met als doel beter zicht te kunnen krijgen op nut, noodzaak en urgentie van het betreffende raadsvoorstel, bijv. ten opzichte van andere mogelijke investeringen, dan wel bestedingen. 1. Op welke eerdere momenten is in dialoog met de raad (inhoudelijk) overlegd over het verzoek van Stedin Holding NV (Stedin) om aandeelhouder te worden, gelet op het feit dat Stedin al in april 2022 dat verzoek heeft doen uitgaan aan (o.a.) gemeenten die geen aandeelhouder waren/ zijn? Deze dialoog vindt nu plaats naar aanleiding van het voorliggende raadsvoorstel. Daarbij dient opgemerkt te worden dat dit ook geldt voor de andere toetreders binnen de provincie Utrecht, namelijk: de provincie Utrecht en minstens 6 andere gemeenten (zie ook het antwoord op vraag 2 van de fractie VVD en vraag 3 van fractie CU/SGP).

Na het verzoek van Stedin in april 2022 hebben de provincies Zeeland, Zuid-Holland en Utrecht samen met gemeenten Utrecht en Amersfoort (als zogenoemde Cornerstone Investors) zich opgeworpen als partijen die ten behoeve van alle andere mogelijke toekomstige aandeelhouders de vraag verder te onderzoeken. Er is voor gekozen dit onderzoek eerst af te wachten en om die reden in april 2022 geen voorstel aan de raad voor te leggen. Afgelopen januari is er door gemeente De Ronde Venen geen uitsluitsel gegeven van interesse richting Stedin. De reden hiervoor is dat de gemeente meer tijd nodig had om zich hierin te verdiepen. 2. Is het juist dat dit voorstel de raad pas (minder dan) een maand voor de kritieke datum (deadline) van besluitvorming voor het eerst in een formeel document bereikt? Dat is juist. Zie ook het antwoord op vraag 1. 3. Wat is de financieel-technische motivering of overweging om aan de raad een bedrag ter hoogte van (circa) één miljoen euro voor te stellen om (± 1.280) aandelen Stedin te kopen? (Waarom niet meer of minder?) Het voorgestelde bedrag van € 1 miljoen is de uitkomst van besluitvorming binnen het college.

De € 1 miljoen wordt door het college als ondergrens gezien voor toetreding, waarbij het college in alle redelijkheid mag verwachten serieus genomen te worden als aandeelhouder en daarmee alle meer ‘softere’ genoemde voordelen van het aandeelhouderschap als realistisch wordt beschouwd. Een kleiner

bedrag maakt het aandeelhouderschap in ogen van het college uitsluitend symbolisch, terwijl een (substantieel) groter bedrag naar verwachting niet voor duidelijk grotere voordelen zorgt. 4. Om welk soort aandelen gaat het? Het gaat om ‘gewone’ aandelen. 5. In de jaarrekeningen (2022, 2023) van Stedin wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen preferente aandelen en ‘gewone’ aandelen. Voor de eerstgenoemde aandelen geldt (in principe) een minimale dividenduitkering van 3%. Die zekerheid is er geenszins bij ‘gewone’ aandelen. 5a. Is deze constatering juist? Deze constatering is, zoals bij vele aandelen proposities, juist. 5b. Is het juist te constateren dat de afgelopen jaren (ook in 2023) de uitkeerbare winst aan aandeelhouders van Stedin voor een substantieel deel bestond uit éénmalige, ‘bijzondere’ resultaten, zoals de verkoop van Eneco-aandelen én het eenmalige verkoopresultaat van het meetbedrijf Tums? Nee, dit is niet juist. De netwerkactiviteiten van Stedin vormen verreweg het grootste deel van de balans. Om zich te kunnen focussen op haar kerntaak heeft Stedin de meeste niet-gereguleerde activiteiten afgestoten. De enige activiteit die daarbij een significante invloed had op het resultaat was de verkoop van Joulz die in 2019 is afgerond. Stedin maakte tot en met januari 2017 deel uit van de Eneco Groep.

De splitsing van het commerciële bedrijf en het netwerkbedrijf is bij Stedin vormgegeven door de commerciële activiteiten af te splitsen, waarna het netwerkbedrijf verder is gegaan onder de naam Stedin. Hierbij was geen sprake van verkoop van activiteiten, maar van een wettelijk verplichte splitsing in twee bedrijven. 5c. Bent u bekend met de afspraak tussen Stedin en het Rijk om de komende 10 jaar de dividenduitkering van Stedin neerwaarts zal worden bijgesteld en dat deze versobering (ook) onderdeel is van het afsprakenkader ‘Nachtwacht’? Zie het antwoord op vraag 5a. De gemeente is hiermee bekend. Zie voorts ook het antwoord op vraag 10 van de fractie CU/SGP. 6. In het raadsvoorstel wordt aangegeven dat de verwachte dividenduitkering bij deelname jaarlijks circa € 14.000 zal bedragen. 6a. Over welke periode geldt die verwachting? De verwachting is dat deze geldt tot en met het jaar 2032. Daarna is de verwachting dat de dividenduitkering stijgt doordat het dividend pay-out percentage weer stijgt naar 50% van de netto winst. 6b. Waarop is die verwachting/financiële prognose gebaseerd, afgezien van een door Stedin aangegeven verwachting? Deze verwachting is gebaseerd op de geprognotiseerde winst van Stedin. Daarbij is het van belang op te merken dat de omzet van Stedin wordt bepaald door het reguleringskader en er dus een redelijk goede mate van voorspelbaarheid c.q.

een overzichtelijk risicoprofiel bestaat. De prognoses van Stedin zijn beoordeeld door het Rijk en de Cornerstone Investors en zij hebben geen aanleiding gezien deze in twijfel te trekken. Het effect van een hogere of lagere winst heeft voor De Ronde Venen minimale gevolgen. Elke procentpunt (positief of negatief) afwijking betekent een voor- of nadeel van € 1.000,00 per jaar. 7. In hoeverre bestaat / wordt rekening gehouden met het risico dat ‘verwatering’ van het aandelenkapitaal leidt tot vermindering van (nu verwachte) de dividenduitkering? Op dit moment heeft Stedin 5.642.732 gewone aandelen. Met de toetreding van de provincies Zeeland, Utrecht, Utrechtse en Zeeuwse gemeenten stijgt het aantal aandelen naar verwachting met ongeveer 45.000 aandelen. Dit is een verhoging van het aantal aandelen met circa 1%.

8. De rekenrente waartegen geleend wordt (3,2 %, zijnde jaarlijks € 32.000) kan niet worden

gedekt uit de (beperkte) dividenduitkering. Hierdoor ontstaat jaarlijks een tekort op de begroting en is de businesscase zeker jaren negatief? 8a. Beoordeelt u dat hiermee (in financieel-technisch opzicht) voldaan wordt aan een verantwoorde businesscase? Als er sec gekeken wordt naar het rendement in contanten via de dividenden van deze investering is dit voor tenminste 10 jaar geen positieve businesscase. Dit maakt de businesscase niet per definitie onverantwoord, omdat andere overwegingen ten grondslag liggen aan het toetreden als aandeelhouder van Stedin, zoals ook verwoord in het raadsvoorstel. Daarbij dient te worden opgemerkt dat door de investeringen die Stedin doet de waarde van de onderneming zal toenemen en dus ook de waarde van het aandelenbezit van onze gemeente. 8b. Hoe verhoudt zich dit (financieel-technisch) tot het geldende uitgangspunt dat structurele lasten (€ 32.000) worden gedekt door structurele baten (€ 14.000), terwijl uit de gepresenteerde cijfers blijkt dat de aankoop van aandelen Stedin de facto sprake zal zijn van structureel financieel ‘verlies’? Zie antwoord op vraag 1. Dit leidt tot een financieel resultaat van - € 18.000,00 per jaar. Dit staat toegelicht in de paragraaf ‘Financiën’. 8c.

Welke duidelijk aantoonbare ‘niet financiële baten’ zijn er, waardoor de geprognotiseerde lasten te niet worden gedaan? Met andere woorden wat gaat wel gebeuren aan voordelen ten bate van de gemeente die zonder deelname niet gaan gebeuren of juist bewust vertraging gaan oplopen door besluitvorming bij en door Stedin? Het toekomstbestendig maken van de energievoorziening is de verantwoordelijkheid van de netbeheerder. De meest nauwe vorm van samenwerking tussen een (lokale) overheid en de netbeheerder is het aandeelhouderschap. Als gemeente De Ronde Venen de stap tot aandeelhouder zet dan hebben wij de meest nauwe vorm van samenwerking en daarmee de grootst mogelijke invloed op het proces (zie ook antwoord op vraag 8 fractie VVD). 9. Wat wordt de procentuele omvang van de (voorgestelde) deelname van gemeente De Ronde Venen in het totale aandelenpakket van Stedin? Circa 0,02%. 9a. Wat zegt dit over de (mogelijke) rol van gemeente De Ronde Venen bij besluitvorming tijdens de aandeelhoudersvergaderingen? Gemeente De Ronde Venen is met toetreding als aandeelhouder van Stedin onderdeel van de aandeelhoudersvergadering van Stedin. Zie daarnaast argument 1.3 van het raadsvoorstel. 10. In het raadsvoorstel staat: “Als gemeente De Ronde Venen nemen wij deel aan de aandeelhoudersvergaderingen.

Via de provincie Utrecht die een plek heeft in de aandeelhouderscommissie (AHC) kan de gemeente verdere invloed uitoefenen. 10a. Bent u het eens met de constatering dat de provincie Utrecht op dit moment geen aandeelhouder is van Stedin? Daar zijn wij het mee eens. 10b. Bent u het eens met de constatering dat de provincie Utrecht op dit moment niet een plek heeft in de zogenoemde AHC? Dat zijn wij met u eens. 10c. Door wie en op welke wijze is/wordt bepaald dat de provincie Utrecht is toegetreden /zal toetreden tot de AHC? Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht heeft Provinciale Staten middels een Statenvoorstel voorgesteld om ook aandeelhouder te worden van Stedin voor € 15 miljoen. Hierover besluit Provinciale Staten naar verwachting op 20 maart 2024. Daarbij stelt Provinciale Staten als voorwaarde dat de provincie Utrecht een plek in de Aandeelhouderscommissie krijgt. De aandeelhouderscommissie van Stedin heeft in het advies naar de achterliggende gemeenten hier positief op geadviseerd gezien dit een basis legt voor een gedegen regionale spreiding in de aandeelhouderscommissie. 10d. Wat wordt concreet bedoeld met de aanduiding dat de gemeente De Ronde Venen in de AHC verdere invloed kan uitoefenen, m.a.w., wat betekenen ‘verdere’ en ‘verder dan wat’? Onderwerpen als vergunningprocedures, aansluittermijnen en de mate waarin woonwijken of

bedrijven(terreinen) kunnen worden aangesloten op de netinfrastructuur, kan elke gemeente in het verzorgingsgebied vanzelfsprekend via de bestaande contacten met Stedin bespreken. Echter, via het aandeelhouderschap kunnen de belangen van overheden ten aanzien van de vormgeving hiervan optimaal worden gelijkgeschakeld, enerzijds door de zeggenschap en bevoegdheden die gepaard gaan met het aandeelhouderschap en anderzijds door de intensievere dialoog en contactmomenten die een aandeelhouder of lid van de AHC met de vennootschap heeft, met als bijkomend effect toegang tot meer informatie over de netinfrastructuur, wet- en regelgeving en andere relevante ontwikkelingen. Door het aandeelhouderschap van Stedin kan de provincie Utrecht, daar waar relevant, sociale thema’s agenderen in het overleg met Stedin. Vooral de inbreng in de AHC is hiervoor een geschikt instrument. 11. Graag een toelichting op het ontbreken van argument 2.0 en de daarbij behorende uitleg. Het eerste argument bij beslispunt 2 is argument 2.1. Daarnaast is het financiële effect van deze investering nader toegelicht in de paragraaf ‘Financiën’.