240208 Bijlage 2 Beantwoording schriftelijke vragen van ChristenUnie-SGP PvdA-GroenLinks - De Vijf Bogen

Gemeente De Ronde Venen Vragen vanuit de Raad aan het college: A. Schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 40 Reglement van Orde (beantwoording binnen 30 dagen) B. Technische vragen vergadering (beantwoording zo snel mogelijk) C. Technische vragen overig

Naam indiener: Fractie: Datum van indienen: Onderwerp:

Categorie:

A/B/C (Doorhalen wat niet van toepassing is)

Wim Stam / Ernst Schreurs ChristenUnie-SGP / PvdA/GroenLinks 18-1-2024 Eisen aan subsidieverstrekking Vijf Bogen

In te vullen door organisatie Portefeuillehouder: Pieter Bosch Datum beantwoording: 6 februari 2024 Inleiding De fracties zijn benaderd door het bestuur van het dorpshuis De Vijf Bogen in Baambrugge naar aanleiding van meerdere gesprekken die het bestuur heeft gevoerd met de gemeente / wethouder Van Uden over de voorwaarden waaronder subsidie voor renovatie en verduurzaming van de gymzaal verstrekt wordt. Tot deze subsidie is besloten via het raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen De Ronde Venen op 30 maart 2023. Het bestuur geeft aan dat de gemeente, in ruil voor het beschikbaar stellen van de subsidie, de eis op tafel heeft gelegd dat de grond onder de gymzaal (en ook het dorpshuis??) om niet overgedragen moet worden aan de gemeente. In het RV wordt aangegeven dat er voorwaarden gesteld zullen worden aan het verstrekken van de subsidie, maar nergens uit de stukken is ons gebleken dat een dergelijke overdracht ook tot die eisen behoord. We merken hierbij op, dat De Vijf Bogen, net zoals de twee overige kleinere dorpshuizen in De Hoef en Amstelhoek, uitstekend beheerd worden met relatief lage kosten voor de gemeenschap, dit in tegenstelling tot de grotere dorpshuizen (Wilnis, Vinkeveen, Abcoude) waar aanzienlijk meer gemeenschapsgeld in gestoken wordt (ook berekend als bijdrage per inwoner).

Dat wordt mede veroorzaakt door een grote mate van gemeenschapszin en hoge betrokkenheid van de bewoners van die kleine kernen. Een dergelijk besluit (eigendomsoverdracht) spreekt een (groot) wantrouwen uit naar de betrokken inwoners. Dit roept bij ons een aantal vragen op.

Vragen en beantwoording De vragen van ChristenUnie-SGP / PvdA/GroenLinks staan vetgedrukt. De antwoorden op de gestelde

vragen staan eronder vermeld.

1. Hoe zijn thans de eigendomsverhoudingen met betrekking tot alle gymvoorzieningen in onze gemeente (wie is juridisch eigenaar, wie is economisch eigenaar, zowel van de panden als van de grond waar het pand op staat). Antwoord: In navolgende tabel staan de eigendomsverhoudingen: Accommodatie

Grondeigendom

De Phoenix (Mijdrecht) De Brug (Mijdrecht) De Eendracht (Mijdrecht) De Willisstee (Wilnis) De Boei (Vinkeveen) De Springbok (De Hoef) Sporthuis Abcoude De Vijf Bogen

Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente (stichting recht van opstal op grond) Gemeente (stichting recht van opstal op grond) Gemeente (stichting recht van opstal op grond) Gemeente (stichting recht van opstal op grond) Stichting

Eigendom gebouw Gemeente Gemeente Gemeente Stichting Stichting Stichting Stichting Stichting

2. Klopt het dat de gemeente (nu) deze eis aan de Vijf Bogen stelt en betreft dat alleen de grond onder de gymzaal of onder het hele complex (dus ook het dorpshuis)? Antwoord: De gemeente heeft in een overleg d.d. 16 januari 2023 met het stichtingsbestuur gesproken over: • de voortgang van het opstellen van de Toekomstvisie/het Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed en Dorpshuizen; • het door de gemeente op te stellen subsidiebeleid ten aanzien van (onder meer) dorpshuizen en de mogelijke positieve gevolgen hiervan voor Stichting Dorpscentrum Baambrugge in relatie tot de in 2012 gemaakte afspraken over een tot nihil aflopende gemeentelijke subsidiebijdrage; • het gemeentelijk voornemen om bij het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs tevens levensduur verlengende en duurzaamheidsmaatregelen bij zaalsportvoorzieningen, die voor gymnastiekonderwijs gebruikt worden, te betrekken; • het gemeentelijk uitgangspunt dat forse financiële injecties door de gemeente gepaard zullen gaan met een grotere (regie)rol van de gemeente ten aanzien van gebouwen en ondergrond (eigendom en onderhoud) en ten aanzien van (keuzes bij) de exploitatie/activiteiten/operationeel beheer.

In dat kader is aangegeven dat het voor de gemeente vooralsnog de bedoeling is om de eigendomspositie van de grond onder De Vijf Bogen (het gehele dorpshuis) gelijk te trekken aan de situatie bij de andere dorpshuizen in De Ronde Venen. Vanzelfsprekend is daarbij gemeld dat bij overdracht van de grond onder het dorpshuis het eigendom van het dorpshuis zelf (het gebouw) volledig bij de stichting blijft. Daartoe wordt een decennialange overeenkomst met recht van opstal gesloten (tegen een symbolische verdoeding), zodat de stichting volledige zeggenschap over het dorpshuis behoudt. In overleggen d.d. 20 april 2023 en 2 oktober 2023 heeft de gemeente het stichtingsbestuur geïnformeerd over actuele ontwikkelingen en is gesproken over schriftelijke reacties van het stichtingsbestuur. 3a. Indien ja: Mag de gemeente deze eis stellen? Ofwel: is er een juridische basis om een dergelijke voorwaarde aan een subsidie te stellen? Zo ja, wat is die basis? Antwoord: De gemeente heeft geen verplichting ten opzichte van het stichtingsbestuur ten aanzien van het beschikbaar stellen van een financiële bijdrage voor de instandhouding van (onderdelen van) het

dorpshuis. De gemeente betaalt de stichting (naar rato van het aantal “klokuren”) een vergoeding voor het gebruik van de gymzaal door de Ichthusschool ten behoeve van het gymnastiekonderwijs. Tevens betaalt de gemeente een jaarlijkse subsidie op grond van een schriftelijke toezegging. Deze subsidie wordt, overeenkomstig het raadsbesluit van 18 oktober 2012, vanaf 2018 jaarlijks met 10% afgebouwd naar € 0,00 in 2028. Het staat de gemeente vrij om, als zij daartoe besluit, aan de stichting een financiële bijdrage te verstrekken. Dat heeft de gemeente onder meer in 2012 gedaan met een eenmalige investeringssubsidie van € 236.000 en in 2022 met een eenmalige bijdrage van €30.000 in verband met de gevolgen van gestegen energieprijzen. Er is geen juridische belemmering voor de gemeente om voorwaarden te verbinden aan het beschikbaar stellen van een financiële bijdrage voor het uitvoeren van onderhoud- en duurzaamheidswerkzaamheden. 3b. Indien ja: Wordt een dergelijke eis ook gesteld aan andere gymvoorzieningen die niet in eigendom zijn van de gemeente? Antwoord: Bij alle andere zaalsportvoorzieningen die ten behoeve van gymnastiekonderwijs voor het basisonderwijs worden gebruikt, is sprake van gemeentelijk grondeigendom. (Zie beantwoording van vraag 1.) Daarmee voldoen de accommodaties reeds aan het uitgangspunt van gemeentelijk grondeigendom. 3c, 3d en 3e Indien ja: c.

Wat is de motivatie van de gemeente om die eis te stellen (temeer daar in de statuten van De Vijf Bogen al in meerdere artikelen een waarborg is opgenomen dat vervreemding altijd instemming van de gemeente nodig heeft)? d. De gemeente zou meer regie willen hebben: hoe ziet dat eruit en hoe wordt dat met overdracht van eigendom van de grond bereikt? Wat brengt het meer dan hetgeen in de statuten van de stichting al is geregeld? e. Biedt het in eigendom hebben van de grond meer (ontwikkel)mogelijkheden voor de gemeente (of derden na eventuele verkoop)? Zo ja, is dat ook een reden voor het willen verwerven van eigendom van de grond? Antwoord: De Vijf Bogen vormt een uitzondering op de situatie bij andere dorpshuizen (en accommodaties van sportverenigingen) waar de grond onder het dorpshuis/verenigingsgebouw gemeentelijk eigendom kent. Met grondoverdracht door de stichting aan de gemeente is sprake van harmonisatie en wordt invulling gegeven aan beleid(srichtingen) die onderdeel vormen van diverse recente beleidsstukken. Grondeigendom bij Stichting Dorpshuis Baambrugge heeft tot gevolg dat de gemeente op termijn onvoldoende grip heeft op eventueel toekomstige ontwikkeling van de grond onder het dorpshuis.

Als in de toekomst sprake is van verkoop van de grond (bijvoorbeeld bij uitbreiding van het aantal woningen in Baambrugge en nieuwbouw van een dorpshuis op een andere locatie), beperkt de gemeentelijke invloed zich tot het al dan niet verlenen van toestemming aan de stichting voor vervreemding van de grond. Zeker als sprake is van projectontwikkeling, waarbij wordt voldaan aan het bestemmingsplan, heeft de gemeente geen mogelijkheid om regie te voeren. Met grondeigendom wil de gemeente voorkomen, dat er situaties ontstaan zoals recent aan de orde waren bij De Meijert, de Kees Bonzaal en de Opdrachtschool. Door grondeigendom is het voor de gemeente mogelijk om, als het in de toekomst aan de orde mocht komen, een regierol te vervullen, zoals bij de voormalige Twistvliedschool het geval is. De statuten geven alleen aan dat er sprake moet zijn van toestemming/goedkeuring van bepaalde voorgenomen besluiten van het stichtingsbestuur. Dat beperkt de mogelijkheid van de gemeente om invloed te hebben op de door de stichting te nemen besluiten.

3f.

Waarom heeft u die voorwaarde in maart 2023 niet expliciet aan de raad gecommuniceerd (de tekst zoals die nu in het RV staat, suggereert* alleen voorwaarden m.b.t. uitvoering en beheer van de subsidie) dan wel deze eis met de raad besproken om vast te stellen of de raad daar ook achter staat? * In het RV wordt onder argument 5.2 verwezen naar de voorwaarden voor de Springbok als genoemd onder 5.1 waar staat “Voorbeelden van deze voorwaarden zijn: de stichtingsbesturen moeten ook hun eigen onderhoudsfonds inzetten, ten minste twee concurrerende offertes van minstens één lokale aanbieder, en de stichtingsbesturen blijven het gebruik door onderwijs van hun gymvoorziening garanderen. De gemeentelijke financiële bijdrage voor de levensduurverlengende renovatie van de gymnastiekvoorziening van de dorpshuizen wordt uitsluitend beschikbaar gesteld, nádat het college daarover - separaat heeft besloten - op basis van een vóóraf door het stichtingsbestuur afgegeven akkoord over de voorwaarden waaronder de bijdrage beschikbaar wordt gesteld.” Antwoord: In de verstrekte informatie over het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijsvoorzieningen is het uitgangspunt over grondeigendom inderdaad niet expliciet genoemd. In het raadsvoorstel voor de vaststelling van het IHP Onderwijsvoorzieningen worden voorbeelden van voorwaarden genoemd die op alle accommodaties van toepassing zijn.

Het uitgangspunt van grondeigendom is op andere momenten in communicatie naar de gemeenteraad wel aan de orde gekomen. In de Startnotitie Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed en Dorpshuizen (februari 2023) is in algemene termen benoemd dat de gemeente wil vastleggen hoe investeringen voor groot onderhoud meerjarig worden geborgd en welke afspraken over uitvoering worden gemaakt. In de Raadsinformatiebrief van 31 mei 2023 over het Beleidsplan zijn de gewenste beheervormen voor verschillende vormen van maatschappelijk vastgoed uitgewerkt. Daarin is voor kleinere dorpshuizen opgenomen, dat gemeentelijk eigendom van de grond gewenst is. Het college is zich bewust dat daarmee nog geen sprake is van door de gemeenteraad vastgesteld gemeentelijk beleid. De gemeente heeft dan ook in het overleg met het stichtingsbestuur aangegeven dat als partijen niet nader tot elkaar komen, het college de visie van het stichtingsbestuur in relatie tot het Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed aan de gemeenteraad kenbaar zal maken. Op dat moment zou finale toetsing van het eerder al gecommuniceerde uitgangspunt bij de gemeenteraad aan de orde komen. De gemeente heeft de stichting op 2 oktober 2023 gemeld dat zij vanzelfsprekend ook de mogelijkheid heeft om haar standpunt zelf aan de raad kenbaar te maken.

Het stichtingsbestuur heeft op 8 januari 2024 richting gereageerd op het op het op 17 oktober 2023 door de gemeente toegestuurde verslag van het overleg van 2 oktober 2023. Nog voordat de gemeente op deze mail kon reageren, heeft het stichtingsbestuur de gemeenteraad benaderd.

3g. Wat verandert er met het in eigendom komen van de grond aan de rechtspositie van respectievelijk de gemeente en het stichtingsbestuur? Antwoord: De beoogde grondoverdracht aan de gemeente wordt gekoppeld aan het sluiten van een langjarige overeenkomst “recht van opstal” voor de stichting. De gemeente wordt daardoor weliswaar eigenaar van de grond, maar de stichting blijft eigenaar van het gebouw. De stichting behoudt dus gewoon de volledige zeggenschap over De Vijf Bogen. Het recht van opstal wordt voor bepaalde termijn gesloten. Als partijen geen actie ondernemen, loopt de overeenkomst daarna van rechtswege door. In De Ronde Venen wordt voor een recht van opstal over het algemeen 30 jaar gehanteerd. Aan de stichting is gemeld dat de gemeente bereid is om deze termijn al bij voorbaat te verlengen. Het recht van opstal borgt voor “de opstaller” (in dit geval de stichting) dat de eigenaar van de grond (in dit geval de gemeente) niet kan beschikken over de grond. Bij alle andere dorpshuizen en verenigingsgebouwen van sportverenigingen is de grond onder de gebouwen eigendom van de gemeente en is sprake van een recht van opstal voor de betrokken stichtingen/verenigingen. Als eigenaar van het dorpshuis kunnen de stichting, het stichtingsbestuur, de overige vrijwilligers en de inwoners naar eigen inzicht invulling geven aan het beheer van De Vijf Bogen.

Daarmee wordt de kracht van de Baambrugse samenleving bij het beheer van De Vijf Bogen ook naar de toekomst ten volle benut.

3h. Indien het bestuur niet akkoord gaat en u besluit de subsidie niet beschikbaar te stellen, wat heeft dat dan voor consequenties: i. Wordt de zaal dan niet gerenoveerd? ii. Wat betekent dat dan voor de eisen die gesteld worden aan een accommodatie voor gymnastiek voor de looptijd van het IHP? iii. En voor kosten voor gymonderwijs (subsidie is ook bedoeld om hogere exploitatiekosten als gevolg van stijgende energielasten te voorkomen). Antwoord: Als stichting en gemeente geen oplossing vinden en indien, als gevolg daarvan, de gemeente geen geld beschikbaar stelt voor uit te voeren onderhouds- en duurzaamheidsmaatregelen, moet de stichting elders financiële ruimte vinden om noodzakelijke en gewenste aanpassingen uit te voeren. Als de stichting daar niet in slaagt, zal renovatie van de gymzaal hoogstwaarschijnlijk (deels) achterwege blijven. Zolang de gymzaal voldoet aan de eisen voor gymnastiekonderwijs, kan het gymnastiekonderwijs in De Vijf Bogen blijven plaatsvinden. Gedurende die periode ontvangt de stichting van de gemeente hiervoor een vergoeding overeenkomstig de door de Rijksoverheid opgestelde normen. Zodra de gymzaal niet meer aan de eisen voor gymnastiekonderwijs voldoet, moet de gemeente voor de Ichthusschool voor een alternatieve gymnastiekvoorziening zorgen.

Dat kan een nieuw te realiseren gymnastiekvoorziening in Baambrugge zijn, of het zorgen voor busvervoer naar Het Sporthuis Abcoude. 3i. Hoe denkt u met de inmiddels ontstane boosheid bij bestuur en bewoners om te gaan als gevolg van deze eis? Antwoord: Het college gaat er vooralsnog nog steeds van uit dat het lukt om het stichtingsbestuur en de inwoners van Baambrugge te overtuigen van het feit dat het voorgestelde procedure bijdraagt aan toekomstbestendigheid van De Vijf Bogen. Toekomstbestendig doordat: • budget beschikbaar komt om het dorpshuis te onderhouden en te verduurzamen • afhankelijk van de verdere invulling en besluitvorming over het Beleidsplan Maatschappelijk Vastgoed en Dorpshuizen alsmede het Subsidiebeleid kans is op continuering van de thans af te bouwen gemeentelijke subsidie; • de grondoverdracht wordt gekoppeld aan het sluiten van een langjarige overeenkomst voor recht van opstal, waardoor de stichting gewoon eigenaar blijft van De Vijf Bogen; • de stichting, het stichtingsbestuur, de overige vrijwilligers en de inwoners naar eigen inzicht invulling kunnen (blijven) geven aan het beheer van De Vijf Bogen, waarmee ook naar de toekomst de kracht van de Baambrugse samenleving ten volle wordt benut.