240125 Presentatie Financiële gezondheid Gemeente De Ronde Venen

Presentatie

Financiële gezondheid de financiële positie van gemeenten in perspectief

Spreker: Peter Verheij Msc RA

25 januari 2024

Programma Financiële gezondheid in perspectief Gemeente de Ronde Venen onder de loep Wegwijzer voor monitoring van de financiële positie

Dat dokter ik wel even uit!

Voor mij is dit allemaal abacadabra….

Zolang we niet onder toezicht staan gaat het goed…

Financiële gezondheid in perspectief Wanneer is mijn gemeente financieel gezond?

Wanneer is mijn gemeente financieel gezond? 

Optie 1: Als de balansposities gezond zijn:  Solvabiliteit > x (voldoende buffers)  Weerstandsratio > x (incidentele risico’s kunnen opvangen)  Netto-schuldquote < x (aanvaardbare schuld)  Algemene reserve ≥ x (absoluut getal)



Optie 2: Als de begroting structureel sluitend is  Jaar t+1 (structurele lasten en structurele baten in evenwicht)  Jaar t+4 (evenwicht over alle jaren van de meerj. begroting)



Optie 3: Als onze lokale belastingen niet hoger zijn dan landelijk gemiddeld  Lokale belastingen landelijk gemiddeld  Voorzieningen niveau ≥ landelijk gemiddeld

TPC, TPC, Oktober Oktober 2023, 2023, Chris Chris van van Ravensbergen Ravensbergen VNG VNG e.a. e.a.

‘Weg met die handboeien’ Van Vugt en Van Veller (BB, maart 2023)

Financiële gezondheid in perspectief Gemeente als financieel huishouden Hoe houden we het gezond?

Gericht op investeren in publieke voorzieningen Grote afhankelijkheid van het Rijk Beperkt lokaal belastinggebied Verplicht tot opstellen structureel sluitende begroting Veelomvattend en complex takenpakket o.a. vanwege open einde regelingen Veel regionale samenwerkingsverbanden (afhankelijkheden) ‘Kan niet failliet’ (‘artikel 12’ vangnet) Aantrekkelijke partij voor banken (lage(re) rente)

Balans zoeken tussen lasten, voorzieningenniveau en financiële positie….

Wat is de rol van de gemeenteraad bij het financieel beleid en de financiële positie?

Kadernot a

Programmarekenin g

Hoe vult u uw rol in als gemeenteraad?

Waar maakt u afspraken met elkaar over de kaders van de gemeentefinanciën?

Financiële verordening (artikel 212 GW) Controleverordening (artikel 213 GW) Verordening doelmatigheid en doeltreffendheid (artikel 213a GW) Verordening Rekenkamer (artikel 182 GW)

Hoe leest u de financiële stukken van de gemeente? Wat wilt u weten….

….. ….. ….. ….. …..

Bufferfunctie (weerbaarheid) Spaarfunctie (incidenteel) Dekkingsfunctie (wendbaarheid, renterisico) Egalisatiefunctie (schommelingen over tijd egaliseren)

Waar ziet u de financiële positie van de gemeente in de begroting/ jaarstukken?

solvabiliteit

Zit er genoeg in onze reserves?

Dat hangt ervan af waar je naar kijkt….

Wat is financiële gezondheid van een gemeente? Financiële gezondheid: De mate waarin de gemeentelijke financiële positie en begroting weerbaar, wendbaar en houdbaar is tegen de achtergrond van het risicoprofiel van de gemeentelijke begroting en de realiteit van de meerjarenbegroting. Wendbaarheid: flexibiliteit van de rekening van baten en lasten indien zich slechtere tijden (recessie, slechtweerscenario’s etc) aandienen en de inkomsten fors dalen en/of de uitgaven fors stijgen. Weerbaarheid: bestand zijn tegen schokken in de financiële ontwikkelingen als gevolg van bijvoorbeeld zich daadwerkelijk voordoende risico’s. Dit richt zich vooral op de balanspositie (reserves, schulden). Houdbaarheid: aanpassingsvermogen in een reeks van jaren in geval van een slechtweerscenario. Hoe ontwikkelen zich dan de schulden, inkomsten en uitgaven en ontstaat op afzienbare tijd een financieel gezond evenwicht Realiteit: de kwaliteit van de ramingen. Hierbij moet worden gedacht aan de uitgangspunten van gehanteerde ramingen, de volledigheid van het financieel geraamde beeld, investeringen, onderhoudslasten en eventuele groei van inkomsten en uitgaven.

Wat zou ik willen weten? •

Hoe staat het ervoor met het beleid en het investeringsniveau • Vertaling college/raadsprogramma • Concreetheid programma’s, doelen, acties • Hoe staat het ervoor met de kwaliteit van onze voorzieningen? • Houden we onze voorzieningen in stand? • Is uitbreiding o.b.v. ambities vertaald in de begroting?

•

Financiële gezondheid (meerjarige trends) • Wendbaarheid • Weerbaarheid • Houdbaarheid • Realiteit •

Beinvloedbaarheid begroting • Beleidsmatig (waar gaan we wel en niet over) • Financieel (vaste lasten, variabele lasten, lasten verbonden partijen)

•

Vergelijking met soortgelijke gemeenten • Profiel, financiële positie, belastingdruk

Maak eigen dashboard op maat

Hoe meet je financiële gezondheid? •

U kunt putten uit: •

BBV – indicatoren en maatstaf provincies

•

Relatief t.o.v. vergelijkbare gemeenten en gem. NL

•

Houdbaarheidsindex VNG

•

Waar staat je gemeente

BDO-benchmark =BBV indicatoren (m.i. te optimistisch gewogen)

Gemeente De Ronde Venen onder de loep Hoe gezond vindt u de financiële positie en waar baseert u dat op?

Gemeente De Ronde Venen onder de loep (wat valt mij op)

•

Fors verschil tussen financiële positie rekening versus begroting (o.b.v. financiële kengetallen)

•

idem financiële conditieindex (rekening steeds positiever dan begroting)

•

Hoge investeringsquote (nog excl. geplande nieuwe investeringen buiten begroting)

•

BBV indicatoren blijven desondanks ‘redelijk tot goed’

•

Meerjarig financieel tekort (ravijn etc.)

•

Amendement bij begroting hanteert deels andere ‘definitie’ van financiële gezondheid dan financiële kengetallen en bevat impliciet nieuwe ‘signaalwaarden’

•

Bevat elementen van wendbaarheid, weerbaarheid, houdbaarheid

VNG financiële conditie-index

Jaarrekening 2022

Begroting 2024

Vergelijk met je ‘familie’ niet met je buren

Gemeente Teylingen Lochem Leusden

-Type (welvarende jonge- of groeigemeenten -Inwoneraantal -WOZ waarden -Sociale Structuur -Centrumfunctie

Castricum De Ronde Venen Tynaarlo Oisterwijk Overbetuwe Zuidplas Utrechtse Heuvelrug

inwoneraantal 37942 34069 30713 36263 44955 34221 32503 48266 45794 49981

Wegwijzer voor monitoring van de financiële positie Bouw een monitor ‘financiële gezondheid’ (data) Op basis van wendbaarheid, weerbaarheid en houdbaarheid Bepaal met elkaar de indicatoren (definitie) Bepaal met elkaar de signaalwaarden (definitie) Plaats dit in perspectief (vergelijk en duid) (duiding)

Voorbeeldgemeente

o o V

ld e e b r

Vragen