240124 RIB Periodieke Raadsinformatiebrief ontwikkelingen sociaal domein Q4-2023

Periodieke raadsinformatiebrief ontwikkelingen sociaal domein Q4-2023

Raadsinformatiebrief

Aan: de gemeenteraad Datum: 23-1-2024 Portefeuillehouder: Maarten van der Greft en Cees van Uden Naam behandelend ambtenaar: Evelien van der Wiel Organisatieonderdeel: Team Welzijn en Samenleving Registratienummer: Klik of tik om tekst in te voeren. Ter inzage: Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage(n): Klik of tik om tekst in te voeren.

Onderwerp: Periodieke raadsinformatiebrief ontwikkelingen sociaal domein Q4-2023

Geachte raad, Aanleiding Het college wil de gemeenteraad actief informeren over de ontwikkelingen in het sociaal domein. Om het aantal losse raadsinformatiebrieven te beperken en de raad meer gestructureerd te informeren, biedt het college vier keer per jaar een raadsinformatiebrief aan met de belangrijkste ontwikkelingen in het sociaal domein. Dit is de vierde raadsinformatiebrief van 2023. Kernboodschap In deze raadsinformatiebrief geeft het college een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in het sociaal domein.

1.

Samenwerking

2.

Jeugd

3. 4.

Meedoen Arbeidsparticipatie en minimaregelingen

1. Samenwerking 1.1 Samenwerking Utrecht West Sociaal Domein Binnen de samenwerking Utrecht West Sociaal Domein is er eind 2023 een projectteam onder leiding van een externe projectleider gestart met het in kaart brengen van de huidige samenwerkingsvorm en te komen tot een andere toekomstbestendige manier van samenwerken. Dit wordt deels gevoed door

blad 1 van 11

de Hervormingsagenda Jeugd en de samenwerking op MO/BW waarin het Rijk oproept tot betere en intensievere samenwerking binnen de Jeugdregio’s, de zogenaamde ‘robuuste regio’s’. Ook worden hier de resultaten van evaluatie over het inkoopmodel en de manier van inkopen in meegenomen. Evenals de positionering van Inkoop en Monitoring binnen de regio. De bedoeling is dat rond de zomer 2024 de contouren duidelijk zijn. Daarnaast heeft de regio een startfoto moeten maken in opdracht van het Rijk zodat het ministerie een basisoverzicht heeft van hoe in elke jeugdregio de samenwerking nu is georganiseerd en waar de jeugdregio’s tegenaan lopen. Op basis hiervan gaat het ministerie dan in gesprek met de regio’s. Met de grote zorgaanbieders is regionaal ook een project gestart om te komen tot een doorontwikkeling van de ambulant specialistische jeugdhulp in onze regio. Hierbij is het uitgangspunt dat we komen tot een strategisch partnerschap en op basis van vertrouwen en expertise nog sneller en beter de juiste hulp kunnen bieden bij de hulpvraag van jeugdigen in onze regio. Hier trekken gemeenten en zorgaanbieders samen op om met nieuwe kennis en ervaring tot een betere samenwerking te komen. 2. Jeugd 2.1 Nu Niet Zwanger, onderdeel Kansrijke start Nu Niet Zwanger (NNZ) is een regionaal programma dat inwoners in kwetsbare omstandigheden helpt.

Het doel is dat vrouwen een bewuste keuze maken over hun kinderwens, zodat zij niet onbedoeld zwanger worden. De ondersteuning bestaat uit actieve begeleiding door professionals, met een gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. De eerste stappen in de uitrol zijn gezet. De projectcoördinator van de GGD sloot aan bij het netwerkoverleg van de Kansrijke Start Coalitie op 30 november. De partners worden betrokken. Dit zijn onder anderen huisartsen, verloskundigenpraktijken, Gezinsbuddy, jeugdconsulenten, Kwintes en Buurtgezinnen. 2.2 Week tegen Kindermishandeling De Week tegen Kindermishandeling was van 20 november tot en met 26 november. Scholen en kinderdagverblijven kregen een informatiepakket. Bijvoorbeeld om signalen te herkennen en het gesprek met ouders aan te gaan. Ook was er een workshop voor professionals over hoe je voorkomt dat kindermishandeling van de ene generatie naar de volgende overgaat. 2.3 Begrotingswijziging Regionaal Bureau Leerplicht 2024 Al een aantal jaren op rij ziet het Regionaal Bureau Leerplicht (hierna: RBL) een stijging van het aantal verzuimmeldingen en casuïstiek die steeds complexer wordt. Wegens personeelstekort kan het RBL de hierdoor toegenomen werkdruk onvoldoende opvangen. Daarom hebben de bestuurders op 2 november 2023 besloten om vanaf 2024 de formatie van het RBL met 1 FTE (leerplichtambtenaar) uit

blad 2 van 11

te breiden en de kosten daarvan structureel aan de begroting van het RBL toe te voegen. Deze kostenpost wordt aan de deelnemende gemeenten doorberekend. Samen met de verwachte loonkostenstijging, indexering van andere kosten en extra opleidingsbudget leidt dit tot een meerbedrag voor onze gemeente van € 39.137,- voor 2024 ten opzichte van 2023. Met de eerste bestuursrapportage in 2024 zal het budget voor het RBL met dit bedrag worden opgehoogd, waarmee het budget in totaal uitkomt op € 250.922,-. 2.4 Samenwerkingsagenda passend onderwijs regio Utrecht West 2023-2027 Op 13 november 2023 is de samenwerkingsagenda passend onderwijs regio Utrecht West 2023-2027 vastgesteld (zie link). Dit vond plaats In het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) passend onderwijs. Dit is een overleg van de wethouders onderwijs, de bestuurders van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) en de jeugdgezondheidszorg (JGZ) in Utrecht West. De samenwerkingsagenda heeft tot doel de verbinding tussen onderwijs en jeugd te versterken. In de samenwerkingsagenda 2023-2027 staan de volgende doelstellingen: • verbreden van de inclusiegedachte binnen het onderwijs; • integraal arrangeren binnen jeugdhulp en onderwijs; • het voorkomen van thuiszitters. Het uitwerken van de samenwerkingsagenda vindt plaats in de Regionaal Educatieve Agenda (REA).

Dat is een overleg van de directeuren van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, het RBL, de JGZ en de ambtenaren onderwijs en jeugdhulp. 2.5 Een POH-GGZ Jeugd bij elke huisarts Vanaf 1 januari 2024 is er ook in Mijdrecht een POH-GGZ Jeugd. Deze is in dienst van de gemeente. Daarmee is er bij elke huisartsenpraktijk in onze gemeente een POH-GGZ Jeugd. Dat is een Praktijkondersteuner huisarts Geestelijke Gezondheidszorg voor de jeugd. De ondersteuner herkent klachten bij jeugdigen snel en normaliseert deze. Bij lichte problemen biedt de ondersteuner een kortdurend traject aan, bij zwaardere problemen een doorverwijzing. Ook ontzorgt de praktijkondersteuner de huisarts. En de gemeente kan de jeugdtransformatie uitvoeren door het vormen van de driehoek huisartsenzorg, gemeente en POH-GGZ Jeugd. Het werken met een POH-GGZ Jeugd past in het beleid in onze gemeente. Dat beleid is gericht op het voorkomen en vroeg signaleren van problemen bij het opvoeden en opgroeien. Met laagdrempelige ondersteuning, dichter bij huis. Dit staat in het Jeugdbeleidsplan en de Hervormingsagenda Jeugd. De POH-GGZ Jeugd is goed op de hoogte van het voorveld en in Mijdrecht is de POH-GGZ Jeugd een vooruitgeschoven post van het kernteam.

Door nauwe samenwerking tussen huisartsen, POH-GGZ jeugd, het kernteam en de zorgaanbieders kan er beter regie gevoerd worden en op een snelle manier de juiste zorg voor jeugdigen worden ingezet.

blad 3 van 11

2.6 Tijdelijk extra personeel in het kernteam Tot en met september 2023 vallen de doorloop- en wachttijden nog binnen de norm (zie Grafiek 1). Om dit zo te houden en vanwege verminderde personele inzetbaarheid door ziekteverzuim, ouderschapsverlof dan wel Jeugdconsulenten die nog (deels) worden ingewerkt, wordt tijdelijk extra personeel ingehuurd. Dit past binnen de capaciteitsbegroting. In de volgende kwartaalbrief krijgt de raad de data van na september, omdat actuelere gegevens -vanwege de doorlooptijd- een vertekend beeld kunnen geven.

Grafiek 1: Wacht- en doorlooptijden Jeugd Definitie wachttijd: Het aantal dagen tussen de melding en de datum waarop de consulent de melding oppakt. Definitie doorlooptijd: Het aantal dagen tussen de datum waarop de consulent de melding oppakt en de beschikking maakt. 2.7 Voorschoolse- en vroegschoolse Educatie monitor schooljaar 2022-2023 De gemeente, schoolbesturen en voorscholen hebben afspraken opgesteld over de gewenste resultaten van Voorschoolse- en Vroegschoolse Educatie. Om te weten hoe het vordert met de uitvoering van die afspraken en hoe het ervoor staat met de achterstanden in De Ronde Venen heeft Oberon, een onafhankelijk onderzoeks- en adviesbureau, de monitor resultaatafspraken VVE schooljaar 2022-2023 uitgevoerd. Doelgroep indicaties Het aantal peuters tussen de 2,5 en 4 jaar met een doelgroep indicatie op 1 september 2023 (93) is gestegen ten opzichte van dezelfde groep op 1 september 2022 (67). De GGDrU signaleert geen stijging en geeft aan jaarlijks ongeveer evenveel indicaties af te geven. Komend jaar willen we meer duidelijkheid krijgen over de oorzaak van dit verschil.

blad 4 van 11

Bereik De deelname van doelgroep peuters aan VE-peuteropvang is in een jaar gestegen van 63% naar 72%. De gemeente en de GGDrU hebben aanvullende afspraken om het bereik te verhogen. Het grootste deel van het non-bereik zijn peuters die naar de kinderopvang gaan, omdat ouders dagopvang nodig hebben. CLASS metingen Bij 3 voorscholen en 2 vroegscholen is geobserveerd volgens het Classroom Assessment Scoring System. De resultaten waren: • Het lukt alle groepen over het algemeen goed om emotionele ondersteuning te bieden aan de kinderen. De score op dit domein is gemiddeld hoog; • Groepsorganisatie scoort bij de kleutergroepen gemiddeld midden-hoog. Dit onderdeel wordt in de peutergroepen niet geobserveerd; • De educatieve kwaliteit scoort gemiddeld laag-midden, met enige verschillen tussen groepen. Het hele rapport VVE monitor en het Addendum is te lezen via onderstaande link. Monitor resultaatafspraken VVE - Schooljaar 2021-2022 Gemeente De Ronde Venen (notubiz.nl) 2.8 Inspecties kinderopvang 2023 De gemeente is verplicht jaarlijks alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvanglocaties en gastouderbureaus te (laten) inspecteren. Voor de voorzieningen voor gastouderopvang geldt vanaf 1 januari 2023 een minimum van 50% per jaar. De GGD-regio Utrecht (GGDrU), die de inspecties uitvoert voor onze gemeente heeft de wettelijke opdracht in 2023 niet behaald.

In de bijgevoegde brief licht de GGDrU de redenen hiervoor toe. Van de 50 geregistreerde kinderopvanglocaties zijn er vier in 2023 niet gezien. Het gaat hier om twee locaties met een groen risicoprofiel (geen zorg) en twee locaties met een geel risicoprofiel (geen of lichte zorg). Als gemeente hebben wij erop aangedrongen dat deze locaties in 2024 zo spoedig mogelijk worden geïnspecteerd. De GGDrU heeft bevestigd dat de vier locaties uiterlijk medio februari worden gezien. De wettelijke opdracht ten aanzien van de voorzieningen voor gastouderopvang is in 2023 wél behaald. Voor 2024 verwacht de GGDrU haar wettelijke opdracht weer te kunnen vervullen. De link naar de brief van de GGDrU is hier te vinden: Brief uitkomst risicoanalyse toezicht en handhaving kinderopvang Gemeente De Ronde Venen (notubiz.nl) 3. Meedoen 3.1 Diversity Day Op 3 oktober was het Diversity Day. Deze dag draait om diversiteit en inclusie. Voor de medewerkers van de gemeente was er een diversiteitslunch met hapjes om elkaar beter te leren kennen. In de middag vond de aftrap plaats van het Inclusieproject ‘Samen voor iedereen’ onder leiding van de coördinatoren Inclusie van Tympaan-De Baat. Er waren verschillende sprekers aanwezig, bijvoorbeeld een wijkagent en een vrijwilliger van de Buurtkamer. Ook was er een medewerker van Stichting Art. 1,

blad 5 van 11

het antidiscriminatiebureau in de provincie Utrecht. 3.2 Burendag en de Buurtkamers In de Buurtkamers Mijdrecht, De Hoef, Vinkeveen en Wilnis is Burendag gevierd en zijn buurtbewoners met elkaar in contact gebracht. Eerder waren de Buurtkamers alleen voor eenzame ouderen, nu voor iedereen. De opkomst was over het algemeen goed. Ook zijn er nieuwe vrijwilligers, die zorgen voor een diverse samenstelling. In alle buurtkamers was er een ontbijt, gesponsord door de lokale supermarkten. Hieronder een kort overzicht van de bezoekers op Burendag: -De Hoef: een grote groep buurtbewoners was nog niet bekend met de buurtkamer. Er waren nieuwe buurtbewoners die contact zochten en de vaste bezoekers van de Buurtkamers. - Mijdrecht: Burendag werd in deze Buurtkamer de hele dag gevierd. Er was een grote diversiteit in leeftijden en afkomst. Vinkeveen: deze Buurtkamer is helaas niet goed bezocht. De projectcoördinatoren evalueren om te kijken hoe dit verbeterd kan worden. -Wilnis: De Buurtkamer werd bezocht door nieuwe buurtbewoners. Geen grote groep bezoekers, maar wel divers in leeftijd. In alle buurtkamers zijn nieuwe vrijwilligers die ook weer een nieuwe diversiteit aan bezoekers trekken. Er was bijvoorbeeld een vrijwilliger die bij Zideris woont en dagbesteding doet. En een vrijwilliger die fysiek beperkt is.

Beiden vinden het waardevol om van betekenis te zijn in de buurtkamers door bijvoorbeeld koffie te zetten en te schenken. 3.3 Week van de Ontmoeting Van 28 september tot 4 oktober vond de ‘Week van de Ontmoeting’ plaats. De coördinatoren van het Inclusieproject, werkzaam bij Tympaan-De Baat, organiseerden activiteiten. Dit project, Samen voor iedereen, gaat over respect, tolerantie en saamhorigheid. De activiteiten zijn goed bezocht. Op de eerste dag deelden de coördinatoren op de weekmarkt in Mijdrecht 250 bloemen uit. Daar gingen ze in gesprek over inclusie. De gesprekken gingen bijvoorbeeld over hoe het is om laaggeletterd te zijn. Of over de gevolgen van de diagnose LVB (licht verstandelijke beperking). Ook was er in die week een theatervoorstelling Tour d’amour. Daarin vertelden twee vrouwen hoe het vroeger was om ‘uit de kast te komen’ en hoe het nu is. Verder was er Pride Pizza and Movie Night, een avond voor de LHBTIQ+ jeugd om samen te eten en een film te kijken, onder begeleiding van het jongerenwerk. Daarnaast waren er huiskamergesprekken met Sieglien van Mi na Mi, een stichting die mensen stimuleert om zich te uiten. En een Percussieworkshop, want muziek is de taal die iedereen spreekt en verbindt. Tenslotte was er in alle Buurtkamers een open inloop met gebak om buurtbewoners te trekken. De vrouwen van de Hart voor vrouwenkamer hebben een wereldlunch gemaakt.

En kunstenares

blad 6 van 11

Jenneke van Wijngaarden heeft een graffiti workshop gegeven met het thema Inclusie op kalenders. 3..4 Opening Regenboog café Wethouder Anja Vijselaar heeft op 19 oktober een roze lintje doorgeknipt en het Regenboog Café officieel geopend. Elke derde donderdag van de maand is iedereen welkom in Café Kaatje in Amstelhoek. Er is al een vaste groep van vrouwen die elkaar daar hebben ontmoet. 3..5 Trainingen van Stichting Art. 1 over inclusie Op 9 november gaf Stichting Art. 1 een training over inclusieve omgangsvormen aan zorgprofessionals en medewerkers van de gemeente. De training ging over diversiteit, discriminatie en informatie over het discriminatiemeldpunt. Het doel is bewustwording van de eigen inbreng in de omgangsvormen met collega’s en inwoners. Op 22 november gaf Art. 1 een voorlichting aan alle medewerkers van het Servicepunt. Met het doel discriminatie te herkennen en inwoners te ondersteunen met het maken van een melding. 3.6 Activiteiten voor december Er was een filmavond van het jongerenwerk, met samen eten voor de LHBTIQ+ doelgroep. Op 13 en 15 december waren er eindejaarsborrels voor alle vrijwilligers van Tympaan-De Baat, met ondersteuning van ontmoetingsplek Buurderij van Dam. De coördinatoren inclusie deelden bloemen uit aan vrijwilligers.

3.7 Samenwerkingsovereenkomst 2024 met de GGD regio Utrecht (GGDrU) Het college heeft op 19 december de Samenwerkingsovereenkomst 2024 ondertekend met de GGDrU. In deze overeenkomst staan afspraken over intensivering van basistaken en maatwerk. Een voorbeeld van de intensivering basistaken is het projectmanagement voor preventieactiviteiten, zoals valpreventie. Het maatwerk gaat onder andere over het Meld- en Adviespunt Bezorgd voor zorgmijders, de huisvesting van de consultatiebureaus in onze gemeente en de verzuimbegeleiding op het voortgezet onderwijs. Deze kosten maakt de gemeente om het gezondheids- en jeugdbeleid uit te voeren, dat vooral is gericht op kwetsbare doelgroepen en preventie. Er is een overschrijding van het maatwerk begroot van € 4.623,- die u wordt gemeld bij de eerste bestuursrapportage. Daarnaast financiert de gemeente vijf onderdelen van het maatwerk uit de rijksgelden voor het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord). Het gaat om € 44.382,- voor bijvoorbeeld gezonde school activiteiten en Nu Niet zwanger.

blad 7 van 11

3.8 Aanbesteding regiotaxi, leerlingen- en jeugdvervoer Intrekking voorlopige gunning doelgroepenvervoer Tijdens het beoordelingsproces van de aanbesteding van het doelgroepenvervoer is een andere scorings-systematiek gebruikt dan in de vooraf gepubliceerde aanbestedingsleidraad. Na juridisch advies is de voorlopige gunning daarom vrijwel direct weer ingetrokken. De bestuurlijke stuurgroep heeft hierna besloten de beoordelingsprocedure opnieuw te doorlopen met een nieuwe beoordelingscommissie. Inmiddels zijn enkele bezwaren ingediend en twee kortgedingen aangespannen door vervoerders die de opdracht bij de ingetrokken voorlopige gunning niet gegund hebben gekregen. De voortgang van het nieuwe proces is daarmee afhankelijk van de ingediende bezwaren en de uitspraak van de rechter in de kortgedingen. Het hele proces loopt hierdoor helaas vertraging op. Als de rechter de nieuwe procedure goedkeurt is de verwachting halverwege het 1e kwartaal 2024 opnieuw over te gaan tot gunning van de opdracht. Als de rechter een andere uitspraak doet, kan dit betekenen dat verdere vertraging van het proces volgt. Regiotaxi blijft rijden De gebruikers van de regiotaxi ondervinden vooralsnog geen gevolgen van de vertraging. In het contract met de huidige vervoerder is de mogelijkheid opgenomen om de uitvoering te verlengen tot 1 juli 2024.

Daarmee is vooralsnog voldoende tijd om het proces zorgvuldig te doorlopen en een goede overgang van het oude naar het nieuwe contract te realiseren. Leerlingen- en jeugdvervoer Voor het leerlingen- en jeugdvervoer heeft de vertraging geen gevolgen. Het huidige contract loopt door tot 1 augustus 2024. De aanbesteding contractmanagementbureau is definitief gegund Een apart onderdeel van de aanbesteding doelgroepenvervoer is het contractmanagement, deze procedure is wel correct verlopen. Het contractmanagement is daarmee definitief gegund aan een samenwerking van twee adviesbureaus: Forseti en Trafficon. 3.9 Wacht- en doorlooptijden Wmo De gemiddelde wachttijd laat een stijging zien in de maanden augustus en september. Dit komt doordat inwoners na de zomervakantie meer aanvragen hebben gedaan. Vanwege de bezetting in de zomerperiode hebben de aanvragen een lichte vertraging in afhandeling gehad. Daarnaast konden de consulenten vanwege hun vakanties de aanvragen minder snel oppakken. De verwachting is dat de wachttijd in het vierde kwartaal weer gaat afbuigen naar beneden. De gemiddelde doorlooptijd (tijd tussen oppakken oppakken en afhandelen) is grotendeels gelijk gebleven.

blad 8 van 11

Grafiek 2 Wacht- en doorlooptijden Wmo 4. Arbeidsparticipatie en minimaregelingen Arbeidsparticipatie 4.1 Nulmeting participatieladder De gemeente heeft sinds 2023 een nieuwe participatieverordening. Vanaf dit jaar werken we met de participatieladder. Dit is een instrument om vast te stellen in welke mate inwoners meedoen in de samenleving. De participatieladder bestaat uit 6 treden. Er is dit najaar een 0-meting uitgevoerd. In Tabel 1 staan de resultaten voor de huidige 498 bijstandsgerechtigden (peildatum 24 oktober 2023): TREDE 1 2 3 4 5 6

OMSCHRIJVING Geïsoleerd Sociale contacten buitenshuis Deelname georganiseerde activiteiten Onbetaald werk Betaald werk met ondersteuning Betaald werk Totaal Niet ingevuld

AANTAL 67 163 160 54 31 8 483 13

Arbeidsontheffingen:

75

Aantal uitkeringen

498

Tabel 1

blad 9 van 11

In de eerste kwartaal raadsinformatiebrief van 2025 komen de resultaten van de 1-meting. De raad krijgt dan ook informatie over de in-, uit- en doorstroom op de participatielader. En over de effectiviteit van de re-integratievoorzieningen in kalenderjaar 2024. Minimaregelingen 4.2 Stichting Leergeld De Ronde Venen start 1 september 2024 De landelijke Stichting Leergeld helpt gezinnen die krap bij kas zitten. De lokale Stichting heeft laten weten op 1 september 2024 te kunnen starten. Er zijn nog wel meer bestuursleden nodig. De stichting heeft daarvoor een oproep gedaan. 4.3 Waarborgfonds saneringskredieten Vanaf 13 september 2023 is onze gemeente aangesloten bij het Waarborgfonds saneringskredieten. Daardoor loopt de gemeente geen risico bij het afgeven van deze kredieten. De schuldeisers krijgen snel een deel van hun vordering en hoeven geen contact meer te onderhouden over de schuld. Inwoners kunnen met het krediet alle schulden aan het begin van hun traject schuldhulpverlening aflossen. Om dit te betalen sluiten klanten een krediet af bij een Sociale kredietbank, dat ze in 1,5 jaar aflossen. 4.4 Doorlooptijd aanvragen bijzondere bijstand De doorlooptijd voor aanvragen bijzondere bijstand blijft ruim onder de norm van 8 weken. De doorlooptijd was in het derde kwartaal 2023 3 tot 5 weken.

Grafiek 3 Doorlooptijd aanvragen Bijzonder Bijstand Vervolg In april 2024 ontvangt de raad de periodieke raadsinformatiebrief ontwikkelingen sociaal domein van het eerste kwartaal 2024.

blad 10 van 11

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Marco Vonk secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 11 van 11