230830 Ongevraagd Advies Centrumplan JAC

> Retouradres Postbus 250 3640AG Mijdrecht

Gemeenteraad Gemeente De Ronde Venen Croonstadtlaan 111 3641 AL Mijdrecht

Jongerenadviescommissie De Ronde Venen Postbus 250 3640 AG Mijdrecht www.jac-derondevenen.nl Contactpersoon Rody van der Pouw-Kraan Voorzitter E jac@derondevenen.nl

Datum

29 augustus 2023

Betreft

Ongevraagd advies Centrumplan Vinkeveen

Geachte leden van de gemeenteraad, Met grote aandacht heeft de Jongerenadviescommissie (JAC) kennisgenomen van het recente besluit van uw gemeenteraad om de besluitvorming omtrent het Centrumplan Vinkeveen uit te stellen tot de komende raadsvergadering in september. Tevens hebben wij notie genomen van een artikel gepubliceerd in De Groene Venen, waarin wordt vermeld dat de fractie van Ronde Venen Belang een reeks schriftelijke vragen heeft gericht aan wethouder Vijselaar.1 In dit bericht werden twee specifieke vragen aangestipt die direct betrekking hebben op de jongeren in onze gemeente. Opmerkelijk genoeg zijn deze vragen, ondanks hun relevantie voor de jeugd, niet te zijn ingediend als officiële schriftelijke vragen. De JAC betreurt het gebrek aan voorafgaand overleg met betrekking tot deze vraagstukken door de fractie van Ronde Venen Belang: juist bij dergelijke vragen is de JAC altijd bereid om mee te denken. De JAC voelt zich geroepen om middels dit ongevraagde advies haar perspectieven naar voren te brengen op de volgende 2 vragen, zoals geschreven in het persbericht van Ronde Venen Belang: • •

Is het inderdaad zo dat jongeren en senioren doelgroepen zijn met een laag autobezit (dus geen parkeerplaatsen)? Klopt het dat jongeren openstaan voor nieuwe vormen van (deel)mobiliteit en daarom het aantal parkeerplaatsen kan worden gereduceerd?

De standpunten dat jongeren minder autobezit hebben en openstaan voor nieuwe vormen van (deel)mobiliteit zijn gebaseerd op een onderzoek dat niet voldoende representatief lijkt te zijn. Het onderzoek in kwestie, geschreven door Mobycon, is slechts ingevuld door 1,5% van de inwoners: van dit beperkte aantal respondenten waren slechts 50 deelnemers onder de 25 jaar oud. Een breder

“Meerderheid Raad Is Vóór Korte Adempauze Centrumplan Vinkeveen.” De Groene Venen. 14 juli 2023. https://issuu.com/de_groene_venen/docs/degroene-venen-14-07-2023 1

Pagina 1 van 4

Jongerenadviescommissie De Ronde Venen

scala aan participanten lijkt de JAC noodzakelijk om een daadwerkelijk accuraat inzicht te verkrijgen. De assumptie dat jongeren een doelgroep is met laag autobezit, waardoor er dus minder parkeerplekken nodig zijn, wordt door de JAC als kortzichtig gezien. In een uitgestrekte gemeente als De Ronde Venen is het niet realistisch om te veronderstellen dat elke bewoner/jongere kan vertrouwen op fietsen of het openbaar vervoer. ‘Even naar de bakker lopen’ is vaak vanzelfsprekend voor inwoners van Mijdrecht, maar Vinkeveners, Waverveners en inwoners van het buitengebied zullen dit minder snel overwegen als er bijvoorbeeld veel regen is voorspelt. Van het OV is de onbetrouwbaarheid in de laatste jaren meerdere keren bewezen. Vele inwoners werken buiten de gemeentegrenzen, waarbij de beperkingen van het OV en de verspreide locaties van voorzieningen zoals zorginstellingen, het gemeentehuis en sportfaciliteiten het bezit van een auto noodzakelijk maken. Bovendien speelt het aspect van mobiliteit en de status die daaraan wordt verbonden in een landelijke omgeving als De Ronde Venen een relevante rol. Voor veel jongeren is autobezit niet alleen praktisch, maar ook een symbolische stap in het traject van persoonlijke ontwikkeling.

Het is ook niet correct om aan te nemen dat jongeren als geheel minder interesse hebben in het bezitten van een auto en daardoor geen parkeerplaatsen nodig hebben. Studies zoals die van Kroesen en Van Wee (TU Delft) benadrukken dat het autobezit onder jongeren niet significant is afgenomen en dat zij nog steeds de voordelen van een eigen auto erkennen.2 Milieubewustzijn en kostenoverwegingen zijn geen doorslaggevende factor in de beslissing om geen auto te bezitten. Onderzoek van Sturkenboom (Radboud Universiteit) bevestigt dat het bezitten van een auto diep geworteld is in plattelandsculturen, zelfs onder jongeren.3 Jonge gezinnen in dergelijke gebieden blijven een auto bezitten vanwege de verbeterde bereikbaarheid in vergelijking met gebieden met hogere bevolkingsdichtheid, aldus onderzoek van Oakil, Mantin en Nijland.4 In het licht van deze nuanceringen adviseren wij om de aanname dat jongeren en senioren weinig behoefte hebben aan parkeerplaatsen in De Ronde Venen te heroverwegen.

Kroesen, Maarten, and Bert van Wee. “Autobezit En Autogebruik Onder Jongeren En Visies Ten Aanzien van Deelmobiliteit.” Delft, 2021. https://pure.tudelft.nl/ws/files/111023528/Onderzoeksverslag_trends_in_autobez it_en_visies_deelmobiliteit_15_09_2021.pdf. 3 Sturkenboom, Teun. “Onderweg Naar Duurzame Mobiliteit in Plattelandsgemeenten: Een Kwalitatief Onderzoek Naar de Implementatie van Deelauto’s in Nederlandse Plattelandsgemeenten.” Nijmegen, 2021. https://theses.ubn.ru.nl/server/api/core/bitstreams/7611dcc5-e892-425e-8b53cfdcb504a665/content. 4 Oakil, Abu Toasin Md, Dorien Manting, and Hans Nijland. “Determinants of Car Ownership among Young Households in the Netherlands: The Role of Urbanisation and Demographic and Economic Characteristics.” Journal of Transport Geography 51 (February 2016): 229–35. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2016.01.010. 2

Pagina 2 van 4

Jongerenadviescommissie De Ronde Venen

Ook op de vraag of jongeren openstaan voor nieuwe vormen van (deel)mobiliteit en of dit kan resulteren in een reductie van het aantal parkeerplaatsen, willen wij als JAC graag onze inzichten delen. Allereerst is er de praktische noodzaak van individueel autobezit, vooral in gebieden met beperkt OV zoals De Ronde Venen. Uit gesprekken met jongeren komt naar voren dat jongeren bereid zouden zijn om het bezit van een auto te verminderen indien er frequente en goed bereikbare busverbindingen beschikbaar zouden zijn. Echter, het feit dat dit op dit moment allesbehalve het geval is, maakt individuele auto’s nog steeds noodzakelijk voor veel jongeren. Terwijl deelauto’s een alternatief kunnen zijn voor occasioneel autogebruik, brengen ze ook uitdagingen met zich mee, zoals overmatig gebruik en zorgen over veiligheid. Dit weerspiegelt de huidige realiteit waarin individuele vormen van mobiliteit nog steeds cruciaal zijn. Jongeren staan wel open voor nieuwe mobiliteitsvormen, met deelauto’s als veelbelovende optie. Hoewel er verschillende gezichtspunten zijn over de rol van deelauto’s, lijkt de volledige vervanging van individueel autobezit nog niet direct op de horizon te liggen. Op korte termijn is de kans dus heel klein dat het autobezit onder jongvolwassenen sterk afneemt door de opkomst van deelauto’s.

Niettemin biedt de bereidheid die er wel is mogelijkheden voor beleidsinitiatieven om deelauto-gebruik te stimuleren, bijvoorbeeld door de inzet van deelauto’s bij het treinstation in Abcoude en centrale bushaltes zoals bij de Rondweg in Mijdrecht. Het belangrijkste inzicht hieruit is dat deelauto’s waarschijnlijk eerder dienen als aanvulling op bestaande mobiliteitskeuzes, zowel individuele auto’s als openbaar vervoer. Het onderzoek van Sturkenboom voegt een cruciaal element toe aan deze discussie. In plattelandsgemeenten verschilt de rol van deelauto’s van die in stedelijke gebieden. Het blijkt dat deelauto’s, hoe hoog de inzet van de overheid dan ook, waarschijnlijk niet de primaire auto zullen vervangen in dunbevolkte gebieden zoals de gemeente De Ronde Venen. Desalniettemin kunnen deelauto’s een waardevolle aansluiting vormen op het OV en dienen als alternatief voor een tweede of zelfs derde auto. Dit impliceert dat een directe vermindering van parkeerplaatsen mogelijk niet de optimale benadering is, gezien het voortdurende belang van individuele mobiliteit op het platteland. In afsluiting van dit advies willen wij benadrukken dat een genuanceerde benadering essentieel is bij het bepalen van beleidsinitiatieven met betrekking tot mobiliteit en parkeerplaatsen in De Ronde Venen.

Hoewel nieuwe mobiliteitsvormen, zoals deelauto's, de potentie hebben om bij te dragen aan verminderd autobezit onder jongeren, is het van cruciaal belang dat deze mogelijkheden zorgvuldig worden afgewogen tegen de specifieke behoeften van onze gemeente. De waarborging van individuele mobiliteit, vooral in de landelijke gebieden van De Ronde Venen, blijft een prioriteit voor een evenwichtige en duurzame gemeenschapsontwikkeling. We adviseren dan ook een gebalanceerde aanpak waarbij de openheid van jongeren voor nieuwe mobiliteitsvormen wordt erkend en gestimuleerd, terwijl er tegelijkertijd rekening wordt gehouden met de unieke context en behoeften van ons gebied. Met dit advies willen wij de gemeenteraad ondersteunen bij het nemen van weloverwogen beslissingen die de Pagina 3 van 4

Jongerenadviescommissie De Ronde Venen

mobiliteit van alle inwoners dienen en tegelijkertijd bijdragen aan de levenskwaliteit en duurzame ontwikkeling van De Ronde Venen. Hoogachtend, namens de gehele Jongerenadviescommissie,

Rody van der Pouw-Kraan Voorzitter

Niels van Nobelen Secretaris

Jeroen van Loosbroek Lid

Pagina 4 van 4