230627 Monitor sociaal domein 2022

Monitor Sociaal Domein 2022

1

Monitor 2022 - Inleiding Geachte lezer, Wij presenteren u de Monitor Sociaal Domein in factsheets. De cijfers in deze factsheets zijn per thema van de Maatschappelijke Agenda gegroepeerd. Dat betekent dat de presentatie van de cijfers meer visueel is dan in tekst. De uitwerking van beleidsnota's zorgt ervoor dat we focus kunnen aanbrengen in wat in de monitor wordt opgenomen.

Kern per thema Meedoen in 2022 is - in vergelijking met 2021 - zowel het aantal personen dat een uitkering ontvangt licht gedaald alsook de instroom van mensen met een uitkering en de uitstroom; dit is verklaarbaar door de economische situatie. Het beleidskader van de Participatiekoers behoeft op basis van deze gegevens geen aanpassing. Veilig leven In 2021 is gemeente De Ronde Venen aangesloten bij de pilot Bescherming in Beweging van Utrecht West. Deze pilot houdt in dat de meldingen van Veilig Thuis die niet worden doorverwezen naar Samen Veilig (SAVE), door het kernteam worden opgepakt. Dit zijn de meer complexe zaken. We zien om die reden een stijging in de zorgmeldingen vanuit Veilig Thuis. Het aantal meldingen dat door Veilig Thuis zelf wordt opgepakt daalt conform de afspraken van de pilot. Gezond leven In 2021 is de Gezondheidsnota 2021-2025 vastgesteld. De eerste resultaten van het gewijzigde beleid worden in 2023 verwacht. In deze monitor wordt het GGDpanelonderzoek naar het beweeg- en sportgedrag van volwassen inwoners in De Ronde Venen gedeeld. Dit geeft een beeld hoe inwoners van De Ronde Venen tegenover sport en beweging staan.

Voor jezelf zorgen Het aantal aanmeldingen bij de schuldhulpverlener is in vergelijking met 2021 gedaald en ook de gemiddelde schuld bij aanvang is een stuk lager. Bij de Wmovoorzieningen zien we een stabiel beeld of een lichte stijging. Naar anderen omkijken Veel meer jonge mantelzorges zijn in beeld. Daardoor kan passende ondersteuning worden gegeven. De cijfers worden bij Opvoeden en opgroeien (2) gepresenteerd. Cliëntervaring Deze monitor bevat ook de resultaten van de cliëntervaringsonderzoeken Jeugdwet en Wmo over 2022. Wat opvalt is dat ouders met een jeugd-aanvraag minder goed wisten waar ze moesten zijn dan bij een Wmo-aanvraag. Dit kan liggen aan de diversiteit aan verwijzers voor jeugdhulp (o.a. huisartsen). Voor Wmo is de gemeente de enige verwijzer. Leeswijzer Per thema zijn er 1 tot 4 pagina’s met data die inzicht geven in de cijfermatige ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Aan het eind van ieder thema volgt een toelichting op de cijfers. De gepresenteerde gegevens komen uit onze eigen administratievoorzieningen, tenzij anders vermeld. Andere bronnen zijn verschillende cliëntervaringsonderzoeken en informatie van externe partners. Deze monitor gaat over 2022, daarom is als peildatum 31 december 2022. aangehouden. Wanneer we hier van afwijken wordt dit vermeld. Het college van burgemeester en wethouders van De Ronde Venen

Opvoeden en opgroeien Het totaal aantal jeugdhulpvoorzieningen en daarmee de kosten zijn stabiel.

2

Factsheet Monitor 2022 - Iedereen doet mee (1) Maatschappelijke agenda: “Inwoners worden gestimuleerd hun talenten te gebruiken op een manier die bij hen past zodat zij op basis van hun capaciteiten en vermogen kunnen bijdragen aan de samenleving. Het kan gaan om betaalde of onbetaalde participatie”

Participatiekoers ‘Vanuit de Participatiekoers wordt er naar gestreefd om op korte termijn de mogelijkheden van een 25% percentage van het MKB. Daarbij wordt vooral gekeken naar de bedrijven, die voor de doelgroep relevant zijn.’

Aantal personen in uitkering inclusief in- en uitstroom

141 Gezinnen met kinderen

- 13

3

Factsheet Monitor 2022 - Iedereen doet mee (2) Reden instroom

Verdeling klantgroepen

2022 2% 12%

2021 4%

Instroom

0%

55%

15%

30%

54%

20%

40%

28%

60%

80%

100%

Klantgroep 1 Bemiddelbaar <6 maanden Klantgroep 2 Bemiddelbaar 6-12 maanden Klantgroep 3 Bemiddelbaar 12-24 maanden Klantgroep 4 Niet bemiddelbaar

Duur uitkering 12% tot 6mnd 6mnd tot 1jr

9%

39%

1 tot 2jr

12%

2 tot 5jr > 5jr 28%

4

Factsheet Monitor 2022 - Iedereen doet mee (3) Inzet werkcentrum

Reden uitstroom

Uitstroom

Werk

3

Verhuizing

3

Ander inkomen

1

AOW-gerechtigde leeftijd

188

Reintegratietraject

43

62

Opleiding en taal 10 7

Kinderopvang

16

Inburgering

18 39

Doelgroep banenafspraak

Administratieve reden

12

Oorzaak bij partner

20

Diagnose

11

Geen inlichtingen

19

Training werkcentrum

7

Aanvang studie Aangaan relatie

30

Verwervingskosten

9

0

16

50 2022

Bijstandsuitkeringen € 7,000,000

100

150

2021

Re-integratie € 6,041,203

€ 6,123,400

€ 6,000,000

€ 400,000

€ 5930225.0

€ 5,000,000

€ 314,000

€ 4,000,000

€ 300,000

€ 3,000,000

€ 299350.0

€ 282,000

€ 2,000,000 € 1,000,000 € 200,000

€0 Realisatie 2021

Begroot 2022

Realisatie 2021

Realisatie 2022

5

Begroot 2022

Realisatie 2022

200

Factsheet Monitor 2022 - Iedereen doet mee (toelichting) Instroom, doorstroom en uitstroom bijstand Door de vele openstaande vacatures en aantrekkende economie wordt de instroom in de bijstand steeds lager. Daar staat tegenover dat het steeds moeilijker wordt om inwoners in de bijstand aan het werk te helpen, omdat zij een grotere afstand tot de arbeidsmarkt (klantgroepen 3 en 4) hebben. In 2022 is begonnen met het inzetten een aantal verbeteracties, waaronder nieuwe instrumenten (Kringkoop, AM Match, UW) om inwoners werkfit te krijgen en sneller aan het werk te helpen. Daarnaast zijn we in 2022 begonnen met een andere indeling van de klantgroepen, waardoor vergelijken met 2021 niet meer goed mogelijk is. Trajecten voor bemiddeling waren binnen de monitor in 2021 een aparte categorie en is nu samengevoegd met de categorie re-integratietrajecten. Dat verklaart de stijging in 2022 op het aantal ingezette re-integratietrajecten ten opzichte van 2021. De benadering van MKB-bedrijven was in 2022 lager, omdat in 2021 als gevolg van Corona alle MKB-bedrijven binnen De Ronde Venen zijn benaderd. Inzet vanuit het Werkcentrum In maart 2022 is de categorisatie voor Inzet werkcentrum aangepast. De categorie 'Bemiddeling' is ingetrokken, de onderliggende voorzieningen/interventies zijn vervolgens onderverdeeld onder de overige categorieën.

Daarom zijn de aantallen niet 1-op-1 vergelijkbaar met de cijfers uit 2021 (of eerder).

6

Factsheet Monitor 2022 - Veilig leven Maatschappelijke agenda: “Inwoners voelen zich prettig en veilig in hun huis en buurt. Inwoners krijgen of geven steun in en aan hun omgeving. Met onze partners, mantelzorgers en zorgaanbieders zorgen we ervoor dat onze kwestbare inwoners, waaronder dementerenden, een veilige leefomgeving hebben.”

Regiovisie Veilig Samen Leven - Bewustwording en preventie - Kennis en vaardigheden - Samenwerken en integraliteit

Aanmeldingen van Veilig Thuis

Gebruik Verwijsindex 45

45 40

34

35

- 139

32

- 58

30

27

25 25

21 1817

20 15

Aantal unieke personen 340

Aantal signalen 513

38

36

15

14 11

2022

304

66

70

73

14

10

10

6

2021

5

394

140

45

73

0 0

Q1 2021 Q2 2021 Q3 2021 Q4 2021 Q1 2022 Q2 2022 Q3 2022 Q4 2022 Aantal zorgmeldingen 18-

100 Geen match

Aantal zorgmeldingen 18+ (huiselijk geweld)

7

200

300

Alleen cliëntmatch

400

500

600

700

Alleen gezinsmatch

Beide

Factsheet Monitor 2022 - Veilig leven (toelichting) Aanmeldingen Veilig Thuis Bij de Veilig Thuis-meldingen is in 2022 een stijging waarneembaar, vooral bij de zorgmeldingen voor Jeugd. Dit heeft te maken met de wijziging in de werkwijze bij Veilig thuis, waarbij meer aanmeldingen na screening van Veilig Thuis direct worden doorgezet naar het lokaal team. Ongeveer 80% van de aanmeldingen die bij VT binnen komen worden direct naar het lokale team doorgezet. Verwijsindex De verwijsindex is een hulpmiddel bij de zorg voor kinderen en jongeren. In de verwijsindex kan een professionele hulpverlener of behandelaar registreren dat hij contact heeft met een cliënt. Op deze manier weten professionals van elkaar dat zij bij een bepaalde cliënt betrokken zijn. Hier vermelden we het aantal afgegeven signalen over jeugdigen die wonen in de Ronde Venen. Het zijn meer signalen dan jeugdigen, dat betekent dat er op een groot deel van de jeugdigen meer dan 1 signaal is afgegeven. Dit is in de staafdiagram terug te zien. Bij 40% is er een match ontstaan. Dit zijn cliëntmatches, gezinmatches of beide. Op 60% van de afgegeven signalen is er geen match ontstaan. Deze percentages zijn, in vergelijking met 2021, gelijk gebleven.

8

Factsheet Monitor 2022 - Gezond leven In 2022 hebben de GGD's een (aanvullende) Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek zijn op moment van schrijven nog niet bekend. De publicatie van resultaten wordt ergens in de tweede helft van 2023 verwacht.

Ik beweeg voldoende

Ik wil meer bewegen 17%

18%

Ik beweeg voldoende:

Ik wil meer bewegen:

Mee eens

Mee eens

14%

Neutraal

51%

Neutraal

Niet mee eens

Niet mee eens

32%

69%

Ik ben van plan meer te bewegen

Reden om te bewegen/sporten 12%

19%

27%

Gezond en fit blijven Er goed uitzien/afvallen

96%

Gezelligheid/ontmoetting Uitlaatklep/plezier/ontspanning

Mee eens

48%

Neutraal

43%

Niet mee eens

Spieropbouw/kracht 33%

Advies an arts/fysiotherapeut 18%

33%

9

Factsheet Monitor 2022 - Gezond leven In welk verband wordt het vaakst gesport

Wat zou stimuleren tot meer bewegen? 18%

Lid van een sportvereniging

Lid van een fitnesscentrum of andere commerciële sportaanbieder

Passende sport/beweegactiviteiten in de buurt 45%

20%

20%

Leukere activiteiten in de buurt

Alleen, ongeorganiseerd 21%

3% 8%

Tevreden over aanbod van sportaccomodaties in de woonplaats 11%

Een aantrekkelijkere buurt om in te bewegen (meer groen, uitgestippelde wandel/fiets routes)

19%

Goedkopere sport- en beweegactiviteiten

7%

21% (Zeer) ontevreden Neutraal

31%

Iemand om mee te bewegen/sporten

(Zeer) tevreden Geen mening

Meer tijd/ tijd vrijmaken

51%

10

20%

Factsheet Monitor 2022 - Opvoeden en opgroeien (1) Maatschappelijke agenda: "Kinderen groeien op in een stabiele omgeving tot zelfredzame volwassenen. Het talent van onze kinderen staat centraal. Ouders nemen de verantwoordelijkheid voor de opvoeding van hun kinderen en vragen ondersteuning als dat nodig is. Advies is dichtbij georganiseerd en laagdrempelig. We creëren als gemeente een gunstig opvoedklimaat door het faciliteren van (passend) onderwijs, kinderopvang, jeugdhulp en speelvoorzieningen. Ondersteuning is zo georganiseerd dat tijdig problemen worden gesignaleerd en zorg zoveel mogelijk wordt voorkomen."

Jeugdbeleidsplan Investeren in de jeugd is investeren in de toekomst - op basis van de levensfasen van het kind

- langs de 10 beschermende factoren

66% Deelname aan voorschoolse educatie

67

-8%

VVE-indicaties -5

11

Factsheet Monitor 2022 - Opvoeden en opgroeien (2) Prioriteiten uitvoeringsplan

Aantal geregistreerde mantelzorgers bij Mantelzorg De Ronde Venen

1. Het sociale netwerk van kwetsbare jeugdigen en hun gezin versterken 2. Stress onder jeugdigen verminderen 3. Schooluitval voorkomen en terugdringen 4. Het pesten onder jeugdigen verminderen 5. De eenzaamheid onder jeugdigen terugdringen 6. Statushouders meer zelfredzaam maken 7. Het middelengebruik onder jeugdigen terugdringen 8. Jeugdigen en ouders opvoeden in het gebruik van social media en games 9. Een passende begeleiding voor jeugdigen en volwassenen bij complexe echtscheidingen 10. Een passende ondersteuning voor jonge mantelzorgers

924 840

730

42 Jonge

56 Jonge

62 Jonge

mantelzorgers

mantelzorgers

mantelzorgers

eind 2020

eind 2021

eind 2022

bron: Mantelzorg De Ronde Venen (dec 2022)

12

Factsheet Monitor 2021 - Opvoeden en opgroeien (3) Budget Jeugdhulp € 10000000.0 € 8000000.0 € 6000000.0 € 4000000.0 € 2000000.0 €Jeugd Zorg in Natura realisatie 2021 begroot 2022

Jeugdhulp cliënten

13

Jeugd PGB realisatie 2022

Factsheet Monitor 2022 - Opvoeden en opgroeien (4) % ouders/jongeren

Cliëntervaring Jeugd

Toegang

verschil tov 2021

Aantallen Ouders Uitgenodigd 458 Ingevuld 57 Respons 12,2%

+4 -17 -3,8%

Jeugd 143 22 15,4%

7,7/7,6 Rapportcijfer tevredenheid bij aanvraag

-13 -3 +0,4%

+0,7/-0,1%

89/79% Wist waar zij moest zijn

+7/-21%

27/6%

6/5%

Van de gesprekken binnen 2 weken

-2/-31%

96/85%

Gebruikt cliëntondersteuner

Wist van te voren wat er besproken werd

-2/-12%

+2/-10%

Bron: Voorlopig Cliëntervaringsonderzoek 2022

14

Factsheet Monitor 2022 - Opvoeden en opgroeien (toelichting) Mantelzorg Het aantal geregistreerde mantelzorgers stijgt, zowel bij de volwassenen als de jonge mantelzorgers. Dit wordt veroorzaakt door de grotere bekendheid van Mantelzorg De Ronde Venen en de activiteiten die zij organiseren. Jeugdhulp Het aantal jongeren dat gebruik maakt van jeugdhulp blijft constant. Ondanks stijgende kosten heeft er geen budgetoverschrijding plaatsgevonden. Dit komt mede door een verminderd gebruik van jeugdbescherming en jeugdreclasseringsmaatregelen (SAVE/Veilig Thuis) en een verminderd gebruik van Jeugdzorg+. Cliëntervaringsonderzoek Jeugd Bij de cijfers over cliëntervaring zijn grote verschillen te zien tussen de ouders en de jongeren zelf. De cijfers van de jongeren worden beïnvloed door de lage respons. Op basis van deze cijfers is het een aandachtspunt om vooral ook bij de jongeren zelf na te gaan wat hen behoeften zijn en wat het effect is van de hulp of ondersteuning die zij krijgen. Wat in de respons opvalt is dat heel weinig ouders en jongeren het onderzoek invullen. Daardoor is het trekken van conclusies erg lastig.

15

Factsheet Monitor 2021 - Voor jezelf zorgen (1) Gebruik inkomensondersteuning (aantallen en €) Maatschappelijke agenda: "Inwoners zorgen voor zichzelf, ook in financieel opzicht. Werk en financiële zelfstandigheid zorgen voor trots, zelfvertrouwen, structuur, sociale contacten, persoonlijke groei en minder zorgen. De focus op financiële zelfstandigheid betekent echter niet dat inwoners het altijd alleen moeten doen; wanneer inwoners het (even) niet op eigen kracht kunnen, ondersteunen wij ze om zo zelfstandig mogelijk mee te doen."

2000 1500 1000 500 0 2021 Q1

2021 Q2

2021 Q3

Leenbijstand, eenmalig

2021 Q4

2022 Q1

Bijzondere bijstand, eenmalig

2022 Q2

2022 Q3

2022 Q4

Bijzonder bijstand, periodiek

€ 1,800,000

Armoede en schulden

€ 1,600,000

- Vroegsignalering en preventie

€ 1,400,000

- Versterken redzaamheid

€ 1,200,000

- Inkomensondersteuning

€ 1,000,000

- Schuldhulpverlening

€ 800,000 € 600,000 € 400,000

€ 200,000 €0 2021 Q1

2021 Q2

Leenbijstand, eenmalig

2021 Q3

2021 Q4

2022 Q1

Bijzondere bijstand, eenmalig

2022 Q2

2022 Q3

2022 Q4

Bijzonder bijstand, periodiek

16

Factsheet Monitor 2022 - Voor jezelf zorgen (2)

€26.496

42 Aanmeldingen bij

Gemiddelde schuld bij aanvang schuldhulpverlening

T/m Q3 2023

Schuldhulpverlening -13

T/m Q3 2023

€30.000 in 2021

Vervolg op de aanmelding

21

41 Intake

Van stabilisatie naar schuldenregeling

-12

-4

Resultaat schuldenregeling

38 Van intake

81%

naar stabilsatie

geslaagd -5%

-7

17

Factsheet Monitor 2022 - Voor jezelf zorgen (3) Aantallen maatwerkvoorzieningen Wmo 3,400 3,200 3,000 2,800 2,600 2,400 2,200 2,000 1,800 1,600 1,400 1,200 1,000 800 600 400 200 0

254 332

251 339

262 350

406

410

419

444

750

751

791

798

1,154

1,149

1,155

1,202

1,229

30-12-2021

1-4-2022

1-7-2022

1-10-2022

30-12-2022

267

179 347

263 347

266 363

379

380

383

399

724

733

759

771

1,085

1,103

1,129

1-4-2021

1-7-2021

1-10-2021

373

256 346

Rolstoel Begeleiding Woon HBH Vervoer

Budget maatwerkvoorzieningen Wmo €2,400,000 €2,000,000 €1,600,000

realisatie 2021 €1,200,000

begroot 2022 Realisatie 2022

€800,000 €400,000 €0 Rolstoel

Vervoer

Woon

HBH

Begeleiding

18

Wmo PGB

Factsheet Monitor 2022 - Voor jezelf zorgen (4)

Toegang

Cliëntervaring Wmo

Aantallen Uitgenodigd 775 Ingevuld 296 Respons 38,2%

-425 -101 +5,1%

91% Wist waar zij moest zijn

-1%

87%

35%

Wist van te voren wat er besproken werd

Wist van de cliëntondersteuner

+2%

81% Werd snel geholpen

+6%

7,5 Rapportcijfer tevredenheid bij aanvraag

+3%

+0,3%

Bron: Voorlopig Cliëntervaringsonderzoek 2022

19

Factsheet Monitor 2022 - Voor jezelf zorgen (toelichting) Bijzondere bijstand De grote stijging op de categorie bijzondere bijstand, eenmalig zowel in aantallen als in kosten wordt veroorzaakt door de toekenningen van de energietoeslag. Schuldhulpverlening In 2022 zijn een aantal (landelijke) maatregelen genomen om armoede te voorkomen en aan te pakken. Dit heeft geresulteerd in minder aanmeldingen bij schuldhulpverlening. Maatwerkvoorzieningen Wmo Het aantal maatwerkvoorzieningen nemen licht toe. Dit past in het beeld dat er door de vergrijzing meer vraag is naar ondersteuning vanuit de Wmo. De uitgaven in 2022 laten een stabiel beeld zien ten opzichte van 2021 op het budget rolstoel, begeleiding en vervoer. Op het budget woon (woonvoorzieningen) is er een daling in de kosten ondanks dat het aantal maatwerkvoorzieningen stijgt. Dit komt omdat er in 2022 minder 'grote' woningaanpassingen zijn gerealiseerd. Op het budget HBH (Hulp bij het Huishouden) is in 2022 een flinke daling te zien ten opzichte van 2021. Dit komt enerzijds vanwege de toepassing van het normenkader en anderzijds omdat veel indicaties als gevolg van de wachtlijsten bij aanbieders niet worden benut. Cliëntervaringsonderzoek Wmo De respons voor Wmo is in vergelijking met 2021 iets gestegen, hoewel minder mensen zijn aangeschreven.

Een verklaring lijkt dat inwoners meer bereid zijn om een vragenlijst in te vullen. Dit zou kunnen samenhangen met dat zij sneller geholpen worden. De resultaten zijn vergelijkbaar met vorig jaar.

20