221130 JAC - Advies Inwonerparticipatiebeleid

Jongerenadviescommissie De Ronde Venen Postbus 250 3640 AG Mijdrecht jac@derondevenen.nl Gemeenteraad van Gemeente De Ronde Venen Croonstadtlaan 111 3641 AL Mijdrecht Mijdrecht, 28 november 2022 Betreft:

Advies Inwonerparticipatiebeleid

Geachte leden van de gemeenteraad, Tijdens uw politieke commissie op 8 december bespreekt u het inwonerparticipatiebeleid zoals dit aan u is gepresenteerd door wethouder van der Greft. Als Jongerenadviescommissie van de gemeente De Ronde Venen hebben wij dit stuk en de diverse bijlagen doorgenomen om u het volgende advies te kunnen geven. In het voorwoord staat “En dat doen we met iedereen die daaraan mee wil helpen: inwoners, ondernemers, organisaties, bestuurders en ambtelijke organisatie. Want de gemeente dat zijn we samen!”. Deze zin laat goed zien hoe de hiërarchie op dit moment loopt in de gemeente. Wij hopen dat dit beleid een frisse wind zal zijn voor de inwonerparticipatie, hierom adviseren wij u om het eerdere citaat te laten wijzigen in “Dat doen we met iedereen die daaraan mee wil helpen: natuurlijk organisaties en bestuurders, maar ook juist inwoners en ondernemers. Want gemeente De Ronde Venen zijn we samen!” Het beleidsstuk stelt nobele doelen, die verder worden toegelicht in hoofdstuk 2.1 ‘Wat willen we bereiken met inwonerparticipatie?’. Onder andere ‘Zorgvuldig besluiten nemen’, ‘Betere plannen maken’, ‘Prettig samenleven’ en ‘Draagvlak creëren’ worden hierbij genoemd.

Als JAC verwonderen wij ons over deze doelen: wat is hier vernieuwend aan? Zouden deze punten niet al decennia lang aan de basis van nieuw op te stellen beleid moeten liggen? In ons perspectief zou deze basis natuurlijk op orde moeten zijn, maar is er juist op dit moment, bij deze verordening, ruimte voor innovatieve en vernieuwende ideeën. Denk hierbij aan het doel ‘Bewoners betrekken’ (in besluitvorming over plannen), of ‘Transparantie over de taken en de plannen van de gemeente’ (vanaf het moment dat er een plan is transparant over de (on)mogelijkheden richting de inwoners). Bij kopje 2.2 ‘Acht afspraken voor lokaal samenspel’, afspraak 2 ‘Direct geraakt? Dan meer te zeggen!’ wordt aangegeven dat ‘de initiatiefnemer (inwoner of gemeente) gaat na wie er direct geraakt worden en kan hier anderen bij betrekken’. Het is voor de JAC onduidelijk wat hiermee bedoelt wordt: bedoelt het college hiermee dat de initiatiefnemer anderen betrekt in het plan? Of bedoelt het college dat er een externe partij, zoals bijvoorbeeld een onderzoeksbureau, kan worden ingezet om te onderzoeken wie er mogelijk betrokken is bij het vraagstuk?

Bij hetzelfde kopje, maar bij afspraak 3 ‘Ieders belang weegt mee (inclusief)’ stelt het college dat ‘De initiatiefnemer (inwoner of gemeente) doet zijn best alle belanghebbenden te betrekken en heeft oog voor diversiteit in de samenleving: ook mensen die niet snel zelf meepraten’. Als JAC vinden wij het belangrijk dat er bij initiatieven zoveel mogelijk perspectieven worden meegenomen, en niet alleen van de zogeheten ‘usual suspects’. Wij vragen ons daarom af hoe ‘zijn best doen’ getoetst zal worden. Wie beoordeelt wie een relevante mening heeft en dus betrokken moet worden? In hoofdstuk 3.1 ‘Wie maken inwonerparticipatie mogelijk?’ staan de verschillende rollen en petten beschreven van de actoren in het proces van inwonerparticipatie. Bij de rol van de besluitnemer staat ‘Degene die de afwegingen maakt en de knoop doorhakt. Is vaak (maar niet altijd) gemeenteraad of college’. Dit citaat geeft de JAC de indruk dat de gemeente uiteindelijk degene is die bepaalt of het plan van een initiatiefnemer doorgang kan vinden. Hiermee neemt het gemeente toch juist wel het plan uit handen, terwijl in hoofdstuk 2.2.8 nadrukkelijk wordt vermeld dat ‘De gemeente neemt het initiatief niet over, maar denkt mee over hoe de gemeente dit kan ondersteunen’. Ter illustratie nemen wij graag het succesvolle plan voor ontmoetingstuin bij Bijleveld in Vinkeveen.

Stel dat de gemeente akkoord is dat hiervoor gemeentegrond gebruikt wordt, de meeste bewoners zijn voor maar slechts 1 bewoner is bang voor geluidsoverlast. De initiatiefnemer zou in theorie deze angst kunnen wegnemen door middel van goede afspraken. Zou de gemeente in dit geval alsnog bepalen dat de ontmoetingstuin niet door kan gaan wegens de angsten van 1 bezorgde buurtbewoner? Het valt ons op dat het belang van transparantie steeds verder lijkt af te nemen naarmate het document vordert. In hoofdstuk 3.2 ‘Hoe maken we inwonerparticipatie mogelijk?’ wordt gesproken over ‘een vergelijkbare informatiepositie’. Hoezo wordt hier niet alle informatie gedeeld? Tevens zien wij als JAC graag dat de initiatiefnemers inzicht en terugkoppeling krijgen hoe de knoop doorgehakt wordt. Zonder deze terugkoppeling en inzicht ontstaat er alleen maar onduidelijkheid en wantrouwen, terwijl ons inziens dit beleid juist tegen deze 2 negatieve fenomenen moet werken. Het college draagt verschillende instrumenten aan om inwonerparticipatie mogelijk te maken. De JAC is verheugd over deze verschillende gepresenteerde mogelijkheden, maar blijft zich afvragen hoe voorkomen wordt dat alleen de usual suspects betrokken worden.

Natuurlijkerwijs sluit dit aan bij het eerder benoemde punt over het meewegen van ieders belang, maar de JAC mist een concreet en direct plan om de stille belanghebbenden te benaderen. Inwonersparticipatie is niet alleen van nu, maar ook voor de toekomst. Als idee is het goed dat het college de toekomstperspectieven tracht te schetsen: desalniettemin is voor ons het kopje ‘Over tien jaar’ enigszins een aanfluiting, en lijkt er een lange termijn toekomstvisie te ontbreken. Ons advies zou zijn om in dit stuk toe te werken naar een ideale uitvoering van hoe over 10 jaar inwonersparticipatie geïmplementeerd en genormaliseerd is in de gemeente. In bijlage 1.2 ‘Beschikbare Instrumenten en Middelen’ wordt de Jongerenadviescommissie genoemd als een van “de adviesorganen die de gemeente gevraagd en ongevraagd helpen bij de totstandkoming en uitvoering van beleid en andere activiteiten.” Wij zijn als JAC blij dat wij zo met naam en toenaam genoemd worden en dat hiermee een toezegging wordt gedaan dat wij meer en inhoudelijker betrokken zullen worden. Het is echter jammer dat dit juist bij dit belangrijke beleidsstuk niet is gebeurd, waardoor wij ons advies nu moeten richten aan u, in plaats van aan het college. De Jongerenadviescommissie heeft als doel om het college, maar ook u als raad, te adviseren over het beleid vanuit het perspectief van jongeren.

Dit doen wij inhoudelijk, maar tijdens het lezen en analyseren van de naar ons toe gestuurde stukken is het ons

opgevallen dat met name bijlage 1 ‘Inwonerparticipatiebeleid’ opvallend veel grammaticale fouten bevat. Alhoewel dit natuurlijk niet de essentie van het verhaal is, zijn wij van mening dat in verband met de grote maatschappelijke belangstelling voor dit beleid er vanuit de ambtelijke organisatie nog eens een grondige controle gedaan zou moeten worden alvorens dit stuk gepubliceerd wordt. We hopen u van gedegen advies te hebben voorzien. Mochten er nog vragen of opmerkingen zijn, schroom dan niet die naar ons te sturen. Met vriendelijke groet, Namens de gehele Jongerenadviescommissie,

Rody van der Pouw-Kraan Voorzitter

Niels van Nobelen Secretaris