221115 RIB Versnelling opvang statushouders

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Aan: de gemeenteraad Datum: 15-11-2022 Portefeuillehouder: Maarten Divendal / Huib Zevenhuizen Naam behandelend ambtenaar: Arlette Nagel Telefoonnummer: +31297291718 Organisatieonderdeel: Team Samenleving Registratienummer: Ter inzage: Bijlage(n):

Onderwerp: Versnelling opvang nieuwe inwoners De Ronde Venen (statushouders)

Geachte raad, Aanleiding De opvang van vluchtelingen in Nederland stokt. Dit komt door de toegenomen instroom, de afgeschaalde capaciteit bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en de krapte op de (sociale) woningmarkt. Dit leidt tot onwenselijke situaties: geen adequate opvang in Ter Apel, asielzoekers die ondergebracht moeten worden in tijdelijke crisisnoodopvangplekken, statushouders die al zijn gekoppeld aan een gemeente, maar daar nog niet kunnen wonen – en dus ook niet inburgeren. Vanuit het Rijk, de provincie en de Veiligheidsregio wordt nadrukkelijk gevraagd aan gemeenten om meer te doen. Als gemeente De Ronde Venen kunnen wij een bescheiden, maar voor de betrokken belangrijke, bijdrage leveren aan een verbetering. Statushouders zijn immers personen die ‘het proces’ hebben doorlopen en een vergunning hebben gekregen om in Nederland te blijven. Zij die gekoppeld zijn aan De Ronde Venen, zijn onze nieuwe inwoners. Het werkt beter om hen zo snel mogelijk te laten starten aan hun nieuwe leven, in onze gemeente. Tussenvoorziening Dit doen we door het realiseren van tijdelijke huisvesting, van waaruit zij binnen een half jaar doorstromen naar een woning. Zodra zij in de tussenvoorziening wonen, start de inburgering: het nieuwe leven in onze gemeente. Hier hoort bij het zo snel mogelijk geleiden naar werk.

In hotel Abcoude is ervaring opgedaan met de opvang van een andere groep: zo'n 100 Oekraïners. Dit proces verloopt goed. Alle partijen (eigenaar hotel, personeel hotel, vrijwilligers, Oekraïners en gemeente) zetten hun beste beentje voor en lossen problemen die zich voordoen op. Afweging statushouders versus asielzoekers De eigenaar van het hotel heeft een tweede locatie aangeboden aan de gemeente voor opvang van vluchtelingen. Na eigen verkenning en informatie van onder andere de Veiligheidsregio Utrecht, is de

blad 1 van 3

insteek gekozen om statushouders te huisvesten (en geen asielzoekers). Dit omdat de huisvesting van statushouders een duurzame oplossing is, naar personen die feitelijk al bij onze gemeente horen, en we hiermee ook de asielketen ontlasten. De tussenvoorziening past ook goed bij de mogelijkheden die wij hebben versus de vraag vanuit het Rijk. Kernboodschap Versneld huisvesten van onze nieuwe inwoners De statushouders die in deze tijdelijke voorziening gehuisvest gaan worden (54-57 personen), zijn al gekoppeld aan onze gemeente. Wij zijn als gemeente verplicht om deze personen in onze gemeente onder te brengen. Met ander woorden: zij zouden altijd al komen, zij komen nu alleen sneller. In de tussenvoorziening wonen zij maximaal zes maanden waarna zij in één van de kernen van De Ronde Venen gaan wonen. Wij voldoen dan aan onze taakstelling voor de eerste helft van 2023. Met hun verblijf in de tussenvoorziening kunnen zij gelijk al starten met de inburgering. Ze staan ingeschreven in de gemeentelijke administratie en worden in de tussenvoorziening begeleid richting maatschappelijke participatie. Door aandacht voor de verdere inburgering en maatschappelijke (arbeidsmarkt)participatie is het verblijf in een tussenvoorziening ook van waarde voor de statushouder zelf. Verminderen crisisnoodopvang Statushouders worden door het COA gekoppeld aan alle gemeenten in Nederland.

Het is de taak van de gemeente om te zorgen voor huisvesting en inburgering. Zo lang deze nieuwe inwoners nog niet in de gemeente wonen, blijven zij in het AZC. De plekken die zij hiermee bezet houden, kunnen niet benut worden voor nieuwe asielzoekers. Hierdoor moet deze groep steeds in crisisnoodopvang ondergebracht worden. Als gemeente dragen wij door het realiseren van een tussenvoorziening bij aan het ontlasten van de crisisnoodopvang. Hiermee lopen we min of meer voor op de te maken regionale afspraken in het kader van de nieuwe wetgeving. Statushouders zijn nieuwe buren Statushouders zijn, in tegenstelling tot asielzoekers, personen die ‘het proces’ al hebben doorlopen en een vergunning hebben gekregen om in Nederland te blijven. Er is derhalve géén sprake van ‘veilige landers’. Inburgering en werken De gemeente De Ronde Venen zet extra in op het begeleiden naar werk voor statushouders. Daartoe wordt zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij lokale werkgevers en de samenwerking met de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam. De nieuwe wet Inburgering geeft hier handvatten voor. Praktische invulling Financiën Net als bij de huisvesting van de Oekraïners zal deze huisvesting volledig gefinancierd worden door het Rijk via de Hotel- en Accommodatieregeling. Als gemeente moeten wij in de eerste helft van 2023 54 statushouders huisvesten.

Met 54 halen wij onze taakstelling voor het eerste half jaar van 2023, alles wat daar bovenop komt gaat van de taakstelling van de tweede helft van 2023 af. De financiering is afgestemd op deze getallen en hierover zijn afspraken gemaakt met de eigenaar van het hotel. Veiligheid Alhoewel het hier gaat om het huisvesten van statushouders, die gaan starten met inburgering dus in een ‘normaal’' ritme komen, kan het altijd voorkomen dat er overlast ontstaat voor de buurt. Wij hebben afspraken gemaakt met het COA en de politie. Het COA ziet toe op het toewijzen van statushouders waarvan geen (grote) gedragsproblemen bekend zijn. Daarnaast bieden zij mediation aan als er desondanks toch problemen zouden ontstaan. De locatiemanager wijst de bewoners op de regels. Met de wijkagent is afgesproken dat er regelmatig contact is met de locatiemanager en de gemeente om zaken door te spreken.

blad 2 van 3

Draagvlak Voor de opvang van Oekraïners is groot draagvlak in De Ronde Venen. Voor de statushouders willen wij dat uiteraard ook zo realiseren. Hiervoor zijn de volgende maatregelen ingezet: - Betrekken bewoners: huis-aan-huis-informatiebrief en inloopavond (22 november). - Informeren lokale middenstand. - Uitdragen van de communicatieboodschap: ‘dit zijn nieuwe inwoners, zij zouden toch al komen, zij komen alleen eerder'. - Snel schakelen bij calamiteiten (zie ‘Veiligheid') - Snel starten met de inburgering (zie ‘Inburgering') - Transparant communiceren over toewijzing sociale woningen (wat is de verhouding van toewijzing, waarom krijgen zij een woning, et cetera). - Extra communicatie voor de Oekraïners die nu logeren in Hotel Abcoude. Uitleggen wat de overeenkomsten en verschillen zijn. Ambtelijk apparaat Het inburgeren van statushouders is een reguliere taak van de gemeente. Het enige verschil met de ‘normale’ situatie, is dat wij hen in afwachting van een woning al huisvesten in onze gemeente. Het ambtelijk apparaat wordt hiervoor toegerust. Er is afstemming geweest met de directeur en teamleiders Sociaal Domein zodat capaciteit beschikbaar komt (op te lossen binnen de bestaande middelen) voor de gemeentelijke taken. Hierbij is aandacht voor de belastbaarheid. Ook met onze partner Sagenn is geschakeld zodat het taal- en cultuuronderwijs kan starten.

Wij streven ernaar dit zo lokaal mogelijk vorm te geven.

Doorstroom naar woning De huisvesting in een tussenvoorziening is een tijdelijke maatregel en geeft de gemeente en woningbouwvereniging de tijd om de huisvesting in een woning te regelen. Wij hebben met onze woningbouwvereniging, Cazas, onderzocht hoe snel zij deze groep nieuwe inwoners kunnen huisvesten. Hier is uitgekomen dat zij toezeggen dat zij de statushouders binnen zes maanden huisvesten in één van onze kernen. De ervaring leert dat dit in het verleden ook altijd is gelukt. Hiermee voldoen wij overigens aan de taakstelling vanuit het Rijk. Vervolg Wij houden u op de hoogte van actuele ontwikkelingen via raadsinformatiebrieven of informatieuitwisseling in raads- of commissieverband. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van gemeente De Ronde Venen,

Ruud Kleijnen secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 3 van 3