221102 RIB voortgang programma duurzaamheid

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Aan: de gemeenteraad Datum: 01-11-2022 Portefeuillehouder: Cees van Uden Naam behandelend ambtenaar: Britt Weetink Telefoonnummer: 06-57528851 Organisatieonderdeel: Team Ruimte en Economie Registratienummer: Klik of tik om tekst in te voeren. Ter inzage: Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage(n): Klik of tik om tekst in te voeren.

Onderwerp: Update uitvoering programma duurzaamheid Geachte raad, Aanleiding Zoals afgesproken ontvangt de raad 3 keer per jaar een raadsinformatiebrief over de voortgang van het programma Duurzaamheid.

Kernboodschap In deze informatienota geeft het college u een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen. Dit is onderverdeeld in 6 thema’s: 1. Samenwerking met inwoners en bedrijven 2. Samenwerking met andere overheden/RES U16 3. Uitvoering transitieplan elektriciteit 4. Uitvoering transitievisie warmte 5. Circulaire economie 6. Actuele moties, amendementen en toezeggingen 1 Samenwerking met inwoners en bedrijven Samenwerking en participatie loopt als een rode draad door onze activiteiten Samenwerking is onmisbaar in het verduurzamingstraject en past bij onze rol als faciliterende en ondersteunende gemeente. De belangrijkste ontwikkelingen: Het college heeft subsidie verstrekt aan duurzame inwonersinitiatieven Sinds dit jaar bestaat de subsidieregeling Samen duurzaam in De Ronde Venen. Er is jaarlijks € 50.000 subsidie beschikbaar. Het college ontving 10 subsidieaanvragen van inwonersinitiatieven en energiecoöperaties in de gemeente. In totaal vroegen zij € 97.366 subsidie aan. Van de 10 subsidieaanvragen zijn er 5 volledig toegekend en is er 1 deels toegekend. Deze initiatieven dragen bij aan de doelstelling van de gemeente om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Er zijn 4 subsidieaanvragen

blad 1 van 6

afgewezen omdat deze niet voldoen aan de voorwaarden van de subsidieregeling Samen duurzaam in de Ronde Venen en/of de Algemene Subsidie Verordening. Met de toekenning van de subsidies is bijna het volledige subsidiebudget besteed, namelijk € 45.966. Er is nog € 4.034 over. De regeling blijft open voor kleine aanvragen onder de € 1.500. Tabel 1 Overzicht subsidieregeling Samen duurzaam in De Ronde Venen

Beschikbaar subsidiebedrag (jaarlijks) Aangevraagd subsidiebedrag (10 aanvragen) Toegekend subsidiebedrag (5 volledig, 1 deels) Restbedrag subsidieregeling

€ 50.000 € 97.366 € 45.966 € 4.034

Het college biedt structurele ondersteuning aan de Energieke Rondeveners Het college ondersteunt het inwonersplatform Energieke Rondeveners. Zij ontvangen voor een periode van 3 jaar een subsidie van € 15.000 per jaar. Met deze subsidie ondersteunen wij hen in basisactiviteiten zoals communicatie en het trainen van vrijwilligers. Kerngroep duurzaamheidspartners De kerngroep duurzaamheidpartners is een netwerk van bedrijven en organisaties uit de gemeente. Samen werken zij mee aan een toekomstbestendig De Ronde Venen. Door covid zijn de activiteiten van de kerngroep komen te vervallen. Samen met de wethouder Economie is er een nieuwe start gemaakt en worden de ambities herijkt.

2 Samenwerking met andere overheden/RES U16 We werken in U16-verband samen met gemeenten, waterschappen en provincie aan de energietransitie. De belangrijkste ontwikkelingen: Gemeente De Ronde Venen heeft op 29 september het Convenant Duurzame Woningbouw ondertekend Hierin staan eisen voor duurzame nieuwbouwwijken. De gemeente stelde dit op samen met provincie Utrecht, andere gemeenten en partners. Met dit akkoord spreekt de gemeente de intentie uit om duurzaamheidseisen te stellen aan woningbouwprojecten. Het Convenant Duurzame Woningbouw wordt tweeledig verwerkt. Enerzijds worden de eisen opgenomen in het bestaande beleid wanneer deze wordt geüpdatet. Anderzijds wordt het ook meegenomen in onderhandelingen met ontwikkelaars. Overleg met gemeente Amsterdam De Ronde Venen neemt op ambtelijk niveau deel aan de Lokale Procesgroep van de gemeente Amsterdam. Op deze manier worden wij geïnformeerd en betrokken bij het proces rond windmolens in Amsterdam. Het college informeert inwoners over de ontwikkelingen in Amsterdam wanneer dat relevant is.

3 Uitvoering transitieplan elektriciteit De gemeente wil evenveel elektriciteit duurzaam opwekken als we gebruiken Ondanks besparingen verdubbelt de vraag naar elektriciteit in de toekomst. Door bijvoorbeeld de opkomst van elektrisch vervoer en warmtepompen. De rol van de gemeente is het ruimtelijk mogelijk maken om duurzame energie op te wekken. Maar ook inwoners te stimuleren energie te besparen en

blad 2 van 6

duurzame energie te gebruiken. Hieronder leest u de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen tijd. Het college legt in samenwerking met Zon op De Ronde Venen zonnepanelen op het dak van de brandweerkazerne in Mijdrecht Op het dak van de brandweerkazerne in Mijdrecht zijn 168 zonnepanelen geplaatst. Daarnaast zijn we bezig met de voorbereiding van de plaatsing van zonnepanelen op het dak van de brandweerkazerne in Vinkeveen. De opbrengst gaat naar leden van Zon op De Ronde Venen. Op die manier maakt Zon op De Ronde Venen het voor iedereen mogelijk schone energie op te wekken – ook voor de mensen die geen (of niet genoeg) ruimte hebben voor zonnepanelen op hun eigen dak. De gemeente stelde een plan van aanpak op voor zon op dak In dit plan van aanpak wordt onderscheid gemaakt in verschillende daktypen met elk hun eigen sterktes en zwaktes, kansen en belemmeringen en mate van invloed. Dit plan van aanpak maakt inzichtelijk welke rol de gemeente heeft in het stimuleren van zonne-energie op dak en welke acties de gemeente hiervoor gaat uitvoeren. Zie de bijlage voor het plan. Het plan is in lijn met de motie 'Stimulans kleinschalige opwek en Zon op dak (86/21), deze is afgedaan in de vorige raadsinformatiebrief. De gemeente doet een pilot voor kabelgoten voor laadpalen Inwoners kunnen een laadpaal in de openbare ruimte aanvragen, als zij niet kunnen laden op eigen terrein.

Er is ook een groeiende groep inwoners die hun auto wil opladen met energie vanuit hun eigen huis, maar geen eigen parkeerplaats heeft. Laadkabels los over het trottoir van huis naar een openbare parkeerplaats leggen is gevaarlijk en daarom niet toegestaan. Daarvoor zijn zogenaamde kabelgoten ontwikkeld. Deze kabelgoten komen op de plek van de trottoirtegels en geven de mogelijkheid om de laadkabel daar in te leggen. De gemeente doet een proef met het gebruik van deze kabelgoten. Eigenaren van een elektrische auto kunnen op deze manier hun auto op een veilige manier opladen. Voor deze proef zoekt de gemeente 5 deelnemers die een kabelgoot aan huis willen laten plaatsen. Het cluster verkeer evalueert na 9 maanden de proef. Het college bekijkt dan of het wenselijk is om kabelgoten op grotere schaal mogelijk te maken. Het college oriënteert zich op het vervolgproces in de zoekgebieden voor zonnevelden Het college oriënteert zich op het vervolgproces in de zoekgebieden. Als grote wijzigingen in het vervolgproces gewenst zijn, dan komt het college met een voorstel naar de raad. Het college wil hier begin volgend jaar meer duidelijkheid over geven. Rijkswaterstaat onderzoekt of de geluidswallen en berm van de A2 geschikt zijn voor zonnepanelen Rijkswaterstaat gaat een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren naar zonnepanelen op de middenberm en op geluidschermen bij de A2.

De verwachting is dat het onderzoek begin 2023 af is. Op basis van het haalbaarheidsonderzoek wordt bepaald of het traject een vervolg krijgt of niet (go of no go). Meer hierover leest u in de beantwoording van de raadsvragen van LEF. Inwoners en de raad worden betrokken als het project in een verdere fase zit.

blad 3 van 6

4 Uitvoering Transitievisie Warmte De komende 5 tot 10 jaar focust het college zich op het energiezuinig maken van woningen Dat staat in de Transitievisie Warmte (november 2021). Dit doen we om ons voor te bereiden op het duurzaam verwarmen van onze huizen. De belangrijkste ontwikkelingen voor warmte leest u hieronder. De collectieve inkoopactie voor zonnepanelen, isolatiemaatregelen en hybride warmtepompen is afgelopen In mei 2022 startte een nieuwe advies- en inkoopactie. Met deze actie profiteren woningeigenaren van lage prijzen door inkoopvoordelen. De inkoopactie geldt voor zonnepanelen, vloerisolatie, spouwmuurisolatie, isolatieglas en hybride warmtepompen. De actie is op 1 augustus 2022 afgelopen en had de volgende resultaten: Inkoop- en adviesactie vanaf april ’21 - aug ’22 • Deelnemers inkoop- en adviesactie: 1422 • Adviezen (aan huis): 1102 • Verleende opdrachten van de hierboven genoemde aangeboden maatregelen: 298 De samenwerking met de huidige partij voor de inkoopactie loopt eind dit jaar af. We evalueren de samenwerking en het resultaat van de actie en onderzoeken of en hoe we hier in 2023 een vervolg aan geven. De waardebonnenactie loopt nog door Daarnaast hebben bewoners van huurwoningen een waardebon ter waarde van € 70 ontvangen om te besteden aan kleine energiebesparende producten zoals tochtstrippen, ledlampen, radiatorfolie etc.

Omdat het verzilveren van de waardebon afnam is er opnieuw aandacht gevraagd voor de waardebonnenactie onder huurders middels een communicatie campagne bestaande uit: • Buitencampagne (poster over waardebon) • Pagina in de groene venen • Online aandacht via onze kanalen • Buurthuizenactie in samenwerking met Cazas waarbij we persoonlijke hulp aanbieden Begin december wordt de waardebonnenactie ook geopend voor woningeigenaren met een maximale WOZ-waarde van € 355.000 (gelijk aan de nationale hypotheekgarantie). De waardebon- en inkoopacties betaalt de gemeente uit de RREW-subsidie van het Rijk. Hieronder de cijfers van de RREW-acties. Waardebonnenactie vanaf nov ’21 – heden • Ingediende waardebonnen: 2.775 (huurders) • Besparing energielasten per jaar: € 275.236 • Reductie CO2-emissie per jaar: 484.848 kg Het college zet klussers en energiecoaches in om energiearmoede tegen te gaan De energierekening is voor mensen met een laag inkomen steeds moeilijker te betalen. Samen met de Energieke Rondeveners komt de gemeente deze huishoudens tegemoet met een speciale

blad 4 van 6

klusbrigade. Dit zijn energiecoaches en klussers die inwoners direct helpen kleine energiebesparende maatregelen te plaatsen. Ook krijgen inwoners advies hoe zij eenvoudig nog meer geld kunnen besparen op hun energierekening. Al ruim 200 inwoners hebben zich aangemeld voor een klusbezoek. Daarnaast is het college met Cazas in gesprek over versnelde verduurzaming van woningen met een slecht energielabel. Het college onderzoekt deelname aan de isolatievouchersregeling van de provincie De provincie heeft een subsidieregeling en ondersteuning beschikbaar voor gratis spouwmuurisolatie bij huishoudens met een laag inkomen én een eigen huis. Als voorwaarde voor deelname vereist de provincie een (Pre-)SMP ontheffing op de wet milieubescherming. SMP staat voor soorten management plan. Dit is een plan dat toeziet op de bescherming van gebouw bewonende vleermuizen en vogels. Voor het verkrijgen van de ontheffing is het nodig een SMP-onderzoek te doen. Dit is een kostbaar en intensief traject. We onderzoeken hoe we huishoudens zo snel mogelijk van deze regelingen kunnen laten profiteren. Het college organiseert niet langer het ‘Hier begint het’ spel in 3 buurten Met dit spel wilde het college woningeigenaren in Abcoude Noordoost, Wilnis Dorp en Amstelhoek op een laagdrempelige manier kennis laten maken met energiezuinig wonen. Hiervoor zochten we per wijk een teamcaptain.

Helaas is het niet gelukt om teamcaptains te vinden. Het college onderzoekt de komende maanden welke andere manieren er zijn om inwoners te betrekken bij dit onderwerp. Het college gaat verder met het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed - Er wordt een Integraal Duurzaam Vastgoedbeheerplan opgesteld. Het beheerplan laat zien welk onderhoud en verduurzaming er nodig is van 2023 tot en met 2026 en wat de geschatte kosten daarvan zijn. - De installatie van de ledverlichting in sporthal De Eendracht is bijna geheel gerealiseerd. - De installatie van ledverlichting in het Veenweidebad wordt voorbereid. - Er is als pilot een Cloud Energy Optimizer geïnstalleerd in het Piet Mondriaan Gebouw in Abcoude. Dit systeem maakt de warmte-installatie slimmer. Het systeem moet minimaal 10% energie besparen. Als deze pilot goed draait kan het systeem ook op andere locaties worden ingezet. - Er wordt een pilot voorbereid om infraroodverwarming in het gemeentehuis te testen. - Er wordt een voorstel voorbereid om de werf in Wilnis energieneutraal te maken. - In het Integraal Duurzaam Vastgoedbeheerplan staan energiebesparende maatregelen genoemd. Voor 2030 wordt voor kantoorgebouwen gestreefd naar ten minste gemiddeld label A. Het is voor kantoren dus niet wettelijk verplicht om in 2030 energielabel A te hebben.

De gemeente werkt aan ondersteuning van verduurzaming bij maatschappelijk vastgoed De hoge energieprijzen hebben ook effect op de energierekening van maatschappelijk vastgoed. De verduurzaming van panden is een effectieve manier om de energierekening omlaag te krijgen. Sportverenigingen, scholen, dorpshuizen en ons eigen maatschappelijk vastgoed zijn in verschillende mate al verduurzaamd. De gemeente kijkt hoe wij de verschillende typen vastgoed kunnen ondersteunen bij verduurzaming. Daarbij kijken we ook naar de ondersteuning die andere partijen al aanbieden.

blad 5 van 6

5 Circulaire economie Het doel is om herbruikbaarheid van producten en grondstoffen te maximaliseren en waarde vernietiging te minimaliseren In januari 2022 stelde het college het uitvoeringsplan De Ronde Venen Circulair 2022 vast. Campagne circulaire economie: Van meuk naar leuk! Met deze campagne creëren we bewustwording bij inwoners en werknemers van de gemeente. Dit doen we op een positieve en laagdrempelige manier waarbij de focus ligt op hergebruik en het verlengen van de levensduur van producten. Inwoners laten we zien dat een ‘circulaire leefstijl’ leuk, makkelijk en goedkoop kan zijn, bijvoorbeeld door naar kringloopwinkels en Repair Cafés te gaan. In de nieuwsbrief voor onze werknemers delen we handige tips over hoe circulariteit op de werkvloer kan worden bevorderd. De campagne is in oktober en november 2022. Het college neemt duurzaamheid mee bij de aanbesteding van afvalverwerkingscontracten Er is een lijst van duurzaamheidsaspecten geformuleerd voor de aanbesteding van de afvalverwerkingscontracten. Dit zijn gunningscriteria waarop inschrijvers punten kunnen verdienen. Dit sluit aan bij het uitvoeringsplan van De Ronde Venen Circulair 2022. De gunning is nog niet geweest.

6 Updates over lopende moties, amendementen en toezeggingen Het college komt met een voorstel voor kostendekkende leges voor zonnevelden Het voorstel voor kostendekkende leges voor zonnevelden neemt het college op in de reguliere update van de Verordening op de heffing en invordering van leges. Het college biedt (naar verwachting) de verordening in december aan de raad aan. Dan doen we ook de motie ‘Kostendekkende leges voor zonnevelden’ af.

Communicatie De communicatie over de activiteiten in deze raadinformatiebrief bestaat uit: - Informeren van inwoners via themapagina's in de lokale krant, de digitale nieuwsbrief (op dit moment 1.591 abonnees), huis-aan-huisbrieven, sociale media, posters en de website www.duurzaamderondevenen.nl - Samenwerken met bedrijven en inwoners met inkoopacties, waardebonnen en de inzet van de Energieke Rondeveners

Vervolg Een volgende raadsinformatiebrief ontvangt de raad in het voorjaar van 2023.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Ruud Kleijnen secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 6 van 6