221012 Raadsinformatiebrief Inventarisatie energiekosten maatschappelijk vastgoed

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Aan: de gemeenteraad Datum: 11-10-2022 Portefeuillehouder: Cees van Uden Naam behandelend ambtenaar: Ruud Niewold; Pieter Bosch Telefoonnummer: +31297551592; Organisatieonderdeel: Team Welzijn en Samenleving; Team Ruimtelijke Ontwikkeling en Vastgoed Registratienummer: Klik of tik om tekst in te voeren. Ter inzage: Klik of tik om tekst in te voeren. Bijlage(n): Bijlage 1: Notitie over de gevolgen van stijgende energieprijzen voor maatschappelijke organisaties

Onderwerp: Het in kaart brengen van de gevolgen van de stijgende energiekosten voor maatschappelijke partners en partners waar gemeente De Ronde Venen een subsidierelatie mee heeft.

Geachte raad, Aanleiding De stijging van de energieprijzen is een grote uitdaging voor maatschappelijke organisaties in De Ronde Venen. Hierdoor staan de voorzieningen van onder andere dorpshuizen, sportaccommodaties en sportverenigingen onder druk. Belangenorganisaties als NOC*NSF, sportbonden, VSG/VNG vragen al langere tijd bij het kabinet en bij gemeenten aandacht voor de gevolgen van stijgende energieprijzen voor sportaccommodaties en sportverenigingen. Het college heeft in september jongstleden onderzocht wat de gevolgen van de stijgende energieprijzen voor maatschappelijke partners en subsidiepartners van de gemeente zijn. Hierbij zijn de effecten voor het maatschappelijk veld binnen de gemeente (ook op individueel niveau) zoveel mogelijk geïnventariseerd.

In deze raadsinformatiebrief informeert het college de raad over de gevolgen van de stijgende energieprijzen voor de volgende organisaties uit het maatschappelijk veld waar wij al dan niet een subsidierelatie mee hebben:  Dorpshuizen met sportzalen (subsidierelatie met de gemeente);  Het Sporthuis Abcoude (subsidierelatie met de gemeente);  Solitaire zaalsportaccommodaties (eigendom en beheer gemeente of eigendom gemeente en subsidierelatie);  Het Veenweidebad (eigendom gemeente en subsidierelatie);  Veldsportverenigingen (velden eigendom gemeente en indirecte subsidie: de gebruiksvergoeding voor de velden is lager dan de kosten);  Organisaties gehuisvest in “De Trekvogel” (eigendom gemeente en subsidierelatie met gebruikers);  Overige maatschappelijke organisaties (veelal subsidierelatie).

blad 1 van 5

Kernboodschap Hieronder leest u een algemeen beeld en een samenvatting van de status per organisatie in het maatschappelijk veld. Aanvullende informatie per organisatie leest u in bijlage 1. Algemeen beeld Op basis van de uitgevoerde inventarisatie is de conclusie dat de gevolgen van de stijgende energieprijzen nogal uiteenlopen: 







Organisaties met nog doorlopende (meerjarige) energiecontracten worden vooralsnog niet geraakt. Het beleid van energieleveranciers sinds het najaar van 2021 leidde ertoe dat veel organisaties op dit moment met flexibele contracten/prijzen te maken hebben. Zij ervaren daardoor de forse fluctuaties van de tarieven. Organisaties waarvan het vaste energiecontract afloopt, worden na afloop van het contract direct met zeer forse prijsstijgingen geconfronteerd. Organisaties die de afgelopen jaren investeerden in energiebesparende maatregelen hebben een relatief laag energieverbruik. De consequenties van tariefstijgingen zijn daardoor minder ingrijpend. Organisaties kunnen beperkingen ervaren bij de mogelijkheid om gestegen kosten door te belasten aan consumenten/gebruikers/leden. Naast contractuele afspraken kan prijselasticiteit hierbij een rol spelen. Een eventueel door te voeren prijsstijging (die de gestegen energiekosten moet compenseren) kan leiden tot inkomstenverlies door vraaguitval. Organisaties kunnen (bijvoorbeeld door voorgeschreven regelgeving) beperkingen ervaren in hun mogelijkheden om bezuinigingen door te voeren. (Eisen ten aanzien van het toezicht bij zwembaden is hiervan een voorbeeld.)

Dorpshuizen met sportzalen In gemeente De Ronde Venen zijn vier dorpshuizen met zaalsportvoorzieningen: 1. De Boei (Vinkeveen) met een sporthal 2. De Willisstee (Wilnis) met een sporthal 3. De Vijf Bogen (Baambrugge) met een gymzaal 4. De Springbok (De Hoef) met een gymzaal Bij dorpshuizen is sprake van acute problemen in relatie tot gestegen energieprijzen. Uit de verkenning blijkt dat in een enkel geval al op korte termijn financiële steun nodig is om aan de financiële verplichtingen aan energieleveranciers te kunnen voldoen. De zaalsportvoorzieningen in de dorpshuizen spelen een essentiële rol bij de gemeentelijke verplichting om gymnastiekruimte aan basisscholen beschikbaar te stellen. De gemeente is in overleg met de dorpshuizen over hun verplichtingen aan energiebedrijven en over mogelijkheden tot kostenbesparing. De gemeente bekijkt op basis van deze overleggen en de financiële gegevens of er financiële hulp nodig is en zo ja hoeveel. De problematiek bij De Willisstee en De Boei is inmiddels al zo ernstig dat het college overgaat tot het eenmalig beschikbaar stellen van € 50.000, - aan De Willisstee en het eenmalig beschikbaar stellen van € 50.000 aan De Boei ten behoeve van de continuïteit van het dorpshuizen. Met deze noodsteun is het voor de besturen van de dorpshuizen ook weer mogelijk om de afsluiting van de douches terug te draaien.

Het college ziet douchen als een integraal onderdeel van het sporten. Met De Springbok vindt op de korte termijn een gesprek plaats over hun financiële uitdagingen.

blad 2 van 5

Sporthuis Abcoude Het Sporthuis Abcoude beschikt over een zwembad, een sporthal, (ondersteunende) horeca en een multifunctionele ruimte. Bij het ontwerp en bij de bouw van Het Sporthuis Abcoude is veel aandacht besteed aan energiebesparende maatregelen. Deze investeringen, deels mogelijk gemaakt door gemeentelijke steun, verdienen zich in een tijd met hoge energieprijzen terug. Het energieverbruik komt lager uit dan de uitgangspunten in het businessplan. Solitaire zaalsportaccommodaties Binnen gemeente De Ronde Venen zijn drie solitaire zaalsportaccommodaties: De Eendracht (sportzaal), De Brug (gymzaal) en De Phoenix (sporthal). De Eendracht en De Brug zijn gemeentelijk eigendom en worden door de gemeente beheerd. De energiekosten komen daarmee voor rekening van de gemeente. Sporthal De Phoenix (eigendom van de gemeente) wordt door Laco De Ronde Venen B.V. geëxploiteerd. De door Laco te betalen energietarieven voor Sporthal De Phoenix staan nog tot en met december 2023 vast. Optisport/Het Veenweidebad Vanwege de huidige tarieven lopen de energiekosten voor het Veenweidebad in 2022 dusdanig op dat er sprake is van een bedrag van ruim € 200.000 aan extra energiekosten boven het niveau van 2020. Gegeven de toch al verlieslatende exploitatie van het Veenweidebad, komt Optisport De Ronde Venen b.v. in de gevarenzone.

De gemeente is al enige tijd met Optisport in overleg over de huidige situatie. Momenteel wordt onderzocht welke energiebesparende maatregelen (opgenomen in het in 2021 opgestelde Meerjaren Onderhoudsplan) vervroegd uitgevoerd kunnen worden. Voor financiële steun op de korte termijn kijkt de gemeente vooralsnog naar eventuele steunmaatregelen vanuit het Rijk. Tijdens de coronacrisis steunde het Rijk de gemeenten om zwembaden en ijsbanen (als essentiële onderdelen van de sportinfrastructuur) te kunnen behouden. De afgelopen maanden spraken de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) meerdere malen met het Rijk over de gevolgen van de stijgende energieprijzen voor zwembaden en ijsbanen. De afgelopen maanden is Minister van Sport (Conny Helder) door VSG/VNG en vanuit de Tweede Kamer middels Kamervragen en moties gevraagd wat zij mogelijk kan doen. Veldsportverengingen Binnen gemeente De Ronde Venen zijn de volgende sportverenigingen met (deels) een (eigen) veldsportaccommodatie actief:  Hockey: HV Abcoude, HV Mijdrecht  Korfbal: Atlantis (Mijdrecht), De Vinken (Vinkeveen)  Voetbal: Argon (Mijdrecht), CSW (Wilnis), FC Abcoude, Hertha (Vinkeveen), HSV’69 (De Hoef)  Tennis: ALTC (Abcoude), VLTV (Vinkeveen), De Ronde Vener (Mijdrecht), TV Mijdrecht, TV Wilnis, TV Baambrugge  Overig: o.m.

IJsclub Baambrugge, Jeu de Boules Abcoude De gevolgen van de stijgende energieprijzen verschillen per vereniging. Het energieverbruik hangt vooral samen met (verwarming van) het verenigingsgebouw en van het douchewater, elektriciteitsverbruik in het verenigingsgebouw en voor de veldverlichting. Geen van de verenigingen geeft aan dat de gestegen energieprijzen ze op dit moment voor onoverkomelijke problemen stelt. Diverse verenigingen maken zich wel zorgen over de (toekomstige) stijging van de energietarieven.

blad 3 van 5

De Trekvogel In het (voormalige) schoolgebouw ‘De Trekvogel’ in Mijdrecht (eigendom van de gemeente) zijn vier organisaties actief: 1. Inloophuis ’t Anker 2. Atelier De Kromme Mijdrecht 3. Tympaan/De Baat 4. De Voedselbank Inloophuis ’t Anker, Atelier De Kromme Mijdrecht en Tympaan/De Baat hebben een huurovereenkomst. De hierin opgenomen huurprijs is inclusief een maximaal toegestaan bedrag voor energiekosten. De Voedselbank heeft een gebruiksovereenkomst en betaalt geen vergoeding. Contractueel is overeengekomen dat als de kosten voor het gezamenlijke energieverbruik hoger zijn dan € 12.000, dat de meerkosten volgens een verdeelsleutel over alle huurders/gebruikers worden verdeeld. De eindafrekening 2021 moet nog worden opgemaakt en verstuurd. Zowel voor 2021 als voor 2022 zijn de gezamenlijke energiekosten hoger dan € 12.000. Dat betekent dat er een aanvullende rekening voor de energiekosten volgt. Overige organisaties Ter aanvulling op de gegevens van de genoemde organisaties, zijn ook de gegevens opgevraagd van de Bibliotheek Angstel, Vecht en Venen, De Proosdijlanden, Handje Helpen, Tumult, muziekverenigingen, Tympaan/de Baat en Kwadraad. De ontvangen gegevens geven geen eenduidig beeld. De verwachte stijging van de energiekosten voor 2023 varieert sterk. Enkele organisaties maken zich zorgen over de stijgende energielasten.

Steun vanuit het Rijk Op Prinsjesdag (20 september 2022) kondigde het kabinet maatregelen aan die de gevolgen van de stijgende energiekosten voor huishoudens moeten beperken. Tijdens de Algemene Beschouwingen op 22 september verzocht de Tweede Kamer het kabinet om eveneens energiehulp te bieden aan scholen, culturele instellingen, verenigingen, sportclubs, zwembaden en andere maatschappelijke voorzieningen. Hierover wordt in de loop van oktober duidelijkheid verwacht. Aanpak Met uitzondering van de dorpshuizen is vooralsnog geen sprake van acute financiële problemen. Mede gezien de mogelijke komst van een landelijke regeling ziet het college, met uitzondering van de dorpshuizen, vooralsnog geen noodzaak om op korte termijn specifieke steunmaatregelen te nemen. Vanwege de acute problemen bij de dorpshuizen, treedt de gemeente op individuele basis met besturen van dorpshuizen in overleg over het beschikbaar stellen van een budget in relatie tot de gestegen energiekosten. Voor investeringen in maatschappelijk vastgoed zijn meerdere subsidieregelingen van toepassing. Amateursportorganisaties (waaronder sportverenigingen en stichtingen) komen bij de regeling ‘Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties’ (BOSA) in aanmerking voor 20% subsidie voor bouw en onderhoudskosten van (sport)accommodaties.

Voor veel investeringen in energiebesparende maatregelen is een aanvullende subsidie van 10% beschikbaar. In oktober 2022 is de subsidieregeling Duurzaam maatschappelijk vastgoed (Dumava) ingevoerd. Deze regeling vergoedt 30% van investeringskosten in energiebesparende maatregelen.

blad 4 van 5

Voor gemeentelijke gebouwen en voor de dorpshuizen zijn meerjaren onderhoudsrapportages en verduurzamingsscans opgesteld. Hierin zijn energiebesparende maatregelen opgenomen. Het is van belang dat, op basis van de meerjarenonderhoudsplannen, de benodigde budgetten beschikbaar komen en dat uitvoering van energiebesparende maatregelen, waar mogelijk, naar voren wordt geschoven. Het rapport van de rekenkamer over de dorpshuizen concludeert dat de stichtingen zelf niet in staat zijn om de met uitvoering van onderhouds- en duurzaamheidmaatregelen gepaard gaande investeringen zelf te bekostigen. De Rijkssubsidieregelingen BOSA en Dumava helpen, maar zijn geen volledige oplossing voor het door de rekenkamer geconcludeerde probleem. Vanwege de rol van de zaalsportruimte in de dorpshuizen voor gymnastieklessen van het basisonderwijs, neemt de gemeente kosten voor onderhouds- en duurzaamheidsmaatregelen voor dit deel van de dorpshuizen mee in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Vervolg 

De toegekende bedragen zijn bedoeld als noodsteun. De noodsteun is enkel bedoeld om de energiekosten te betalen.



Op het moment dat er een compensatieregeling van het Rijk komt, treden wij in overleg met de besturen van De Willisstee en De Boei om te bepalen of de noodsteun van de gemeente nog proportioneel is. Indien uit dit overleg blijkt dat de noodsteun niet proportioneel is, overlegt de gemeente met de besturen van De Willisstee en De Boei om te bepalen of en zo ja, welk deel weer terugkomt naar de gemeente. We blijven de maatregelen die het Rijk neemt volgen en acteren daarop waar nodig. De gemeente blijft in gesprek met de besturen van de maatschappelijke organisaties. De onderhouds- en duurzaamheidsmaatregelen voor de andere dorpshuisfuncties komen aan de orde in de toekomstvisie voor de dorpshuizen. Deze visie wordt voor het zomerreces 2023 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. De raad wordt hierover tijdig geïnformeerd.

  

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente De Ronde Venen,

Ruud Kleijnen secretaris

Maarten Divendal burgemeester

blad 5 van 5