220511 Bijlage bij beantwoording raadsvragen kunstgrasvelden vervolgnotitie buitensportaccommodaties
Tekst van het document
POSTADRES
BEZOEKADRES
Postbus 250
T
0297 29 16 16
3640 AG Mijdrecht
F
0297 28 42 81
Croonstadtlaan 111
E
gemeente@derondevenen.nl
3641 AL Mijdrecht
I
www.derondevenen.nl
AUTEUR(S)
P. Bosch
DATUM
30 december 2020
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties
Inhoud Samenvatting, conclusies en voorstellen ................................................................................................ 3 Inleiding ....................................................................................................................................................... 4 1.
Doelstellingen met en gebruik van de sportvelden ................................................................ 5 1.1
Uit de notitie van 2019 ................................................................................................................. 5
1.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten ............................................................................................ 5
1.3
Resumé ........................................................................................................................................ 5
2.
Kwantiteit en kwaliteit van de sportvelden .............................................................................. 6 2.1
Uit de notitie van 2019 ................................................................................................................. 6
2.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten ............................................................................................ 6
2.2.1
Aanscherping milieueisen ............................................................................................................ 6
2.2.2
Pilot v.v. CSW .............................................................................................................................. 8
2.2.3
Pilot S.V. Hertha ........................................................................................................................... 8
2.2.4
Miniveld F.C. Abcoude ............................................................................................................... 10
2.2.5
H.V. Mijdrecht en H.V. Abcoude ................................................................................................ 10
2.2.6
Uitgangspunten bij onderhoud en investeringen ........................................................................ 11
2.2.7
Verenigingsgebouwen ................................................................................................................ 11
2.2.8
Capaciteit sportvelden in vergelijking met andere gemeenten .................................................. 11
2.3
Resumé ...................................................................................................................................... 13
3.
Duurzaamheid........................................................................................................................... 14 3.1
Uit de notitie van 2019 ............................................................................................................... 14
3.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten .......................................................................................... 14
3.3
Resumé ...................................................................................................................................... 15
4.
Financiële aspecten ................................................................................................................. 16 4.1
Uit de notitie van 2019 ............................................................................................................... 16
4.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten .......................................................................................... 16
4.2.1
Verruiming sportvrijstelling en SPUK-uitkering .......................................................................... 16
4.2.2
Kosten en dekkingsgraad sportvelden ....................................................................................... 16
4.2.3
Gebruiksvergoeding sportvelden / tarieven ............................................................................... 17
4.2.4
Tarieven vanaf 2022 .................................................................................................................. 18
4.3
Resumé ...................................................................................................................................... 19
5.
Contracten ................................................................................................................................ 20 5.1
Uit de notitie van 2019 ............................................................................................................... 20
5.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten .......................................................................................... 20
5.3
Resumé ...................................................................................................................................... 20
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 2 van 20
Samenvatting, conclusies en voorstellen Doelstellingen met en gebruik van de sportvelden De sportvelden worden multifunctioneel gebruikt en dit blijft ook voor de toekomst een belangrijk uitgangspunt. Overlast door ongeorganiseerd medegebruik van de sportvelden wordt zoveel mogelijk tegengegaan. Kwantiteit en kwaliteit van de sportvelden De velden op de sportparken voldoen aan de huidige kwaliteitseisen. De veldcapaciteit op de sportcomplexen is voldoende voor de huidige activiteiten van de gebruikers en voor de huidige verenigingsomvang. De Ronde Venen komt bij een vergelijking van de aanwezige veldsportvoorzieningen in vergelijking met andere gemeenten in Nederland gunstig naar voren. Naar de toekomst dienen sportverenigingen het ledenaantal en de aard en omvang van de activiteiten af te stemmen op de aard en omvang van de thans beschikbare accommodatie. De onderhouds- en vervangingsverantwoordelijkheid van velden blijft bij de gemeente liggen. Het terrein wordt door de gemeente onderhouden met ondersteuning van verenigingen. Kritische en risicovolle onderhoudstaken aan de velden worden door professionals uitgevoerd. Bij een positieve uitkomst van de evaluatie van de huidige pilots (dit betreft naast S.V. Hertha en v.v.
CSW ook het vervangen van veldverlichting bij enkele verenigingen) wordt bij toekomstige (onderhouds)investeringen gekeken welke aanbestedingsmethodiek, mede gegeven de op dat moment van toepassing zijnde subsidieregelingen, als het meest gunstig naar voren komt. Duurzaamheid De gemeente blijft haar ondersteunende en informerende rol ten aanzien van duurzaamheidsaspecten voor sportverenigingen vervullen. De gemeente zoekt bij het beheer van de sportvelden naar mogelijkheden voor duurzame oplossingen. Financiële aspecten Per 1 januari 2019 is door verruiming van de sportvrijstelling de mogelijkheid tot vooraftrek van btw over te maken kosten voor de gemeente vervallen. Voor de hiervoor ingevoerde compensatieregeling (SPUKuitkering, een “subsidie” voor gemeenten) komen alleen voorziene uitgaven (verwerkt in jaarlijks in te dienen “subsidie-aanvraag”) in aanmerking. De ontvangen gebruiksvergoedingen bedragen in 2019 34,5% van de in de jaarrekening opgenomen kosten voor onderhoud en toegerekende kapitaallasten en 31% van de in de jaarrekening opgenomen totale kosten. De maatschappelijke meerwaarde van sport en bewegen is groot.
Gegeven de maatschappelijke waarde van (veld)sportverenigingen, de uitdagingen waar zij op dit moment mee te maken hebben en gezien het feit dat veldsportverenigingen in vergelijking met verenigingen in andere gemeenten reeds een substantiële gebruiksvergoeding betalen, worden het huidige tariefniveau gehandhaafd en worden de tarieven in de periode 2022 tot en met 2025 geïndexeerd met de consumentenprijsindex. Contracten Er is geen aanleiding om de gebruiksovereenkomsten te wijzigen. Aanvullingen en wijzigingen worden, indien nodig, in een addendum bij de gebruiksovereenkomsten opgenomen.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 3 van 20
Inleiding In december 2019 verscheen de notitie “Herijking Evaluatie Harmonisatie en actualisatie buitensportaccommodaties 2013-2017". Hierin werden de volgende aspecten van de Harmonisatie aan de orde gesteld: ▪
Doelstellingen met en gebruik van de sportvelden;
▪
Kwantiteit en kwaliteit van de sportvelden;
▪
Duurzaamheid;
▪
Financiële aspecten;
▪
Contracten.
De tarieven zijn in 2015 vastgesteld tot en met 2021. In de notitie uit 2019 wordt voorgesteld om de financiële resultaten van 2019 mee te nemen bij het bepalen van de tariefstelling vanaf 2022. In 2020 komt er immers meer zicht op de gevolgen van het per 1 januari 2019 vervallen van de mogelijkheid voor de gemeente tot vooraftrek van btw op de gemaakte kosten voor de sportvelden en op compensatie middels de SPUK-regeling. Bij behandeling van de notitie heeft de raad op 17 december 2019 besloten om bij de aanleg van nieuwe veldverlichting bij veld 2 van v.v. CSW en bij het realiseren van een nieuwe toplaag van het kunstgrasveld van S.V. Hertha een pilot uit te (laten) voeren, waarbij v.v. CSW en S.V. Hertha het formele opdrachtgeverschap vervullen. Tijdens de raadsvergadering d.d. 25 juni 2020 is naar aanleiding van toezegging 176/19 bevestigt, dat in een vervolgnotitie over de buitensportaccommodaties de gebruiksvergoedingen en de evaluaties van de pilots aan de orde komen. Vanuit de raad zijn geen wensen voor aanvullende aandachtspunten kenbaar gemaakt. In deze vervolgnotitie komen de volgende onderwerpen aan de orde: ▪
De uitkomsten van de notitie uit 2019 met aanvullend een toelichting op actuele inzichten en ontwikkelingen;
▪
een (tussen)evaluatie van de toegezegde pilots bij v.v. CSW en S.V. Hertha (paragraaf 2.2.2 en paragraaf 2.2.3);
▪
een voorstel voor de met ingang van 2022 te hanteren tarieven voor de buitensportaccommodaties (paragraaf 4.2.3 en paragraaf 4.2.4).
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 4 van 20
1. Doelstellingen met en gebruik van de sportvelden 1.1
Uit de notitie van 2019
De gemeente en het Nationaal Sportakkoord wensen multifunctioneel gebruik van de buitensportaccommodaties. Bij de buitensportaccommodaties in De Ronde Venen is hiervan (in toenemende mate) sprake. Naast sportverenigingen maken scholen uit het voortgezet onderwijs en het basisonderwijs gebruik van de sportvelden. Diverse verengingen werken samen met kinderopvangorganisaties, waardoor op de buitensportaccommodaties professionele buitenschoolse sportopvang wordt aangeboden. Naast voornoemd georganiseerd gebruik, worden sportvelden in alle dorpen gebruikt voor “ongeorganiseerde” sportbeoefening. Hierbij gaat het met name om jeugd die op de velden komt sporten. Dit vindt plaats op momenten dat de sportvelden niet door de hoofdgebruikers worden gebruikt. Dit heeft zowel positieve als negatieve aspecten.
1.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten
Sport en sportvelden speelden dit jaar een belangrijke rol bij diverse vraagstukken rond corona. Buitensport (door de jeugd) behoorde tot de eerste activiteiten die na de lockdown weer mogelijk werd. Activiteiten van sportverenigingen werden op verzoek van de overheid opengesteld voor niet-leden. De verenigingssport speelde onder meer bij het opstellen van corona-protocollen een voortrekkersrol in de samenleving. Aangezien het nog enige tijd duurde alvorens binnensport weer mogelijk werd, zijn de sportvelden, in nauw overleg met “de vaste gebruikers”, al in een zeer vroeg stadium ook aan diverse scholen en binnensportaanbieders (waaronder zaalsportverenigingen) beschikbaar gesteld. Daarmee werd het voor scholen en binnensportaanbieders weer mogelijk om (in de buitenlucht) sport- en bewegingsactiviteiten aan te bieden. Hiervan is dankbaar gebruik gemaakt. Tijdens de periode van corona-beperkingen vonden ook “ongeorganiseerde sportactiviteiten” op de sportvelden plaats. Alleen als bij controles bleek dat gebruikers zich daarbij niet aan de corona-richtlijnen hielden, werd hiertegen opgetreden. Helaas nemen de negatieve aspecten van ongeorganiseerd gebruik van de sportvelden (overlast voor omwonenden en vaste gebruikers, alsmede vernieling en vervuiling) in toenemende mate de overhand ten opzichte van de positieve aspecten (sport en beweging).
Er worden maatregelen genomen om ongeorganiseerd gebruik van de sportvelden beter te kunnen sturen. Deze maatregelen betreffen het plaatsen van hekwerken bij sportparken die nog niet volledig van hekwerken zijn voorzien.
1.3
Resumé
Multifunctioneel gebruik van de sportvelden blijft een belangrijk uitgangspunt. Overlast door ongeorganiseerd medegebruik van de sportvelden wordt zoveel mogelijk tegengegaan.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 5 van 20
2. Kwantiteit en kwaliteit van de sportvelden 2.1
Uit de notitie van 2019
Op basis van normen en vanuit het oogpunt van “sober en doelmatig”, één van de uitgangspunten bij het harmonisatietraject, is de benodigde veldcapaciteit voor de verenigingen vastgesteld. Bij K.V. De Vinken, K.V. Atlantis, H.V. Abcoude, H.V. Mijdrecht, S.V. Argon en S.V. Hertha is men tevreden met de beschikbare veldcapaciteit. F.C. Abcoude en v.v. CSW ervaren beperkingen bij de huidige veldcapaciteit. De capaciteitsbeperkingen wordt vooral bij trainingen ervaren. De capaciteitsbeperkingen bij v.v. CSW zijn op te lossen door het plaatsen van verlichting bij één van de grasvelden. F.C. Abcoude ziet graag dat de gemeente het kleine kunstgrasveld van de vereniging overneemt. NOC*NSF en de sportbonden hebben voor sportvelden eisen gesteld: materiaal technische, constructie en sporttechnische eisen. De sportvelden in De Ronde Venen voldoen aan deze eisen. De verenigingen zijn tevreden over de kwaliteit van de velden. Hockeyverenigingen Mijdrecht en Abcoude beschikken over zand ingestrooide velden en watervelden. De voorkeur van de verenigingen gaat uit naar watervelden. In het kader van sober en doelmatig financiert de gemeente alleen zandvelden (goedgekeurd door de hockeybond). De verenigingen hebben voor een aantal velden het investeringsverschil tussen een waterveld en een zandveld gefinancierd.
Vanwege gezondheids- en milieuaspecten staat het gebruik van rubbergranulaat bij voetbalvelden al enige jaren ter discussie. In 2017 heeft de gemeente daarom besloten om voor de op dat moment te vervangen voetbalvelden te kiezen voor TPE als infilll. De verenigingen hebben aangegeven geen voorkeur te hebben. In verband met stringentere milieueisen en de steeds opnieuw oplaaiende discussie over gezondheidsaspecten heeft de gemeente het voornemen om bij vervanging van voetbalvelden in de toekomst niet meer voor rubbergranulaat te kiezen. Een aantal verenigingen staat voor grote uitdagingen ten aanzien van het vernieuwen/renoveren van clubgebouwen. De gemeente is beschikbaar om mee te denken en mee te werken aan plannen. Het initiatief en de financiële verantwoordelijkheid voor vernieuwings- en renovatieplannen van clubgebouwen ligt bij de verenigingen.
2.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten
2.2.1 Aanscherping milieueisen Bij het beheer van sportvelden is sprake van een toename van regels en richtlijnen. Actuele ontwikkelingen, waar beheerders van sportvelden mee te maken hebben, zijn: 1. De invulling van “zorgplicht” ten aanzien van milieuaspecten bij sportvelden met rubbergranulaat als infill; 2. Toekomstige Europese richtlijnen/spelregels met gevolgen voor het gebruik van infill bij sportvelden; 3. Regelgeving met betrekking tot gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 6 van 20
Infill: zorgplicht Gemeente De Ronde Venen heeft als beheerder van kunstgrasvelden een zorgplicht in het kader van artikel 13 van de Wet Bodembescherming. In december 2019 heeft de strafrechter uitspraak gedaan in een rechtszaak tegen de beheerder van een sportpark in Enschede. Hierbij heeft de rechter geoordeeld dat de beheerder niet voldoende heeft gedaan om te voorkomen dat SBR-infill in het milieu terecht komt. Naast het kunstgrasveld lagen SBR-korrels. Op 10 februari 2020 heeft de Minister voor Milieu en Wonen in antwoord op Kamervragen aangegeven wat zij onder zorgplicht in het kader van artikel 13 van de Wet Bodembescherming verstaat. Daarbij verwijst de Minister naar documenten van de Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek (BSNC) en van de Vereniging Sport en Gemeenten. In een zorgdocument van de BSNC worden maatregelen beschreven om verspreiding van SBR-korrels te voorkomen. Dat betreft onder meer het plaatsen van kantplanken langs het veld, het gebruikmaken van uitloopmatten en het regelmatig vegen rondom het kunstgrasveld. De beschreven maatregelen bieden volgens de minister de basis voor een verantwoord beheer van een sportveld. In een informatiebrief d.d.
16 april 2020 adviseert de ODRU gemeenten om kennis te nemen van de eisen uit het zorgdocument en om te beoordelen of de velden aan de eisen van het zorgdocument voldoen of dat er op een andere manier voldoende maatregelen worden getroffen om aan de zorgplicht te voldoen. Infill: toekomstige regelgeving De commissie voor sociaal economische analyse (SEAC) van het Europees agentschap voor chemische stoffen (ECHA) bereidt een advies voor op het gebruik van microplastics in producten. Besluitvorming hierover heeft ook gevolgen voor het gebruik van infill bij kunstgrasvelden. Het is mogelijk dat een verbod komt op het gebruik van synthetische infill (zoals TPE) en rubberinfill (SBR) in kunstgrasvelden. Momenteel wordt gesproken over een overgangstermijn van zes jaar. Dat zou kunnen betekenen dat het verbod vanaf 2028 ingaat. De commissie meent dat een verbod op de lange termijn effectiever werkt, dan het treffen van maatregelen om de verspreiding van infill te minimaliseren. Men is niet voldoende overtuigd van de effectiviteit van maatregelen die door de branche worden voorgesteld. De branche zet vol in op innovatie en op het aanbieden van alternatieven zoals natuurlijke infillmaterialen en non-fill. Deze alternatieven zijn nog volop in ontwikkeling en kunnen nog niet op grote schaal worden ingezet als volwaardig alternatief voor kunstgras met synthetische infill.
De branche pleit voor een optie, waarbij voor infill bij sportvelden (onder strikte voorwaarden) voorlopig een uitzondering wordt toegestaan. Bijvoorbeeld door de hoeveelheid verspreiding in het milieu strikt te limiteren (dus in lijn met/aanvullend op de zorgplicht-maatregelen). Elke lidstaat gaat haar eigen afweging maken. Gewasbeschermingsmiddelen Het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen wordt door de rijksoverheid steeds verder beperkt. Buiten de landbouw mogen professionele gebruikers geen gewasbeschermingsmiddelen toepassen. Een “professionele gebruiker” is iedereen die een middel buiten de privésfeer toepast. Dat geldt daarmee ook voor aannemers, gemeenteambtenaren en/of vrijwilligers die sportvelden beheren. Op het verbod geldt een aantal uitzonderingen. Voor sportvelden en de openbare ruimte zijn die uitzonderingen ingeperkt. Op 31 maart 2020 is een lijst gepubliceerd met uitzonderingen voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op sportvelden.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 7 van 20
2.2.2 Pilot v.v. CSW v.v. CSW heeft zich in januari 2020 bereid verklaard om mee te werken aan een pilot waarbij de vereniging veldverlichting realiseert bij (gras)veld 2 en om daarmee invulling te geven aan het raadsbesluit van 17 december 2019. In februari 2020 is de pilot besproken met Caraad belastingadviseurs tijdens een door deze organisatie georganiseerde workshop over de verruimde btwvrijstelling en de ingevoerde BOSA-subsidie en SPUK-regeling. De veldverlichting is in het najaar van 2020 gerealiseerd. v.v. CSW heeft bij dit project als “projectleider” in het offertetraject en het uitvoeringstraject gefungeerd. De gemeente was “op afstand/op de achtergrond” beschikbaar/aanwezig met advies en ondersteuning. v.v. CSW heeft in het traject gelijk vervanging van de huidige traditionele veldverlichting door LED-lampen bij veld 1 meegenomen. Vanuit financieel oogpunt lijkt de pilot succesvol te verlopen. Een financieel voordeel van het realiseren van veldverlichting bij veld 2 wordt overigens niet behaald door een goedkoper aanbod van leveranciers aan v.v. CSW dan een aanbod aan de gemeente. Het financiële voordeel wordt gerealiseerd door de in de evaluatie- en herijkingsnotitie van 2019 reeds vermelde hogere subsidie voor sportverenigingen. Met een investeringsbedrag van € 34.606 (inclusief btw) komt v.v.
CSW via de BOSA-regeling in aanmerking voor een subsidie van € 10.381,80. Hierbij geldt als voorwaarde dat v.v. CSW als opdrachtgever fungeert en dat de facturatie via v.v. CSW verloopt. De gemeente was via de SPUK-regeling in aanmerking gekomen voor een uitkering van € 6.056.05. Vanwege het bereiken van het “subsidie”-plafond bij de SPUK-aanvragen over 2020, zou dit bedrag gemaximeerd worden op circa € 4.850. Het financiële voordeel van de pilot komt daarmee uit op circa € 5.500. Bij de definitieve vaststelling van de SPUK-uitkeringen over 2019 bleek dat (op basis van de daadwekelijke gemeentelijke uitgaven) het” subsidie”-plafond uiteindelijk toch niet werd bereikt. Als een vergelijkbare situatie zich over 2020 ook zou voordoen, dan blijft het financiële voordeel beperkt tot circa € 4.300. Op dit moment wacht CSW op een reactie op haar BOSA-subsidieaanvraag. Bij een (tussen-)evaluatie van de pilot heeft v.v. CSW gemeld dat het wat de vereniging betreft in de huidige vorm bij een eenmalige pilot blijft. Het ontbreekt v.v. CSW aan kennis en tijd om een dergelijk traject uit te voeren. V.v.
CSW is verantwoordelijk voor de eigen verenigingsgebouwen, voert ten aanzien van de velden enkele taken uit (zoals het afvoeren van afval uit de afvalbakken op het sportcomplex) en de verenigingsvrijwilligers worden ingezet voor veel andere taken ten behoeve van een goed functioneren van de vereniging. Een uitbreiding van taken ten behoeve van beheer en onderhoud van het veld kan v.v. CSW onvoldoende aan. Bij het plaatsen van de lichtmasten is verder gebleken dat, ondanks de inzet van v.v. CSW, gemeentelijke betrokkenheid en bemoeienis noodzakelijk was om het project succesvol te laten verlopen.
2.2.3 Pilot S.V. Hertha In het raadsbesluit van 19 december 2019 is ten aanzien van het vervangen van het kunstgrasveld van S.V. Hertha eveneens een pilot voorzien. In deze pilot komt het opdrachtgeverschap bij S.V. Hertha te liggen. Ten behoeve van het opstarten van de pilot is met diverse betrokken partijen gesproken. Daarnaast is adviesbureaus en gemeenten gevraagd naar ervaringen om deze mee te kunnen nemen in een op te zetten pilot. De pilot met S.V. Hertha met betrekking tot vervanging van het kunstgrasveld is gecompliceerder dan de pilot bij v.v. CSW. De volgende partijen spelen een rol: 1. Stichting RIJK 2. GreenEngineers 3. S.V. Hertha
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 8 van 20
4. DUS-I (Uitvoeringsinstantie van het Ministerie van VWS voor de SPUK- en de BOSAsubsidieregeling. Om de pilot mogelijk te maken moesten diverse hordes/hindernissen worden genomen. Er wordt van de uitkomst van de aanbesteding door een verschuiving van de gemeente naar S.V. Hertha geen direct financieel voordeel verwacht. Een financieel voordeel in de pilot wordt wel bereikt door een verschil in de door de vereniging/gemeente te ontvangen subsidie/uitkering. Stichting RIJK Stichting RIJK ondersteunt de gemeente bij inkoop en aanbestedingstrajecten. Statutaire/contractuele beperkingen maakten het voor Stichting Rijk eigenlijk niet mogelijk om een aanbesteding ten behoeve van S.V. Hertha te begeleiden/verzorgen. In overleg met Stichting RIJK is hiervoor een oplossing gevonden. GreenEngineers De voorbereidingen voor het vervangen van het kunstgrasveld van S.V. Hertha waren al in het najaar van 2019 gestart. De gemeente had GreenEngineers reeds opdracht gegeven voor het gehele begeleidingstraject. De eerste werkzaamheden (het maken van een kostenraming ten behoeve van het raadsvoorstel) waren reeds uitgevoerd. GreenEngineers diende mee te werken aan het splitsen van de opdracht in een voorbereidingsfase en een uitvoeringsfase en aansluitend in het (formeel) wijzigen van de rol van opdrachtgever van gemeente naar S.V. Hertha voor een deel van de reeds verleende opdracht.
GreenEngineers is daartoe bereid gevonden. S.V. Hertha Het overdragen van de rol van opdrachtgever voor het realiseren van een kunstgrasveld is in een aantal gesprekken tussen gemeente en S.V. Hertha aan de orde geweest. S.V. Hertha heeft zich, gezien het gezamenlijke belang, bereid verklaard om mee te werken aan een pilot waarbij S.V. Hertha als opdrachtgever fungeert. Uitgangspunt bij de pilot is, overeenkomstig de wens van S.V. Hertha en overeenkomstig externe adviezen, om S.V. Hertha volledig te ontzorgen. De gemeente voert (met externe adviseurs) het project uit. Er zijn geen nadelige effecten voor S.V. Hertha door de pilot ten opzichte van volledige gemeentelijke uitvoering van het project en S.V. Hertha wordt volledig bij de door de vereniging in het kader van de pilot uit te voeren taken ondersteund. DUS-I / Ministerie van VWS Voor een succesvolle pilot speelt de “uitvoeringsinstantie” van het Ministerie van VWS (DUS-I) met betrekking tot de BOSA- en SPUK-regeling een essentiële rol. De gemeente kan niet het risico nemen om een subsidie/uitkering te verspelen. Met een beoogd investeringsbedrag van € 450.000 is immers een uitkering/subsidie van € 75.000 tot € 90.000 gemoeid. De investeringskosten voor het kunstgrasveld waren in de gemeentebegroting van 2019 en 2020 opgenomen en maakten deel uit van de SPUK-aanvragen van de gemeente voor 2019 en 2020.
Daarnaast waren in 2019 de eerste advieskosten ten laste van het investeringsbudget betaald en geboekt. Normaal gesproken is het voor een vereniging dan niet meer mogelijk om voor hetzelfde project BOSA-subsidie aan te vragen. Het dossier is daarom idoor de gemeente n een persoonlijk overleg met vertegenwoordigers van DUS-I/Ministerie van VWS besproken. Bij dit overleg nam DUS-I aanvankelijk het standpunt in dat voornoemde feiten het verschuiven van het opdrachtgeverschap van de gemeente
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 9 van 20
naar S.V. Hertha in de weg stonden. Na uitgebreid overleg ging het ministerie mee met het gemeentelijk argument dat het adviestraject om te komen tot vervanging van het kunstgrasveld los kon worden gezien van het daadwerkelijk vervangen van het veld. Daarmee was er feitelijk sprake van twee verschillende “activiteiten”: voorbereiding en uitvoering. Vervolgens zijn met DUS-I de door de gemeente en S.V. Hertha te nemen stappen besproken. Aansluitend op het overleg met DUS-I heeft mailcorrespondentie met DUS-I plaatsgevonden om over een schriftelijke bevestiging van het besprokene te beschikken. Het te verwachten financiële voordeel bij het verschuiven van het opdrachtgeverschap van de gemeente naar S.V. Hertha ten aanzien van de te ontvangen uitkering/subsidie is als volgt te becijferen: Bij opdrachtgeverschap door S.V. Hertha komt de te ontvangen subsidie bij een investeringsbedrag van € 450.000 uit op € 90.000 (20%). (Er van uitgaande dat de subsidiepot op het moment van aanvraag nog voldoende is. In 2019 en 2020 is het subsidieplafond niet bereikt.) Bij opdrachtgeverschap door de gemeente komt de uitkering/subsidie bij een investeringsbedrag van € 450.000 uit op € 63.000 tot € 78.750. In 2019 en in 2020 werd op basis van de gemeentebegrotingen en de ingediende SPUKaanvragen het uitkeringsplafond van de SPUK-regeling bereikt.
Daarop is circa 80% (van 17,5%) als SPUK-bijdrage aan gemeenten toegekend. In november 2020 heeft de vaststelling over 2019 plaatsgevonden. Aangezien de daadwerkelijke uitgaven in 2019 bij gemeenten in Nederland aanzienlijk lager zijn uitgevallen dan de in de begrotingen/SPUK-aanvragen opgenomen bedragen, is alsnog 100% van de aangevraagde SPUK-bijdrage aan gemeenten toegekend. De te verwachten SPUK-bijdrage bij een investering van € 450.000 bedraagt bij volledige toekenning € 78.750 en bij een toekenning van 80% (door het bereiken van het subsidieplafond) € 63.000. Dat is een verschil van € 11.250 tot € 27.000. Hierbij moet worden opgemerkt, dat het uiteindelijke verschil lager zal uitvallen. Bij een opdrachtgeverschap van S.V. Hertha vallen de advieskosten hoger uit in verband met de noodzakelijke professionele ondersteuning voor S.V. Hertha bij de BOSA-aanvraag. Bovendien komen niet alle reguliere onderhoudskosten van de gemeente aan de velden in dat geval voor een SPUK-uitkering in aanmerking. Alleen in de situatie dat het “subsidie”-plafond van de SPUK wordt bereikt, resteert bij de keuze voor opdrachtverlening door Hertha nog enig financieel voordeel. Als de SPUK-bijdrage volledig aan de gemeente wordt toegekend, resteert er nauwelijks een financieel voordeel.
Anderzijds loopt de gemeente met mogelijk gewijzigde standpunten en per 2021 gewijzigde voorwaarden wel risico’s. Aanvankelijk werd uitgegaan van overdracht van het opdrachtgeverschap aan Hertha en uitvoering in 2020. Als gevolg van de lange doorlooptijd van subsidieaanvragen en subsidietoekenningen bij de BOSA-regeling was het niet realistisch dat het kunstgrasveld nog in de zomer van 2020 zou worden vervangen. Daarop is in overleg met S.V. Hertha besloten om het vervangen van het kunstgrasveld door te schuiven naar de zomer van 2021. Gegeven de nieuwste inzichten wordt de pilot niet voortgezet en treedt de gemeente als opdrachtgever voor het vervangen van het kunstgrasveld (in 2021) op.
2.2.4 Miniveld F.C. Abcoude De besprekingen met F.C. Abcoude hebben nog niet tot overeenstemming geleid over (de voorwaarden voor) overname door de gemeente van het miniveld bij F.C. Abcoude. De gesprekken worden voortgezet.
2.2.5 H.V. Mijdrecht en H.V. Abcoude Eind 2019 en begin 2020 is bij H.V. Abcoude en H.V. Mijdrecht de toplaag van het zandveld vervangen. Vanwege de (aan de verenigingen door te berekenen) meerkosten bij vervanging van een zandveld door
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 10 van 20
een waterveld hebben beide verenigingen er van afgezien om de zandvelden om te zetten in een waterveld. Hoewel H.V. Abcoude en H.V. Mijdrecht nog altijd een voorkeur hebben voor watervelden, zijn zij tevreden met de gerealiseerde zandvelden.
2.2.6 Uitgangspunten bij onderhoud en investeringen De gemeente streeft ernaar dat de buitensportaccommodaties voldoen aan de normen van ISA Sport en van de sportbonden. Deze normen zijn richtinggevend, maar niet bindend. De buitensportaccommodaties worden sober, doelmatig, duurzaam en toegankelijk in stand gehouden. Bij onderhoudskeuzes spelen financiële en duurzaamheidsaspecten een belangrijke rol. In dit keuzeproces worden onderhoudskosten afgewogen tegen mogelijke besparingen door verlenging van de levensduur. Een voorbeeld hiervan is een voor Nederland nieuwe revitaliseringsbehandeling van kunstgrasvelden. Door deze revitaliseringsbehandeling verbeteren diverse sporttechnische eigenschappen van een kunstgasveld. In 2020 hebben de twee langst liggende kunstgrasvelden (bij S.V. Hertha en F.C. Abcoude) een dergelijke behandeling gekregen. Metingen van sporttechnische eigenschappen geven een positief resultaat. De onderhouds- en vervangingsverantwoordelijkheid van velden ligt bij de gemeente. Het terrein wordt door de gemeente onderhouden met ondersteuning van verenigingen. Kritische en risicovolle onderhoudstaken aan de velden worden door professionals uitgevoerd. Bij een positieve uitkomst van evaluatie van de huidige pilots (dit betreft naast S.V. Hertha en v.v.
CSW ook het vervangen van veldverlichting bij enkele verenigingen) wordt bij toekomstige (onderhouds)investeringen gekeken welke aanbestedingsmethodiek, mede gegeven de op dat moment van toepassing zijnde subsidieregelingen, het beste naar voren komt.
2.2.7 Verenigingsgebouwen De opstallen bij sportvelden (kantines en kleedkamers) zijn eigendom van verenigingen. Onderhouds- en vervangingsverantwoordelijkheid voor de opstallen ligt bij de verenigingen. Ook in 2020 hebben verenigingen met investeringen en “eigen werk” gewerkt aan onderhoud en duurzaamheidsmaatregelen om de clubgebouwen op een eigentijds niveau te houden/brengen. F.C. Abcoude is actief met planvorming en financiering voor/van nieuwbouw van de verenigingsgebouwen. S.V. Argon en v.v. CSW staan ten aanzien van de clubaccommodatie eveneens voor grote uitdagingen. De gemeente handhaaft het beleidsuitgangspunt dat verenigingen zelf verantwoordelijk zijn voor de clubgebouwen. De gemeente is beschikbaar om mee te denken en mee te werken aan plannen voor het vernieuwen/renoveren van clubgebouwen. Het initiatief en de financiële verantwoordelijkheid voor vernieuwings- en renovatieplannen ligt echter bij de verenigingen.
2.2.8 Capaciteit sportvelden in vergelijking met andere gemeenten Tijdens het harmonisatietraject is de veldcapaciteit een belangrijk aandachtspunt geweest. De huidige veldcapaciteit, gebaseerd op normen, is daarvan een uitvloeisel. De hierbij door F.C. Abcoude en v.v. CSW ervaren knelpunten zijn in de notitie van 2019 aan de orde gesteld. Tevens zijn voorstellen gedaan om deze knelpunten op te lossen. Met deze voorstellen worden alle ervaren capaciteitsknelpunten opgelost en is de veldcapaciteit voldoende voor de huidige activiteiten van de gebruikers en de huidige verenigingsomvang. De aanwezige veldsportvoorzieningen in De Ronde Venen komen gunstig naar voren bij een vergelijking met andere gemeenten in Nederland ten aanzien van het aantal velden per
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 11 van 20
sportcomplex, per inwoner en het aandeel van kunstgrasvelden in het totaal aantal velden. Het aantal leden per voetbalvereniging ligt in De Ronde Venen in relatie tot het aantal inwoners aanzienlijk hoger. Naar de toekomst dienen sportverenigingen het ledenaantal en de aard en omvang van de activiteiten af te stemmen op de aard en omvang van de thans beschikbare accommodatie.
Voetbal
De Ronde Venen incl. De Hoef De Ronde Venen excl. De Hoef Abcoude Mijdrecht Vinkeveen Wilnis Provincie Utrecht District 1 west Nederland
aantal % aantal velden per kunstgras- velden 10.000 velden per acc. inwoners 4,5 45% 4 4,0 44% 4,5 4,6 50% 4 4,4 29% 7 3,2 67% 3 5,8 50% 4 3,3 42% 3,5 3,2 29% 4,3 24% 3,1
aantal leden per veld 169 179 208 157 175 192
aantal leden voetbalvereniging per 10.000 inwoners 760 726 1.025 685 563 1.127
191 169
688
▪
De twee kunstgrasvelden in De Hoef zijn vanwege de relatief kleine afmetingen als één veld geteld.
▪
S.V. Hertha heeft in Vinkeveen in het verleden een grasveld afgestoten. Dit veld (niet meegeteld in voorstaande tabel) wordt meegenomen in de planvorming voor De Maricken.
▪
In Mijdrecht is één van de grasvelden een Stergrazoveld. Een Stergrazoveld is een grasveld waarvan de onderlaag is verbeterd met lava. Daardoor is een intensiever gebruik mogelijk dan bij een regulier grasveld.
▪
In Nederland heeft 90% van de kunstgrasvelden rubbergranulaat als infill en 10% een alternatief (TPE of kurk). In De Ronde Venen heeft 75% van de kunstgrasvelden rubbergranulaat en 25% TPE.
▪
Op 41% van de voetbalaccommodaties is een kunstgrasveld aanwezig. In De Ronde Venen is dat bij alle voetbalcomplexen. In stedelijke gebieden is de aanwezigheid van kunstgrasvelden groter in verband met ruimtelijke overwegingen.
Navolgende tabellen plaatsen het sportveldaanbod bij hockey en korfbal in (landelijk) perspectief. Hockey
aantal velden
% velden per kunstgras25.000 velden inwoners 2,8
leden per veld
velden per accommodatie
246
2,5
De Ronde Venen
5
100%
Abcoude
3
100%
270
3
Mijdrecht
2
100%
210
2
Nederland
923
100%
280
2,7
Korfbal
aantal velden
1,3
% Velden per kunstgras25.000 velden inwoners
De Ronde Venen
4
100%
Mijdrecht
2
100%
100
Vinkeveen
2
100%
80
Nederland
486
25%
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 12 van 20
2,2
leden per veld
0,7
90
170
Voor een vergelijking van de beschikbare kunstgrascapaciteit tussen de sporten geeft het aantal m² kunstgrasveld per lid een indicatie. In De Ronde Venen is dat als volgt: voetbal circa 20 m² per lid, hockey circa 23 m² per lid en korfbal circa 15 m² per lid.
2.3
Resumé
De velden op de sportparken voldoen aan de huidige kwaliteitseisen. De veldcapaciteit op de sportcomplexen volstaat voor de huidige activiteiten van de gebruikers en voor de huidige verenigingsomvang. Sportverenigingen moeten het ledenaantal en de aard en omvang van hun activiteiten afstemmen op de aard en omvang van de thans beschikbare accommodatie. De onderhouds- en vervangingsverantwoordelijkheid van velden ligt bij de gemeente. Het terrein wordt door de gemeente onderhouden met ondersteuning van verenigingen. Kritische en risicovolle onderhoudstaken aan de velden worden door professionals uitgevoerd. Bij een positieve uitkomst van evaluatie van de huidige pilots (dit betreft naast S.V. Hertha en v.v. CSW ook het vervangen van veldverlichting bij enkele verenigingen) wordt bij toekomstige (onderhouds)investeringen gekeken welke aanbestedingsmethodiek, mede gegeven de op dat moment van toepassing zijnde subsidieregelingen, het beste naar voren komt.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 13 van 20
3. Duurzaamheid 3.1
Uit de notitie van 2019
De sportverenigingen in De Ronde Venen zijn actief met energiebesparing bij de eigen verengingsgebouwen. LED-verlichting, isolatie en aanwezigheidsdetectie zijn voorbeelden van energiebesparende maatregelen die diverse sportverenigingen al hebben doorgevoerd. K.V. Atlantis en K.V. De Vinken zijn al een stap verder gegaan en hebben zonnepanelen op de verenigingsgebouwen geïnstalleerd. De meeste winst ten aanzien van energiebesparing op sportvelden is te behalen bij de veldverlichting. De overgang naar LED-verlichting kan een significante energiebesparing opleveren. De lichtmasten en de lampen zijn eigendom van de gemeente en vallen onder de gebruiksovereenkomst. Investeringen komen dus voor rekening van de gemeente. Het realiseren van LED-verlichting op de sportvelden vergt een investering van circa € 550.000 (exclusief btw en exclusief rijksbijdrage). De voordelen van de te behalen energiebesparing komen ten gunste van de verenigingen. De relatie tussen buitensportverenigingen en de gemeente wordt sinds 1 januari 2019 niet meer beheerst door het sportbesluit. Met ingang van 1 januari 2019 zijn nieuwe rijkssubsidies ingevoerd. De door verenigingen te ontvangen subsidie voor LEDverlichting is met 35% fors hoger dan de door de gemeente te ontvangen uitkering (17,5%).
De gemeente blijft haar huidige brugfunctie naar organisaties als Milieu Utrecht en de Groene Club (praktijk ondersteunende organisaties ten aanzien van energiebesparing) alsmede haar informerende rol ten aanzien van duurzaamheidsaspecten voor sportverenigingen vervullen. Dat kan rechtstreeks zijn of via Sportservice Utrecht. Voorgesteld wordt dat verenigingen (al dan niet in gezamenlijkheid) het initiatief nemen voor het vroegtijdig vervangen van de huidige lampen door LED verlichting en bij vroegtijdige vervanging de kosten op zich nemen.
3.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten
Blijkens onderzoek van het Mulier Instituut hebben sportverenigingen de afgelopen drie jaar vooral geïnvesteerd in LED-verlichting in clubgebouwen (60%), in LED-verlichting buiten (31%), in zonnepanelen (30%) en in LED-veldverlichting (25%). De meest geadviseerde energiebesparingsmogelijkheden in energiescans voor veldsportverenigingen zijn: zonnepanelen (93%), LED-verlichting binnenruimtes (83%) en LED-veldverlichting(75%). In De Ronde Venen zijn verenigingen actief met diverse duurzaamheidsmaatregelen. In Nederland gaat men op sportcomplexen steeds meer over op LED-veldverlichting. De lichtmasten en de lampen zijn in De Ronde Venen eigendom van de gemeente. Ze worden in het kader van de gebruiksovereenkomst aan de verenigingen beschikbaar gesteld. Daarmee komen de onderhouds- en vervangingskosten van de lampen en de lichtmasten voor rekening van de gemeente. De verenigingen betalen de energiekosten. Daarmee ontstaat een dilemma. Bij overgang naar LED-verlichting komen de investeringskosten in beginsel voor rekening van de gemeente. De besparing op de energiekosten komt bij de vereniging terecht. Er is voor de gemeente (wellicht) alleen een besparing op de onderhoudskosten. In 2020 heeft de gemeente met v.v. CSW, H.V. Abcoude, H.V. Mijdrecht en
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 14 van 20
S.V. Argon overleg gevoerd over transitie naar LED-veldverlichting. De door verenigingen te ontvangen subsidie is in 2020 weliswaar iets verlaagd, maar bedraagt nog altijd 30% en is daarmee bijna twee keer zo hoog als voor gemeenten. Uitgangspunt in de besprekingen is, overeenkomstig de notitie uit 2019, dat verenigingen (in overleg met de gemeente) LED-veldverlichting aanschaffen. Door “natrekking” (de lampen hangen in gemeentelijke lichtmasten op gemeentelijke grond) wordt de LED-verlichting eigendom van de gemeente. De vereniging ontvangt van de gemeente een tegemoetkoming voor aanschaf van de LED-verlichting als de onderhoudskosten bij aanschaf van LED-verlichting door de vereniging zijn afgekocht. De hoogte van de tegemoetkoming hangt samen met de door de gemeente te realiseren besparingen op de onderhoudskosten voor de te vervangen veldverlichting. v.v. CSW heeft bij één van de velden de bestaande verlichting reeds vervangen door LED-verlichting. H.V. Abcoude is in een vergevorderd stadium in het traject voor de aanschaf van LED-verlichting voor alle velden. Ook met andere verenigingen wordt over transitie gesproken. In de zoektocht naar ruimte voor zonnevelden kunnen sportvelden wellicht een rol spelen.
Bij sportvelden (in ieder geval een deel van de sportvelden) is de gebruiksintensiteit dusdanig, dat op lang niet alle tijdstippen waarop zonne-energie kan worden opgewekt daadwerkelijk wordt gesport. Momenteel worden verkennende gesprekken gevoerd met een bedrijf dat recent een innovatieprijs heeft ontvangen voor een nieuw ontwikkelde techniek, waarbij sportvelden als zonnevelden kunnen worden ingezet. Circulariteit en hergebruik van materialen heeft aandacht bij onderhoud en investeringen bij de sportvelden. Waar mogelijk is sprake van hergebruik van materialen.
3.3
Resumé
De gemeente blijft haar ondersteunende en informerende rol ten aanzien van duurzaamheidsaspecten voor sportverenigingen vervullen. De gemeente zoekt bij het beheer van de sportvelden naar mogelijkheden voor duurzame oplossingen.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 15 van 20
4. Financiële aspecten 4.1
Uit de notitie van 2019
Bij de harmonisatie was het uitgangspunt dat de nieuwe gebruiksvergoeding voor de buitensportverenigingen werd gebaseerd op 1/3 van de geraamde onderhoudskosten en 1/3 van de geraamde kapitaallasten van de sportvelden. De gebruiksvergoeding voor verenigingen zijn daarom in 2015 op basis van door een adviesbureau vastgestelde normbedragen voor onderhoud en investeringen vastgesteld. In 2018 bedroegen de inkomsten uit gebruiksvergoedingen 33% van de kosten voor onderhoud en kapitaallasten. De gemeente neemt bij de besluitvorming over de tariefstelling per 2022 ook de resultaten van 2019 mee . Dan is er ook meer zicht op de gevolgen van het per 1 januari 2019 vervallen van de mogelijkheid voor de gemeente tot vooraftrek van de btw en de compensatie middels de SPUK-uitkering. Voorts zal een actualisatie van normbedragen voor de buitensportaccommodaties plaatsvinden.
4.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten
4.2.1 Verruiming sportvrijstelling en SPUK-uitkering De verruiming van de sportvrijstelling per 1 januari 2019 en de compensatie middels een SPUK-uitkering lijkt voor gemeenten nadelig uit te vallen. Het nadeel van het vervallen van de mogelijkheid voor de gemeente om btw te verrekenen is groter dan het voordeel van de nieuw verkregen SPUK-uitkering. Enerzijds door het bereiken van het “subsidie”-plafond bij de regeling en anderzijds omdat alleen voorziene (en in een aanvraag meegenomen) uitgaven voor een uitkering in aanmerking komen. Het tarief voor de door de veldsportverenigingen te betalen gebruiksvergoeding is contractueel exclusief btw vastgelegd. Sportverenigingen kunnen de btw op de gebruiksvergoeding van de velden niet verrekenen. Met het verruimen van de sportvrijstelling per 1 januari 2019 wordt op de te betalen gebruiksvergoeding geen btw meer geheven. Dat heeft als effect dat dat de door verenigingen aan de gemeente te betalen gebruiksvergoeding per 1 januari 2019 met 6% omlaag is gegaan.
4.2.2 Kosten en dekkingsgraad sportvelden Er zijn weinig publicaties met betrekking tot kosten en dekkingsgraden voor sportvelden voorhanden. Bij publicaties over dekkingsgraden en kosten spelen voor een juiste vergelijking de samenstelling en compleetheid van kosten een belangrijke rol: worden kosten volledig toegerekend en is er geen sprake van “verborgen” kosten. Ten aanzien van de kosten en de dekkingsgraad van de sportvelden in De Ronde Venen zijn de volgende conclusies te trekken: ▪
De investeringsbedragen voor vervanging van sportvelden (opgenomen in de kapitaallasten) zijn marktconform.
▪
De kosten voor onderhoud van de sportvelden zijn in De Ronde Venen in vergelijking met andere gemeenten niet (te) hoog.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 16 van 20
▪
De gebruiksvergoeding is in 2015 gebaseerd op normbedragen voor onderhoud en investeringen. In de gebruikte normbedragen is geen rekening gehouden met kosten voor onder meer omheining, bosschages, verzekeringen en belastingen.
▪
De aan 2019 toe te rekenen gebruiksvergoedingen bedragen circa 34,5% van de in de jaarrekening opgenomen kosten voor onderhoud en toegerekende kapitaallasten en bedragen circa 31% van de in de jaarrekening opgenomen totale kosten. Hierbij zijn correcties toegepast voor het herstellen van de brandschade aan het kunstgrasveld van S.V. Argon (waarvan de kosten volledig door de verzekering zijn vergoed), voor in 2020 ontvangen afdrachten voor accommodatieverhuur aan organisaties van buitenschoolse opvang die betrekking hebben op 2019 en uitgaande van een volledige SPUKuitkering. (In de jaarrekening is de voor 2019 toegezegde SPUK-uitkering verwerkt. In november 2020 heeft door het Rijk uiteindelijk een hogere vaststelling van de SPUK-uitkering plaatsgevonden.)
Ten aanzien van de kostenontwikkeling bij sportvelden zijn de volgende ontwikkelingen te verwachten: Enerzijds een kostenverhogende ontwikkeling in relatie tot stringentere wet- en regelgeving op het gebied van veiligheid en milieu en anderzijds een kosten dempende ontwikkeling vanwege het ontwikkelen en op steeds grotere schaal toepassen van nieuwe producten.
4.2.3 Gebruiksvergoeding sportvelden / tarieven Het Mulier Intituut meldt in diverse rapportages dat tarieven in bijna 75% van de gemeenten historisch gegroeid zijn. Er is weinig tot geen relatie (meer) met de kostprijs of eventuele speerpunten uit beleid. Een kwart van de gemeenten voert kostprijsberekeningen uit voor de sportaccommodaties. De afgelopen jaren hebben diverse gemeenten zich gebogen over een tarievenstelsel voor sportvoorzieningen. Daarbij worden de volgende factoren van belang geacht. Het tarievenstelsel: ▪
is transparant, eenduidig en eenvoudig te implementeren en uit te voeren;
▪
kent een uniforme systematiek op basis van heldere uitgangspunten;
▪
levert een positieve bijdrage aan sportdeelname en toegankelijkheid van sport;
▪
bevordert een efficiënt en multifunctioneel gebruik van sportaccommodaties;
▪
draagt bij aan breed maatschappelijk gebruik van sportaccommodaties;
▪
geeft voldoende inzicht in kostprijs en (indirecte) subsidie voor zowel gemeente als huurder;
▪
houdt rekening met de wet Markt en Overheid en ontwikkelingen rondom btw-vrijstelling.
In De Ronde Venen gold bij de harmonisatie rond 2015 als uitgangspunt dat de gebruiksvergoeding werd gebaseerd op 1/3 van de geraamde onderhoudskosten en 1/3 van de geraamde kapitaallasten van de sportvelden. De gebruiksvergoeding voor verenigingen is vervolgens op basis van normbedragen voor onderhoud en investeringen vastgesteld. De tarieven zijn daarna jaarlijks geïndexeerd. In navolgend overzicht staan de tarieven in De Ronde Venen (prijspeil 2020). De tarieven worden vergeleken met tarieven elders. Er is geen landelijke database voor tarieven. In 2020 heeft De Ronde Venen meegewerkt aan een tarievenonderzoek door het Mulier Instituut voor een buurtgemeente. Hierbij zijn de door gemeenten in de regio gehanteerde tarieven met elkaar vergeleken. De uitkomsten van dit onderzoek (benchmark 1) en de uitkomsten van een onderzoek van het Mulier Instituut voor de gemeente Gorinchem (benchmark 2) zijn in de navolgende tabel verwerkt. Bij het onderzoek voor de gemeente Gorinchem zijn de tarieven van 14 gemeenten met een inwonertal tussen de 22.800 en 71.800 met elkaar vergeleken. De Ronde Venen hanteert voor kunstgras voetbalbalvelden twee tarieven. Het tarief is afhankelijk van de grootte van het veld.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 17 van 20
De Ronde Venen Benchmark 1 minimum Benchmark 1 gemiddelde Benchmark 1 maximum Benchmark 2 minimum Benchmark 2 gemiddelde Benchmark 2 maximum
Hockey Hockey Korfbal zandveld waterveld kunstgras 9.224 9.224 2.209 2.703 2.703 1.432 5.418 5.536 3.010 6.971 8.369 6.773 3.558 19.413 1.925 10.817 19.510 3.257 19.513 19.513 5.497
Voetbal Voetbal Gras kunstgras 6.333 11.511 2.257 4.273 3.841 10.081 6.249 20.318 1.337 4.874 4.889 9.524 10.864 16.182
13.201
De meeste tarieven liggen in De Ronde Venen hoger dan het gemiddelde van de benchmark uit de regio. (De Ronde Venen is in de Benchmark niet meegenomen!) De tarieven liggen rond het niveau van het gemiddelde van de 2de benchmark. De tarieven voor de korfbalvelden liggen in De Ronde Venen lager dan het gemiddelde van beide benchmarken. Daar staat tegenover dat beide korfbalverenigingen in verband met verhuur van de accommodatie ten behoeve van buitenschoolse opvang een aanvullende vergoeding aan de gemeente betalen. Als deze vergoeding wordt meegerekend, komt de door beide verenigingen betaalde gebruiksvergoeding boven het gemiddelde de benchmarks uit. De tarieven voor korfbalvelden zijn per m² veldoppervlak hoger dan de tarieven voor de kunstgras voetbal- en korfbalvelden. Ten aanzien van de tarieven is het verder nog van belang om op te merken dat in De Ronde Venen de hockeyverenigingen zelf financieel hebben bijgedragen aan realisatie van de watervelden. Het Mulier Instituut meldt in het Jaarrapport Duurzame Sportinfrastructuur 2019 dat de huurtarieven van gemeentelijke sportaccommodaties overwegend met indexering worden verhoogd en dat het merendeel van de gemeenten ook voor de komende jaren verwacht dat huurtarieven worden geïndexeerd.
4.2.4 Tarieven vanaf 2022 De maatschappelijke meerwaarde van sport en bewegen is groot. Het brengt mensen bij elkaar, het geeft plezier, helpt talenten te ontwikkelen, draagt bij aan (burgerschaps)vaardigheden, leert omgaan met tegenslagen en biedt veel mogelijkheden voor vrijwilligerswerk. Daarnaast draagt het eraan bij dat inwoners gezond(er) zijn en dat ook zo ervaren. De rol van sport en van sportverenigingen gaat dus veel verder dan sport en bewegen. Sport en sportverenigingen spelen een belangrijke rol in het kader van onder meer participatie, integratie, opvoeding en leefbaarheid. Sportverenigingen worden verder ingezet bij gemeentelijke (beleids)vraagstukken, zoals bijvoorbeeld ten aanzien van alcoholpreventie- en antirookcampagnes. Kleedkamers en kantines spelen een onontbeerlijke rol bij de sportactiviteiten en in het verenigingsleven. Deze voorzieningen zijn eigendom van de verenigingen. De verenigingen zijn verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud en voor eventuele renovaties/vernieuwingen. De veldsportverenigingen hebben als gevolg van de corona-maatregelen tot twee keer toe de sportkantine moeten sluiten. Daardoor hebben zij te maken met forse financiële tegenvallers. Compensatie door kwijtschelding van een deel van de in 2020 te betalen gebruiksvergoeding is in veel situaties onvoldoende om de tegenvallers op te vangen.
Verenigingen hebben daardoor ingeteerd op hun opgebouwde financiële reserves. Geld dat zijn nodig hebben voor onderhoud en vernieuwing van de verenigingsgebouwen.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 18 van 20
Gegeven de maatschappelijke waarde van (veld)sportverenigingen, de uitdagingen waar zij op dit moment mee te maken hebben en gezien het feit dat veldsportverenigingen in vergelijking met verenigingen in andere gemeenten in De Ronde Venen al een substantiële gebruiksvergoeding betalen, wordt het huidige tariefniveau gehandhaafd en worden de tarieven in de periode 2022 tot en met 2025 geïndexeerd met de consumentenprijsindex.
4.3
Resumé
De verruiming van de sportvrijstelling per 1 januari 2019 en compensatie middels een SPUK-uitkering lijkt voor gemeenten nadelig uit te vallen. Het nadeel van het vervallen van de mogelijkheid voor de gemeente om btw te verrekenen is groter dan het voordeel van de nieuw verkregen SPUK-uitkering. Enerzijds door het bereiken van het “subsidie”-plafond bij de regeling en anderzijds omdat alleen voorziene (en in een aanvraag meegenomen) uitgaven voor een uitkering in aanmerking komen. De aan 2019 toe te rekenen gebruiksvergoedingen bedragen 34,5% van de in de jaarrekening opgenomen kosten voor onderhoud en toegerekende kapitaallasten en 31% van de in de jaarrekening opgenomen totale kosten. De maatschappelijke meerwaarde van sport en bewegen is groot. Gegeven de maatschappelijke waarde van (veld)sportverenigingen, de uitdagingen waar zij op dit moment mee te maken hebben en gezien het feit dat veldsportverenigingen in vergelijking met verenigingen in andere gemeenten in De Ronde Venen al een substantiële gebruiksvergoeding betalen, wordt het huidige tariefniveau gehandhaafd en worden de tarieven in de periode 2022 tot en met 2025 geïndexeerd met de consumentenprijsindex.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 19 van 20
5. Contracten 5.1
Uit de notitie van 2019
Om binnen het fiscale Sportbesluit te kunnen opereren is sprake van “gebruiksovereenkomsten”. De gebruiksovereenkomsten zijn zodanig opgesteld dat aan het Sportbesluit wordt voldaan. Gegeven de nieuwe situatie per 1 januari 2019 bestaat het voornemen om de gebruiksovereenkomsten opnieuw tegen het licht te houden. Vooralsnog worden specifieke aspecten in addenda bij de gebruiksovereenkomsten vastgelegd. Dit is bijvoorbeeld het geval bij afwijkingen van de gebruiksovereenkomst zoals in relatie tot medegebruik door kinderopvangorganisaties. In addenda kan ingespeeld worden op aspecten die mogelijk uit het op te stellen Sportakkoord van De Ronde Venen naar voren komen.
5.2
Actuele ontwikkelingen en inzichten
Het medegebruik van de verenigingsgebouwen en de sportvelden door kinderopvangorganisaties is bij K.V. Atlantis, S.V. Argon, H.V. Mijdrecht en K.V. De Vinken in een addendum bij de gebruiksovereenkomst tussen gemeente en vereniging vastgelegd. Het voornemen is om de op de sportcomplexen aanwezige (verenigings)voorzieningen nader te specificeren. Aanpassing van de gebruiksovereenkomsten is vooralsnog niet noodzakelijk.
5.3
Resumé
Er is geen aanleiding om de gebruiksovereenkomsten te wijzigen. Aanvullingen en wijzigingen worden, indien nodig, in een addendum bij de gebruiksovereenkomsten opgenomen.
Vervolgnotitie buitensportaccommodaties - pagina 20 van 20