2 St. Red het Angstellandschap inspraak raadscommissie def (1)

Achtergrond bij Inspraak Vergadering Politieke commissie RZ & PW en ABZF SI 1301-2021 Notitie 2: Zon- en windkaart en vervolgstappen in het proces van de gemeente.

1) De wethouder houdt de raad voor dat er ‘een zorgvuldig proces1’ doorlopen wordt, om tot zoekgebieden voor windmolens en zonnevelden te komen. Wij zijn van mening dat er alles behalve een zorgvuldig proces doorlopen wordt. Dit betreuren wij ten zeerste en wij vinden het onbegrijpelijk dat zo’n belangrijk thema, wat zo’n impact op ons landschap heeft en waar zeer grote financiële belangen mee gemoeid zijn, (we hebben het dan over tientallen miljoenen) er als het ware onder stoom en kokend water doorheen geduwd wordt. De eerste stap in dit o.i. onzorgvuldige proces is de zogenaamde ‘Zon- en wind kaart’. 2) Over het totstandkomingsproces van deze kaart hebben wij de hieronder opgenomen reactie naar mevrouw Hagen, mevrouw Van der Horst en de heer Kroon gestuurd.

“Ter attentie van Mw Hagen, Mw van der Horst en Dhr Kroon. Per email Baambrugge, 4 januari 2021

Reactie stichting Red het Angstellandschap op de antwoorden zoals door de gemeente gegeven op de vragen gesteld rondom het webinar over de zon- en windkaart

Geachte wethouders, Wij hebben kennis kunnen nemen van de antwoorden zoals door u gegeven op de vele vragen die zijn gesteld rondom de zon- en windkaart. Wij betreuren het dat u, met name op de van te voren schriftelijk gestelde vragen, heeft menen te antwoorden in een vrij algemene ‘Q&A’ vorm. Uit een korte rondgang binnen onze achterban, blijkt dat velen niet vinden dat hun vragen in voldoende mate zijn beantwoord door deze ‘Q&A’. Voor de omwonenden en direct betrokkenen is dit een zwaarwegend en belangrijk onderwerp, waar de gemeente op deze manier tamelijk onverschillig mee om lijkt te gaan in deze oppervlakkige en soms onvolledige beantwoording van de vragen. Ook betreuren wij het, dat u onze uitnodiging om hierover in gesprek te gaan, vooralsnog niet heeft beantwoord. Op ons verzoek tot een gesprek, ingestuurd door Peter van der Maat (op 14 december en een herinnering van mijzelf op 29 december), hebben wij tot op heden nog geen reactie ontvangen, terwijl het er wel op lijkt dat u de vervolgstappen onverminderd doorzet. Dit wekt de indruk, dat u tamelijk roekeloos omgaat met een breed gedragen gevoel onder inwoners van de zone Abcoude-Baambrugge-Loenersloot, dat gemeente geen oren heeft naar de meningen van de inwoners in dit kwetsbare gebied. 1.

Opzet van de kaart en technische gebruiksmogelijkheden De gemeente geeft aan dat zij vindt dat dubbele stemmen in voldoende mate gecorrigeerd zijn, door “(…) alle kaarten eruit te halen die vrij kort achter elkaar op dezelfde manier zijn ingevuld. Daarnaast hebben we kaarten eruit gehaald als iemand uit steeds dezelfde wijk sterk overeenkomende opmerkingen in de kaart achterliet. Nadat we de dubbele invullingen eruit gehaald hadden, bleven er 1536 invullingen over.”

1

O. a. Informatienota Raad van RU-VI&AD d.d. 2 december 2020. (Kiki Hagen / I. van der Horst)

Dus als ik bijvoorbeeld samen met mijn vrouw op de bank zat, en nadat ik de enquête had ingevuld, mijn vrouw aanspoorde hetzelfde te doen, en ze zou (niet onwaarschijnlijk) dezelfde mening hebben, dan zou haar stem niet worden meegeteld. Aan de andere kant, als ik iedere dag zelf de enquête opnieuw had ingevuld en hierbij eventueel ook nog een andere plaats had ingevuld, dan zouden deze stemmen allemaal meegeteld worden. Als ik de kaart bewust zou willen manipuleren, dan was het immers tamelijk doorzichtig dat het handig was om verschillende plaatsen in te vullen. Wij concluderen hier uit, dat door deze methode te hanteren, de gemeente op geen enkele wijze de kwaliteit van de ingevulde stemmen heeft weten te bewaken. De gemeente heeft enerzijds stemmen verwijdert die mogelijk legitiem waren en anderzijds stemmen die bewust gemanipuleerd zijn, ruim baan heeft gegeven. Een tamelijk laagdrempelige validatie met behulp van bijvoorbeeld mobiel telefoonnummer of via het email adres, en een controle op technische aspecten (device, IP adres) had dit er makkelijk uit kunnen filteren. De gemeente zegt hier bewust niet voor gekozen te hebben, en zo dus bewust heeft gekozen voor een makkelijk manipuleerbaar middel, om het ‘zo laagdrempelig mogelijk’ te maken.

Over deze laagdrempeligheid vernemen wij echter uit onze achterban (en bevestigen wij uit eigen ervaring) dat de kaart zeer ongebruiksvriendelijk was opgezet, met een onduidelijke instructie, waardoor velen (zelfs bestuursleden van onze stichting) zijn afgehaakt tijdens het proces. Neem een voorbeeld aan het gemak waarmee online petities zijn opgezet en met een tamelijk eenvoudige beveiliging, tot op een redelijk niveau kan worden gewaarborgd dat het om unieke stemmen gaat. Tot slot verschuilt u zich achter ‘privacy’ redenen om niet over te gaan tot een controle op bijvoorbeeld IP adres. Dit is een ongeldig argument. Het is niet verboden om iets met persoonsgegevens toe doen, het gaat er alleen om hoe deze behandeld, gebruikt en opgeslagen worden. Dit is allemaal netjes geregeld in de Uitvoeringswet AVG en prima te regelen. Indien de gemeente hier de expertise niet voor heeft (hetgeen zorgelijk zou zijn), dan heeft een professioneel onderzoeksbureau dat zeker wel. Zelf de meeste eenvoudige en laagdrempelige online enquête-tools hebben dat doorgaans al goed geregeld. 2. Spelregels pas na de wedstrijd uitleggen De gemeente geeft aan dat het een bewuste keuze was, om bepaalde gebieden niet van te voren uit te sluiten, om ‘inwoners met een open blik de kaart in te laten vullen’. Heb je gestemd op een gebied waar het toch niet kan, dan is je stem dus verloren gegaan.

Ook geeft de gemeente aan, dat de inwoners die helemaal nergens windmolens of zonnevelden wilden, dit hadden kunnen doen door alleen de eerste vraag of vragen in te vullen en de kaart daarna in te sturen. Dit was echter van te voren niet (voldoende) duidelijk, blijkens ook de vele vragen hierover. Wat de gemeente hier dus heeft gedaan is, spreekwoordelijk de spelers het veld ingestuurd, en na afloop de spelregels van het spel pas uitgelegd en de score bepaald op basis van voor de spelers onbekende spelregels.

3. Representativiteit De gemeente lijkt het standpunt te willen innemen dat de kaart en enquête representatief zijn. Hiernaast vindt de gemeente ook dat zij dit voldoende hebben gecommuniceerd en noemt daarbij een aantal initiatieven zoals ‘flyeren op de markt’ en inloopsprekuren om bewoners te helpen bij het invullen van de kaart. Het resultaat hiervan was echter slechts 1536 stemmen. Nog geen 3,4% van het totaal aantal inwoners. Hieruit blijkt duidelijk, dat wat de gemeente ook gedaan heeft, dit kennelijk niet voldoende is geweest om bewoners te mobiliseren om over zo’n belangrijk onderwerp, waar sterke en verdeelde meningen over zijn, hun stem uit te brengen. Ook tijdens de webinar zijn er vragen gesteld en opmerkingen gemaakt door inwoners dat zij niets voorbij hebben zien komen en zich afvragen hoe zij hadden kunnen stemmen. De gemeente reageert hier slechts op door te stellen dat ze het ‘jammer’ vindt. Het resultaat telt hierin overduidelijk voor het meten van de effectiviteit van de communicatie. Dit

is hiermee dus duidelijk onvoldoende geweest, anders waren er wel meer stemmen geweest. Alleen al op de petitie tegen windturbines in het Gein, een veel kleiner geografisch gebied, met minder belanghebbenden is rond de 4500 keer gereageerd. Naast het absoluut onvoldoende aantal stemmen om over een representatieve enquête te kunnen spreken, zijn ook alle andere basis principes van een representatief onderzoek op geen enkele mate gevolgd, ofwel is er geen inzicht in gegeven. Er is in de beantwoording van de vragen onvoldoende duidelijk gemaakt wat de geografische verdeling van de stemmers is geweest (voor zover deze al betrouwbaar is – zie hierboven) en er is op geen enkele manier zorg gedragen om de enquête betrouwbaar en representatief te laten zijn, bijvoorbeeld op leeftijd, woonplaats, opleidingsniveau, sociale achtergrond. Heeft de gemeente bijvoorbeeld van te voren een doelstelling bepaald over het aantal respondenten en wat zij als representatief beschouwen? Een enquête is pas waardevol als ze betrouwbaar en representatief is, wat hier niet het geval is geweest. Statistisch gezien heeft de uitkomst van deze enquête in ieder geval geen enkele waarde, terwijl de gemeente dit toch beloofd heeft? Wij zijn van mening dat de gemeente beter een kundig en onafhankelijk onderzoeksbureau in had kunnen schakelen om dit belangrijke onderzoek uit te voeren. 4.

Voorstanders van duurzame transitie, maar… Zonder uitzondering is het bestuur van onze Stichting een voorstander van verduurzaming van onze leefomgeving en dus ook het energieaanbod. Zonder uitzondering hebben wij allemaal geïnvesteerd in isolatie, zonne-energie, bodemwarmte, warmtepompen en andere verduurzamende maatregelen. Echter altijd binnen de grenzen van wat mogelijk en wenselijk is in een kwetsbare en historische omgeving. In 2016 is er door de gemeenteraad een besluit aangenomen om ‘in 2040 klimaatneutraal te worden als gemeente’. Dat leek toen een sympathiek en nobel streven. Het besluit is toen echter genomen zonder enige kennis van het ‘hoe’ en de impact op onze leefomgeving. Nu wordt langzaam duidelijk wat dit betekent en lijkt er van een breed draagvlak voor zo’n belangrijk besluit geen sprake meer te zijn. Zelfs uit de enquête van de gemeente bij de zonen windkaar, blijkt dat er niet eens een meerderheid is (slechts 47%) die de doelstelling ondersteunt. Moet er voor zo’n ingrijpend en belangrijk besluit niet een breder draagvlak zijn, van bijvoorbeeld ten minste 2/3 meerderheid? In de beantwoording van de vragen, doet de gemeente of zij geen keuze heeft, omdat het zo nu eenmaal 4 jaar geleden besloten is, in een democratisch gekozen gemeenteraad.

Maar is het niet zo, dat deze zelfde gemeenteraad zou moeten luisteren naar de ontwikkelingen in de maatschappij en de burgers? En is het niet zo, dat als er blijkbaar niet eens een meerderheid is voor dit besluit, (laat staan een kwalificerende meerderheid, wat je zou kunnen verwachten bij zo’n belangrijk besluit) je dan zou kunnen verwachten dat de gemeente dit uitgangspunt nog eens heroverweegt? Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald! Het lijkt erop dat de gemeente, door zich te verschuilen achter dit besluit, blind wordt voor alternatieven en de roep van haar burgers. Bijvoorbeeld de mogelijkheid om te investeren in eigen windmolens op zee of onderzoek naar andere technologieën. De gemeente doet alsof dit een voldongen feit is en we geen andere keuze hebben, maar dat is niet waar.

5. Polder Baambrugge In de beantwoording van de vragen lijkt de gemeente te willen zeggen dat de stemming met betrekking van de opmerkelijke ‘rode stip’ in de weilanden ten noorden van Baambrugge, op een juiste manier is verlopen en dit een breed gedragen mening van de inwoners van de Ronde Venen is om precies op dit ene perceel, waar toevallig ook een akkerbouwer actief is, die zelf in een ander gebied woont, en interesse heeft om hier zonnevelden neer te leggen. En dat dit toevallig ook precies het gebied is waar een ontwikkelaar actief is en ook andere buurbewoners met grond heeft proberen over te halen hier zonneweides te maken. Is het niet wat al te toevallig, dat van alle percelen in de Ronde Venen, tegelijkertijd zoveel inwoners de ingeving krijgen om precies dit ene perceel aan te geven? Nee, u kiest ervoor om ondanks een ontoereikende beveiliging en afwezige regie(zie hierboven), toch te argumenteren dat dit een

breed gedragen mening van de inwoners is, ondanks dat alle logica hiertegen spreekt. Als de gemeente niet duidelijk stelling neemt in deze zaak, dan lijkt ons dit de hele geloofwaardigheid en onpartijdigheid van de gemeente in deze onderuit te halen. Op basis van onder meer de bovenstaande punten, zijn wij van mening dat de gemeente haar belofte niet heeft waargemaakt om tot breed gedragen mening van bewonersvoorkeuren te komen. Wij verzoeken deze stap nogmaals, met meer zorgvuldigheid en draagvlak uit te voeren. Onze suggestie zou hierbij zijn om een onafhankelijke, ter zake kundige en gespecialiseerde organisatie onder de arm te nemen en in de vervolg stappen ook zorgvuldig te zijn om daadwerkelijk een breed draagvlak te creëren voor (de uitvoeting van) uw beleid.

Met vriendelijke groet, Stichting Red het Angstellandschap”

3) Wij hebben reeds 14 december een verzoek gestuurd naar de wethouders Mw Hagen en Dhr R. Kroon om met hen in gesprek te gaan over de zon en windkaart. Op dit verzoek is tot afgelopen vrijdagmiddag geen reactie gekomen ondanks rappelleren, whatsapp berichten (die wel gelezen werden) en telefoontjes naar het secretariaat. 4) Eerst afgelopen vrijdag kregen we daar een reactie op en wel de volgende: “U stuurde ons 4 januari uw reactie op de Zon- en Windkaart, zoals besproken in de webinar van 7 december vorig jaar. Eerder al deed u het verzoek over deze kaart in gesprek te gaan. Graag maken Ilse en ik daarvoor een (digitale) afspraak, op vrijdag 22 januari, ergens tussen 11:00 en 17:00 uur. Kunt u aangeven of dat u past, en hoe laat precies, en wie wij voor dit gesprek kunnen uitnodigen? Met vriendelijke groet, Ilse van der Horst en Jeroen Meijer Programma Duurzaamheid Gemeente De Ronde Venen”. Deze uitnodiging is voor een datum ná deze inspraak vergadering en ná het volgende webinar dat op 18 januari staat gepland. De gemeentelijke duurzaamheidstrein is het volgende station al gepasseerd voordat wij in gesprek mogen met deze beleidsmedewerkers en niet met de wethouders, aan wie ons verzoek was gericht. 5) Op de uitnodiging voor het webinar van 18 januari a.s. stuurden wij op 30 december jl. onderstaande reactie aan mevrouw Van der Horst:

Geachte mevrouw van der Horst, beste Ilse, De stichting ‘Red het Angstellandschap’ heeft kennis genomen van uw voornemen om op 18 januari een (online) sessie te organiseren met expertgroepen over de gebiedskwaliteiten van de Ronde Venen. Wij zouden hier graag bij aanschuiven als vertegenwoordiger van het Angstelgebied, waarin de ‘petitie zonnevelden Baambrugge’ (zoals u dat omschrijft) is opgegaan. Voorts nog de volgende opmerkingen over de opzet: U schaart een aantal gebied specifieke belangengroepen onder één kopje, te weten ‘tegenstanders’. Dat vinden wij vreemd. In de eerste plaats denk ik niet dat het de discussie ten goede komt om deze belangengroeperingen direct in het hokje ‘tegenstanders’ te plaatsen, terwijl u de andere categorieën netjes benoemd bij de waarde waar men voor staat (natuur, cultuur, etc.) en ook niet als ‘voorstander’ of ‘zonder mening’. Zou het niet passender zijn deze – veelal gebied specifieke- groeperingen als aparte categorieën op te nemen, dus 6) Angstelgebied: Stichting Red het Angstellandschap, … 7) Gein: Spaar het gein, Stop windturbines het Gein, 8) et cetera. Ook plaatsen wij een kanttekening om slechts één vertegenwoordiger per kwaliteit af te vaardigen. Is deze discussie niet veel te belangrijk om de groep nodeloos in te perken? Ik zou toch graag willen aandringen op een zorgvuldig proces boven snelheid.

Het lijkt wel of de gemeente deze stappen niet erg serieus neemt op deze manier. Er zou nog gedacht kunnen worden aan een schriftelijke inbreng van te voren, van alle betrokken partijen en deze dan ook weer (ruim) van te voren rond te sturen, zodat hier gericht op kan worden gereageerd tijdens de sessie. In mijn ervaring komt dat de kwaliteit van de discussie ten goede en bent u er zeker van dat de belangrijkste invalshoeken goed belicht worden. Tot slot, merken wij op dat de vertegenwoordiging op sommige punten onevenwichtig lijkt. Zou neemt u bij het kopje ‘Agrariërs’ enerzijds LTO Utrecht-west, Rijn en Vecht op. Wat heel erg hoog over is en vier gemeentes vertegenwoordigd, met vermoedelijk weinig detaillistische kennis over het gebied. Anderzijds neemt u ook gebiedscoöperatie Groot Wilnis Vinkeveen op, wat weer heel erg smal is en toegespitst op één specifiek gebied. Hierdoor zal de discussie over de Agrarische belangen vermoedelijk snel richting een klein deel van de gemeente neigen, namelijk Wilnis en Vinkeveen. Ook in de vertegenwoordiging van de Natuur, vinden wij de vertegenwoordiging onevenwichtig met een zwaartepunt in Wilnis-Vinkeveen-Mijdrecht, en ondervertegenwoordiging van het bijzondere Angstel- en Geingebied. Wij bieden u graag aan om mee te denken over een bredere en meer evenwichtige opzet, waarin ook het Angstel- en Geingebied beter vertegenwoordigd worden.

Graag horen wij van u,

Ook hier lijken de wethouders weer een haastig samengestelde en onevenwichtige groep aan de virtuele tafel te willen krijgen. Ook is niet voorzien in een schriftelijke inbreng van tevoren, zodat genuanceerde en soms complexe materie al gauw verloren zal gaan in de ruis van het online vergaderen. Het is niet transparant wie er nu precies zijn uitgenodigd, maar uit de voorlopige lijst lijkt een aantal gezaghebbende partijen zoals Utrechts landschap, Natuurmonumenten e.d. te ontbreken. Voor het thema ‘wonen’ wordt uitsluitend woningbouwcoöperatie Groenwest uitgenodigd. Bepaalt deze coöperatie in zijn eentje hoe de kwaliteit ‘wonen’ in de gehele gemeente dient te worden ingevuld? En zo is er bij bijna iedere ‘kwaliteit’ wel sprake van een buitengewoon smalle basis en onevenredige vertegenwoordiging. Waarom wordt Ondernemersvereniging Abcoude-Baambrugge bijvoorbeeld niet uitgenodigd, maar uitsluitend het op Mijdrecht georiënteerde VIB? Het heeft er alle schijn van dat de ‘kwaliteiten’ vooral worden vertegenwoordigd door belangengroeperingen waarvan het zwaartepunt ligt ten westen van de A2 (Mijdrecht, Vinkeveen, Wilnis) en nauwelijks ten oosten van de A2 (Abcoude, Baambrugge).

Tot slot worden 7 kwaliteiten bij naam genoemd (natuur, cultuurhistorie, duurzaamheid etc.), en één kwaliteit weggezet als “tegenstanders”, waaronder dan gemakshalve alle vertegenwoordigers van gebieden worden geschaard. Inmiddels is gecommuniceerd (overigens niet naar ons) dat de vorm van het webinar in die zin is gewijzigd, dat iedere organisatie 1 persoon kan laten deelnemen. Onze hiervoor weergegeven email is niet beantwoord door de gemeente. Conclusie: 6) Wij verzoeken de commissie de wethouders de opdracht mee te geven een zorgvuldig proces te doorlopen, de resultaten van de zon- en windkaart uiterst kritisch te benaderen, goed te luisteren naar de inbreng van de bewoners en het Angstelgebied uit te sluiten als zoekgebied voor zonnevelden en windmolens. Als dit betekent dat een aantal tijdslijnen die door de energieregio, de provincie of het Rijk gesteld zijn, niet gehaald kunnen worden, dan zijn wij van mening dat daar een legitieme reden voor is. In deze tijd waarin communicatie erg lastig is vanwege alle beperkingen voor fysieke bijeenkomsten zou voor een zo zwaarwegend onderwerp een zorgvuldig proces toch voorrang moeten hebben boven een snel proces.