CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Raadsvoorstel - Startnotitie Hervormingsagenda Jeugd - 1634645

Raadsvergadering 17 oktober 2024, gemeente CulemborgBij agendapunt: Startnotitie hervormingsagenda Jeugd1.406 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsvoorstel

Onderwerp:

Startnotitie Hervormingsagenda Jeugd

Portefeuillehouder:

M. Peters

Datum college besluit:

10 september 2024

Behandelend ambtenaar:

Clara Kooreman

Registratienummer:

GZDGCB1483313/1634645

Inleiding: Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor de jeugdzorg (bestaande uit: jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering), maar hebben grote moeite om de kosten binnen het beschikbare budget te houden. De nadruk ligt vaak nog teveel op het individuele kind, in plaats van op het systeem en de context, er zijn grote personeelstekorten en de wachtlijsten zijn toegenomen. Bovendien is gebleken dat de reikwijdte van de Jeugdwet te groot is. Het Rijk heeft daarom in de Hervormingsagenda Jeugd met ouders en jongeren, zorgprofessionals, zorgaanbieders en gemeenten plannen gemaakt om de jeugdzorg te verbeteren. Deze verbeteragenda heeft grote impact op gemeenten, jeugdhulpregio’s en jeugdhulpaanbieders. De Hervormingsagenda Jeugd loopt van 2023 tot en met 2028. Voorstel Raadsbesluit: De gemeenteraad van Culemborg besluit: 1. De startnotitie Hervormingsagenda Jeugd vast te stellen (GZDGCB1483313/1634601). Argumenten: 1.1 De startnotitie geeft aan op welke manier de Hervormingsagenda Jeugd voor de gemeente Culemborg een bijdrage gaat leveren aan een cultuur- en gedragsverandering en een duurzaam financieel houdbaar stelsel. Problematiek in de jeugdzorg kent oorzaken die in verschillende domeinen liggen (onderwijs, volwassen GGZ, bestaanszekerheid) en vragen om een sterk samenhangende en integrale aanpak.

Dit vraagt van alle betrokken partijen (ouders, zorgprofessionals, gemeenten, onderwijs etc.) een andere manier van denken en doen. Deze beweging is al in gang gezet en moet er uiteindelijk ook toe leiden dat we fors minder geld uitgeven aan jeugdzorg. De startnotitie is de opstart van een programma Hervormingsagenda Jeugd. De visie van de gemeente Culemborg op de Hervormingsagenda Jeugd is dat het nodig is om te investeren in de lange termijn door onszelf en professionals niet als probleemoplosser te zien, maar als facilitator van verandering. Dit betekent onder andere dat we oog hebben voor intergenerationele problematiek, bestaanszekerheid, en een meer bescheiden rol zien weggelegd voor hulpverleners en de overheid en een grotere rol voor de gemeenschap om een gezin heen. Met andere woorden: Er dient een verschuiving op gang te komen van een benadering gericht op het individuele kind en individuele hulpverlening, naar

een context gerichte benadering, gericht op het hele systeem waarbij gezinnen, het netwerk en jeugdigen centraal staan. De gekozen interventies zijn niet hét toverstokje voor verandering, maar het zijn wel bewezen effectieve interventies die gaan helpen om de noodzakelijke beweging kracht bij te zetten en onze ambities om te zetten in actie. 1.2 De ambities en interventies uit de startnotitie sluiten goed aan bij het lokale jeugdbeleid van de gemeente Culemborg en het bestuursakkoord. Ambities zoals het integraal werken, kijken met een brede blik naar het gehele gezinssysteem, normaliseren en het versterken van de sociale basis staan centraal in het bestuursakkoord, het lokale jeugdbeleid, het koersdocument Sociaal Domein en in de Hervormingsagenda Jeugd. In de startnotitie maken we de vertaling naar concrete interventies die gaan bijdragen aan deze ambities zoals: Jouw Ingebrachte Mentor (JIM), jeugdondersteuner huisarts, sturen op vermindering inzet verlengde jeugdzorg en een visietraject Stevig lokaal team. 1.3 Met het instemmen met de Hervormingsagenda Jeugd door de VNG hebben we als gemeente een inspanningsverplichting om de besparing te realiseren. Landelijk is afgesproken dat de gemeenten de besparing uit de Hervormingsagenda volledig verwerken in hun begrotingen. Voor Culemborg gaat het om een beoogde besparing van totaal € 1,4 miljoen euro.

Dit is met een ingroeipad opgenomen in de kadernota (€ 700.000 in 2026, oplopend tot € 1,4 miljoen in 2027). We zullen medio 2026 een voortgangsrapportage delen met de raad waarin we de stand van zaken toelichten en aangeven in hoeverre we de besparingen halen. Mogelijk zijn er op termijn meer investeringen nodig om interventies die goed lopen uit te breiden of de koers te wijzigen als landelijke of regionale ontwikkelingen daar om vragen. Landelijk is er ook een externe, onafhankelijke commissie in het leven geroepen die de uitvoering van de Hervormingsagenda volgt en hierover zwaarwegend advies uitbrengt uit aan het Rijk en de VNG. De commissie monitort de voortgang van de afspraken in de Hervormingsagenda, brengt de ontwikkeling van de uitgaven in beeld en bekijkt of alle partijen de inspanning leveren die is afgesproken. Kanttekeningen: 1.1 De hervormingsagenda jeugd is een grote veranderopgave in cultuur en gedrag waar we als lokale gemeente beperkt invloed op hebben. Er zijn in de samenleving hoge verwachtingen van hulpverleners en professionele zorg. De sociale basis en een stevig lokaal team kunnen echter niet alles oplossen. We zullen als samenleving moeten accepteren dat sommige problemen bij het leven horen en leren verdragen dat er niet altijd direct een oplossing voor handen is.

We opereren als gemeente in een complex veld met veel uitdagingen, onzekerheden en botsende wetgeving. Ook spelen er problemen elders in de keten (onderwijs, volwassenzorg, inkomen en wonen) waar we als gemeenten beperkt invloed op hebben. De voortgang van de Hervormingsagenda Jeugd hangt tot slot ook af van landelijke en regionale ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld nieuwe wet- en regelgeving of verplichtingen waarop de gemeente moet inspelen. Het is onder andere de bedoeling dat gemeenten instrumenten krijgen om de reikwijdte van de jeugdhulp te beperken en dat de Jeugdwet daarvoor wordt aangepast. 1.2 De haalbaarheid van de besparingsopgave is met veel onzekerheid en beperkte maakbaarheid omgeven. De steeds knellender financiële positie van de gemeente Culemborg en de besparingsopgave van de agenda, staan op gespannen voet met het doen van investeringen. Er is getracht de investeringen en besparingen zo goed mogelijk in beeld te brengen, zodat we het kunnen onderbouwen als zaken anders lopen en bij kunnen sturen waar mogelijk (zie bijlage 2 van de startnotitie). Desalniettemin is de haalbaarheid van deze besparingsopgave op aannames gebaseerd en zal moeten blijken of we dit kunnen realiseren. Kosten, Baten, Dekking: De Hervormingsagenda jeugd heeft grote financiële impact en zal leiden tot een wijziging van de meerjarenbegroting vanaf 2025.

Landelijk is afgesproken dat de gemeenten de besparing uit de Hervormingsagenda volledig verwerken in hun begrotingen. Om de doelen uit de Hervormingsagenda te halen en ons in te spannen om op lange termijn kosten te

Reg.nr.: GZDGCB1483313/1634645

Pagina 2 van 4

besparen, zullen we investeringen moeten doen om de interventies te kunnen uitvoeren (€ 300.000 per jaar). De kosten gaan voor de baten uit. Op basis van de landelijke afspraken uit de Hervormingsagenda moet de gemeente Culemborg € 1,4 miljoen besparen. Dit is met een ingroeipad opgenomen in de kadernota (€ 700.000 in 2026, oplopend tot € 1,4 miljoen in 2027). Deze bedragen zijn verwerkt in de kadernota en zullen worden verwerkt in de begroting. Het landelijke bedrag van € 1,4 miljoen besparen is het streven, maar of we dit kunnen realiseren is van veel factoren afhankelijk waar we als gemeente beperkt op kunnen sturen. Personele en/of Juridische gevolgen: Vanwege de omvang, het domeinoverstijgende karakter en de besparing die we moeten realiseren, is het noodzakelijk dat we een programmatische aanpak hanteren. Om de doelen uit de Hervormingsagenda en de daarmee gepaard gaande besparing te halen, is er extra ambtelijke capaciteit nodig, met name in het Sociaal Team. Hier is een bedrag voor opgenomen binnen de € 300.000 aan investering, maar mogelijk is er op termijn meer nodig. Dit hangt onder andere af van de keuzes die er worden gemaakt ten aanzien van de taakopvatting van de medewerkers uit het Sociaal Team. We streven ernaar om de rol van de programmamanager en de ambtelijke capaciteit van de kernteams intern te beleggen.

Communicatie en Burgerparticipatie: Cliëntenorganisaties en jongerenvertegenwoordigers zijn landelijk actief betrokken geweest bij de totstandkoming van de Hervormingsagenda Jeugd. Lokaal zijn raadsleden tijdens de klankbordgroep Sociaal Domein geïnformeerd over de ontwikkelingen en impact van de Hervormingsagenda. Ook is de Adviesraad Sociaal Domein geïnformeerd over de ontwikkelingen. Bij het verder vormgeven en uitvoeren van de lokale interventies zullen we externe partners betrekken. Daarnaast willen we aandacht hebben voor de rol van ervaringsdeskundigen. Dit vraagt wel een visie op ervaringsdeskundigheid en een duidelijke opdracht aan deze persoon. Dit werken we de komende periode verder uit. Op deze manier borgen we dat we de juiste dingen doen, die aansluiten bij de mensen om wie het gaat.

Bijlagen: 1. Startnotitie Hervormingsagenda Jeugd (GZDGCB1483313/1634601)

Reg.nr.: GZDGCB1483313/1634645

Pagina 3 van 4

Raadsbesluit

Registratienummer: GZDGCB1483313/1634645 De gemeenteraad van Culemborg besluit: 1. De startnotitie Hervormingsagenda Jeugd vast te stellen (GZDGCB1483313/1634601)

Aldus besloten in de vergadering van de Raad, Gehouden op 17 oktober 2024

De griffier

De voorzitter

D. van der Harst

G. van Grootheest

Reg.nr.: GZDGCB1483313/1634645

Pagina 4 van 4

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=ab406905-fc30-4732-a01a-313ad3215087