Presentatie Onderwijshuisvesting inwerkavond raad 21 mei 2026
Tekst van het document
Onderwijshuisvesting Culemborg Informatieve sessie gemeenteraad
21-5-2026
Gemeente Culemborg – inhoudelijke avond en inwerkprogramma raad
Datum: 21 mei 2026
1
Agenda • Onderwijshuisvesting in Culemborg • Rollen, wetgeving en overleg • Instrumenten: IHP, Verordening en OHP
• Financiële opgave en actuele projecten • Wat komt er naar de raad?
2
Culemborg als onderwijsstad • Ruime en brede keuze in aanbod type onderwijs (Agora, Jenaplan, religie, …) • Ouders hebben in Culemborg vrije schoolkeuze. • De gemeente stuurt op dit moment niet via postcodebeleid of een aanmeldstop, maar via overleg, prognoses en beschikbaar onderwijshuisvesting. • We zien veel verschuivingen in leerlingaantallen per school. • Relatief veel oude gebouwen die nu toe zijn aan vervanging. → Dit zorgt voor een complexe en grote opgave voor de stad.
3
Scholenlandschap Culemborg Dit overzicht laat zien dat onderwijshuisvesting geen los vraagstuk is, maar een integrale puzzel.
4
Wettelijke taak en rolverdeling Gemeente • •
• • •
WPO Wet op het Primair Onderwijs WVO Wet op het Voortgezet Onderwijs WEC Wet op de ExpertiseCentra Zorgplicht voor voorzieningen zoals nieuwbouw en uitbreiding Gemeentefonds
Schoolbesturen • • •
Verantwoordelijke voor onderwijs, exploitatie en onderhoud Belangrijke gesprekspartner bij keuzes over huisvesting Lumpsum rijksbekostiging voor exploitatie school & onderhoud
Afstemming •
Gemeente en schoolbesturen stemmen af via het Op Overeenstemming Gericht Overleg OOGO
5
Hoe werkt de jaarlijkse cyclus? Proceslijn – samenhang aanvragen, prognoses en besluiten
1-oktober telling
Leerling prognoses
OOGO
OHP / Verordening
Begroting / Raad
Uitvoering
6
Voorbeeldagenda - Op Overeenstemming Gericht Overleg Het OOGO is het formele overleg waarin gemeente en schoolbesturen afstemmen over onderwijshuisvesting. De raad besluit uiteindelijk over financiële kaders en kredieten.
Agenda van het OOGO van vorige week : • Was samen met kansrijk opgroeien • Daarbij is ook kinderopvang aanwezig • Presentatie van nieuwe basisschool Al Amana • Voortgang optoppen BSW besproken • Leerlingenprognoses besproken
7
Integraal Huisvestingsplan IHP - strategisch kader IHP - Verordening -
OHP
IHP 2023 & uitvoeringsagenda Haalbaarheidsonderzoeken voor Culemborgse scholen Opgaven vanuit huidige IHP 2023 • KWC - (ver)nieuwbouw bouwdeel 1 en 2 • Optopping 3 lokalen Brede school west • Haalbaarheidsonderzoek 3 voor Blink en ONS Molenzicht + groei west lange termijn • Geplande start nieuwe basisschool Al Amana augustus 2026 Kinderopvang Bij uitwerking van onze opgaven vindt afstemming plaats over de omvang en het aantal te huisvesten kinderopvang-partners. 8
Strategisch Waar willen we op lange termijn naartoe? Het IHP als instrument
• Beleidskader • Financieel kader: uitvoeringsplan IHP 0-4 jaar (termijn 1) • Doorkijk IHP tot komende 16 jaar Waarom? Grote opgave door vernieuwing én verduurzaming Vraagt om sturing op alle beleidsniveaus Doel? Lange termijn programmering vaststellen
9
Reikwijdte IHP
10
Tactisch Welke opgaven pakken we in de eerste jaren op? Het Uitvoeringsprogramma als tactische leidraad Concrete afspraken voor de eerste termijn (0 – 4 jaar) Vormt een leidraad voor de diverse opgaven
Hoe? • Op elkaar afgestemde planning in termijn 1 formuleren • Afspraken maken (programma/projectniveau) over verantwoordelijkheden en samenwerking
Doel: voorbereiden van haalbaarheidsonderzoeken voor de komende periode
11
Operationeel Welk scenario is haalbaar en betaalbaar per locatie? Haalbaarheidsonderzoeken als basis voor de ontwikkeling • Toets diverse scenario’s op realisme, kwaliteit en financiële haalbaarheid • Geeft richting aan de verdere ontwikkeling van het project Waarom? • Realisme/haalbaarheid toetsen van beoogde plannen • Verwachtingsmanagement Hoe? • Concretiseren en actualiseren van uitgangspunten (o.a. vaststellen definitieve leerlingenaantallen) • Definitieve keuze maken tussen nieuwbouw / renovatie • Businesscase opstellen (financiën concretiseren) • Inventariseren risico’s Doel: Vaststellen richting / voorkeursscenario 12
Verordening voorzieningen onderwijshuisvesting De verordening bevat lokale spelregels voor aanvragen en beoordeling van voorzieningen. Onderwerpen zijn onder meer uitbreiding, nieuwbouw, tijdelijke huisvesting en gymnastiekruimte. De verordening geeft duidelijkheid over procedures, criteria en besluitvorming. Aanvragen van schoolbesturen worden jaarlijks beoordeeld; dit komt terug in het OnderwijsHuisvestingsProgramma OHP.
13
Landelijke ontwikkelingen De komende Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting versterkt de planmatige aanpak. Het IHP krijgt een wettelijke basis.
Gemeenten moeten planmatiger sturen op onderwijshuisvesting. Renovatie wordt nadrukkelijker een onderdeel van de afweging.
Schoolbesturen moeten werken met een MeerJarenOnderhoudsPlan MJOP. Voor Culemborg betekent dit: herijking IHP en actualisatie van de verordening worden belangrijker. 14
Langjarige financiële opgave voor Culemborg • De uitvoering van het IHP zorgt voor een grote financiële opgave. • Per haalbaarheidsonderzoek besluit de raad over de financiële verwerking hiervan in de begroting. • (Ver)nieuwbouw KWC zorgt al voor 2,2 miljoen aan extra kapitaalslasten vanaf 2030. • Er volgen nog haalbaarheidsonderzoeken voor basisscholen waarvoor financiële ruimte gevonden moet worden.
15
Financieel overzicht 2026
2027
2028
2029
2030
Onderwijshuisvesting:
Besloten door de raad, maar nog niet verwerkt in de begroting: KWC en Sporthal Prijspeil 2023 Inflatie (20%) op KWC en Sporthal prijspeil 2023 naar 2027 Optoppen Brede School West
35.652
35.185
2.200.000 450.000 34.719 34.253
Totaal onderwijs
35.652
35.185
34.719 2.684.253
Haalbaarheidsonderzoek Blink/ONS is nog niet over besloten door de raad en dus nog niet verwerkt in de begroting.
16
Voortgang KWC Wat speelt er nu in Culemborg? • Raadsbesluit is (ver)nieuwbouw bouwdeel 1 en 2 + nieuwbouw sporthal Interweij op locatie KWC • Bouwheerschap ligt bij Het KWC
• Bouwmanagement door Hevo • We bevinden ons nu in de ontwerpfase • Afronding PvE onderwijs en sport • Aanbesteding architect loopt
17
Voortgang optopping Brede School West Realisatie van 3 leslokalen voor schooljaar 2027/2028
• Positie en indeling 3 leslokalen met leerplein, (personen)lift, toiletgroep en technische ruimte.
• In afstemming met de 2 scholen (gebruikers) • In afwachting van flora en fauna onderzoek • Verwachte oplevering zomer 2027 18
Aankomende raadsvoorstellen Onderwijshuisvesting komt de komende jaren meerdere keren terug in de raad. Het gaat daarbij niet alleen om losse gebouwen, maar om langjarige keuzes over kwaliteit, spreiding, capaciteit en financiële ruimte.
• Nota van uitgangspunten KWC 18 juni 2026 • Definitieve investeringskrediet KWC voorjaar 2027 • Haalbaarheidsonderzoek Blink/ONS winter 26/27 • Herijking IHP 2027
19
Onderwijshuisvesting vraagt om langjarig sturen: • Op leerlingontwikkeling • Gebouwkwaliteit
• Financiële ruimte • Samenwerking met schoolbesturen
Afsluiting 20