CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Presentatie Energiesystemen en netcongestie raad 21 mei 2026 definitief

Beeldvormende bijeenkomst 21 mei 2026, gemeente CulemborgBij agendapunt: Energiesystemen en netcongestie694 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsinformatie avond Op naar een programma energiesysteem 21 mei 2026

Welkom Wie zijn hier vanavond?

Wat gaan we doen?

• Gemeente Culemborg • Maaike de Lange • Martijn Messing

• Situatie op het net • TenneT en Liander

• TenneT • Timo Verkerk • Liander • Martijn Schwering • Partners in de stad

• Consequenties voor Culemborg • Gemeente Culemborg • Waar is keuze- en speelruimte? • Gemeente Culemborg en Liander • Wat komt er op de raad af? • Wat vraagt transitiewerken van ons?

Het elektriciteitsnet Bestaat uit meerdere lagen en elke laag kan “vol” raken

3

Hoe groot is het effect?

6

File op het hoogspanningsnet van TenneT De snelweg van het elektriciteitsnet

Afname van elektriciteit 2 september 2021 TenneT roept congestie af voor FGU (teruglevering)

17 november 2022 TenneT roept congestie af voor FGU (afname)

Teruglevering van elektriciteit 18 oktober 2023 TenneT roept congestie af voor Noord-Holland (afname)

12 juni 2025 Uitbreidingen TenneT vertraagd tot 2033-2035

12 februari 2026: TenneT kondigt een mogelijke aansluitstop aan oa. voor kleinverbruikers

21 april 2026: Afkondiging aansluitstop voor provincie Utrecht. Aansluitstop voor Gelderland en Flevoland nog niet nodig.

Onderstation Culemborg De afrit van de snelweg naar de provinciale weg

Steeds vaker file op het middenspanningsnet van Liander De provinciale weg van het elektriciteitsnet

9

Plaats hier uw voettekst

Waarom het soms ineens niet meer kan op het middenspanningsnet De provinciale weg van het elektriciteitsnet

•

Inzicht is nog beperkt, o.a. omdat we niet overal metingen hebben

•

Het middenspanningsnet is complex; capaciteit hangt af van schakelingen en locatie

•

Daarom zijn handmatige doorrekeningen nodig per aanvraag; dat kost tijd en maakt het lastiger om snel eenduidig inzicht te geven

Ontwikkelingen en gevolgen

Wachtlijst Liander/TenneT

Gevolg

• De resterende transportcapaciteit wordt vanaf 1 juli a.s. verdeeld volgens het nieuwe prioriteringskader van de ACM

• Om alle ambities in het gebied OS Culemborg te realiseren is 118 MWp nodig tot 2035, er is maximaal 59MWp beschikbaar.

• Tot 1 juli 2026 kan kleinverbruik (KV) nog worden aangevraagd. • Het is niet bekend of er dit jaar überhaupt nog restruimte is. Alle aanvragen, groot- en kleiverbruik komen op de wachtlijst tot minstens 2035.

• Dit vraagt aanzienlijke investeringen in lokale oplossingen, mogelijk in combinatie met het afschalen van ambities.

Impact op de gemeente

Thema

Wonen Bedrijven Maatschappelijk/gemeent elijk vastgoed Energietransitie Mobiliteit en logistiek Veiligheid Openbare ruimte VTH Sociale gevolgen

ACM Prioriteringskad er

Aansluitstop

Stroomuitval

Conclusies Economische impactanalyse Worst case: - Hogere woningwaarde tot +6% boven NL trend - Hogere energierekening tot + € 1300 p/jr - Fors effect op werkgelegenheid en economische ontwikkeling in het algemeen

Impact op bewoners – bedrijven - initiatieven in de stad

2/3 van de woningen in de stad heeft een 1 fase aansluiting op het stroomnet. Verzwaring is de komende 10 jaar waarschijnlijk niet mogelijk. Dat vraagt aandacht o.a. vanwege de stijgende kosten van aardgas

Nieuwe vestiging of uitbreiding van bedrijven is zonder lokale energieoplossingen niet mogelijk tot 2035-2038, zowel op Pavijen als in de stad.

het vervangen van aardgas door gebruik van buurtwarmtepompen vergroot de opgave in de stad. Er is dan nog meer elektrisch transportvermogen nodig. Deze (gebieds-)uitdaging is te groot voor de individuele wijk/buurtinitiatieven. Er is een systeemoplossing nodig

4 (nog theoretische) scenario’s - niets doen is het 5e scenario

Plan van aanpak netcongestie 2026

5 Sleutelprojecten

1. Pavijen – energyhub 2. Stationskwartier Buurtbudget 3. Slim laden voor iedereen 4. Buurtbatterij 5. Inzet congestieverzachters

→ opgestart ism KCB → Samenwerkingsovereenkomst getekend → implementatie nieuw beleid ligt klaar, wetgeving moet nog volgen – Vrijstad onderzoekt uitwerking → wacht op wijziging beleid zoals voorkomen dubbele energiebelasting (2027 voorzien) – zie ook 3 → zie 4 scenario’s uit te werken met West Betuwe en Buren ism Liander

Wat kan de raad verwachten?:

2026 - 2027 ▪ September – oktober → kaderstelling o.a. via leidende principes ▪ November – december → 1e scenario keuzes ter verwerking in programma energiesysteem.

▪ Q1 2027 Programma energiesysteem college

Werken in transitie

Sturen in transities

• Systeemdenken & complexiteitsbewustzijn • Visie-gedreven politiek leiderschap (lange termijn boven korte termijn) • Rolhelderheid & samenwerking in de driehoek raad–college–organisatie • Openheid voor netwerken, unusual suspects en maatschappelijke energie • Lerend en adaptief sturen (reflexief, niet controlerend) • Ruimte geven aan experimenten & small wins • Bewaken van legitimiteit, waarden en inclusiviteit • Geduld & doorzettingsvermogen (transities duren decennia)

Er komt een hoop op u af

Stel vooral nu al uw (niet politieke) vragen!

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=8e729b92-c2a2-412c-950d-6a4416c94aec